Deprem Sigortası (DASK): Haklar ve Tazminat
DASK hasarında teminat, aylık limit ve yanlış beyan; yüzde 2 muafiyet, 15 iş günü ihbar, ödeme ve zamanaşımı ile tahkim/tüketici başvurusunun farklı koşulları.

Özet
Depremde konutu zarar gören malik için DASK, evin arsa dâhil satış değerini veya bütün kayıplarını karşılayan bir güvence değildir. Geçerli poliçe, hasar günündeki teminat ve geçiş hükümleri, binanın gerçek özellikleri ve yüzde 2 muafiyet birlikte incelenir. Hasar ihbarı, DASK’a ön başvuru, tahkim itirazı ve zamanaşımı farklı sürelerdir. Satışta poliçenin devamı da 5 Eylül 2026’dan itibaren değişmiştir.
Hukuki inceleme: 21 Ekim 2026. Eski depremlere ilişkin dosyalarda olay ve poliçe tarihinde uygulanacak hükümler ayrıca belirlenmelidir.
İçindekiler
I. Giriş
II. Zorunlu Deprem Sigortasının (DASK) Hukuki Niteliği ve Amacı
III. Sigorta Kapsamına Giren ve Girmeyen Yapılar
IV. Teminat Kapsamındaki Zararlar ve İstisnalar
V. Sigorta Bedelinin Tespiti ve Azami Teminat Limiti
VI. DASK Kapsamında Tazminat Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler
VII. Hasar Tespiti, Değerlendirme ve Tazminatın Hesaplanması
VIII. Eksik Sigorta, Aşkın Sigorta ve Yanlış Beyan Ayrımı
IX. Muafiyet Uygulaması ve Kesintiler
X. DASK ile İhtiyari (Özel) Konut Sigortası Arasındaki Hukuki İlişki
XI. DASK Kaynaklı Uyuşmazlıklarda Hukuki Başvuru Yolları
XII. Sonuç
Sıkça Sorulan Sorular
I. Giriş
Türkiye, jeolojik ve sismik yapısı itibarıyla yüksek deprem riski taşıyan bir fay hattı kuşağında yer almaktadır. Bu coğrafi gerçeklik, mülkiyet hakkının korunması, yaşanabilecek maddi kayıpların en aza indirilmesi ve afet sonrası ekonomik dengenin yeniden tesis edilmesi bakımından sigorta hukuku uygulamalarının hayati bir önem taşıdığını göstermektedir. Meydana gelen yıkıcı depremlerin ardından, devletin mali yükünün hafifletilmesi ve vatandaşların konutlarında oluşan hasarların hızlı bir şekilde tazmin edilmesi amacıyla kurumsal bir yapıya ihtiyaç duyulmuştur.
Bu ihtiyacın bir sonucu olarak kurulan Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) ve bu kurum tarafından yönetilen Zorunlu Deprem Sigortası sistemi, depremin ve deprem sonucu meydana gelen yangın, infilak, dev dalga (tsunami) veya yer kaymasının sigortalı binalarda doğrudan neden olacağı maddi zararları teminat altına almaktadır. Sistem, sosyal dayanışma ilkesi ile sigortacılık prensiplerini harmanlayarak kamu yararını gözeten bir güvence mekanizması sunmaktadır.
İnceleme; 6305 sayılı Kanun, Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları, güncel tarife ve Türk Ticaret Kanunu üzerinden kapsam, hesap ve başvuru yollarını ele alır. 2026’daki yeni tutarlar veya menfaat değişikliği kuralı geçmiş olaylara kendiliğinden taşınmaz. Tarihli poliçe, zeyil, ihbar, ödeme ve ret belgeleri birlikte korunmalıdır.
Yasal Çerçeve Özeti: Zorunlu Deprem Sigortası uygulamasının temel hukuki dayanağını 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu ve Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları oluşturmaktadır. Ayrıca, uyuşmazlıkların çözümünde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun sigorta hukukuna ilişkin genel hükümleri ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri tamamlayıcı olarak uygulanmaktadır.
