Işıkoğlu Partners Avukatlık ve Danışmanlık
IŞIKOĞLU
PARTNERS
Avukatlık & Danışmanlık
25+
Uzmanlık Alanı
%100
Kesintisiz İletişim & Hizmet
%100
Şeffaflık
3
Avukat

Değerlerimiz

Öncü İlkelerimiz & Değerlerimiz
01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Avukatlarımız

Hukuki Görüşler & Makaleler

Tüm Makaleleri Gör →

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Hukuk Kütüphanesi ve Adalet Heykeli
Biz Kimiz?

Genç, dinamik ve yenilikçi ekibimizle; geleneksel hukuk alanlarındaki uzmanlığımızı çağımızın dijital ve modern ihtiyaçlarıyla birleştiriyoruz.

Biz, tamamen genç ve dinamik bir ekip olarak kurduğumuz hukuk ofisimizde; enerjimizi, günceli yakalama becerimizi ve yenilikçi bakış açımızı müvekkillerimize en iyi şekilde yansıtmayı hedefliyoruz.

Hukukun temel taşlarını oluşturan Ticaret ve Şirketler Hukuku, Ceza Hukuku, İcra Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Miras Hukuku, Medeni Hukuk ve İş Hukuku gibi klasik alanlarda sağlam bir bilgi birikimi ve disiplinli bir çalışma anlayışına sahibiz. Bu alanlarda müvekkillerimize güven veren, köklü ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsiyoruz.

Ancak bununla yetinmiyor, çağın hızla değişen ihtiyaçlarına da aynı kararlılıkla yanıt veriyoruz. Teknolojinin, girişimciliğin ve dijital dünyanın hayatın merkezine oturduğu günümüzde; E-Ticaret Hukuku, KVKK & Veri Koruma Hukuku, Bilişim Hukuku, Startup ve Yatırım Hukuku, Kripto & Fintech Hukuku, Dijital Medya ve İnfluencer Hukuku, Oyun ve E-Spor Hukuku, Yapay Zekâ ve Teknoloji Hukuku gibi modern hukuk alanlarında da yenilikçi çözümler sunuyoruz.

Gençliğimizden aldığımız dinamizm ve teknolojiye olan hâkimiyetimiz sayesinde, geleneksel hukuk disiplinlerini modern dünyanın ihtiyaçlarıyla birleştiriyor; müvekkillerimizin karşılaşabileceği her türlü soruna yaratıcı, hızlı ve etkili hukuki çözümler üretiyoruz.

Bizim için hukuk yalnızca mevcut sorunları çözmek değil, aynı zamanda müvekkillerimizin gelecek planlarını güvenle şekillendirebilmeleri için önleyici ve yol gösterici bir güçtür. Bu nedenle hedefimiz, müvekkillerimizin yalnızca hukuki süreçlerini yönetmek değil; aynı zamanda yeni çağın sunduğu fırsatları en güvenli ve en verimli şekilde değerlendirmelerine yardımcı olmaktır.

Avukatlarımız

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Faaliyet Alanlarımız

Işıkoğlu Hukuk, ticari şirketlerden teknoloji girişimlerine, fikri mülkiyetten kripto & fintech hukuku ve yapay zeka odaklı danışmanlığa kadar geniş yelpazede uzman hukuk hizmeti sunar. Müvekkil odaklı yaklaşımımız, üstün dürüstlük ve şeffaflık ilkeleriyle her zaman kesintisiz iletişim sağlar.

01
-

Işıkoğlu Partners

Bu uzmanlık alanındaki sözleşme, uyum ve uyuşmazlık süreçleriniz için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp'tan Sorun İletişim Formu ile Yazın →

Diğer Uzmanlık Alanları

Bu Alandaki Makalelerimiz

Ekibimiz

Geleneksel hukuk disiplinlerindeki sağlam birikimini çağımızın dijital, finansal ve teknolojik ihtiyaçlarıyla birleştiren; müvekkil odaklı temsil, şeffaf iletişim ve titiz dosya takibi ilkeleriyle çalışan avukat kadromuz.

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Avukat

İletişim

E-Posta: iletisim@isikoglupartners.com
Telefon: +90 531 869 3827
WhatsApp'tan Sorun
AVUKAT
-

Deneyim & Pratik

    Çalışma Alanları

      Konu Başlıkları
      Toplam 1.095 Hukuki Makale & Rehber
      Yükleniyor...
      Hukuki Makale

      Hukuk Yazar: Işıkoğlu Partners Okuma Süresi: - Son Güncelleme: 2026
      İletişim
      Merkez Ofis
      Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
      Dragos Center No 15
      iletisim@isikoglupartners.com
      +90 531 869 3827

      Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

      Hukuki Hesaplama Araçları

      4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve güncel AAÜT/Arabuluculuk tarifeleri çerçevesinde hazırlanan interaktif hukuki hesaplama araçları.

      Ana Sayfa › Hesaplama Araçları › Hesaplama
      Hukuki Hesaplama Aracı

      Hukuk Hukuki Kontrol: Işıkoğlu Partners Güncel Mevzuat: 2026 Yürürlük Parametreleri

      Diğer Hukuki Hesaplama Araçları

      International Legal Practice in Istanbul, Türkiye

      Işıkoğlu Partners advises foreign corporations, venture-backed technology companies, digital platforms and cross-border investors across corporate formation, M&A, CMB crypto/FinTech licensing, KVKK data protection, commercial debt recovery and international arbitration.

      Direct Counsel via WhatsApp (+90 531 869 3827) Email: iletisim@isikoglupartners.com
      Multilingual Legal Counsel & Sworn Interpreter Coordination (Notary · Title Deed · Trade Registry · Courts)
      Our Istanbul team provides direct English-speaking legal representation alongside accredited sworn interpreter coordination in Russian (Русский), Arabic (العربية), German (Deutsch), Persian, French and 12 additional languages for powers of attorney, real estate closings, company formation, banking/MASAK compliance and court proceedings.

      Core International Practice Areas

      Turkish Law Guides in English (46 Publications)

      Comprehensive statutory and case-law guides prepared by our Istanbul legal team for international investors, corporations and foreign nationals.

      English Legal Desk › Practice Area
      International Legal Practice

      Istanbul, Türkiye Turkish Practice Page: Faaliyet Alanları →
      Hukuki Geçerlilik & Uyum Testleri

      Tahliye taahhütnamesi geçerliliği, KVKK ve VERBİS kayıt yükümlülüğü, e-ticaret ETBİS/İYS uyumu, işçi haklı fesih şartları, şirket ortaklık sözleşmesi ve yabancı yatırımcı uygunluk kriterlerini ilgili kanun maddelerine göre adım adım kontrol edin.

      Uyum Testi

      Hukuk Hukuki İnceleme: Işıkoğlu Partners

      Diğer Hukuki Uyum & Geçerlilik Testleri

      Hukuk & Ticaret Terimleri Sözlüğü (A–Z)

      Türk hukuku, ticari sözleşmeler, icra-iflas, gayrimenkul, miras, iş hukuku, girişim sermayesi ve teknoloji hukukunda en sık karşılaşılan kavramların kanun dayanaklı tanımları ve uygulama rehberleri.

      A · İcra Hukuku

      Aciz Vesikası (Borç Ödemeden Aciz Belgesi)

      Aciz vesikası, icra takibi sonunda borçlunun haczedilen mallarının paraya çevrilmesine rağmen alacağın tamamen karşılanamaması veya haczi kabil mal bulunamaması halinde icra müdürlüğünce alacaklıya verilen resmi belge anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu uyarınca düzenlenen bu belge, borç ikrarı niteliği taşıyarak alacaklıya tasarrufun iptali davası açma yetkisi kazandırır.

      2004 s. İcra ve İflas Kanunu m. 105 ve m. 143 Tanım →
      A · Borçlar Hukuku

      Ahde Vefa İlkesi ve Aşırı İfa Güçlüğü

      Ahde vefa ilkesi ve aşırı ifa güçlüğü, sözleşmeye bağlılık kuralı ile öngörülemeyen olağanüstü hallerde edimler arası dengenin bozulması üzerine sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını birlikte düzenleyen ilkeler anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 138 hükmüne dayanan bu mekanizma, işlem temelinin çökmesi durumunda sözleşme adaletini yeniden tesis eder.

      6098 s. Türk Borçlar Kanunu m. 26 ve m. 138 Tanım →
      A · Kripto ve Fintech Hukuku

      Akıllı Sözleşme (Smart Contract)

      Akıllı sözleşme, taraflar arasında kararlaştırılan edim ve koşulların blokzincir ağı üzerinde çalışan bilgisayar kodu aracılığıyla aracıya ihtiyaç duyulmaksızın kendiliğinden icra edilmesini sağlayan protokol anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Borçlar Kanunu kapsamındaki sözleşme özgürlüğü ilkesi çerçevesinde değerlendirilen bu yapı, önceden tanımlı şart gerçekleştiğinde ödeme veya devir işlemini otomatik olarak tamamlar.

      6098 s. TBK m. 1-4, m. 26 ve 6362 s. Sermaye Piyasası Kanunu m. 35/B Tanım →
      A · Medeni Hukuk

      Anlaşmalı Boşanma Protokolü

      Anlaşmalı boşanma protokolü, en az bir yıl süren evliliklerde eşlerin boşanmanın mali sonuçları ile ortak çocukların velayet, nafaka ve kişisel ilişki düzenlemeleri üzerinde vardıkları mutabakatı belgeleyen metin anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166/3 uyarınca aile mahkemesi hâkiminin onayıyla kesinleşen bu protokol, ilam hükmünde sonuç doğurur.

      4721 s. Türk Medeni Kanunu m. 166/3 ve m. 184 Tanım →
      A · İdare Hukuku

      Apostil Şerhi (Tasdik Şerhi)

      Apostil şerhi, bir ülkede düzenlenen resmi belgenin gerçekliğini onaylayarak 1961 tarihli Lahey Sözleşmesine taraf diğer ülkelerde konsolosluk tasdikine gerek kalmaksızın doğrudan hukuki geçerlilik kazanmasını sağlayan onay işlemi anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Kaymakamlıklar, valilikler ve adalet komisyonu başkanlıklarınca verilen bu şerh, belgedeki imza ve mührün doğruluğunu uluslararası düzeyde tevsik eder.

      5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi ve 5490 s. Nüfus Hizmetleri Kanunu Tanım →
      A · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Arabuluculuk Son Tutanağı

      Arabuluculuk son tutanağı, dava şartı veya ihtiyari arabuluculuk görüşmelerinin anlaşma, kısmi anlaşma ya da anlaşmama ile sonuçlandığını resmi olarak tespit eden ve arabulucu tarafından düzenlenen belge anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu uyarınca düzenlenen bu tutanak, zorunlu arabuluculukta dava açılabilmesi için zorunlu usul belgesidir.

      6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 17 ve m. 18 Tanım →
      A · Gayrimenkul Hukuku

      Arsa Payı (Kat) Karşılığı İnşaat Sözleşmesi

      Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, arsa sahibinin taşınmazındaki belirli arsa paylarını devretmeyi, yüklenicinin ise buna karşılık kendi malzemesi ve emeğiyle bağımsız bölümler inşa edip teslim etmeyi üstlendiği karma sözleşme anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Resmi şekil şartına tabi olan bu sözleşme, taşınmaz satış vaadi ile eser sözleşmesi unsurlarını birleştirir.

      6098 s. TBK m. 470, 4721 s. TMK m. 706 ve 1512 s. Noterlik Kanunu m. 60 Tanım →
      A · Tüketici Hukuku

      Ayıplı Mal ve Ayıplı Hizmet

      Ayıplı mal ve ayıplı hizmet, teslim veya ifa anında taraflarca kararlaştırılan örnek ya da modele uymayan, objektif olarak sahip olması gereken nitelikleri taşımayan mal veya hizmet anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile Türk Borçlar Kanunu uyarınca alıcıya sözleşmeden dönme ve değişim dahil seçimlik haklar tanır.

      6502 s. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 8-16 ve 6098 s. TBK m. 219 Tanım →
      B · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Bağlam (Pay Devir Kısıtlaması) Kuralı

      Bağlam kuralı, anonim ve limited şirketlerde nama yazılı veya esas sermaye paylarının üçüncü kişilere devrinin kanun ya da esas sözleşme hükmüyle şirket onayına bağlanarak sınırlandırılması anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 491 ve devamında düzenlenen bu mekanizma, ortaklık yapısının istenmeyen kişilere karşı korunmasını sağlar.

      6102 s. Türk Ticaret Kanunu m. 491-498 ve m. 595 Tanım →
      B · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Beyaza İmza (Açık Senet Düzenlemesi)

      Beyaza imza, vade veya bedel gibi zorunlu unsurları henüz tamamen doldurulmamış bir kambiyo senedinin ya da adi belgenin borçlu tarafından imzalanarak sonradan aradaki anlaşmaya göre tamamlanmak üzere karşı tarafa teslim edilmesi anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 680 uyarınca düzenlenen açık senet, kural olarak geçerlidir.

      6102 s. Türk Ticaret Kanunu m. 680 ve 6100 s. HMK m. 209 Tanım →
      B · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Bono (Emre Muharrer Senet)

      Bono, uygulamada emre muharrer senet olarak bilinen ve düzenleyenin lehtara veya onun emrine belirli bir vadede kayıtsız ve şartsız belirli bir para tutarını ödemeyi üstlendiği kambiyo senedi anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 776 uyarınca sıkı şekil şartlarına bağlanan bono, soyut borç ikrarı niteliği taşır.

