İstehlakçı Hüququ

Tüketici Kanunu'na göre; taahhütlü aboneliklerde cayma bedeli, 'tüketiciye sağlanan indirimlerin toplamı' veya 'kalan ayların fatura toplamı'ndan hangisi **düşükse** o kadar olabilir. Fahiş cayma bedelleri ödenmez, Tüketici Hakem Heyeti'nden geri alınır.

Tüketici Kanunu çok nettir: Etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasında fark varsa, tüketici lehine olan (düşük olan) fiyat uygulanır. Market, 'etiketi değiştirmeyi unutmuşuz' diyerek yüksek fiyatı dayatamaz. Israr edilirse ürün alınıp fişle birlikte Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurulabilir.

Evet. Tüketici Kanunu'na göre abonelik sözleşmeleri feshedilebilir. Eğer sözleşmede taahhüt varsa ve süresinden önce iptal ediliyorsa, spor salonu makul bir indirim tutarını veya kalan süre ücretinden düşük olanı talep edebilir. Ancak sağlık sorunu veya taşınma gibi haklı nedenlerle iptalde ceza ödenmez.

Tüketici taksitli aldığı ürünü iade ettiğinde, satıcı bankaya tutarın tamamını tek seferde ödeyebilir. Ancak banka, bu tutarı tüketicinin kartına yine taksitler halinde (artı bakiye olarak) yansıtır. Bu yasal bir uygulamadır, banka prosedürüdür.

Ayıplı malın iadesinde veya değişiminde kargo masrafı tamamen **satıcıya** aittir. Satıcı 'anlaşmalı kargomuzla göndermezseniz ödemeyiz' diyebilir, bu nedenle iade öncesi satıcının anlaşmalı kargo kodu öğrenilmelidir.

Evet, Tüketici Hakem Heyeti'nin verdiği karara karşı, kararın tebliğinden itibaren **15 gün** içinde Tüketici Mahkemesi'ne itiraz davası açılabilir. Tüketici Mahkemesi'nin vereceği karar kesindir.

Yasal düzenlemelere göre bankalar, aidatsız bir kart seçeneği sunmak zorundadır. Tüketici aidatsız kartı tercih etmeyip, puan/mil kazandıran özellikli kartı kullanıyorsa banka aidat (üyelik ücreti) talep edebilir. Tüketici Hakem Heyetleri eskiden iade kararı veriyordu ancak son düzenlemelerle 'aidatsız kart sunulduysa' iade reddedilebiliyor.

Tüketici Kanunu'na göre, 1 yıldan uzun süreli abonelik sözleşmeleri (taahhütlü olsa bile) herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin feshedilebilir. 1 yıldan kısa taahhütlerde ise; eğer hizmet ayıplıysa veya yerleşim yeri değişikliği nedeniyle hizmet alınamıyorsa (altyapı yoksa) cayma bedeli ödenmez.

Eğer satış sözleşmesinde 'Mülkiyeti Muhafaza Kaydı' varsa ve bu kayıt noterde tescil edilmişse (ki pratikte mobilyacılar bunu nadiren yapar), satıcı borç bitene kadar malın sahibidir ve geri alabilir. Ancak adi senetle satış yapıldıysa, sadece icra takibi yapıp haciz koyabilir, malı doğrudan geri alamaz.

Tüketici, mücbir sebep (pandemi, vefat, doğal afet vb.) durumunda sözleşmeyi iptal edip ödediği tüm bedeli (kaparo dahil) geri alabilir. Keyfi iptallerde ise; iptal tarihi organizasyona çok yakınsa işletmenin zararı (kar mahrumiyeti) kesilebilir, ancak çok önceden iptal edilirse yerin yeniden kiralanma ihtimali olduğu için kaparonun iadesi veya makul bir kesintiyle iadesi gerekir.

Satın alınan malın ambalajında, etiketinde belirtilen özelliklere uymaması veya vaat edilen nitelikleri taşımaması durumunda mal ayıplıdır. Tüketici, malı teslim aldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde (gizli ayıplarda daha uzun olabilir) şu 4 haktan birini kullanabilir: 1) Sözleşmeden dönme (para iadesi), 2) Satış bedelinden indirim isteme, 3) Ücretsiz onarım, 4) Malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi.

Her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yeniden değerleme oranına göre belirlenir. Belirli bir tutarın altındaki uyuşmazlıklar (Örn: 2024 yılı için 104.000 TL civarı) için İlçe veya İl Tüketici Hakem Heyetlerine başvuru zorunludur. Bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklar için ise doğrudan Tüketici Mahkemesi'ne dava açılması (öncesinde arabuluculuk şartı ile) gerekir.