E-Ticaret Hukuku

Pazaryerleri 'Sözleşme Serbestisi' gereği dilediğiyle çalışıp çalışmama hakkına sahip olsa da; Türk Ticaret Kanunu ve Rekabet Kurumu kararları gereği 'Hakim Durumunu Kötüye Kullanamaz'. Hesabın kapatılması objektif bir nedene (sahte ürün, kural ihlali vb.) dayanmıyorsa ve ticari faaliyetinizi bitiriyorsa; 'Haksız Fesih' nedeniyle kar kaybı ve maddi tazminat davası açılabilir.

Pazaryeri, sadece sözleşmede açıkça belirtilen hallerde (Şüpheli işlem, teslim edilmeyen ürün, yoğun iade vb.) ödemeyi belirli bir süre tutabilir. Ancak süresiz ve gerekçesiz olarak paraya 'el koyma' veya 'bloke etme' hakkı yoktur. Bu durum 'Sebepsiz Zenginleşme' ve 'Güveni Kötüye Kullanma' teşkil eder. Noterden ihtarname çekilerek para faiziyle istenmelidir.

Mesafeli Satış Yönetmeliği'ne göre; tüketici ürünü 'olağan gözden geçirme' sınırları içinde denemelidir. Eğer tüketici ürünü hor kullanmış, kırmış veya değerini azaltacak şekilde zarar vermişse (bir elbiseyi giyip düğüne gitmek gibi), satıcı iadeyi reddedebilir veya değer kaybını keserek iade yapabilir. Mutlaka 'İade Red' tutanağı ve ürünün fotoğrafları sisteme yüklenmelidir.

Pazaryeri satıcı sözleşmelerinde yer alan fahiş cezai şartlar (Örn: Geç kargolama için ürün bedelinden fazla ceza), Türk Borçlar Kanunu'na göre 'Genel İşlem Koşulu' denetimine tabidir. Eğer ceza miktarı satıcının mahvına sebep olacak derecede fahişse veya haksız yere kesildiyse, mahkemeden 'Cezai Şartın İptali veya İndirilmesi' istenebilir.

Hijyen kuralları gereği; ambalajı açılmış, denenmiş iç çamaşırı, mayo, bikini, küpe gibi ürünlerde cayma hakkı (iade) yoktur. Satıcı, hijyen bandı açılmış ürünlerin iadesini reddetme hakkına sahiptir. Ancak ambalajı hiç açılmamışsa iade alınmak zorundadır.

Satıcı ürünü kargoya sağlam teslim ettiğini ispatlarsa (Desi fişi, kamera kaydı vb.), taşıma sırasındaki hasardan kargo şirketi sorumludur. Pazaryeri anlaşmalı kargo kullanılıyorsa, pazaryeri bu zararı kargo firmasından tazmin etmelidir, satıcıdan kesemez. Satıcı 'Tazmin Talebi' oluşturmalıdır.

Eğer fiyat hatası 'açık ve bariz' ise (Örn: Piyasa değeri 50 bin TL olan TV'nin 50 TL yazılması), satıcı Borçlar Kanunu'ndaki 'Esaslı Hata' ve 'Dürüstlük Kuralı'na dayanarak siparişi iptal edebilir. Tüketici bu durumu kötüye kullanamaz. Ancak makul bir indirim gibi görünüyorsa (10 bin yerine 7 bin) göndermek zorundadır.

Bu durum sıkça yaşanan bir 'Haksız Rekabet' örneğidir. Satıcı, yetkili distribütör faturalarını ve silsile faturalarını (ürünün kaynağından geldiğini gösteren zincir) sunmasına rağmen ürün açılmıyorsa; pazaryerine noterden ihtarname çekilmeli, sonuç alınamazsa Rekabet Kurumu'na şikayet edilmeli ve ticari itibarın zedelenmesi nedeniyle tazminat davası açılmalıdır.

Tüketici, aldığı hizmetle ilgili olumlu veya olumsuz yorum yapma hakkına sahiptir. Ancak yorum; hakaret, iftira veya rekabeti bozucu (rakip firmanın karalaması) nitelikteyse pazaryeri bunu kaldırmak zorundadır. Satıcı, haksız ve gerçek dışı yorumların kaldırılmasını talep edebilir.

Türk hukukunda dropshipping (stoksuz e-ticaret) yasaldır. Ancak pazaryerleri kendi iç politikaları gereği 'stoksuz satış'ı riskli bulup yasaklayabilir. Sözleşmede 'stok bulundurma zorunluluğu' varsa ve dropshipping tespit edilirse hesap kapatılabilir. Sözleşme maddeleri esastır.

Tüketicinin cayma hakkı süresi, malı teslim aldığı günden itibaren 14 gündür. Bu süre geçtikten sonra 'beğenmedim' iadesi yapılamaz. Ancak ürün 'ayıplı' ise (bozuk, defolu) 14 gün geçse bile (zamanaşımı süresince) iade ve onarım hakkı devam eder.

Pazaryerleri komisyon oranlarını serbestçe belirler. Ancak pazaryeri 'Hakim Durumda' ise ve satıcıları ezecek şekilde fahiş artışlar yapıyorsa veya rakiplerine farklı, size farklı komisyon uyguluyorsa (Ayrımcılık), Rekabet Kurumu'na şikayet edilebilir.