      6102 s. Türk Ticaret Kanunu m. 776-779 Tanım →
      B · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Borca Batıklık ve Teknik İflas

      Borca batıklık ve teknik iflas, bir sermaye şirketinin aktif malvarlığının hem defter değerleri hem de muhtemel satış fiyatları üzerinden şirket borçlarını karşılayamaması veya sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının üçte ikisinin karşılıksız kalması anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Ticaret Kanunu m. 376 uyarınca yönetim organına acil iyileştirme yükümlülüğü yükler.

      6102 s. Türk Ticaret Kanunu m. 376 ve 2004 s. İİK m. 179 Tanım →
      B · Medeni Hukuk

      Boşanmada Katılma Alacağı

      Boşanmada katılma alacağı, yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejiminin sona ermesiyle her eşin diğer eşe ait edinilmiş mallardan borçlar ve denkleştirmeler düşüldükten sonra kalan artık değerin yarısı üzerinde kazandığı şahsi alacak hakkı anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Medeni Kanunu m. 236 uyarınca ayni mülkiyet değil parasal alacak doğurur.

      4721 s. Türk Medeni Kanunu m. 231 ve m. 236 Tanım →
      C · E-Ticaret Hukuku

      Cayma Hakkı (Mesafeli Sözleşmelerde)

      Cayma hakkı, tüketicinin internet, telefon gibi uzaktan iletişim araçlarıyla kurduğu mesafeli sözleşmelerden veya taksitle satış sözleşmelerinden yasal süre içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin tek taraflı dönmesini sağlayan yetki anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 6502 sayılı Kanun m. 48 uyarınca on dört günlük hak düşürücü süreye bağlanmıştır.

      6502 s. TKHK m. 48 ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 9-15 Tanım →
      C · Borçlar Hukuku

      Cezai Şart (Ceza Koşulu)

      Cezai şart, kanuni adıyla ceza koşulu, borçlunun sözleşmeden doğan asıl edimini hiç ya da gereği gibi veya zamanında ifa etmemesi halinde alacaklıya ödemeyi önceden taahhüt ettiği ekonomik edim anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Borçlar Kanunu m. 179-182 hükümlerinde düzenlenen bu kurum, ifayı güçlendirir ve alacaklıyı zarar ispatından kurtarır.

      6098 s. Türk Borçlar Kanunu m. 179-182 Tanım →
      C · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Ciro ve Ciro Silsilesi

      Ciro ve ciro silsilesi, emre yazılı kambiyo senetlerinden doğan hakların devri, rehnedilmesi veya tahsili amacıyla senet arkasına ya da alonja yazılan irade beyanı ile bu devirlerin birbirini kesintisiz izlediği zincir anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Ticaret Kanunu m. 681-690 hükümlerince düzenlenen bu yapı, meşru hamil sıfatını belirler.

      6102 s. Türk Ticaret Kanunu m. 681-690 ve m. 788 Tanım →
      C · Borçlar Hukuku

      Culpa in Contrahendo (Sözleşme Öncesi Sorumluluk)

      Culpa in contrahendo, sözleşme görüşmelerine başlayan taraflar arasında kurulan güven ilişkisi uyarınca bilgi verme, aydınlatma ve özen yükümlülüklerinin kusurlu olarak ihlal edilmesinden doğan sözleşme öncesi sorumluluk anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Medeni Kanunu m. 2 dürüstlük kuralına dayanan bu ilke, karşı tarafın menfi zararının tazminini gerektirir.

      4721 s. TMK m. 2 ve 6098 s. Türk Borçlar Kanunu m. 35, m. 49 Tanım →
      Ç · İş Hukuku

      Çalışma Süresi ve Fazla Mesai

      Çalışma süresi ve fazla mesai, işçinin işverenin emir ve talimatı altında geçirdiği yasal haftalık kırk beş saatlik çalışma sınırı ile bu süreyi aşan ve zamlı ücret ödenmesini gerektiren fazla çalışma dönemi anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 4857 sayılı İş Kanunu m. 41 uyarınca fazla çalışma ücreti saat başına yüzde elli zamlı ödenir.

      4857 s. İş Kanunu m. 41 ve m. 63 Tanım →
      Ç · Ceza Hukuku

      Çekte Karşılıksızdır İşlemi ve Çek Düzenleme Yasağı

      Çekte karşılıksızdır işlemi ve çek düzenleme yasağı, kanuni ibraz süresi içinde bankaya sunulan çekin karşılığının hesapta bulunmaması üzerine çekin arkasına vurulan resmi tespit şerhi ile sorumlular hakkında uygulanan ekonomik yaptırım ve koruma tedbiri anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 5941 sayılı Çek Kanunu m. 5 uyarınca icra ceza mahkemesince adli para cezasına hükmedilir.

      5941 s. Çek Kanunu m. 3 ve m. 5 Tanım →
      Ç · Vergi Hukuku

      ÇVÖA (Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları)

      Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları, sınır ötesi ticari kazanç, temettü, faiz, gayrimaddi hak bedeli veya serbest meslek gelirleri üzerinden hem mukim olunan devletin hem de gelirin doğduğu kaynak devletin mükerrer vergi almasını engelleyen uluslararası antlaşmalar anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Anayasa m. 90 uyarınca kanun hükmünde olup iç vergi mevzuatına göre öncelikle uygulanır.

      T.C. Anayasası m. 90, 193 s. GVK m. 3 ve 5520 s. KVK m. 3, m. 30 Tanım →
      D · Medeni Hukuk

      Delil Tespiti

      Delil tespiti, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş ya da ileride açılacak bir davada ileri sürülecek bir vakıanın kaybolma veya güçleşme tehlikesi bulunan delillerinin mahkeme aracılığıyla önceden güvence altına alınması işlemi anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 400-405 hükümleri uyarınca yürütülür.

      6100 s. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 400-405 Tanım →
      D · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Denkleştirme Tazminatı (Portföy Tazminatı)

      Denkleştirme tazminatı, uygulamada portföy tazminatı olarak bilinen ve acentelik ya da tek satıcılık sözleşmesinin sona ermesinin ardından acentenin işletmeye kazandırdığı müşteri çevresinden müvekkilin önemli menfaat sağlamaya devam etmesi karşılığında ödenen hakkaniyet bedeli anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Ticaret Kanunu m. 122 uyarınca sözleşme sonrası bir yıllık sürede talep edilmelidir.

      6102 s. Türk Ticaret Kanunu m. 122 Tanım →
      D · Miras Hukuku

      Dijital Miras ve Dijital Malvarlığı

      Dijital miras, mirasbırakanın ölümüyle birlikte külli halefiyet ilkesi çerçevesinde mirasçılarına intikal eden kripto varlıklar, e-ticaret mağazaları, alan adları, bulut hesapları, oyun içi envanterler ve gelir getiren sosyal medya hesapları gibi gayrimaddi dijital değerlerin bütünü anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Medeni Kanunu m. 599 tereke hükümlerine göre değerlendirilir.

      4721 s. Türk Medeni Kanunu m. 599 ve 6698 s. KVKK Tanım →
      D · Startup ve Yatırım Hukuku

      Drag-Along (Sürükleme Hakkı)

      Drag-along yani sürükleme hakkı, bir şirkette çoğunluk pay sahiplerinin veya belirli nitelikli yatırımcıların paylarını üçüncü bir alıcıya satmak istemeleri halinde azınlık pay sahiplerini de aynı fiyat ve koşullarla paylarını satmaya zorlayabilmesini sağlayan sözleşmesel yetki anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Hissedarlar sözleşmelerinde tam çıkış yani exit işlemlerini güvence altına alır.

      6098 s. TBK m. 26, m. 179 ve 6102 s. TTK m. 340, m. 480 Tanım →
      D · Startup ve Yatırım Hukuku

      Due Diligence (Hukuki Durum Tespiti)

      Due diligence yani hukuki durum tespiti, şirket birleşme ve devralmaları, yatırım turları veya büyük ölçekli taşınmaz alımları öncesinde hedef şirketin sözleşmesel, kurumsal, fikri mülkiyet, iş, vergi ve dava risklerinin kapsamlı şekilde incelenmesi süreci anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Tespit edilen bulgular, satış bedelini ve tazminat klozlarını doğrudan şekillendirir.

      6098 s. TBK m. 195-228 ve 6102 s. Türk Ticaret Kanunu m. 134-158 Tanım →
      E · Gayrimenkul Hukuku

      Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı)

      Ecrimisil, bir taşınmazı malikin rızası veya geçerli bir hukuki sebebi olmaksızın kötüniyetle kullanan haksız zilyedin, hak sahibine ödemekle yükümlü olduğu haksız işgal tazminatı anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 995 uyarınca düzenlenen bu tazminat, malikin mahrum kaldığı en az kira gelirini karşılar.

      4721 s. TMK m. 995 ve 2886 s. Devlet İhale Kanunu m. 75 Tanım →
      E · Medeni Hukuk

      Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi

      Edinilmiş mallara katılma rejimi, eşlerin evlilik sözleşmesiyle başka bir mal rejimi seçmedikleri takdirde kanunen tabi oldukları, evlilik süresince karşılığını vererek edindikleri malvarlığı değerlerinin tasfiye anında yarı yarıya paylaşılması esasına dayanan yasal mal rejimi anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Medeni Kanunu m. 202 ve m. 218-241 hükümlerinde düzenlenmiştir.

      4721 s. Türk Medeni Kanunu m. 202 ve m. 218-241 Tanım →
      E · Miras Hukuku

      Elbirliği Mülkiyeti (İştirak Halinde Mülkiyet)

      Elbirliği mülkiyeti, eski adıyla iştirak halinde mülkiyet, kanun veya kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte malik olan kişilerin belirlenmiş payları olmaksızın eşyanın tamamı üzerinde ortaklaşa hak sahibi olması anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Medeni Kanunu m. 701 gereğince tasarruf işlemlerinde oybirliği zorunludur.

      4721 s. Türk Medeni Kanunu m. 640 ve m. 701-703 Tanım →
      E · Bilişim Hukuku

      Erişim Engelleme ve İçerik Çıkarma

      Erişim engelleme ve içerik çıkarma, internet ortamında yapılan yayınlar nedeniyle katalog suçların işlenmesi, kamu düzeninin korunması veya özel hayatın gizliliğinin ve kişilik haklarının ihlal edilmesi hallerinde yayının kaldırılması ya da URL veya alan adı erişiminin kısıtlanması tedbiri anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 5651 sayılı Kanun çerçevesinde uygulanır.

      5651 s. İnternet Kanunu m. 8, m. 8/A, m. 9 ve m. 9/A Tanım →
      E · Startup ve Yatırım Hukuku

      ESOP (Çalışan Hisse Opsiyon Planı)

      ESOP yani çalışan hisse opsiyon planı, özellikle teknoloji girişimlerinin nitelikli çalışanlarına ve yöneticilerine belirli çalışma süresi veya performans hedeflerinin tamamlanması karşılığında şirketten önceden belirlenmiş indirimli bedelle pay edinme ya da ekonomik karşılığını alma hakkı tanıyan teşvik sistemi anlamına gelen hukuki bir kavramdır. TTK m. 463 şarta bağlı sermaye artırımıyla ilişkilidir.

      6102 s. TTK m. 463 ve 6098 s. Türk Borçlar Kanunu m. 26, m. 403 Tanım →
      E · E-Ticaret Hukuku

      ETBİS ve İYS Kaydı

      ETBİS ve İYS kaydı, kendi internet sitesi veya mobil uygulaması üzerinden e-ticaret yapan işletmelerin Ticaret Bakanlığı Elektronik Ticaret Bilgi Sistemine tescil olması ve ticari elektronik ileti gönderecek hizmet sağlayıcıların onay ile ret kayıtlarını merkezi İleti Yönetim Sisteminde tutması zorunluluğu anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 6563 sayılı Kanun kapsamında idari denetime tabidir.

      6563 s. Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m. 5-12 Tanım →
      F · Borçlar Hukuku

      Fahiş Cezai Şart ve Cezanın İndirilmesi

      Fahiş cezai şart ve cezanın indirilmesi, sözleşmede serbestçe kararlaştırılan ceza koşulunun borçlunun ekonomik varlığını sarsacak veya hakkaniyete açıkça aykırı düşecek ölçüde aşırı olması halinde hâkimin re'sen müdahale ederek ceza tutarını makul düzeye çekmesi anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Borçlar Kanunu m. 182/3 ve TTK m. 22 hükümleriyle düzenlenir.

      6098 s. TBK m. 182/3 ve 6102 s. Türk Ticaret Kanunu m. 22 Tanım →
      F · Miras Hukuku

      Feragat (Mirastan Feragat Sözleşmesi)

      Mirastan feragat sözleşmesi, muhtemel mirasçının mirasbırakanın sağlığında onunla resmi şekilde yaptığı iki taraflı miras sözleşmesiyle ileride doğacak miras ve saklı pay haklarından ivazlı veya ivazsız olarak vazgeçmesi anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Medeni Kanunu m. 528 uyarınca düzenlenen bu işlemle feragat eden kişi mirasçılık sıfatını kaybeder.

