Правоприменение

İlamsız icra takiplerinde itiraz, ödeme emrini gönderen **İcra Dairesi'ne** yapılır (Dilekçe ile). Mahkemeye yapılmaz. Mahkemeye (İcra Hukuk) yapılan itirazlar genellikle geçersizdir ve hak kaybına yol açar. İtiraz süresi tebliğden itibaren 7 gündür.

Dolandırıcılar sıkça 'Hakkınızda icra takibi başlatıldı, hemen hukuk büromuzu arayın' şeklinde sahte SMS atarlar. Gerçek bir icra takibi UYAP ve E-Devlet'te mutlaka görünür. E-Devletten kontrol etmeden, SMS'teki numarayı arayıp para göndermeyin.

İcra takibi başlamadan alacaklı ile (veya avukatıyla) görüşüp haricen taksit anlaşması (protokol) yapabilirsiniz. Bu durumda icra masrafı ve vekalet ücreti ödemezsiniz. Ancak protokolün garanti altına alınması için genelde senet verilmesi istenir.

İcra yoluyla satılan evi alan kişi, eski malikin halefi olur. İçindeki kiracıya 1 ay içinde tahliye emri (Noterden değil, icra dairesinden) gönderilir. Kiracı 15 gün içinde çıkmazsa polis zoruyla tahliye edilir. Ancak kiracının tapuya şerh edilmiş resmi bir kira sözleşmesi varsa tahliye edilemeyebilir.

Hacizli bir araç noterden devredilebilir (satılabilir), ancak hacizle birlikte (yükümlülükle beraber) geçer. Yani alıcı, aracın borcunu ödemezse araç altından alınabilir. Genellikle alıcılar hacizli aracı bu risk nedeniyle almazlar, satıştan önce borcun kapatılıp haczin kaldırılması istenir.

İcra dosya borcunu doğrudan İcra Dairesi'nin banka hesabına (dosya numarasını belirterek) yatırabilirsiniz. Ancak harç ve faiz hesaplamasının doğru yapılması için alacaklı avukatı ile görüşüp 'Kapak Hesabı' istemek ve mutabık kalınan rakamı ödeyip 'Borcu yoktur' yazısı almak (İbraname) daha güvenlidir.

Bu duruma 'Kişide Hata' denir. İcra dairesine giderek veya avukat aracılığıyla T.C. Kimlik Numarası kontrolü yapılmasını talep etmeli ve 'Borca ve imzaya itiraz' etmelisiniz. Yanlışlıkla haciz yapıldıysa 'İstihkak iddiası'nda bulunulmalı ve memur şikayet edilmelidir.

Alacaklı avukatı UYAP üzerinden takibi açtığı an sistemde görünür. E-devlet 'Dava Dosyası Sorgulama' veya 'İcra Dosyası Sorgulama' ekranına anında düşer. Ancak fiziki ödeme emri (tebligat) elinize birkaç gün/hafta sonra ulaşır. Süre tebligatla başlar, e-devlette görmekle başlamaz (UETS tebligatı hariç).

İcra İflas Kanunu'nda yapılan son değişikliklerle birlikte, borçlunun evine hacze gidilebilir ancak 'lüks' olmayan ve evde ortak kullanımda olan eşyaların (buzdolabı, çamaşır makinesi, koltuk takımı vb.) haczedilmesi yasaklanmıştır. Haciz yapılabilmesi için aynı eşyadan evde birden fazla olması (örn: iki adet televizyon) veya eşyanın antika/değerli sanat eseri gibi lüks nitelikte olması gerekir. Ancak haciz tutanağı tutulması için memur eve girebilir.

5510 sayılı Kanun'a göre, emekli maaşları kural olarak haczedilemez. Bunun iki istisnası vardır: 1) Nafaka borçları, 2) SGK'ya olan prim borçları. Bu borçlar haricinde, emeklinin bankadan kredi çekerken veya kefil olurken 'emekli maaşıma haciz konulmasına muvafakat ediyorum' şeklinde açık bir rızası (muvafakatnamesi) yoksa, bankalar veya icra daireleri maaşa bloke koyamaz. Konulmuşsa şikayet yoluyla kaldırılır.

İlamsız icra takibinde (örneğin fatura veya senet dışı alacaklar), borçluya ödeme emri tebliğ edildikten itibaren 7 gün içinde itiraz etme hakkı vardır. İtiraz, ilgili icra dairesine dilekçe verilerek yapılır. 'Borcum yoktur' veya 'İmzaya itiraz ediyorum' şeklinde yapılan geçerli bir itiraz, icra takibini durdurur. Alacaklının takibi devam ettirebilmesi için dava açması gerekir.

Hakkında icra takibi başlatılan veya borçlu olduğu iddia edilen kişinin, aslında borçlu olmadığını veya borcun ödendiğini ispatlamak amacıyla açtığı davadır. Eğer icra takibi öncesi açılırsa takibi durdurmaz (tedbir kararı hariç), ancak takip sonrası açılırsa ve kazanılırsa borçlu ödeme yapmaktan kurtulur veya ödediği parayı 'istirdat davası' ile geri alır.