II. Zorunlu Deprem Sigortasının (DASK) Hukuki Niteliği ve Amacı
Zorunlu Deprem Sigortası bina zararına yönelik bir mal sigortasıdır. Kanundaki yapı kapsamına giren taşınmazlarda malik veya varsa intifa hakkı sahibi tarafından yaptırılır ve yenilenir. Her yapı veya her afet zararı aynı kapsamda değildir; zorunluluk, sigortanın bütün zararları sınırsız karşılaması anlamına gelmez.
Sistem, kapsam içindeki bina zararları için mali güvence sağlar. Geçici konut veya kira giderini karşılaması, yeniden ev satın alacak para ödenmesi ve bütün inşa maliyetinin karşılanması garanti değildir. Kapsam dışı menfaatler için ihtiyari poliçenin ayrı teminat, limit ve istisnaları incelenmelidir.
6305 sayılı Kanun m.1’in kapsamı: Kanun, depremdeki bina maddi zararlarına yönelik zorunlu sigortanın yanında başka afet ve riskler için sunulabilecek sigorta/reasürans teminatlarını da düzenler. Kanunun bu geniş amacı, Zorunlu Deprem Sigortasının dolaylı veya bedeni zararları da ödediği biçiminde okunamaz; ZDS’nin özel teminat sınırları ayrıca uygulanır.
DASK’ın kurumsal yapısı ile sigorta tazminatı uyuşmazlığının hukuki niteliği farklıdır. Sözleşme kaynaklı tazminat talebi, yetkili başvuru yolu ve görevli adli merci bakımından incelenir. İdarenin hasar/yıkım işlemi veya kamu görevlisinin sorumluluğu aynı istem değildir.
III. Sigorta Kapsamına Giren ve Girmeyen Yapılar
6305 sayılı Kanun m.10 ve Genel Şartlar A.1, sigortaya tabi yapıları belirler. Tapuya kayıtlı özel mülkiyet üzerindeki meskenler, kat mülkiyetine tabi bağımsız bölümler ve aşağıdaki kapsama dâhil yapılarla A.2’deki istisnalar birlikte kontrol edilir; yalnız tapu kaydının bulunması tek başına yeterli değildir.
A. Kapsama Giren Yapılar
Genel Şartlar A.1’de belirtilen yapı grupları şunlardır:
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler.
Tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tabi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar.
Bu binaların içinde yer alan ticarethane, büro ve benzeri amaçlarla kullanılan bağımsız bölümler.
Doğal afetler nedeniyle devlet tarafından yaptırılan veya verilen kredi ile yapılan meskenler.
Tapu tahsis, cins değişikliği veya yapı kayıt belgesi bulunan taşınmazda belge ve yapı durumu ayrıca kontrol edilmelidir. Yapı kayıt belgesi tek başına taşıyıcı sistem güvenliğini veya bütün yapıların DASK kapsamına girdiğini kanıtlamaz. A.2’deki proje/mühendislik, taşıyıcı sisteme aykırılık ve yıkım gibi istisnalar devam eder.
B. Kapsam Dışında Kalan Yapılar
Sistemin sürdürülebilirliği ve risk profili gözetilerek, bazı yapılar bilinçli olarak DASK teminatının dışında bırakılmıştır. Aşağıdaki yapılar için Zorunlu Deprem Sigortası yapılamaz:
9/11/1983 tarihli ve 2946 sayılı Kamu Konutları Kanununa tabi olan veya kamu hizmeti binası olarak kullanılan binalar ve bağımsız bölümler.
Köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanlarca köy yerleşik alanları ve civarında ve mezralarda yapılan binalar.
Tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar (iş hanları, fabrikalar vb.).
Projesi bulunmayan ve mühendislik hizmeti görmemiş yapılar; taşıyıcı sistemi olumsuz etkileyen tadilat/zayıflatma veya ilgili mevzuat ve projeye aykırı inşa tespit edilenler; yetkili kurumca yıkım kararı verilen veya mesken kullanımına uygun olmayan bakımsız, harap ya da metruk yapılar.
Köy istisnası her kırsal adresteki bütün yapıları koşulsuz dışlamaz; A.2’de sayılan kişi, yerleşim ve yapı koşulları birlikte aranır. ZDS dışında kalan bir yapı için ihtiyari sigorta imkânı, ilgili şirketin kabulü ve poliçe şartlarına bağlıdır; otomatik teminat hakkı değildir.
