Haciz İşlemleri: Menkul ve Gayrimenkul Haczi

Mevzuat ve süre kontrolü: 19 Ekim 2026.

Özet

Haciz, borçlunun mallarına sınırsız el koyma yetkisi değildir. Haczedilebilirlik, borca yetecek miktar, üçüncü kişinin hakkı ve şikâyet yolları ayrı kontrol edilmelidir.

1. Borca yetecek miktar ve haczedilmezlik

İİK m.85, ana para, faiz ve masrafı karşılayacak miktarın haczine izin verir; bunu aşan haciz yapılamaz. M.82’de haczedilemeyen mal ve haklar, ev eşyası ve hâline uygun konut gibi korumalar ile bunların istisnaları düzenlenir. Her ev, her eşya veya bütün banka hesapları koşulsuz korumalı değildir.

Haciz konulması, malın hemen muhafazaya alınması veya satılmasıyla aynı işlem değildir. Malın niteliği, ihtiyacı, değeri ve rehin/diğer haklar somut dosyada değerlendirilmelidir.

2. Maaş haczinde iki farklı kural

İİK m.83’ün genel düzenlemesinde borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar düşülerek haciz uygulanır; haczedilecek miktar dörtte birden az olamaz. Buna karşılık 4857 sayılı İş Kanunu m.35 kapsamındaki işçinin aylık ücretinin dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka alacaklılarının hakları saklıdır. Genel İİK kuralı ile işçi ücretine özgü üst sınır aynı şey değildir.

İİK m.83/a uyarınca haciz korumasından önceden vazgeçmeye ilişkin anlaşmalar geçersizdir. Eski metindeki “her maaşın yalnız dörtte biri haczedilir” genellemesi yerine, gelir ve çalışma statüsü belirlenmelidir.

3. Banka ve üçüncü kişi ilişkisi

İİK m.89, üçüncü kişide bulunan alacak veya mallara ilişkin haciz ihbarnamesi usulünü düzenler. Üçüncü kişinin kendisine yöneltilen ihbarnameye karşı süresi ve yolu ile asıl borçlunun borca itirazı birbirinden farklıdır. Banka blokesi görüldüğünde dayanak dosya, ihbarname ve paranın kaynağı alınmalıdır.

Üçüncü kişiye ait maldaki istihkak iddiası m.96 ve devamının ayrı usulüne tabidir. Malın kimin elinde olduğu ve ilgili kararın tebliği usulü etkiler. Her istihkak iddiası aynı kişiye ve aynı başlangıç tarihinden süre yüklemez.

4. Başvuru ve belgeler

İİK m.16’da işlemin öğrenilmesinden yedi günlük genel şikâyet süresi bulunur; hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması gibi istisnalar ayrıca incelenir. Somut işleme göre özel süre ve başlangıç bulunabilir.

Haciz tutanağı, tapu/rehin bilgileri, tebligat, eşya ve ödeme belgeleri, bordro ve hesap hareketleri birlikte saklanmalıdır. Şikâyet dilekçesinde yalnız “borcum yok” demek, haczedilmezlik veya üçüncü kişi hakkına ilişkin gerekli olguları açıklamanın yerini tutmaz.

İlgili yazılar

Maaş Haczi Sınırları ve İtiraz Yolları · İcra Takibi Nasıl Başlatılır: Adım Adım Rehber

Güncellik kontrolünde kullanılan resmî kaynaklar

• 2004 sayılı Kanun — güncel metin

• 4857 sayılı Kanun — güncel metin