Ceza Davasında Uzlaşma Süreci
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m.253 ve m.254 kapsamında ceza davasında uzlaşma süreci, soruşturma ve kovuşturma aşamalarındaki usuller, uzlaşmaya tabi suçlar, süreler, müzakere adımları, edimin ifası ve tarafların hukuki durumlarına ilişkin Yargıtay kararları ışığında hazırlanan — kapsamlı hukuki rehber.
Mevzuat ve süre kontrolü: 19 Ekim 2026.
Özet
Ceza uzlaştırması, bütün şikâyete bağlı suçlarda sınırsız bir anlaşma yolu değildir. Suçun güncel kapsamı, önödeme ayrımı, teklif süresi ve geçiş hükümleri dosya üzerinden belirlenmelidir.
1. Hangi suçta uygulanabilir?
CMK m.253, şikâyete bağlı suçlar ve ayrıca sayılan suçlar için uzlaştırma girişimini düzenler. Ancak cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip ve hakarette uzlaştırma yapılmamasına ilişkin istisna da vardır. Adli süreçteki çocuklar için üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezası yönünden ek kapsam ve mağdurun sıfatı ayrıca incelenir.
Güncel TCK m.75’te hakaretin m.125/3-a dışındaki hâlleri önödeme kapsamındadır. Önödeme ile uzlaştırma aynı şey değildir. Önceki düzenlemede uzlaşması sağlanmış dosyaların CMK geçici m.8 kapsamındaki durumu saklıdır.
2. Teklife cevap için güncel süre
CMK m.253/4 uyarınca tekliften itibaren yedi gün içinde karar bildirilmezse teklif reddedilmiş sayılır. Eski üç günlük açıklama güncel genel teklif süresi değildir. Teklifin kabulü suçun kabul edildiği veya her koşulda dosyanın kapandığı anlamına gelmez.
Uzlaştırmacı tarafından teklifin mahiyeti ve kabul/ret sonuçları açıklanır. Tarafların yetkisi, çocuklarda kanuni temsil ve tebliğ belgeleri kontrol edilmelidir.
3. Anlaşma ve edimin yerine getirilmesi
Ödemenin bir defada, ileri tarihte veya taksitle kararlaştırılması farklı sonuçlar doğurur. Soruşturma ve kovuşturma aşaması, raporun onayı ve edimin ifası CMK m.253–254’e göre ayrı değerlendirilir. İmza atılmasıyla her dosyanın aynı anda kesin sona erdiği söylenemez.
Birden çok mağdur veya aynı mağdura karşı başka suç varsa kapsam kuralları ayrıca uygulanır. Güncel m.253/3’te önödeme kapsamındaki suçla birlikte işlenmede uzlaştırma kapsamındaki suç için getirilen özel hüküm de kontrol edilmelidir.
4. Müzakere ve kayıt
Talebin konusu, ödeme/ifa planı ve yükümlülükler açık yazılmalıdır. Dosya, teklif/tebligat, rapor ve ifa belgeleri birlikte saklanır. Müzakerede açıklanan bilgilerin kullanımı, zamanaşımına etki ve sonraki talepler ilgili kanuni hükümlere göre incelenir; sonuç garantisi verilemez.
İlgili yazılar
HAGB: Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması · Kamu Görevlisine Hakaret Suçu ve Cezası
Güncellik kontrolünde kullanılan resmî kaynaklar
Sık sorulan sorular
Teklife cevap hâlâ üç gün mü?
Güncel m.253/4’te tekliften itibaren yedi gündür.
Her hakaret uzlaştırmaya girer mi?
Güncel m.253/3 hakareti dışlar; TCK75 önödeme ve eski dosyanın geçişi ayrı değerlendirilir.
İmza atınca dosya mutlaka hemen kapanır mı?
Evre, rapor onayı ve edimin ifa biçimine göre kanuni sonuç belirlenir.