IV. Teminat Kapsamındaki Zararlar ve İstisnalar
Zorunlu Deprem Sigortası, poliçe sınırları dâhilinde belirli rizikoları güvence altına alırken, bazı zarar kalemlerini kapsam dışında tutmaktadır. Sistemin temel gayesi, yapının fiziki varlığında meydana gelen maddi hasarın telafi edilmesidir.
A. Teminat Altına Alınan Rizikolar
Poliçe, depremin doğrudan neden olduğu maddi zararlar ile deprem sonucu meydana gelen yangın, infilak, dev dalga (tsunami) veya yer kaymasının sigortalı binalarda doğrudan neden olacağı maddi zararları (temeller, ana duvarlar, bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar, bahçe duvarları, istinat duvarları, tavan ve tabanlar, merdivenler, asansörler, sahanlıklar, koridorlar, çatılar, bacalar ve yapının benzer nitelikteki tamamlayıcı kısımlarında meydana gelenler dahil olmak üzere) teminat bedeline kadar temin etmektedir.
B. Teminat Dışında Kalan Haller
Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları uyarınca, aşağıda belirtilen durumlar sonucunda meydana gelen zararlar teminat kapsamı dışındadır:
Enkaz kaldırma masrafları.
Kâr kaybı, iş durması, kira mahrumiyeti ve alternatif ikametgah veya işyeri masrafları.
Mali sorumluluklar ve benzeri başkaca ileri sürülebilecek diğer bütün dolaylı zararlar.
Her türlü taşınır mal, eşya ve benzerleri.
Tüm bedeni zararlar ve vefat halleri.
Manevi tazminat talepleri.
Belirli deprem olayına bağlı olmaksızın binanın kendi kusur ve özellikleri nedeniyle zamanla oluşan zararlar; ayrıca deprem ve buna bağlı belirtilen yangın, infilak, tsunami veya yer kayması dışındaki hasarlar.
Teminat yalnız karkas ve temel ile sınırlı değildir; A.1’deki duvar, taban, tavan, merdiven, asansör ve benzeri tamamlayıcı kısımlar da kapsamda olabilir. Yapı kusuru bulunması, belirli depremle bağlantılı her zararın otomatik dışlanması demek değildir; A.2’deki yapı istisnaları, hasarın nedeni ve A.3 birlikte değerlendirilir. Eşya ve dolaylı kayıplar ise ZDS kapsamına eklenmez.
V. Sigorta Bedelinin Tespiti ve Azami Teminat Limiti
Zorunlu Deprem Sigortasında tazminat ödemelerinin temelini oluşturan sigorta bedelinin tespiti, oldukça teknik bir sürece dayanmaktadır. Sigorta bedeli, binanın piyasa alım-satım değeri veya arsa payı dikkate alınarak DEĞİL, binanın yeniden inşa maliyeti üzerinden hesaplanmaktadır.
A. Yeniden İnşa Maliyeti ve Metrekare Birim Fiyatları
Sigorta bedeli, SEDDK düzenlemesindeki yapı tarzına ait metrekare bedeli ile brüt yüzölçümünün çarpımı ve azami teminat sınırı üzerinden belirlenir. Güncel tarife m.8/A, maktu tutarları önceki ay açıklanan aylık Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi değişimiyle artırır; negatif oran sıfır alınır ve küsurat yukarı yuvarlanır. Güncel sistem yalnız yılda bir artıştan ibaret değildir; arsa değeri bu bina bedeline katılmaz.
Yapı Tarzı | Sigorta Bedeli Hesaplama Yöntemi |
Betonarme | Brüt M² x Betonarme Birim Maliyeti |
Diğer (Yığma, Ahşap vs.) | Brüt M² x İlgili Yapı Tarzı Birim Maliyeti |
B. Azami Teminat Limiti
21 Ekim 2026 incelemesinde, DASK’ın 1 Ekim 2026 tablosunda betonarme metrekare bedeli 12.039 TL, diğer yapı tarzlarında 8.026 TL; azami teminat 2.552.268 TL’dir. Bunlar aylık değişebilen tarihli tutarlardır; her konut için azami tutarın tamamı otomatik ödenmez. Tarife m.4/2’de poliçe yürürlükteyken ek primsiz artış bulunur; Geçici m.5’teki 1 Ocak 2024 ve sonrası poliçe/teminat başlangıcı koşulları kontrol edilmelidir. Bu kural, önceki yıllardaki depremlere bugünün limitini geriye dönük uygulama hakkı vermez.