      4721 s. Türk Medeni Kanunu m. 528-530 ve m. 545 Tanım →
      F · İş Hukuku

      Feshin Son Çare Olması (Ultima Ratio) İlkesi

      Feshin son çare olması yani ultima ratio ilkesi, işverenin iş sözleşmesini geçerli nedenle sona erdirmeden önce istihdamı sürdürebilecek eğitim, görev veya işyeri değişikliği, fazla mesailerin kaldırılması gibi daha hafif tüm önlemleri tüketmesi zorunluluğu anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 4857 sayılı İş Kanunu m. 18 kapsamındaki işe iade denetiminin temel ölçütüdür.

      4857 s. İş Kanunu m. 18 ve m. 20 Tanım →
      F · Fikri Mülkiyet Hukuku

      FSEK Mali Hak Devri Sözleşmesi

      FSEK mali hak devri sözleşmesi, bir fikir ve sanat eseri üzerindeki işleme, çoğaltma, yayma, temsil ve işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim haklarının eser sahibi tarafından üçüncü kişilere devredilmesini düzenleyen yazılı işlem anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 5846 sayılı FSEK m. 52 uyarınca devredilen hakların tek tek sayılması geçerlilik şartıdır.

      5846 s. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m. 20-25, m. 48 ve m. 52 Tanım →
      G · Borçlar Hukuku

      Gabn (Aşırı Yararlanma)

      Gabn, güncel kanuni terimiyle aşırı yararlanma, iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmede taraflardan birinin diğerinin zor durumda kalmasından, düşüncesizliğinden veya deneyimsizliğinden yararlanarak edimler arasında açık oransızlık yaratması anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Borçlar Kanunu m. 28 uyarınca zarar görene sözleşmeyi iptal etme ya da oransızlığın giderilmesini isteme hakkı tanır.

      6098 s. Türk Borçlar Kanunu m. 28 Tanım →
      G · Gayrimenkul Hukuku

      Gayrimenkul (Taşınmaz) Satış Vaadi Sözleşmesi

      Gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi, bir taşınmazın mülkiyetini ileride belirli bedel ve koşullarla tapuda devretme borcu doğuran, noterlikçe düzenleme şeklinde yapılması zorunlu olan önsözleşme anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Borçlar Kanunu m. 237 ve Türk Medeni Kanunu m. 1009 uyarınca tapu kütüğüne şerh edilerek üçüncü kişilere karşı güçlendirilebilir.

      6098 s. TBK m. 29, m. 237, 4721 s. TMK m. 1009 ve 1512 s. Noterlik Kanunu m. 60 Tanım →
      G · Gayrimenkul Hukuku

      Geçit Hakkı (Zorunlu Geçit İrtifakı)

      Geçit hakkı, genel yola çıkmak için hiç veya mevcut ihtiyacını karşılayacak ölçüde yeterli geçidi bulunmayan taşınmaz malikinin, tam bir bedel ödemek karşılığında komşu taşınmazlardan kendisine uygun bir geçiş güzergâhı tanınmasını talep etmesini sağlayan zorunlu irtifak hakkı anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Medeni Kanunu m. 747 hükmüyle düzenlenmiştir.

      4721 s. Türk Medeni Kanunu m. 747 ve m. 748 Tanım →
      G · İş Hukuku

      Giydirilmiş Brüt Ücret

      Giydirilmiş brüt ücret, işçinin asıl kök brüt maaşına işverence sözleşme veya işyeri uygulaması gereği düzenli, sürekli ve para ya da para ile ölçülmesi mümkün yemek, yol, ikramiye, yakacak, konut ve özel sağlık sigortası gibi yan menfaatlerin eklenmesiyle bulunan toplam ücret anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Kıdem ve ihbar tazminatı hesabına esas alınır.

      1475 s. İş Kanunu m. 14 ve 4857 s. İş Kanunu m. 17, m. 32 Tanım →
      G · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Gizlilik Sözleşmesi (NDA)

      Gizlilik sözleşmesi, uluslararası ticarette NDA olarak adlandırılan ve tarafların bir ticari işbirliği, yatırım görüşmesi veya hizmet ilişkisi kapsamında paylaştıkları ticari sırları, teknik verileri ve hassas bilgileri üçüncü kişilere açıklamamasını ve amaç dışında kullanmamasını güvence altına alan sözleşme anlamına gelen hukuki bir kavramdır. İhlali halinde cezai şart ve haksız rekabet yaptırımı doğurur.

      6098 s. TBK m. 26, 6102 s. TTK m. 54-55 ve 6698 s. KVKK m. 12 Tanım →
      G · Startup ve Yatırım Hukuku

      Good Leaver ve Bad Leaver Klozları

      Good leaver ve bad leaver klozları, girişim şirketlerinde kurucu ortakların veya hisse opsiyonu sahibi çalışanların şirketten ayrılma sebebinin haklı ya da kusurlu olmasına göre paylarını hangi değerleme üzerinden devredeceklerini veya opsiyon haklarını ne ölçüde koruyacaklarını belirleyen sözleşme hükümleri anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Hissedarlar ve ESOP sözleşmelerinin temel koruma aracıdır.

      6098 s. TBK m. 26, m. 158 ve 6102 s. Türk Ticaret Kanunu m. 492-493 Tanım →
      H · Ceza Hukuku

      HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması)

      Hükmün açıklanmasının geri bırakılması yani HAGB, sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda belirlenen iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasının belirli bir denetim süresi boyunca hukuki sonuç doğurmamasını ve süre kasıtlı suç işlenmeden tamamlandığında davanın düşmesini sağlayan kurum anlamına gelen hukuki bir kavramdır. CMK m. 231 hükmünde düzenlenmiştir.

      5271 s. Ceza Muhakemesi Kanunu m. 231/5-14 Tanım →
      H · Medeni Hukuk

      Hak Düşürücü Süre

      Hak düşürücü süre, kanunda veya sözleşmede öngörülen zaman dilimi içinde kullanılmadığı takdirde hakkın yalnız dava edilebilirliğini değil bizatihi kendisini tamamen ortadan kaldıran ve hâkim tarafından yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözetilen süre anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Zamanaşımından farklı olarak durma veya kesilme kurallarına kural olarak tabi değildir.

      4721 s. TMK m. 5, 6098 s. TBK ve 6100 s. HMK m. 33 Tanım →
      H · İş Hukuku

      Haksız Fesih Tazminatı

      Haksız fesih tazminatı, iş sözleşmesinin haklı bir neden bulunmaksızın derhal sona erdirilmesi halinde kusursuz tarafın uğradığı kanuni ve sözleşmesel zararları karşılamak üzere ödenen, özellikle belirli süreli iş sözleşmelerinde bakiye süre ücretini kapsayan tazminat anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Borçlar Kanunu m. 438 ve İş Kanunu hükümlerince düzenlenir.

      4857 s. İş Kanunu m. 17, m. 24-25 ve 6098 s. Türk Borçlar Kanunu m. 438 Tanım →
      H · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Haksız Rekabet

      Haksız rekabet, bütün katılanların menfaatine dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanması ilkesini ihlal eden, rakipler arasında veya tedarikçilerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı ya da dürüstlük kuralına diğer şekillerde aykırı her türlü ticari davranış ve uygulama anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Ticaret Kanunu m. 54-63 hükümlerinde düzenlenmiştir.

      6102 s. Türk Ticaret Kanunu m. 54-63 ve 6098 s. TBK m. 57 Tanım →
      H · Sigorta Hukuku

      Halefiyet (Ardıllık) İlkesi

      Halefiyet yani ardıllık ilkesi, bir borcu üçüncü bir kişinin ödemesi veya zarar sigortalarında sigortacının sigorta tazminatını hak sahibine ifa etmesi üzerine, ödediği tutar oranında alacaklının ya da sigortalının zarar sorumlusuna karşı sahip olduğu dava ve talep haklarının kanunen ödeyene geçmesi anlamına gelen hukuki bir kavramdır. TTK m. 1472 ile düzenlenir.

      6102 s. TTK m. 1472, m. 1481 ve 6098 s. Türk Borçlar Kanunu m. 127 Tanım →
      H · Sigorta Hukuku

      Hasar ve Araç Değer Kaybı Tazminatı

      Hasar ve araç değer kaybı tazminatı, trafik kazası sonucu bir motorlu araçta meydana gelen fiziki onarım giderleri ile araç orijinal parçalarla eksiksiz onarılmış olsa dahi hasar geçmişi nedeniyle ikinci el piyasa satış değerinde oluşan ekonomik düşüşün kusurlu tarafça karşılanması anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Karayolları Trafik Kanunu ve TBK hükümlerine tabidir.

      2918 s. KTK m. 85, m. 90, m. 97 ve 6098 s. Türk Borçlar Kanunu m. 49-51 Tanım →
      H · Startup ve Yatırım Hukuku

      Hissedarlar Sözleşmesi (SHA)

      Hissedarlar sözleşmesi, uluslararası uygulamada SHA olarak anılan ve bir şirketin mevcut ortakları ile yeni yatırımcılarının şirketin yönetimi, oy kullanımı, finansmanı, kâr dağıtımı, pay devir kısıtlamaları ve çıkış stratejileri konusundaki karşılıklı hak ve borçlarını düzenleyen özel sözleşme anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Ticaret siciline tescil edilmeksizin gizlilik içinde hüküm doğurur.

      6098 s. TBK m. 26 ve 6102 s. Türk Ticaret Kanunu m. 340, m. 480 Tanım →
      H · Medeni Hukuk

      Husumet (Sıfat / Taraf) Ehliyeti

      Husumet ehliyeti, uygulamada çoğunlukla sıfat kavramıyla birlikte anılan ve bir davada davacı olarak talep ileri sürme yani aktif husumet ya da davalı olarak kendisine karşı talepte bulunulabilme yani pasif husumet konumunun maddi hukuk ilişkisiyle örtüşmesi anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Hâkim tarafından yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözetilir.

      6100 s. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 50-51 ve m. 114 Tanım →
      İ · Borçlar Hukuku

      İhtarname (Hukuki İhtar)

      İhtarname, bir hakkın doğumunu sağlamak, borçluyu temerrüde düşürmek, sözleşmeyi feshetmek veya hukuki bir olguyu muhataba resmen bildirmek amacıyla çoğunlukla noter, kayıtlı elektronik posta ya da telgraf aracılığıyla yöneltilen yazılı irade açıklaması anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Borçlar Kanunu m. 117 ve Türk Ticaret Kanunu m. 18/3 kapsamında temel ispat aracıdır.

      6098 s. TBK m. 117, 6102 s. TTK m. 18/3 ve 1512 s. Noterlik Kanunu m. 98, m. 106 Tanım →
      İ · İcra Hukuku

      İhtiyati Haciz

      İhtiyati haciz, para alacaklarına ilişkin mevcut veya müstakbel bir icra takibinin ya da davanın sonucunu güvence altına almak amacıyla borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına mahkeme kararıyla geçici olarak el konulması tedbiri anlamına gelen hukuki bir kavramdır. İcra ve İflas Kanunu m. 257-268 hükümlerinde düzenlenmiştir.

      2004 s. İcra ve İflas Kanunu m. 257-268 Tanım →
      İ · Medeni Hukuk

      İhtiyati Tedbir

      İhtiyati tedbir, para alacağı dışındaki dava konusu mal veya hakkın mevcut durumunda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden endişe edilmesi durumunda mahkemece verilen geçici hukuki koruma kararı anlamına gelen hukuki bir kavramdır. HMK m. 389-399 hükümlerine tabidir.

      6100 s. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 389-399 Tanım →
      İ · İş Hukuku

      İkale (Bozma) Sözleşmesi

      İkale yani bozma sözleşmesi, yürürlükte bulunan belirli veya belirsiz süreli iş sözleşmesinin işçi ve işverenin karşılıklı ve birbirine uygun serbest irade beyanlarıyla sona erdirilmesini sağlayan iki taraflı anlaşma anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Fesih niteliği taşımayan bu sözleşmenin geçerliliği, Yargıtay içtihatları uyarınca işçiye makul yarar sağlanması koşuluna bağlıdır.

      6098 s. TBK m. 26, m. 132 ve 193 s. Gelir Vergisi Kanunu m. 25/7 Tanım →
      İ · Ticaret & Şirketler Hukuku

      İkraz (Tüketim Ödüncü) ve Cari Hesap Sözleşmesi

      İkraz ve cari hesap sözleşmesi, ödünç verenin bir miktar parayı veya misli eşyayı ödünç alana devretmeyi üstlendiği tüketim ödüncü işlemi ile iki kişinin karşılıklı alacaklarını tek tek istemekten vazgeçip hesap kesiminde ortaya çıkacak bakiyeyi talep etmeyi kararlaştırdıkları yazılı ticari anlaşma anlamına gelen hukuki bir kavramdır. TBK m. 386 ve TTK m. 89 ile düzenlenir.

      6102 s. TTK m. 89-101 ve 6098 s. Türk Borçlar Kanunu m. 386-392 Tanım →
      İ · İcra Hukuku

      İlamlı ve İlamsız İcra Takibi

      İlamlı ve ilamsız icra takibi, alacaklının elinde bir mahkeme kararı veya kanunen ilam niteliğinde sayılan belge bulunup bulunmamasına göre ayrılan, borçlunun itiraz imkanlarının ve takibin durma koşullarının köklü biçimde farklılaştığı cebri icra yolları anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleri çerçevesinde yürütülür.

