Özet
Bireysel ve kurumsal yatırımcılar ile yetkili aracı kurumlar veya bankalar arasında çıkan sermaye piyasası uyuşmazlıklarında 6362 sayılı SPKn, III-37.1 Yatırım Hizmetleri Tebliği ve Seri: V, No: 65 Kredili İşlem Tebliği çerçevesindeki temel hukuki mekanizmalar; müşteri onayı olmadan yapılan yetkisiz işlemlerde telefon ses kaydı ve zaman damgalı elektronik emir logu ispat yükü; kredili işlemlerde %50 başlangıç ve %35 sürdürme özkaynak oranları ile 2 iş günlük tamamlama bildirimi yapılmadan gerçekleştirilen erken resen hisse satışlarının tazmini; VİOP ve Takasbank teminat tamamlama çağrısı (margin call) ve stop-out uyuşmazlıkları; TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti başvuru usulü (30 gün + 60 gün süreleri ve 2026 yılı 186.000 TL bağlayıcılık sınırı) ile Tüketici/Ticaret Mahkemesi görev ayrımı — kapsamlı hukuki inceleme.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Yatırım Hizmetlerinde Çerçeve Sözleşme, Sadakat ve Özen Borcu
Borsa İstanbul pay piyasasında ve Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) yaşanan sert piyasa dalgalanmaları, aracı kurumlar ve yatırım bankaları ile müşterileri arasındaki uyuşmazlıkları doğrudan mahkeme salonlarına ve Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) Hakem Heyeti önüne taşımaktadır. Müşteriden sözlü ya da yazılı emir alınmadan portföyde alım-satım yapılması, kredili hesaplarda özkaynak tamamlama çağrısı prosedürüne uyulmadan hisselerin taban fiyatlardan resen satılması, VİOP pozisyonlarının vadesinden veya çağrı saatinden önce kapatılması ve risk profiliyle bağdaşmayan karmaşık türev ürünlerin satılması en yaygın uyuşmazlık tipleridir.
Aracı kurum–yatırımcı ilişkisi, 6362 sayılı SPKn ve 6098 sayılı TBK'nın vekalet/komisyon hükümleri ile SPK'nın III-37.1 ve III-39.1 sayılı Tebliğlerinin birleşiminden doğan yüksek özen borcuna tabidir. Bu uyuşmazlıklarda hem Sermaye Piyasaları Hukuku hem de Ticaret Hukuku usulleri ile ödeme/fintech kanalları açısından Kripto ve Fintech Hukuku tecrübesi önem arz eder. Bankacılık ve kredi temerrüt ilişkileri bağlamında benzer uyuşmazlıklar için ayrıca Bankaların Krediyi Kat Etmesi ve Savunmalar başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
II. Yetkisiz İşlemlerde İspat Yükü: Telefon Ses Kayıtları ve Elektronik Emir Logları
Müşteri temsilcisinin veya portföy yöneticisinin müşterinin bilgisi ve talimatı olmaksızın alım-satım yapması (yetkisiz işlem), III-37.1 ve III-39.1 sayılı SPK Tebliğlerinin açık ihlalidir. SPK düzenlemeleri uyarınca yatırım kuruluşları; telefonla alınan emirlere ait ses kayıtlarını, yazılı emir formlarını ve mobil/web üzerinden iletilen emirlerin IP adresi, cihaz kimliği ve zaman damgalı log kayıtlarını asgari yasal saklama süresi boyunca (mevzuattaki belge saklama düzeni gereği 10 yıl) bozulmaz biçimde muhafaza etmekle yükümlüdür. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Borsa İstanbul'da Piyasa Dolandırıcılığı (Manipülasyon) Suçu, SPK İşlem Yasakları ve Savunma (SPKn m. 107) başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Uygulamada aracı kurumlar, müşterinin geçmiş işlemlere ses çıkarmadığını ya da ekstreleri e-postayla alıp itiraz etmediğini (zımni onay/icazet) savunsa da Yargıtay içtihatlarında bu savunma dar yorumlanmaktadır. Elektronik ortamda gönderilen hesap ekstrelerine anında itiraz edilmemiş olması, müşterinin sahte veya yetkisiz işleme onay verdiği şeklinde otomatik olarak yorumlanamaz; aracı kurum, uyuşmazlık konusu spesifik emrin bizzat müşteri tarafından verildiğini ses kaydı, ıslak/elektronik imza veya doğrulanmış elektronik log ile ispatlamak zorundadır. İspat edilemediği takdirde aracı kurum, müşterinin uğradığı fiili zararı ve varsa yoksun kalınan kâr/iade bedelini tazminle yükümlü tutulur. Bu konuda ayrıntılı bilgi için SPK İdari Para Cezalarına ve İşlem Yasağı Tedbir Kararlarına Karşı İdare Mahkemesinde İptal Davası başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