VI. DASK Kapsamında Tazminat Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler
Önce can güvenliği sağlanmalı ve hasarlı yapıya yetkili makamların uyarılarına aykırı girilmemelidir. Poliçe, hasar ve başvuru tarihleri kaydedilmeli; ihbar, tazminatın muaccel olması ve uyuşmazlık başvurusu ayrı izlenmelidir.
A. İhbar Süresi ve Yöntemi
Genel Şartlar B.1.1’de rizikonun öğrenilmesinden itibaren en geç 15 iş gününde DASK’a veya onun adına sözleşme yapan şirkete bildirim öngörülür. Bu ihbar süresi zamanaşımı veya otomatik hak düşümü değildir. TTK m.1446’ya göre gecikme ödenecek tazminatı artırmışsa kusurun ağırlığına göre indirim gündeme gelir; sigortacı gerçekleşmeyi daha önce fiilen öğrenmişse bu indirimden yararlanamaz. Afet, iletişim kesintisi ve kusur somut belgelerle değerlendirilir; bildirim geciktirilmemelidir.
B. Gerekli Belgeler
Dosyanın durumuna göre poliçe/kimlik, adres ve iletişim bilgileri, hak sahipliği, ödeme hesabı ve hasar belgeleri istenebilir. Gerekli ve sağlanması mümkün belgeler sunulmalı; bütün dosyalar için aynı kapalı belge listesi varsayılmamalıdır:
Hasar Bildirimi (T.C. Kimlik Numarası veya Poliçe Numarası ile).
Güncel Tapu Belgesi bilgisi.
Hasar durumunu gösteren güncel fotoğraflar (varsa).
Bina yıkılmışsa veya ağır hasarlıysa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı veya yetkili idareler tarafından düzenlenen hasar tespit tutanakları.
Hasar ihbarı ve dosya takibi için DASK’ın resmî kanalları ve ALO 125 kullanılabilir; işlem kaydı ve dosya numarası saklanmalıdır. Resmî kanala gidilerek mevcut başvuru seçenekleri kontrol edilmeli; e-Devlet şifresi veya bankacılık doğrulama kodu üçüncü kişiye verilmemelidir.
VII. Hasar Tespiti, Değerlendirme ve Tazminatın Hesaplanması
Hasarın nedeni, niteliği ve miktarı Genel Şartlar B.2 çerçevesinde belirlenir. DASK büyük afetlerde basitleştirilmiş tespit uygulamaları geliştirebilir; her dosyada mutlaka aynı yerinde eksper işlemi yapılacağı söylenemez. İdari hasar sınıfı ile sigorta kapsamındaki zarar ve bedel hesabı aynı değerlendirme değildir.
A. Ekspertiz Süreci ve Hasar Raporu
Ekspertiz, yapının özellikleri, hasarın nedeni ve onarım/yeniden yapım maliyetine ilişkin teknik delildir; sigortalının karşı belge ve itiraz sunmasını engellemez. Rapora ve ödeme hesabına erişilmesi istenerek metrekare, yapı tarzı, tarihli birim bedel, kapsam ve kesintiler ayrı kontrol edilmelidir.
B. Tazminatın Hesaplanması ve Ödeme
Genel Şartlar B.3, rizikonun gerçekleştiği yer ve tarihte benzer yapı özellikleriyle piyasa rayicine göre yeniden yapım maliyetini esas alır; uygulanacak sigorta bedeli aşılmaz. B.4’te tazminat tespitinden sonra en geç takip eden bir ayda ödeme öngörülür. TTK m.1427’de inceleme/belge ve ihbardan itibaren 45 günlük muacceliyet düzenlemesi, sigortacıya yüklenemeyen gecikmede sürenin işlememesi ve muaccel borçta ihtarsız temerrüt ayrıca dikkate alınır. Kurumun incelemeyi süresiz uzatabileceği veya her başvuruda koşulsuz bir ayda ödeme garantisi olduğu sonucu çıkarılamaz.