      2004 s. İcra ve İflas Kanunu m. 24-41 ve m. 42-72 Tanım →
      İ · Sermaye Piyasaları Hukuku

      İmtiyazlı Pay (Ayrıcalıklı Hisse)

      İmtiyazlı pay, anonim şirketlerde ilk esas sözleşme veya esas sözleşme değişikliği ile belirli pay ya da pay gruplarına kâr payı, tasfiye payı, rüçhan ve oy hakkı gibi haklarda diğer adi paylara kıyasla üstünlük tanıyan ayrıcalıklı hisse anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Ticaret Kanunu m. 478-479 ve Sermaye Piyasası Kanunu m. 28 hükümlerine tabidir.

      6102 s. TTK m. 478-479 ve 6362 s. Sermaye Piyasası Kanunu m. 28 Tanım →
      İ · İcra Hukuku

      İnkâr (İcra İnkâr) Tazminatı

      İcra inkâr tazminatı, ilamsız icra takibinde ödeme emrine haksız yere itiraz ederek takibi durduran ve tahsilatı geciktiren borçlunun, alacaklının açtığı itirazın iptali veya itirazın kaldırılması davası sonunda asıl alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere ödemeye mahkûm edildiği medeni ceza niteliğindeki tazminat anlamına gelen hukuki bir kavramdır. İİK m. 67/2 ile düzenlenir.

      2004 s. İcra ve İflas Kanunu m. 67/2 ve m. 68/son Tanım →
      İ · Gayrimenkul Hukuku

      İntifa (Kullanım ve Yararlanma) Hakkı

      İntifa hakkı, taşınırlar, taşınmazlar, haklar veya bir malvarlığı üzerinde mülkiyetin özünü yani çıplak mülkiyeti malikte bırakarak belirli bir gerçek veya tüzel kişiye o eşyayı tam olarak zilyetliğinde bulundurma, kullanma ve ürünlerinden yararlanma yetkisi veren kişisel irtifak hakkı anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Medeni Kanunu m. 794-822 hükümlerinde düzenlenmiştir.

      4721 s. Türk Medeni Kanunu m. 794-822 Tanım →
      İ · İcra Hukuku

      İpotekli Takip (İpoteğin Paraya Çevrilmesi)

      İpotekli takip yani ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip, alacağı bir taşınmaz ipoteğiyle güvence altına alınmış alacaklının borcun vadesinde ödenmemesi üzerine öncelikle ipotekli taşınmazın icra dairesince satılarak satış bedelinden alacağının ödenmesini talep ettiği özel cebri icra prosedürü anlamına gelen hukuki bir kavramdır. İİK m. 148-153 hükümlerince yürütülür.

      2004 s. İİK m. 148-153 ve 4721 s. Türk Medeni Kanunu m. 881-897 Tanım →
      İ · İcra Hukuku

      İstihkak Davası (İcrada ve Mülkiyette)

      İstihkak davası, genel medeni hukukta malikin malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı açtığı mülkiyete dayalı iade davası; icra hukukunda ise borçlunun borcu nedeniyle haczedilen bir mal üzerinde üçüncü kişinin mülkiyet veya rehin hakkı ileri sürmesi üzerine görülen özel tespit davası anlamına gelen hukuki bir kavramdır. İİK m. 96-99 ile düzenlenir.

      2004 s. İİK m. 96-99 ve 4721 s. Türk Medeni Kanunu m. 683 Tanım →
      İ · Medeni Hukuk

      İstinaf Kanun Yolu

      İstinaf kanun yolu, ilk derece mahkemeleri tarafından verilen ve kesin olmayan nihai kararlar ile belirli geçici hukuki koruma kararlarına karşı hem maddi vakıa ve delil değerlendirmesi hem de hukuka uygunluk denetimi yapılması amacıyla bölge adliye veya bölge idare mahkemelerine başvurulan olağan üst denetim yolu anlamına gelen hukuki bir kavramdır. HMK m. 341 ile düzenlenir.

      6100 s. HMK m. 341-360 ve 5271 s. Ceza Muhakemesi Kanunu m. 272-285 Tanım →
      İ · İş Hukuku

      İş Güvencesi

      İş güvencesi, kanunda aranan işçi sayısı ve kıdem koşullarını sağlayan belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçilerin işveren tarafından keyfi biçimde işten çıkarılmasını engelleyen, feshi geçerli bir sebebe ve yazılı usule bağlayarak aksi halde işe iade olanağı tanıyan koruma rejimi anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 4857 sayılı İş Kanunu m. 18-21 hükümlerinde düzenlenmiştir.

      4857 s. İş Kanunu m. 18-21 Tanım →
      İ · İş Hukuku

      İşe Başlatmama Tazminatı

      İşe başlatmama tazminatı, kesinleşen işe iade mahkeme kararı sonrasında yasal on iş günü içinde işe başlama başvurusunda bulunan işçiyi işverenin bir ay içinde eski veya eşdeğer işine başlatmaması halinde ödemek zorunda kaldığı, dört ila sekiz aylık ücret tutarındaki özel iş güvencesi tazminatı anlamına gelen hukuki bir kavramdır. İş Kanunu m. 21 ile düzenlenir.

      4857 s. İş Kanunu m. 21 Tanım →
      İ · Medeni Hukuk

      İştirak Nafakası

      İştirak nafakası, boşanma veya ayrılık kararı sonucunda velayet kendisine verilmeyen eşin, ergin olmayan ortak çocuğun bakım, barınma, sağlık ve eğitim giderlerine kendi mali gücü oranında katılmak üzere aylık olarak ödemekle yükümlü tutulduğu çocuk nafakası anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Medeni Kanunu m. 182/2 ve m. 328 hükümleri uyarınca kamu düzenindendir.

      4721 s. Türk Medeni Kanunu m. 182/2 ve m. 327-333 Tanım →
      İ · İcra Hukuku

      İtirazın İptali Davası

      İtirazın iptali davası, ilamsız icra takibinde borçlunun ödeme emrine süresi içinde itiraz ederek durdurduğu takibin devamını sağlamak ve alacağın varlığını kesin hükümle tespit ettirmek amacıyla alacaklının genel mahkemelerde açtığı eda davası anlamına gelen hukuki bir kavramdır. İcra ve İflas Kanunu m. 67 uyarınca bir yıllık hak düşürücü süreye tabidir.

      2004 s. İcra ve İflas Kanunu m. 67 Tanım →
      İ · İcra Hukuku

      İtirazın Kaldırılması (Kesin ve Geçici)

      İtirazın kaldırılması, ilamsız icra takibinde borçlunun ödeme emrine itiraz ederek durdurduğu takibin hızla devam edebilmesi amacıyla elinde kanunda sınırlı olarak sayılan nitelikli belgelerden biri bulunan alacaklının altı ay içinde icra mahkemesinden talep ettiği seri inceleme yolu anlamına gelen hukuki bir kavramdır. İİK m. 68 ve m. 68/a hükümlerinde düzenlenmiştir.

      2004 s. İcra ve İflas Kanunu m. 68, m. 68/a ve m. 68/b Tanım →
      İ · Gayrimenkul Hukuku

      İzale-i Şüyu (Ortaklığın Giderilmesi) Davası

      İzale-i şüyu yani ortaklığın giderilmesi davası, paylı veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır ya da taşınmaz mallardaki ortak mülkiyet ilişkisinin aynen taksim veya açık artırma yoluyla satış suretiyle sona erdirilerek ferdi mülkiyete ya da nakit paylaşımına geçilmesini sağlayan dava anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Medeni Kanunu m. 698-699 hükümlerine tabidir.

      4721 s. TMK m. 698-700 ve 6325 s. HUAK m. 18/B Tanım →
      K · Medeni Hukuk

      Kaim Değer (İkame Değer) İlkesi

      Kaim değer yani ikame değer ilkesi, edinilmiş mallara katılma rejiminde bir mal grubuna ait malvarlığı unsurunun elden çıkarılması, kamulaştırılması veya hasara uğraması karşılığında elde edilen yeni mal ya da parasal değerin önceki malın ait olduğu aynı mal grubuna girmesi anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Medeni Kanunu m. 219/5 ve m. 220/4 ile düzenlenir.

      4721 s. Türk Medeni Kanunu m. 219/5 ve m. 220/4 Tanım →
      K · İcra Hukuku

      Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yoluyla Takip

      Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip, alacağı çek, poliçe veya bono niteliğindeki bir kıymetli evraka bağlı bulunan alacaklının genel haciz yolundan farklı olarak borçlunun basit itirazıyla durmayan ve icra mahkemesi denetimine tabi hızlandırılmış tahsil usulünden yararlandığı özel ilamsız takip anlamına gelen hukuki bir kavramdır. İİK m. 167-170/b hükümlerinde düzenlenmiştir.

      2004 s. İİK m. 167-170/b ve 6102 s. Türk Ticaret Kanunu m. 670 Tanım →
      K · İdare Hukuku

      Kamulaştırmasız El Atma (Fiili ve Hukuki)

      Kamulaştırmasız el atma, kamulaştırma yetkisine sahip bir kamu idaresinin Anayasa ve Kamulaştırma Kanununda öngörülen usulleri işletmeksizin ve gerçek karşılığını peşin ödemeksizin özel mülkiyetteki bir taşınmaza fiilen el koyması ya da imar planıyla mülkiyet hakkını süresiz kısıtlaması anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Malik bedel tahsili veya elatmanın önlenmesi talep edebilir.

      T.C. Anayasası m. 35, m. 46 ve 2942 s. Kamulaştırma Kanunu Geçici m. 6 Tanım →
      K · Medeni Hukuk

      Karine ve İspat Yükü

      Karine ve ispat yükü, bilinen ve varlığı sabit bir olgudan bilinmeyen bir olgunun ya da hukuki durumun varlığı hakkında kanun veya tecrübe kuralları gereği çıkarılan sonuç ile uyuşmazlık konusu vakıanın hangi tarafça kanıtlanması gerektiğini belirleyen temel muhakeme kuralı anlamına gelen hukuki bir kavramdır. TMK m. 6 ve HMK m. 190 ile düzenlenir.

      4721 s. Türk Medeni Kanunu m. 6 ve 6100 s. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 190 Tanım →
      K · Gayrimenkul Hukuku

      Kat İrtifakı ve Kat Mülkiyeti

      Kat irtifakı ve kat mülkiyeti, bir arsa üzerinde yapılmakta veya ileride yapılacak olan bir yapının bağımsız bölümleri için kurulan geçici inşaat aşaması irtifak hakkı ile inşaat tamamlanıp yapı kullanma izin belgesi alındıktan sonra bağımsız bölümler üzerinde tesis edilen tam mülkiyet hakkı anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 634 sayılı Kanun ile düzenlenir.

      634 s. Kat Mülkiyeti Kanunu m. 1-3 ve m. 12-14 Tanım →
      K · Borçlar Hukuku

      Kefalet Sözleşmesi ve Müteselsil Kefil

      Kefalet sözleşmesi ve müteselsil kefil, kefilin alacaklıya karşı mevcut veya müstakbel bir borçlunun borcunu ifa etmemesinin sonuçlarından kişisel olarak sorumlu olmayı üstlendiği sıkı şekil şartlı sözleşme ile alacaklının asıl borçluyu takip etmeden doğrudan başvurabileceği ağırlaştırılmış kefalet türü anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Borçlar Kanunu m. 581-603 hükümlerine tabidir.

      6098 s. Türk Borçlar Kanunu m. 581-603 Tanım →
      K · İş Hukuku

      Kıdem Tazminatı Tavanı

      Kıdem tazminatı tavanı, iş sözleşmesi kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona eren bir işçiye her tam çalışma yılı karşılığında ödenecek otuz günlük giydirilmiş brüt ücret tutarının kanunen aşamayacağı, en yüksek devlet memurunun bir yıllık emeklilik ikramiyesine endeksli azami üst sınır anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Yılda iki kez güncellenir.

      1475 s. İş Kanunu m. 14 ve 5434 s. Emekli Sandığı Kanunu Tanım →
      K · Gayrimenkul Hukuku

      Kira Tespit Davası

      Kira tespit davası, konut ve çatılı işyeri kiralarında tarafların yenilenen kira döneminde uygulanacak kira bedeli üzerinde anlaşamamaları ve özellikle beş yıldan uzun süren kira ilişkilerinde bedelin piyasa emsallerinin gerisinde kalması halinde yeni dönem kira bedelinin sulh hukuk mahkemesince belirlenmesi davası anlamına gelen hukuki bir kavramdır. TBK m. 344-345 ile düzenlenir.

      6098 s. Türk Borçlar Kanunu m. 344 ve m. 345 Tanım →
      K · Gayrimenkul Hukuku

      Kira Uyarlama Davası

      Kira uyarlama davası, kira sözleşmesinin kurulduğu sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü ekonomik, doğal veya hukuki gelişmeler yüzünden kira bedeli ile kullanım edimi arasındaki dengenin aşırı bozulması halinde sözleşmenin değişen koşullara uyarlanmasını sağlayan dava anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Borçlar Kanunu m. 138 hükmüne dayanır.