Süreleri ayırın: TTK m.1420’de sigorta sözleşmesi istemleri için muacceliyetten iki yıl, sigorta tazminatı/bedeli için ayrıca rizikodan altı yıllık üst süre bulunur. Altı yıl, iki yıllık sürenin bekletilebileceği anlamına gelmez. Genel Şartlar C.7’deki sözleşme bitişinden iki yıl ifadesi tek başına esas alınmamalıdır; TTK m.1452/2, m.1420’ye aykır ı sözleşme şartlarını geçersiz sayar. Poliçe, hasar, muacceliyet ve zamanaşımını kesen/durduran işlemler incelenmeli; sırf yazılı ihbarın bütün dava sürelerini durdurduğu varsayılmamalıdır.
VIII. Eksik Sigorta, Aşkın Sigorta ve Yanlış Beyan Ayrımı
Eksik sigorta ile aşkın sigorta zıt kavramlardır. İlkinde sigorta bedelinin sigorta değerinden düşük olması; ikincisinde yeniden yapım maliyetini aşması söz konusudur. Genel Şartlar A.5, aşkın kısmın geçersizliği ve ilgili prim iadesini düzenler. DASK’ın azami teminatla çalışması, yanlış metrekare beyanı ve genel eksik sigorta hükümleri birbirine eşitlenmemelidir.
A. Eksik Sigorta Uygulaması ve Orantı Kuralı
TTK m.1462, aksine sözleşme yoksa kısmi zararda sigorta bedeli/değeri oranını düzenler. DASK’ta ayrıca Genel Şartlar C.2’de gerçeğe aykırı beyan için özel hükümler vardır: gerçeğe aykırılık depremden sonra öğrenilmişse alınan prim/alınması gereken prim oranına göre ödeme öngörülür. Bu nedenle her dosyada yalnız metrekare oranını doğrudan hasara çarpmak doğru değildir; poliçe, tarife, prim ve uygulanacak emredici hükümler birlikte incelenir.
Gerçek brüt alan 150 m² iken 100 m² yazılması önemli bir beyan hatasıdır; fakat otomatik ve her olayda hasarın yüzde 66’sının ödeneceği şeklinde kesin formül kurulamaz. C.2’deki prim oranı, azami teminat, yapı bilgileri ve muafiyet ayrı hesaplanır. Beyan hatası öğrenildiğinde şirkete yazılı düzeltme başvurusu yapılmalı; işlem ve zeyil belgeleri saklanmalıdır.
Aylık teminat artışı, yanlış brüt alan veya yapı tarzı bilgisini kendiliğinden düzeltmez. Kasıtlı olarak geçmiş depremdeki orta/ağır hasarın gizlenmesi ve mevzuata aykırı yapı değişikliği için C.2’de farklı sonuçlar vardır. Her eksik bilgi, otomatik bütün tazminatın kaybı veya tek tip orantı indirimi değildir; beyanın konusu ve uygulanacak şart belirlenmelidir.
IX. Muafiyet Uygulaması ve Kesintiler
Zorunlu Deprem Sigortası sisteminde, ufak tefek hasarların yönetimi ve eksper/idari maliyetlerin azaltılması amacıyla muafiyet (tenzil-i muafiyet) kuralı uygulanmaktadır. Bu kural, sigortacılık tekniği gereği havuzun büyük yıkımlara karşı korunmasını sağlar.
Tenzil-i Muafiyet Oranı
Genel Şartlar A.6 ve tarife m.5 uyarınca her hasarda, uygulanacak sigorta bedelinin yüzde 2’si tutarında tenzili muafiyet vardır. Bu, hasar tutarının yüzde 2’si değildir. Muafiyet bakımından her 72 saatlik dönemdeki bütün hasarlar tek hasar sayılır. DASK, kapsam içindeki zararın bu muafiyet tutarını aşan bölümünden, diğer koşul ve limitler içinde sorumludur.
Yalnız hesap örneği olarak, hasarda geçerli sigorta bedeli 1.000.000 TL ve kabul edilen zarar 50.000 TL ise yüzde 2 muafiyet 20.000 TL’dir. Başka sınırlama veya kesinti yoksa kalan 30.000 TL olur. Zarar muafiyetin altında kalırsa bu kalemden ödeme çıkmaz. Örnekteki bir milyon TL, güncel azami limit veya her dosyanın gerçek teminatı değildir.
X. DASK ile İhtiyari (Özel) Konut Sigortası Arasındaki Hukuki İlişki
Genel Şartlar C.3 aynı bina/bağımsız bölüm için birden fazla Zorunlu Deprem Sigortasını yasaklar; iki DASK poliçesi iki kat ödeme sağlamaz. Yeniden yapım değerinin ZDS sigorta bedelini aşan kısmı için, ZDS’nin yapılmış olması şartıyla ihtiyari deprem sigortası kurulabilir. Eşya ve kira kaybı gibi farklı menfaatler de özel poliçede ayrıca teminatlandırılabilir.
Birlikte Uygulama ve Aşkın Zarar
Özel konut poliçesinin hangi zararı, hangi başlangıç bedeli ve muafiyetle karşıladığı sözleşmeden belirlenir. DASK üzerindeki bina hasarı, eşya veya kira kaybı aynı teminat değildir. Özel şirketin DASK muafiyetini her durumda karşılayacağı veya bütün kalan zararı ödeyeceği söylenemez; kapsam, istisna ve limit kontrol edilmelidir.
DASK poliçesi bulunmaması, bütün ihtiyari poliçelerde tek ve otomatik bir sonuç doğurmaz. Yapının ZDS’ye tabi olup olmadığı, özel poliçedeki deprem şartları ve ilgili tarife yükümlülükleri incelenmelidir. Varsayımsal DASK limiti düşülmesi veya özel poliçenin bütün zararı ödemesi dosya görülmeden kesinleştirilmemelidir; aynı zarar iki kez tahsil edilemez.
XI. DASK Kaynaklı Uyuşmazlıklarda Hukuki Başvuru Yolları
DASK'ın hasar talebini reddetmesi, eksik ödeme yapması veya eksper raporuna itirazların sonuçsuz kalması durumunda hak sahiplerinin başvurabileceği çeşitli hukuki yollar mevcuttur.
A. Sigorta Tahkim Komisyonu'na Başvuru
Sigorta tahkimi için önce DASK’a yazılı başvuru yapılmalı; talep kısmen/tamamen olumsuz cevaplanmış veya 15 iş gününde cevaplanmamış olmalıdır. 5684 sayılı Kanun m.30 çerçevesinde zorunlu sigortalarda 18 Nisan 2013 sonrası uyuşmazlıklar için sistem üyeliği şartı aranmaz. Tahkim, aynı uyuşmazlık başka mercide görülürken paralel yürütülebilecek ikinci tahsil yolu değildir; m.30/14’teki başvuru engelleri kontrol edilir.
Hakem incelemesinde gerektiğinde bilirkişi kullanılabilir; her dosyada mutlaka yeni eksper atanması veya toplam 4–6 ayda sonuç garantisi yoktur. Kanundaki hakem süresi görevlendirmeden dört aydır; yazılı taraf onayıyla uzayabilir. Güncel 2026 parasal sınırlarında uyuşmazlık miktarı 35.000 TL ve üzeri olan karara Komisyon nezdinde bildirimden 10 gün içinde itiraz; 383.000 TL’yi aşan uyuşmazlıkta itiraz hakem kararı için temyiz yolu vardır. 19 Mart 2026 değişikliği uyarınca itiraz/temyizde başvuru tarihindeki sınır esas alınır; heyet teşekkülü farklı tarihe bağlanmıştır. Kanundaki parasal sınırdan bağımsız özel temyiz nedenleri saklıdır.
B. Tüketici Başvurusu ve Görevli Mahkemenin Belirlenmesi
Ticari/mesleki olmayan amaçla kurulan tüketici sigorta işleminde 6502 sayılı Kanun uygulanır; bütün sigortalılar koşulsuz tüketici değildir. 2026’da 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıkları hakem heyeti kapsamındadır. Bu tutar ve üzerindeki tüketici mahkemesi davalarında m.73/A’daki dava şartı arabuluculuk ve istisnalar kontrol edilir; hakem heyeti kararına itiraz ayrı usuldür. Tüketici işlemi olmayan sigorta uyuşmazlığında görevli mahkeme ticari dava kurallarıyla ayrıca belirlenir; işyeri adresi tek başına her sonucu belirlemez.