      6098 s. Türk Borçlar Kanunu m. 138 Tanım →
      K · İcra Hukuku

      Konkordato Mühleti (Geçici ve Kesin Mühlet)

      Konkordato mühleti, vadesi geldiği halde borçlarını ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan dürüst borçlunun, konkordato projesini hazırlayıp alacaklıların onayına sunabilmesi için asliye ticaret mahkemesi kararıyla tüm haciz ve icra takiplerine karşı koruma altına alındığı yasal süre anlamına gelen hukuki bir kavramdır. İİK m. 286-297 hükümlerinde düzenlenmiştir.

      2004 s. İcra ve İflas Kanunu m. 285-297 Tanım →
      K · İş Hukuku

      Kötüniyet Tazminatı

      Kötüniyet tazminatı, otuzdan az işçi çalıştırılması veya altı aylık kıdemin dolmaması gibi nedenlerle iş güvencesi kapsamı dışında kalan belirsiz süreli işçilerin iş sözleşmelerinin işveren tarafından fesih hakkının dürüstlük kuralına aykırı biçimde kötüye kullanılarak sona erdirilmesi halinde ödenen bildirim süresinin üç katı tutarındaki tazminat anlamına gelen hukuki bir kavramdır.

      4857 s. İş Kanunu m. 17/6 ve 6098 s. Türk Borçlar Kanunu m. 434 Tanım →
      K · Borçlar Hukuku

      Kusursuz Sorumluluk (Sebep ve Tehlike Sorumluluğu)

      Kusursuz sorumluluk, kanunda öngörülen özel özen yükümlülüğü, hakkaniyet veya tehlike esasına dayanan hallerde zarar verenin hiçbir kasıt ya da ihmali bulunmasa dahi meydana gelen zararla sorumlu tutulan olgu arasında uygun illiyet bağı kurulmasıyla doğan objektif tazminat sorumluluğu anlamına gelen hukuki bir kavramdır. Türk Borçlar Kanunu m. 65-71 hükümlerinde düzenlenmiştir.

      6098 s. TBK m. 65-71 ve 4721 s. Türk Medeni Kanunu m. 369, m. 730 Tanım →
      K · KVKK & Veri Güvenliği Hukuku

      KVKK Açık Rıza ve Aydınlatma Yükümlülüğü

      KVKK açık rıza ve aydınlatma yükümlülüğü, veri sorumlusunun kişisel verileri elde ederken ilgili kişiyi işleme amacı, hukuki sebebi ve hakları konusunda bilgilendirme ödevi ile kanuni işleme şartlarının bulunmadığı hallerde belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan onayı alma zorunluluğu anlamına gelen hukuki bir kavramdır. 6698 sayılı Kanunla düzenlenir.

      6698 s. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m. 3, m. 5, m. 6 ve m. 10 Tanım →
      L · Startup ve Yatırım Hukuku

      Likidasyon İmtiyazı (Tasfiye Payı Önceliği)

      Likidasyon imtiyazı, girişim sermayesi yatırımlarında şirketin tasfiyesi, birleşmesi veya paylarının tamamına yakınının üçüncü kişilere satışı (çıkış/exit) halinde imtiyazlı pay sahibi yatırımcıların, koydukları yatırım tutarını veya bunun belirli bir çarpanını adi pay sahibi kuruculardan önce tahsil etmesini sağlayan paya bağlı malvarlığı önceliğidir. Türk hukukunda esas sözleşmesel tasfiye payı imtiyazı ve pay sahipleri sözleşmesi hükümleriyle yapılandırılır.

      6102 s. TTK m. 478 ve m. 543 Tanım →
      L · Fikri Mülkiyet Hukuku

      Lisans Sözleşmesi

      Lisans sözleşmesi, marka, patent, tasarım gibi bir sınai mülkiyet hakkı veya yazılım ve eser niteliğindeki bir fikri mülkiyet hakkı sahibinin (lisans veren), hakkın mülkiyetini devretmeksizin kullanma ve yararlanma yetkisini belirli bir süre, bölge ve bedel (royalti) karşılığında karşı tarafa (lisans alan) tanıdığı çift tarafa borç yükleyen sözleşmedir. Sicile şerh edilerek üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir.

      6769 s. SMK m. 148 ve 5846 s. FSEK m. 52 Tanım →
      M · Medeni Hukuk

      Maktu ve Nispi Harç

      Maktu harç, dava konusunun parasal değerinden bağımsız olarak her yıl yeniden değerleme oranına göre sabit tutarda alınan yargı harcıdır; nispi harç ise konusu para ile ölçülebilen davalarda uyuşmazlık değerinin binde 68,31'i oranında hesaplanan oransal karar ve ilam harcıdır. Dava açılırken nispi harcın dörtte biri peşin harç olarak vezneye yatırılır.

      492 s. Harçlar Kanunu m. 15–28 ve 6100 s. HMK m. 120 Tanım →
      M · Medeni Hukuk

      Mal Ayrılığı Rejimi

      Mal ayrılığı rejimi, eşlerden her birinin evlilik öncesinde sahip olduğu ve evlilik birliği süresince edindiği tüm malvarlığı değerleri üzerinde yasal sınırlar içinde yönetim, yararlanma ve tasarruf hakkını tek başına koruduğu, boşanma veya ölüm halinde karşı eşin katılma ya da değer artış payı alacağı talep edemediği seçimlik mal rejimidir.

      4721 s. TMK m. 203, m. 205 ve m. 242–243 Tanım →
      M · Kripto ve Fintech Hukuku

      MASAK Şüpheli İşlem Bildirimi (ŞİB)

      MASAK şüpheli işlem bildirimi (ŞİB), bankalar, ödeme ve elektronik para kuruluşları ile kripto varlık hizmet sağlayıcıları gibi yükümlülerin, nezdlerinde yapılan veya teşebbüs edilen işlemlere konu malvarlığının yasa dışı yollardan elde edildiğine ya da terörizmin finansmanında kullanıldığına dair herhangi bir bilgi, şüphe veya şüpheyi gerektirecek makul husus bulunması halinde Mali Suçları Araştırma Kuruluna yaptıkları zorunlu bildirimdir.

      5549 s. Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun m. 4 Tanım →
      M · İcra Hukuku

      Menfi Tespit Davası

      Menfi tespit davası, kendisinden haksız veya geçersiz bir hukuki ilişkiye ya da kambiyo senedine dayanılarak alacak talep edilen kişinin, icra takibinden önce veya icra takibi devam ederken gerçekte böyle bir borcunun bulunmadığının mahkeme kararıyla tespit edilmesini istediği maddi hukuk davasıdır. Kesinleşen kabul hükmü borcu ve takibi kesin olarak sona erdirir.

      2004 s. İİK m. 72 Tanım →
      M · Borçlar Hukuku

      Menfi ve Müspet Zarar

      Müspet zarar, geçerli bir sözleşmenin borçlu tarafından hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle alacaklının malvarlığında oluşan ve sözleşme tam ifa edilseydi ulaşacağı ekonomik durumla mevcut durumu arasındaki farkı ifade eden ifa zararıdır; menfi zarar ise geçerliliğine güvenilen bir sözleşmenin hüküm doğurmaması veya dönmeyle sona ermesi yüzünden yapılan boşa giden masraflar ve kaçırılan sözleşme fırsatlarıdır.

      6098 s. TBK m. 112 ve m. 125 Tanım →
      M · E-Ticaret Hukuku

      Mesafeli Satış Sözleşmesi

      Mesafeli satış sözleşmesi, satıcı veya sağlayıcı ile tüketicinin eşzamanlı fiziksel varlığı olmaksızın, mal veya hizmetlerin uzaktan pazarlanmasına yönelik oluşturulmuş bir sistem çerçevesinde internet sitesi, mobil uygulama, telefon ya da elektronik iletişim araçlarıyla kurulan tüketici sözleşmesidir. Tüketiciye kural olarak on dört gün içinde gerekçesiz cayma hakkı tanır.

      6502 s. TKHK m. 48 ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği Tanım →
      M · Miras Hukuku

      Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı)

      Mirasçılık belgesi (veraset ilamı), mirasbırakanın ölümü üzerine kimlerin yasal veya atanmış mirasçı sıfatını taşıdığını ve her bir mirasçının tereke üzerindeki miras payı oranlarını gösteren, sulh hukuk mahkemesi veya noterlikler tarafından düzenlenen resmi belgedir. Kesin hüküm teşkil etmez; aksi her zaman her türlü delille ispatlanarak iptali istenebilir.

      4721 s. TMK m. 598 ve 1512 s. Noterlik Kanunu m. 71/A Tanım →
      M · Miras Hukuku

      Mirasın Hükmen Reddi

      Mirasın hükmen reddi, mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczinin (terekesinin borca batık olduğunun) açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması halinde, yasal ve atanmış mirasçıların üç aylık süre içinde herhangi bir ret beyanında bulunmalarına gerek kalmaksızın kanun gereği mirası reddetmiş sayılmalarını ifade eden koruyucu miras hukuku kurumudur.

      4721 s. TMK m. 605/2 ve m. 610 Tanım →
      M · Miras Hukuku

      Mirasın Reddi (Reddi Miras)

      Mirasın reddi (gerçek reddi miras), yasal veya atanmış mirasçıların mirasbırakanın ölümüyle kendilerine geçen hak ve borçlardan oluşan terekeyi kabul etmediklerini, kural olarak ölümü ve mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihten itibaren üç aylık hak düşürücü süre içinde sulh hukuk mahkemesine kayıtsız ve şartsız beyan etmeleriyle gerçekleşen bozucu yenilik doğuran işlemdir.

      4721 s. TMK m. 605/1 ve m. 606–609 Tanım →
      M · İş Hukuku

      Mobbing (İşyerinde Psikolojik Taciz)

      Mobbing (işyerinde psikolojik taciz), bir işçinin işveren, yönetici veya çalışma arkadaşları tarafından belirli bir süre boyunca sistematik, kasıtlı ve süreklilik arz edecek biçimde aşağılanma, dışlanma, görevsiz bırakılma veya yıldırma davranışlarına maruz bırakılmasıdır. Kişilik haklarına saldırı niteliği taşır ve işçiye kıdem tazminatlı haklı fesih ile manevi tazminat hakkı doğurur.

      6098 s. TBK m. 417 ve 4857 s. İş Kanunu m. 24/II Tanım →
      M · Borçlar Hukuku

      Muacceliyet Kaydı

      Muacceliyet kaydı (vade kaybı şartı), taksitle ifa kararlaştırılan borç ilişkilerinde borçlunun vadesi gelen taksitlerden birini veya birkaçını zamanında ödememesi halinde, henüz vadesi gelmemiş ileri tarihli tüm taksitlerin de kendiliğinden veya bildirimle talep edilebilir (muaccel) hale geleceğini öngören sözleşme hükmüdür. Konut kiralarında ve tüketici kredilerinde kanunen sınırlandırılmıştır.

      6098 s. TBK m. 90, m. 253 ve m. 346 Tanım →
      M · Miras Hukuku

      Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma)

      Muris muvazaası, mirasbırakanın mirasçılarından mal kaçırmak ve onları miras hakkından yoksun bırakmak amacıyla, gerçekte karşılıksız bağışlamak istediği tapulu taşınmazını tapu müdürlüğünde satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi bedelli bir işlemle devretmesidir. Saklı pay sahibi olsun olmasın tüm mirasçılar zamanaşımına tabi olmaksızın tapu iptal davası açabilir.

      6098 s. TBK m. 19 ve 01.04.1974 tarihli 1/2 s. Yargıtay İBK Tanım →
      M · Borçlar Hukuku

      Mutlak ve Nispi Butlan (Kesin Hükümsüzlük ve İptal Edilebilirlik)

      Mutlak butlan (kesin hükümsüzlük), kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız ya da geçerlilik şekline uymayan sözleşmelerin baştan itibaren kendiliğinden hiçbir hukuki sonuç doğurmamasıdır; nispi butlan (iptal edilebilirlik) ise irade sakatlığı veya aşırı yararlanma bulunan sözleşmenin hak sahibinin süresinde bildirimiyle geçersiz kılınabilmesidir.

      6098 s. TBK m. 27 ve m. 30–39 Tanım →
      M · Borçlar Hukuku

      Muvazaa (Danışıklı İşlem)

      Muvazaa (danışıklı işlem), sözleşme taraflarının üçüncü kişileri aldatmak amacıyla gerçek iradelerine uymayan ve kendi aralarında hüküm doğurmayacak görünürde bir hukuki işlem yapmaları konusunda anlaşmalarıdır. Mutlak muvazaada gerçekte hiçbir işlem istenmezken, nispi muvazaada görünürdeki işlemin arkasına tarafların asıl istediği gizli bir sözleşme saklanır ve görünürdeki işlem kesin hükümsüz sayılır.

      6098 s. TBK m. 19 Tanım →
      M · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Münhasır Yetki Sözleşmesi

      Münhasır yetki sözleşmesi, tacirlerin veya kamu tüzel kişilerinin aralarında doğmuş ya da ileride doğabilecek belirli bir hukuki ilişkiden kaynaklanan uyuşmazlıkların, kanunen yetkili diğer mahkemelerin yetkisini tamamen kaldırarak yalnızca sözleşmede ismen belirledikleri yer mahkemesinde görülmesini yazılı olarak kararlaştırdıkları ve davalı tarafından cevap dilekçesinde ilk itiraz olarak ileri sürülen usul hukuku anlaşmasıdır.