İdari hasar/yıkım işleminin iptali ile DASK’tan sigorta tazminatı farklı taleplerdir. İdari sınıflandırma, sigorta kapsamındaki zararın miktarı veya bütün uyuşmazlıkların aynı yargı kolunda görüleceği anlamına gelmez. İtiraz merci ve süresi ilgili işlemin niteliğine göre belirlenmelidir.
Teknik raporlar çelişiyorsa gerekçeler, fotoğraflar, proje ve maliyet hesabı somutlaştırılmalı; gerekli uzman incelemesi istenmelidir. Her olayda zorunlu olarak belirli üniversiteden heyetle keşif yapılacağı veya tek raporun tartışmasız bağlayıcı olduğu söylenemez. Sigorta davası açmak, idari işleme özgü dava süresini kendiliğinden korumaz.
XII. Sonuç
Tazminat talebinde öncelikle geçerli sigorta, hasarın kapsamı ve olay tarihindeki hesap koşulları belirlenmelidir. Temel kontrol başlıkları şunlardır:
Arsa dâhil satış değeri yerine kapsam içindeki yeniden yapım/onarım zararı ve uygulanacak sigorta bedeli esas alınır; aylık artışın geçiş koşulları kontrol edilir.
Eşyalar, manevi tazminat talepleri, kira kaybı gibi dolaylı zararlar kapsam dışındadır.
Yüzde 2 muafiyet hasar bedeli üzerinden değil sigorta bedeli üzerinden hesaplanır; 72 saatlik tek hasar kuralı dikkate alınır.
Eksik sigorta, aşkın sigorta ve yanlış beyan farklıdır; metrekare oranı tek başına her dosyanın kesin ödeme formülü değildir.
15 iş günü ihbar, tahkim ön başvurusu, 10 günlük tahkim itirazı ve zamanaşımı ayrı izlenir; uygun yol ve görevli merci belirlenir.
Yenileme ve menfaat değişikliği: Genel Şartlar C.4’ün 5 Eylül 2026’da yürürlüğe giren metninde satış ve muadili işlemde eski sözleşme tapu tescil tarihinde sona erer; yeni menfaat sahibi adına ZDS kontrol edilir ve önceki sigorta ettiren başvurursa işlemeyen gün primi iade edilir. Bunun dışındaki menfaat değişimlerinde devam eden sözleşme için öğrenmeden 15 gün içinde bildirim ve bildirimden 24 saatte zeyil düzenlenmesi öngörülür. Bir yıllık poliçe vadesi ve kesintisiz yenileme ayrıca izlenmelidir; satışta eski poliçenin otomatik devri varsayılmamalıdır.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarınızda Işıkoğlu Hukuk Bürosu olarak yanınızdayız. Hemen Sorun Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
İlgili Makaleler
Kaynaklar ve Referanslar
Sigorta Tahkim Komisyonu — 19 Mart 2026 tarih uygulaması değişikliği
Ticaret Bakanlığı — 2026 tüketici hakem heyeti parasal sınırı
Hukuki inceleme: 21 Ekim 2026. Poliçe, hasar, ihbar, muacceliyet ve başvuru tarihleri ayrı belirlenmeli; sonraki değişiklikler eski olaya otomatik uygulanmamalıdır.
Bu makale bilgilendirme amaciyla hazirlanmistir. Hukuki danismanlik yerine gecmez.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) yaptırmak zorunlu mudur?
6305 m.10 ve Genel Şartlar A.1’de sayılan kapsamdaki binalarda evet; A.2 istisnaları ayrıca kontrol edilir. Her belediye adresi veya her tapulu yapı otomatik kapsamda değildir. Tapu ve elektrik/su işlemlerindeki kontrol ile sigortanın fiilen geçerli olması ayrıdır. 5 Eylül 2026’dan itibaren satış ve muadili devirde eski poliçe tescilde sona erer; yeni menfaat sahibinin poliçesi kontrol edilir. Diğer menfaat değişimleri için devam/zeyil kuralları farklıdır.