      6100 s. HMK m. 17–18 ve 5718 s. MÖHUK m. 47 Tanım →
      M · Ceza Hukuku

      Müsadere ve El Koyma

      El koyma, ceza soruşturması veya kovuşturması sürecinde ispat aracı olarak yararlı görülen ya da müsadereye tabi eşya ve malvarlığı değerleri üzerindeki zilyedin tasarruf yetkisinin geçici olarak kaldırılmasına yönelik koruma tedbiridir; müsadere ise kasıtlı bir suçta kullanılan veya suçtan elde edilen malvarlığının kesinleşmiş mahkeme hükmüyle mülkiyetinin devlete geçirilmesidir.

      5237 s. TCK m. 54–55 ve 5271 s. CMK m. 123–128 Tanım →
      M · Gayrimenkul Hukuku

      Müteahhit Temerrüdü (Geç Teslim ve Eksik İfa)

      Müteahhit temerrüdü, arsa payı karşılığı inşaat veya taşınmaz satış vaadi sözleşmelerinde yüklenicinin (müteahhidin) bağımsız bölümleri sözleşmede kararlaştırılan vadede ve yapı kullanma izin belgesi (iskân) alınmış şekilde eksiksiz teslim etmemesidir. Bu gecikme arsa sahibine ve alıcıya aynen ifa ile kira kaybı tazminatı veya sözleşmeden dönme ve fesih seçimlik haklarını kazandırır.

      6098 s. TBK m. 117–125 ve m. 470–475 Tanım →
      M · Borçlar Hukuku

      Müteselsil Sorumluluk

      Müteselsil sorumluluk (zincirleme borçluluk), birden fazla borçludan her birinin alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olduğu, alacaklının dilediği borçludan veya borçluların tamamından alacağın tümünü talep edebildiği ve borcun tamamı ödeninceye kadar tüm borçluların sorumluluğunun devam ettiği güçlü alacak teminatı rejimidir. Sözleşmeyle açıkça kararlaştırılabileceği gibi ticari işlerde ve haksız fiillerde doğrudan kanundan doğar.

      6098 s. TBK m. 61–62 ve m. 162–169 Tanım →
      N · Medeni Hukuk

      Nafaka Artırım Davası

      Nafaka artırım davası, boşanma veya ayrılık kararıyla hükmedilen yoksulluk ve iştirak nafakası tutarının enflasyon, paranın satın alma gücündeki düşüş, çocuğun eğitim ve sağlık giderlerinin büyümesi ya da tarafların sosyal ve ekonomik durumlarındaki değişim nedeniyle yetersiz kalması üzerine aile mahkemesinden nafakanın güncel koşullara uyarlanmasının istendiği davadır.

      4721 s. TMK m. 176/4 ve m. 331 Tanım →
      N · Ticaret & Şirketler Hukuku

      NDA (Gizlilik Sözleşmesi)

      NDA (Non-Disclosure Agreement / Gizlilik Sözleşmesi), şirket birleşmesi, yatırım görüşmesi, yazılım geliştirme veya tedarik işbirliği öncesinde ve süresince tarafların birbirleriyle paylaştıkları ticari sırların, kaynak kodların, müşteri verilerinin ve finansal bilgilerin üçüncü kişilere açıklanmasını veya sözleşme amacı dışında kullanılmasını yasaklayan, ihlali cezai şarta bağlayan koruyucu sözleşmedir.

      6098 s. TBK m. 26 ve 6102 s. TTK m. 55 Tanım →
      N · Borçlar Hukuku

      Nedensellik (İlliyet) Bağı

      Nedensellik (illiyet) bağı, haksız fiil, kusursuz sorumluluk veya sözleşmeye aykırılık hallerinde tazminat yükümlülüğünün doğabilmesi için zarar verici olay ya da davranış ile ortaya çıkan maddi ve manevi zarar arasında bulunması zorunlu olan uygun sebep-sonuç ilişkisidir. Mücbir sebep, zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusuru bağı kesebilir.

      6098 s. TBK m. 49 ve m. 114 Tanım →
      N · Medeni Hukuk

      Niyabet ve İstinabe

      İstinabe, davaya bakan mahkemenin kendi yargı çevresi (il veya ilçe sınırları) dışında bulunan bir tanığın dinlenmesi, keşif yapılması veya delilin toplanması için o yerdeki eşdeğer mahkemeden talimat ve adli yardımlaşma yoluyla işlem yapılmasını istemesidir; niyabet ise toplu mahkemelerde tahkikat işleminin heyet üyelerinden görevlendirilen naip hâkim aracılığıyla yürütülmesidir.

      6100 s. HMK m. 195, m. 197 ve 5271 s. CMK m. 180 Tanım →
      O · Gayrimenkul Hukuku

      Olağanüstü Zamanaşımı ile Taşınmaz İktisabı

      Olağanüstü zamanaşımı (kazandırıcı zamanaşımı), tapu kütüğünde kayıtlı olmayan veya tapu kaydından malikinin kim olduğu anlaşılamayan özel mülkiyete elverişli bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişinin, Hazineye ve ilgili kamu tüzel kişiliğine karşı asliye hukuk mahkemesinde açacağı tescil davasıyla taşınmaz mülkiyetini aslen kazanmasıdır.

      4721 s. TMK m. 713 Tanım →
      Ö · İcra Hukuku

      Ödeme Emri ve İcra Emri

      Ödeme emri, bir mahkeme kararına dayanmayan ilamsız icra takiplerinde icra müdürlüğünce borçluya gönderilen ve belirli sürede borcu ödemesini, borcu yoksa itiraz ederek takibi durdurmasını ihtar eden belgedir; icra emri ise mahkeme hükmüne veya ilam niteliğindeki belgelere dayalı ilamlı takiplerde gönderilen ve basit itirazla durmayan cebri icra bildirimidir.

      2004 s. İİK m. 24, m. 32 ve m. 60 Tanım →
      Ö · Gayrimenkul Hukuku

      Önalım (Şufa) Hakkı

      Önalım (şufa) hakkı, paylı mülkiyete tabi bir taşınmazda paydaşlardan birinin kendi payını tamamen veya kısmen üçüncü bir kişiye satması ya da tapu kütüğüne şerh edilmiş sözleşmesel önalım anlaşması bulunması halinde, diğer paydaşlara veya hak sahibine söz konusu payı öncelikle satın alma yetkisi veren yenilik doğuran taşınmaz hakkıdır.

      4721 s. TMK m. 732–735 ve 6098 s. TBK m. 240–242 Tanım →
      Ö · KVKK & Veri Güvenliği Hukuku

      Özel Nitelikli Kişisel Veri

      Özel nitelikli (hassas) kişisel veri, başkaları tarafından öğrenilmesi halinde ilgili kişinin mağduriyetine veya ayrımcılığa uğramasına yol açabilecek nitelikteki ırk, etnik köken, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep, kılık ve kıyafet, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlık, cinsel hayat, ceza mahkûmiyeti ile biyometrik ve genetik verilerdir.

      6698 s. KVKK m. 6 Tanım →
      P · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Pay Devri Sözleşmesi (Hisse Devir Sözleşmesi)

      Pay devri sözleşmesi (Share Purchase Agreement / SPA), bir anonim veya limited şirketteki ortaklık paylarının mülkiyetinin ve paya bağlı hakların belirli bir bedel karşılığında alıcıya devredilmesini düzenleyen, devir bedeli uyarlama mekanizmalarını, kapanış ön şartlarını, satıcının beyan ve tekeffülleri ile geçmiş şirket borçlarına ilişkin tazminat yükümlülüklerini içeren temel ticari devir sözleşmesidir.

      6102 s. TTK m. 490–493 ve m. 595 Tanım →
      P · Vergi Hukuku

      Peçeleme ve Vergi Ziyaı

      Peçeleme, vergi mükelleflerinin vergi kanunlarının öngördüğü vergilendirme sonuçlarından kaçınmak amacıyla özel hukuk biçimlerini ve sözleşme tiplerini olağandışı şekilde kötüye kullanarak ekonomik gerçeği gizlemeleridir; vergi ziyaı ise mükellefin vergilendirme ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesi ya da eksik tahakkuk ettirilmesidir.

      213 s. VUK m. 3/B ve m. 341–344 Tanım →
      P · Startup ve Yatırım Hukuku

      Phantom Stock (Gölge Pay) Sözleşmesi

      Phantom stock (gölge pay veya sanal hisse) sözleşmesi, şirketin kilit çalışanlarına veya danışmanlarına ticaret sicilinde gerçek ortaklık payı ve oy hakkı devretmeksizin, gerçek bir payın değer artışına, kâr payına ya da şirketin satışından (exit) doğacak likidasyon gelirine endeksli nakdi prim ve ikramiye ödenmesini taahhüt eden teşvik sözleşmesidir.

      6098 s. TBK m. 26 ve m. 403 Tanım →
      R · İcra Hukuku

      Rehin Açığı Belgesi

      Rehin açığı belgesi, ipotekli taşınmazın veya rehinli taşınır malın paraya çevrilmesi yoluyla yapılan icra takibinde satış bedelinin alacaklının alacağını karşılamaya yetmemesi ya da rehinli malın satış vaktinde hiç satılamaması üzerine icra dairesince alacaklıya verilen ve karşılanamayan bakiye alacak için borçlunun diğer malvarlığına genel haciz yoluyla başvurulmasını sağlayan resmi belgedir.

      2004 s. İİK m. 150/f ve m. 152 Tanım →
      R · İş Hukuku

      Rekabet Yasağı Sözleşmesi

      Rekabet yasağı sözleşmesi, iş ilişkisi süresince işverenin müşteri çevresine, üretim sırlarına veya ticari işlerine vakıf olan işçinin, iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra kendi adına rakip bir işletme açmasını, rakip bir işyerinde çalışmasını ya da rakip şirketle ortaklık kurmasını yer, zaman ve konu sınırları dahilinde yasaklayan yazılı anlaşmadır.

      6098 s. TBK m. 444–447 ve 6102 s. TTK m. 396 Tanım →
      R · Sigorta Hukuku

      Rücu Hakkı

      Rücu hakkı, kanun veya sözleşme gereği başkasının borcunu ya da birlikte sorumlu olduğu bir zararın kendi iç payını aşan kısmını alacaklı üçüncü kişiye fiilen ödeyen kişinin (sigorta şirketinin, kefilin, asıl işverenin veya müteselsil borçlunun), yaptığı bu ödemeyi kusurlu asıl sorumludan veya iç ilişkideki diğer borçlulardan geri isteme yetkisidir.

      6102 s. TTK m. 1472 ve 6098 s. TBK m. 167 Tanım →
      S · Bilişim Hukuku

      SaaS Hizmet Seviyesi Anlaşması (SLA)

      SaaS Hizmet Seviyesi Anlaşması (Service Level Agreement / SLA), bulut tabanlı yazılım hizmeti sözleşmelerinde sağlayıcının sistem erişilebilirlik oranını (uptime), arıza müdahale ve çözüm sürelerini, veri yedekleme sıklığını ve bu performans ölçütlerinin altına düşülmesi halinde müşteriye uygulanacak hizmet kredisi, bedel indirimi veya fesih haklarını tanımlayan teknik-hukuki sözleşme ekidir.

      6098 s. TBK m. 26, m. 112 ve m. 179 Tanım →
      S · Startup ve Yatırım Hukuku

      SAFE Yatırım Sözleşmesi

      SAFE (Simple Agreement for Future Equity / Gelecekteki Pay İçin Basit Anlaşma), erken aşama teknoloji girişimlerinin şirket değerlemesini kesinleştirmeden ve faizli borç senedi düzenlemeden yatırımcıdan nakit finansman aldığı, yatırılan tutarın bir sonraki nitelikli yatırım turunda değerleme tavanı veya iskonto oranıyla otomatik olarak şirket payına dönüştüğü yatırım sözleşmesidir.

      6098 s. TBK m. 26 ve 6102 s. TTK m. 459 Tanım →
      S · Miras Hukuku

      Saklı Pay (Mahfuz Hisse)

      Saklı pay (mahfuz hisse), mirasbırakanın vasiyetname, miras sözleşmesi veya sağlığında yaptığı karşılıksız kazandırmalarla üzerinde serbestçe tasarruf edemediği, kanunen altsoyu, anne ve babası ile sağ kalan eşi lehine koruma altına alınan dokunulmaz yasal miras payı oranıdır. Tasarruf sınırının aşılması halinde saklı paylı mirasçılara tenkis davası açma hakkı verir.

      4721 s. TMK m. 505–506 Tanım →
      S · Medeni Hukuk

      Sarı Zarf ve Usulsüz Tebligat

      Sarı zarf, mahkemeler, icra daireleri, savcılıklar ve vergi idareleri tarafından PTT aracılığıyla gönderilen ve yasal itiraz veya dava sürelerini başlatan resmi tebligat zarfıdır; usulsüz tebligat ise Tebligat Kanunu'ndaki adres araştırması, muhtara bırakma ve kapıya ihbarname yapıştırma kurallarına uyulmadan yapılan, ancak muhatabın öğrendiğini beyan ettiği tarihte geçerli sayılan tebliğ işlemidir.

      7201 s. Tebligat Kanunu m. 10, m. 21 ve m. 32 Tanım →
      S · Borçlar Hukuku

      Sebepsiz Zenginleşme

      Sebepsiz zenginleşme, haklı ve geçerli bir hukuki sebep bulunmaksızın, gerçekleşmemiş bir sebebe ya da sona ermiş bir sebebe dayanarak bir kişinin malvarlığında başkasının malvarlığı veya emeği aleyhine meydana gelen ekonomik çoğalmadır. Haksız fiil ve sözleşmeyle birlikte borcun üç temel kaynağından biri olup zenginleşene iade borcu yükler.

      6098 s. TBK m. 77–82 Tanım →
      S · Sermaye Piyasaları Hukuku

      Sermaye Artırımı ve Emisyon Primi (Agio)

      Sermaye artırımı, anonim ve limited şirketlerin dış kaynaklardan nakdi/ayni taahhüt alarak (bedelli) veya iç kaynaklarını sermayeye ekleyerek (bedelsiz) esas ya da kayıtlı sermayelerini yükseltmeleridir; emisyon primi (agio) ise yeni çıkarılan payların itibari (nominal) değerinin üzerinde bir bedelle ihraç edilmesi sonucunda nominal değeri aşan ve yedek akçeye aktarılan tutardır.

      6102 s. TTK m. 456–462, m. 519 ve 6362 s. SPKn m. 18 Tanım →
      S · Kripto ve Fintech Hukuku

      Seyahat Kuralı (Travel Rule)

      Seyahat kuralı (Travel Rule), Mali Eylem Görev Gücü (FATF) standartları ve MASAK düzenlemeleri uyarınca kripto varlık hizmet sağlayıcılarının belirli parasal eşiği aşan kripto varlık transferlerinde gönderici ve alıcının ad-soyad, ticaret unvanı, cüzdan adresi ve kimlik bilgilerini işlemle eşzamanlı ve güvenli biçimde karşı platforma iletmelerini zorunlu kılan uyum kuralıdır.

      5549 s. Kanun, 6362 s. SPKn m. 35/B ve MASAK Tedbirler Yönetmeliği m. 24/A Tanım →
      S · İdare Hukuku

      Sınır Dışı (Deport) Kararı

      Sınır dışı (deport) kararı, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nda sayılan kamu düzeni veya güvenliği tehdidi, vize ve ikamet izni süresinin ihlali ya da çalışma izinsiz çalışma gibi nedenlerle valiliklerce alınan, yabancının Türkiye'den çıkarılmasını ve belirli süre ülkeye girişinin yasaklanmasını öngören bireysel idari işlemdir.

      6458 s. YUKK m. 52–56 Tanım →
      S · Sigorta Hukuku

      Sigorta Tahkim Komisyonu

      Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta ettirenler veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan hak sahipleri ile sigorta şirketleri ve Güvence Hesabı arasında trafik kazası değer kaybı, hasar bedeli, destekten yoksun kalma veya poliçe kapsamından doğan uyuşmazlıkları adli mahkemelere kıyasla çok daha kısa sürede çözen özel kanuni tahkim merciidir.

      5684 s. Sigortacılık Kanunu m. 30 Tanım →
      S · Borçlar Hukuku

      Sözleşmeden Dönme ve Fesih

      Sözleşmeden dönme, ani edimli sözleşmelerde borçlunun temerrüdü veya ayıplı ifası üzerine alacaklının tek taraflı irade beyanıyla sözleşmeyi geçmişe etkili (ex tunc) olarak ortadan kaldırması ve verilenlerin iadesini istemesidir; fesih ise kira, iş veya abonelik gibi sürekli borç ilişkilerini geleceğe etkili (ex nunc) olarak sona erdiren yenilik doğuran haktır.

      6098 s. TBK m. 125–126 Tanım →
      Ş · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Şirket Esas Sözleşmesi

      Şirket esas sözleşmesi (ana sözleşme), anonim ve limited şirketlerin kuruluşunda ticaret unvanını, merkezini, işletme konusunu, sermaye tutarını, pay gruplarını, imtiyazları, yönetim ve temsil yapısını belirleyen, MERSİS üzerinden hazırlanıp ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilerek üçüncü kişileri de bağlayan kurucu şirket anayasasıdır.

      6102 s. TTK m. 339–340 ve m. 575–576 Tanım →
      Ş · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Şirketler Topluluğu ve Hâkim Şirket

      Şirketler topluluğu, bir ticaret şirketinin (hâkim şirket) diğer bir veya birden fazla sermaye şirketinin (bağlı şirket) oy haklarının çoğunluğuna sahip olması, yönetim organında çoğunluğu seçtirme yetkisini elinde bulundurması ya da sözleşmeyle kontrolü sağlaması sonucu oluşan grup yapısıdır. Hâkim şirketin bağlı şirketi kayba uğratması halinde denkleştirme ve sorumluluk doğar.

      6102 s. TTK m. 195–209 Tanım →
      T · Startup ve Yatırım Hukuku

      Tag-Along (Birlikte Satışa Katılma) Hakkı

      Tag-along (birlikte satışa katılma) hakkı, şirketin kurucu veya çoğunluk pay sahiplerinin kendi paylarını üçüncü bir alıcıya satmak üzere anlaşmaları halinde, azınlık pay sahiplerine ve yatırımcılara kendi paylarını da aynı hisse fiyatı, ödeme vadesi ve sözleşme koşullarıyla satış işlemine dahil ettirme yetkisi tanıyan pay sahipleri sözleşmesi hükmüdür.

      6098 s. TBK m. 26 ve 6102 s. TTK m. 492–493 Tanım →
      T · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Tahkim Şartı

      Tahkim şartı, bir ticari veya özel hukuk sözleşmesinin içine konulan ve o sözleşmeden kaynaklanabilecek uyuşmazlıkların tamamının ya da bir kısmının devlet mahkemeleri yerine bağımsız hakem veya hakem kurulu (örneğin ISTAC, ITOTAM veya ICC tahkimi) tarafından kesin ve bağlayıcı biçimde çözümleneceğini öngören yazılı tahkim anlaşması hükmüdür.

      6100 s. HMK m. 412 ve 4686 s. MTK m. 4 Tanım →
      T · Gayrimenkul Hukuku

      Tahliye Taahhütnamesi

      Tahliye taahhütnamesi, konut veya çatılı işyeri kiracısının kiralanan taşınmazı teslim aldıktan sonra kiraya verene karşı belirli bir tarihte kayıtsız ve şartsız olarak boşaltmayı yazılı şekilde üstlendiği hukuki belgedir. Taahhüt edilen tarihten itibaren bir ay içinde icra dairesine başvurularak veya tahliye davası açılarak kiralananın tahliyesi sağlanabilir.

      6098 s. TBK m. 352/1 ve 2004 s. İİK m. 272 Tanım →
      T · Borçlar Hukuku

      Takas ve Mahsup

      Takas, iki kişinin karşılıklı olarak birbirine para veya özdeş nitelikte diğer edimleri borçlu olmaları ve her iki alacağın da muaccel bulunması halinde, taraflardan birinin tek taraflı irade beyanıyla borçları daha az olan tutar oranında sona erdirmesidir; mahsup ise aynı hukuki ilişkiden veya olaydan doğan indirim ve ödemelerin hesaptan düşülmesidir.

      6098 s. TBK m. 139–145 Tanım →
      T · Gayrimenkul Hukuku

      Tapu İptal ve Tescil Davası

      Tapu iptal ve tescil davası, tapu kütüğünde gerçek hak durumuna aykırı, hukuki sebepten yoksun veya geçersiz bir işleme dayanılarak oluşturulmuş yolsuz tescilin mahkeme kararıyla ortadan kaldırılması ve taşınmaz mülkiyetinin ya da sınırlı ayni hakkın gerçek hak sahibi adına tapuya tescil edilmesi amacıyla açılan ayni nitelikli taşınmaz davasıdır.

      4721 s. TMK m. 1024–1025 Tanım →
      T · Gayrimenkul Hukuku

      Tapu Şerhi ve Beyanlar Hanesi

      Tapu şerhi, kanunda sınırlı olarak sayılan kişisel hakların (kira, satış vaadi, arsa payı karşılığı inşaat, önalım), tasarruf yetkisi kısıtlamalarının (ihtiyati tedbir, aile konutu, haciz) veya geçici tescillerin tapu kütüğüne işlenerek sonradan hak kazanan üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir hale getirilmesidir; beyanlar hanesi ise fiili ve hukuki durumları alenileştirir.

      4721 s. TMK m. 1009–1012 Tanım →
      T · İcra Hukuku

      Tasarrufun İptali Davası

      Tasarrufun iptali davası, hakkında yapılan icra takibini sonuçsuz bırakmak amacıyla malvarlığını bağışlayan, rayiç değerinin çok altında devreden veya alacaklılarından mal kaçırmak kastıyla üçüncü kişilere aktaran borçlunun bu işlemlerinin, elinde aciz vesikası bulunan alacaklı yönünden hükümsüz sayılarak malın borçlununmuş gibi haczedilip satılmasına yetki veren icra hukuku davasıdır.

      2004 s. İİK m. 277–284 Tanım →
      T · Bilişim Hukuku

      Tebligat ve Elektronik Tebligat (UETS)

      Elektronik tebligat (e-tebligat), 7201 sayılı Tebligat Kanunu kapsamında yargı mercileri, icra daireleri ve kamu idareleri tarafından düzenlenen resmi tebliğ evrakının PTT tarafından işletilen Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) üzerinden muhatabın elektronik tebligat adresine iletilmesidir. Muhatabın hesabına ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda hukuken tebliğ edilmiş sayılır.

      7201 s. Tebligat Kanunu m. 7/a ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği Tanım →
      T · Bilişim Hukuku

      Tedbiren Erişim Engelleme ve İçerik Çıkarma

      Tedbiren erişim engelleme ve içerik çıkarma, internet ortamında yapılan yayınların katalog suçlar oluşturması, gecikmesinde sakınca bulunan kamu düzeni ve milli güvenlik ihlalleri içermesi ya da özel hayatın gizliliğini ve kişilik haklarını ağır biçimde ihlal etmesi halinde URL, hesap veya alan adı bazında uygulanan koruyucu bilişim hukuku tedbiridir.

      5651 s. Kanun m. 8, m. 8/A ve m. 9 Tanım →
      T · Vergi Hukuku

      Teknopark Vergi İstisnası

      Teknopark vergi istisnası, Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde (TGB) faaliyet gösteren yazılım, tasarım ve Ar-Ge şirketlerinin münhasıran bu bölgelerde yürüttükleri projelerden elde ettikleri kazançların kurumlar ve gelir vergisinden istisna tutulmasını, bölge personelinin ücretlerinde vergi ve SGK teşviki uygulanmasını ve belirli yazılım teslimlerinin KDV'den muaf olmasını sağlayan mali teşvik rejimidir.

      4691 s. TGBK Geçici m. 2 ve 3065 s. KDVK Geçici m. 20 Tanım →
      T · Borçlar Hukuku

      Temerrüt Faizi ve Ticari Avans Faizi

      Temerrüt faizi, para borcunu vadesinde ödemeyerek borçlu temerrüdüne düşen borçlunun alacaklının zarara uğrayıp uğramadığına ve kendi kusuruna bakılmaksızın gecikilen süre için ödemekle yükümlü olduğu yasal gecikme karşılığıdır; ticari avans faizi ise ticari işlerden doğan para alacaklarında Merkez Bankası kısa vadeli avans oranı üzerinden talep edilebilen yüksek faizdir.

      6098 s. TBK m. 120 ve 3095 s. Kanun m. 2 Tanım →
      T · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Teminat Mektubu ve Paraya Çevrilmesi

      Banka teminat mektubu, bir bankanın müşterisinin (lehtarın) üçüncü bir gerçek veya tüzel kişiye (muhataba) karşı üstlendiği mal teslimi, inşaat yapımı ya da ihale yükümlülüğünü sözleşmeye uygun yerine getirmemesi halinde, belirli bir tutarı ilk yazılı talepte protesto ve hüküm aranmaksızın kayıtsız şartsız ödeyeceğini taahhüt ettiği bağımsız garanti sözleşmesidir.

      6098 s. TBK m. 128 Tanım →
      T · Medeni Hukuk

      Temyiz Kanun Yolu

      Temyiz kanun yolu, bölge adliye mahkemesi (istinaf) hukuk ve ceza dairelerinin temyize açık nihai kararları ile hakem kararlarının iptali davalarında verilen hükümlerin, maddi hukukun veya usul kurallarının somut olaya doğru uygulanıp uygulanmadığı yönünden Yargıtay (idari ve vergi yargısında Danıştay) tarafından dosya üzerinden incelenmesini sağlayan üst derece olağan kanun yoludur.

      6100 s. HMK m. 361–373 ve 5271 s. CMK m. 286–307 Tanım →
      T · Medeni Hukuk

      Tenfiz ve Tanıma Davası

      Tanıma davası, yabancı ülke mahkemelerinden hukuk davalarına ilişkin verilen ve kesinleşmiş bulunan ilamların (örneğin boşanma kararının) Türkiye'de kesin hüküm ve kesin delil gücü kazanmasını sağlayan davadır; tenfiz davası ise nafaka, alacak, tazminat veya velayet gibi icrai eda hükmü içeren yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de cebri icra edilebilirlik kazanmasını sağlar.