2. DASK binanın piyasa değerini karşılar mı?
Hayır. Arsa payı dâhil satış fiyatı yerine hasar yer ve tarihindeki benzer yapı özelliklerine göre yeniden yapım/onarım zararı, geçerli teminat ve kesintiler incelenir. Teminat artışının uygulanacağı poliçeler ve geçiş hükümleri kontrol edilmelidir. Bugünün azami limiti eski deprem dosyasına otomatik taşınmaz; her konuta azami tutarın tamamı ödenmez.
3. Depremde evdeki eşyalarım zarar gördü, DASK ödeme yapar mı?
DASK poliçesi yalnızca binanın fiziki yapısındaki (duvarlar, tavanlar, merdivenler vb.) zararları karşılamaktadır. Her türlü taşınır mal, ev eşyası, ziynet eşyası ve nakit para teminat kapsamı dışında olup, bu zararlar için ihtiyari konut sigortası yaptırılmış olması gerekir.
4. DASK %2 muafiyet kesintisi nedir?
Kapsam içindeki zarardan, hasarda geçerli sigorta bedelinin yüzde 2’si tutarındaki muafiyet indirilir; hasarın yüzde 2’si değildir. Her 72 saatlik dönemdeki bütün hasarlar muafiyet için tek hasar sayılır. Zarar muafiyet altında kalırsa ödeme çıkmaz; aşan bölüm de diğer teminat ve hesap koşullarına tabidir.
5. Deprem nedeniyle yaralandım, DASK manevi tazminat veya sağlık gideri öder mi?
Hayır. DASK, sadece maddi nitelikteki yapısal hasarlara odaklanmış bir mal sigortasıdır. Ölüm, yaralanma, bedeni zararlar ve manevi tazminat talepleri mevzuat gereği tamamen teminat kapsamının dışındadır.
6. DASK hasar ödemesi reddedildiğinde veya eksik yapıldığında nereye başvurmalıyım?
Önce DASK’a yazılı talep ve hesap itirazı sunulup kayıt saklanmalıdır. Olumsuz cevap veya 15 iş gününde cevap verilmemesi hâlinde sigorta tahkimi koşulları değerlendirilebilir. Tüketici işleminde 2026’daki 186.000 TL altı hakem heyeti, diğer tüketici davalarında arabuluculuk ve istisnalar ayrıca kontrol edilir. Tüketici olmayan işlemde görev farklı belirlenir. Aynı uyuşmazlıkta paralel tahsil yolları açıldığı varsayılmamalı; zamanaşımı ve kanun yolu süreleri korunmalıdır.
7. Hasar ihbarını depremden sonra ne kadar süre içinde yapmalıyım?
Genel Şartlar B.1.1 uyarınca rizikonun öğrenilmesinden itibaren en geç 15 iş gününde ihbar yapılmalıdır. Bu, zamanaşımı veya otomatik hak düşümü değildir. TTK m.1446’da kusurlu gecikmenin tazminatı artırması ve sigortacının olayı önceden fiilen bilmesi ayrı sonuçlara bağlanır. İhbarın yapıldığını belgeleyin; sırf bu başvurunun bütün dava sürelerini durdurduğunu veya altı yıl her hâlde beklenebileceğini varsaymayın.
8. Binamın metrekaresini DASK poliçesinde düşük gösterdim, sonucu ne olur?
Düşük brüt alan beyanı tazminatı etkileyebilir. Genel Şartlar C.2’de, gerçeğe aykırılık depremden sonra öğrenilirse alınan/alınması gereken prim oranıyla ödeme öngörülür; kapsam, tarife, limit ve emredici kanun hükümleri birlikte incelenir. TTK m.1462’nin kısmi hasar ve aksine sözleşme yokluğu koşulları da önemlidir. Her dosyada doğrudan metrekare oranı kadar kesinti yapılacağı veya bütün hakkın kaybedileceği söylenemez; hatayı yazılı bildirin.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için Işıkoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçmenizi tavsiye ederiz. Hemen Sorun
Bu makale bilgilendirme amaciyla hazirlanmistir. Hukuki danismanlik yerine gecmez.