      5718 s. MÖHUK m. 50–59 Tanım →
      T · Miras Hukuku

      Tenkis Davası

      Tenkis davası, mirasbırakanın vasiyetname veya miras sözleşmesi gibi ölüme bağlı tasarruflarıyla ya da sağlığında yaptığı bağışlama ve mirastan mal kaçırma kastı taşıyan karşılıksız kazandırmalarıyla yasal tasarruf sınırını aşarak saklı paylı mirasçıların (altsoy, anne-baba ve eşin) saklı paylarını ihlal etmesi halinde, aşan kısmın indirilmesini sağlayan yenilik doğuran miras davasıdır.

      4721 s. TMK m. 560–571 Tanım →
      T · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Ticari Defterlerin Delil Kudreti

      Ticari defterlerin delil kudreti, her iki tarafın da tacir olduğu ve tarafların ticari işletmeleriyle ilgili bulunan ticari davalarda, kanuna uygun eksiksiz tutulan, açılış ve kapanış onayları (veya elektronik defter beratları) yasal süresinde alınan ticari defter kayıtlarının birbirini doğrulaması koşuluyla defter sahibi lehine veya aleyhine kesin delil oluşturabilmesi kuralıdır.

      6100 s. HMK m. 222 ve 6102 s. TTK m. 64–65 Tanım →
      T · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Ticari Sır ve İfşa Yasağı

      Ticari sır, bir ticari işletmenin rakiplerine karşı ekonomik üstünlük sağlayan, kamuya veya sektör çevrelerine açık olmayan, üretim formülleri, yazılım algoritmaları, fiyatlandırma stratejileri ve müşteri listeleri gibi gizli tutulan ve korunması için makul tedbirler alınan bilgilerdir. Hukuka aykırı ifşası hem haksız rekabet tazminatı hem de hapis cezası doğurur.

      6102 s. TTK m. 55/1-d ve 5237 s. TCK m. 239 Tanım →
      T · Tüketici Hukuku

      Tüketici Hakem Heyeti Parasal Sınırı

      Tüketici Hakem Heyeti parasal sınırı, ayıplı mal veya hizmet, mesafeli satış, kredi kartı aidatı, abonelik ve paket tur gibi tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda doğrudan tüketici mahkemesinde dava açılmasını yasaklayarak İl veya İlçe Tüketici Hakem Heyetlerine başvuruyu zorunlu kılan ve her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında güncellenen üst tutardır.

      6502 s. TKHK m. 68 Tanım →
      U · Ceza Hukuku

      Uzlaştırma ve Uzlaşma

      Ceza hukukunda uzlaştırma, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar ile kanunda sınırlı olarak sayılan kasten yaralama, tehdit, hakaret, dolandırıcılık ve hırsızlık gibi katalog suçlarda şüpheli veya sanık ile mağdurun Cumhuriyet savcılığınca görevlendirilen tarafsız bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaştırılması sürecidir; uzlaşma sağlanıp edim ifa edildiğinde kamu davası açılmaz veya düşer.

      5271 s. CMK m. 253–255 Tanım →
      Ü · Borçlar Hukuku

      Üçüncü Kişinin Fiilini Üstlenme (Garanti Sözleşmesi)

      Üçüncü kişinin fiilini üstlenme (saf ve bağımsız garanti sözleşmesi), bir kimsenin (garantörün) muhataba karşı üçüncü bir gerçek veya tüzel kişinin belirli bir edimi ifa edeceğini, sözleşme yapacağını ya da belli bir sonucun gerçekleşeceğini asli ve bağımsız olarak taahhüt etmesi, aksi halde muhatabın uğrayacağı zararı gidermeyi üstlenmesidir.

      6098 s. TBK m. 128 Tanım →
      Ü · E-Ticaret Hukuku

      Ürün Güvenliği ve Geri Çağırma Yükümlülüğü

      Ürün güvenliği ve geri çağırma yükümlülüğü, piyasaya arz edilen fiziki veya bağlantılı dijital ürünlerin insan sağlığı ve güvenliği açısından risk taşıdığının anlaşılması halinde imalatçı, ithalatçı ve dağıtıcıların ürünü piyasadan çekmek, son kullanıcılardan toplatmak, kamuoyunu uyarmak ve oluşan maddi-bedensel zararları tazmin etmekle yükümlü tutulduğu emredici denetim rejimidir.

      7223 s. Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu m. 7 ve m. 19 Tanım →
      V · Miras Hukuku

      Vasiyetname ve Vasiyetnamenin İptali

      Vasiyetname, on beş yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahip mirasbırakanın ölümünden sonra hüküm doğurmak üzere malvarlığı üzerinde saklı pay sınırları dahilinde tek taraflı iradesiyle yaptığı, resmi, el yazılı veya olağanüstü sözlü şekillerden biriyle düzenlenen ölüme bağlı tasarruftur; kanuni iptal sebepleri varsa mahkemece geçersiz kılınabilir.

      4721 s. TMK m. 531–544 ve m. 557–559 Tanım →
      V · Borçlar Hukuku

      Vekâlet Sözleşmesi ve Haksız Azil

      Vekâlet sözleşmesi, vekilin vekâlet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı karşılıklı güven ilişkisi çerçevesinde üstlendiği, kural olarak sonuç taahhüdü içermeyen iş görme sözleşmesidir; azil ise vekâlet verenin her zaman kullanabileceği tek taraflı görevden alma yetkisi olup haklı sebebe dayanmadığında vekile ücret ve tazminat hakkı doğurur.

      6098 s. TBK m. 502–514 ve 1136 s. Avukatlık Kanunu m. 174 Tanım →
      V · Borçlar Hukuku

      Vekâletsiz İş Görme

      Vekâletsiz iş görme, bir kimsenin (işgörenin) kanundan veya geçerli bir sözleşmeden doğan herhangi bir yetkisi ya da yükümlülüğü bulunmaksızın başkasının (işsahibinin) hukuk ve menfaat alanına giren bir işi onun yararına veya kendi hesabına yürütmesidir. İşsahibinin menfaatine uygun gerçek vekâletsiz iş görmede yapılan zorunlu ve yararlı masraflar istenir.

      6098 s. TBK m. 526–531 Tanım →
      V · KVKK & Veri Güvenliği Hukuku

      VERBİS (Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi)

      VERBİS (Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi), kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişi veri sorumlularının veri işlemeye başlamadan önce Kişisel Verileri Koruma Kurumu gözetiminde kamuya açık olarak tutulan elektronik sicile kaydolarak işledikleri veri kategorilerini, işleme amaçlarını, alıcı gruplarını, saklama sürelerini ve teknik-idari tedbirleri beyan ettikleri şeffaflık sistemidir.

      6698 s. KVKK m. 16 ve Veri Sorumluları Sicili Hakkında Yönetmelik Tanım →
      V · Startup ve Yatırım Hukuku

      Vesting (Hak Ediş) ve Cliff (Bekleme) Süresi

      Vesting (kademeli hak ediş), teknoloji girişimlerinde kurucu ortaklara veya kilit çalışanlara tahsis edilen ortaklık paylarının ya da hisse opsiyonlarının başlangıçta peşin kazanılmayıp şirkette aktif çalışmaya veya performans hedeflerine bağlı olarak zamana yayılarak kazanılmasıdır; cliff (bekleme eşiği) ise ilk dilimin kazanılması için tamamlanması zorunlu başlangıç bekleme süresidir.

      6098 s. TBK m. 26, m. 170 ve 6102 s. TTK m. 463 Tanım →
      Y · Gayrimenkul Hukuku

      Yabancıların Taşınmaz Edinimi

      Yabancıların taşınmaz edinimi, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen ülke vatandaşı yabancı gerçek kişilerin karşılıklılık (mütekabiliyet) şartı aranmaksızın kanuni yüzölçümü, askeri yasak bölge sınırlamaları, Merkez Bankası döviz alım belgesi ve lisanslı gayrimenkul değerleme raporu koşullarına uyarak Türkiye sınırları içinde konut, işyeri, arsa ve sınırlı ayni hak satın alabilmelerini düzenleyen özel mülkiyet rejimidir.

      2644 s. Tapu Kanunu m. 35–36 Tanım →
      Y · Yapay Zekâ ve Teknoloji Hukuku

      Yapay Zekâ Yüksek Riskli Sistem Yükümlülükleri

      Yapay zekâ yüksek riskli sistem yükümlülükleri, biyometrik kimlik doğrulama, işe alım ve İK elemesi, kredi skorlama, eğitim, sağlık cihazları ve kritik altyapı yönetimi gibi temel hakları veya güvenliği doğrudan etkileyen yapay zekâ sistemlerinin sağlayıcılarına ve konuşlandırıcılarına risk yönetimi, veri yönetişimi, şeffaflık ve insan gözetimi zorunluluğu getiren düzenleyici çerçevedir.

      AB Yapay Zekâ Tüzüğü (EU AI Act 2024/1689) m. 6–15 ve 6698 s. KVKK m. 11/1-g Tanım →
      Y · İcra Hukuku

      Yedieminlik ve Muhafaza Tedbiri

      Muhafaza tedbiri, haczedilen taşınır malların borçlu tarafından kaçırılmasını veya değer kaybetmesini önlemek amacıyla icra dairesince fiilen el konularak lisanslı yediemin depolarına veya otoparklarına alınmasıdır; yedieminlik ise hacizli ya da tedbirli malı koruyup istendiğinde aynen teslim etmek üzere kendisine resmen bırakılan güvenilir kişinin hukuki ve cezai sorumluluk statüsüdür.

      2004 s. İİK m. 88 ve 5237 s. TCK m. 289 Tanım →
      Y · Medeni Hukuk

      Yoksulluk Nafakası

      Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan eşin, boşanmaya sebep olan olaylarda karşı taraftan daha ağır kusurlu olmaması şartıyla diğer eşten mali gücü oranında ve süresiz olarak talep edebileceği bakım nafakasıdır. Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi, fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya taraflardan birinin ölümüyle sona erer.

      4721 s. TMK m. 175–176 Tanım →
      Y · Ticaret & Şirketler Hukuku

      Yönetim Kurulu İbra ve Hukuki Sorumluluğu

      Yönetim kurulu ibrası, anonim şirket olağan genel kurulunun geçmiş faaliyet yılındaki iş ve işlemlerinden dolayı yönetim kurulu üyelerini ve yöneticileri şirkete karşı hukuki sorumluluktan kurtaran menfi borç ikrarı niteliğindeki kararıdır; ibra edilmeme veya gizlenen olgular halinde ise TTK m. 553 uyarınca kusura dayalı tazminat sorumluluğu doğar.

      6102 s. TTK m. 369, m. 553 ve m. 558–559 Tanım →
      Y · İdare Hukuku

      Yürütmenin Durdurulması Kararı

      Yürütmenin durdurulması (YD) kararı, idare ve vergi mahkemeleri ile Danıştayda açılan iptal davalarında, dava konusu idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi üzerine işlemin icrailiğini dava sonuna kadar askıya alan geçici koruma kararıdır.

      2577 s. İYUK m. 27 Tanım →
      Z · Borçlar Hukuku

      Zamanaşımı Def'i

      Zamanaşımı def'i, kanunda belirlenen süreler boyunca alacaklının alacağını talep ve dava etmemesi üzerine borcun kendiliğinden sona ermemesine (eksik borca dönüşmesine) rağmen, borçluya kendisine yöneltilen dava veya icra takibinde yasal cevap süresi içinde ileri sürmek koşuluyla borcu ifa etmekten sürekli olarak kaçınma yetkisi veren, hâkimin re'sen gözetemediği maddi hukuk savunma hakkıdır.

      6098 s. TBK m. 146–161 Tanım →
      Z · Medeni Hukuk

      Ziynet Eşyası Alacağı Davası

      Ziynet eşyası alacağı davası, evlenme sırasında düğünde takılan altın, bilezik, kolye, tam veya çeyrek altın ve nakit takı paralarının boşanma ya da ayrılık sürecinde karşı eş veya ailesi tarafından rıza dışında alıkonulması ya da bozdurulup harcanması üzerine hak sahibi eşin ziynetlerin aynen iadesini, mümkün değilse bedelini istediği kişisel mal davasıdır.

      4721 s. TMK m. 220, m. 226 ve Yargıtay HGK / 2. HD İçtihatları Tanım →
      Ana Sayfa › Hukuk Sözlüğü › Hukuk Terimi
      Hukuk Terimi
      Hukuk Kanuni Dayanak: - İnceleyen: Işıkoğlu Partners
      KISA HUKUKİ TANIM ÖZETİ

      Aynı Alandaki Diğer Hukuk Terimleri

      Yüksek Mahkeme & Kurul Emsal Karar İncelemeleri

      Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulları, Hukuk ve Ceza Daireleri, Danıştay, Anayasa Mahkemesi, Kişisel Verileri Koruma Kurulu ve Rekabet Kurulunun iş dünyasını ve bireyleri doğrudan ilgilendiren yerleşik içtihat ilkeleri.

      Emsal Karar İncelemesi
      Hukuk Merci: Yüksek Mahkeme Künye: İçtihat Analiz: Işıkoğlu Partners
      YERLEŞİK HUKUKİ İLKE ÖZETİ

      ISTANBUL · TÜRKİYE
      International Legal Practice

      WhatsApp (+90 531 869 3827) iletisim@isikoglupartners.com

      Legal Guide

      WhatsApp'tan Sorun