III. Kredili Pay İşlemleri (Seri: V, No: 65): %50/%35 Oranları ve Erken Resen Satış Sorunu
Pay piyasasında yaşanan sert düşüş günlerinde en fazla tazminat davasına konu olan uyuşmazlık, kredili hesaplarda aracı kurumların uyguladığı resen (zorunlu) hisse satışlarıdır. Bu alan SPK'nın Seri: V, No: 65 sayılı Sermaye Piyasası Araçlarının Kredili Alım, Açığa Satış ve Ödünç Alma ve Verme İşlemleri Hakkında Tebliği ile düzenlenmiştir:
SPK Seri: V, No: 65 sayılı Tebliğ m. 12 ve m. 18 (Özet Çerçeve):
Kredili alım işleminin başlangıcında müşterinin asgari %50 oranında özkaynak yatırması zorunludur. İşlemin devamı süresince piyasa fiyatındaki düşüşler nedeniyle özkaynak oranının Tebliğde öngörülen %35 sürdürme oranının (SPK tarafından olağanüstü piyasa koşullarında geçici olarak örneğin %20'ye esnetilen dönemlerde ise geçerli oranın) altına düşmesi halinde, aracı kurum müşteriye derhal özkaynak tamamlama bildiriminde bulunur. Bildirim tarihinden itibaren çerçeve sözleşmede belirlenen ve iki iş gününü geçmeyen süre içinde eksik özkaynak müşteri tarafından tamamlanmazsa aracı kurum başkaca bir ihbara gerek olmaksızın kredili menkul kıymetleri satarak krediyi kapatma yetkisine sahiptir.
Uygulamada aracı kurumların kaybettiği davaların temel sebebi, Tebliğ m. 18'deki iki usuli şartı atlamalarıdır: İlk olarak, kurumun müşteriye gerçekten ulaştığını ispatlayabildiği (SMS, e-posta, kayıtlı telefon araması veya yazılı bildirim) açık bir özkaynak tamamlama çağrısı yapılmadan doğrudan satış tuşuna basılması hukuka aykırıdır. İkinci olarak, çağrı yapıldığı gün müşteriye çerçeve sözleşmede kararlaştırılan tamamlama süresi (azami 2 iş günü içinde örneğin saat 14:00 veya ertesi gün belirli saat) dolmadan erken satış yapılması halinde, hissenin sonraki günlerde toparlamasıyla müşterinin uğradığı zarar aracı kurumdan tazmin edilebilir. Buna karşılık çerçeve sözleşmede öngörülen risk/teminat şartları gereği aynı gün içinde ek düşüşlerde satış yetkisi tanıyan klozların geçerliliği, Tebliğ m. 18'deki emredici bildirim ve süre sınırları karşısında mahkemelerce sıkı denetlenmektedir.
IV. VİOP ve Takasbank Teminat Tamamlama Çağrısı (Margin Call) ile Stop-Out Uyuşmazlıkları
Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) ise işleyiş hisse kredili işlemlerden tamamen farklıdır. VİOP sözleşmelerinde her işlem günü sonunda Takasbank tarafından günlük uzlaşma fiyatı üzerinden kar/zarar hesaplanır (mark-to-market). Hesaptaki toplam teminat, Takasbank'ın belirlediği Sürdürme Teminatı seviyesinin altına indiğinde aracı kurum müşteriye Teminat Tamamlama Çağrısı (Margin Call) gönderir. Müşterinin T+1 iş gününde Takasbank/aracı kurum tarafından belirlenen son saate kadar (genellikle 14:00–15:00 arası) çağrıyı nakden karşılamaması halinde aracı kurum, müşterinin açık pozisyonlarını piyasa fiyatından kapatarak (stop-out) teminat açığını tasfiye eder.
VİOP uyuşmazlıkları özellikle sert boşluklu açılışlarda (gap) pozisyonun zamanında kapatılmayıp hesabın eksi bakiyeye (borç bakiyeye) düşmesi ve aracı kurumun bu eksi bakiyeyi müşteriden icra/dava yoluyla istemesi durumunda çıkar. Burada yargısal denetimde üç nokta incelenir: (1) Aracı kurum Takasbank risk parametreleri ve kurum içi sözleşmedeki risk eşiği gerçekleştiğinde pozisyonu gecikmeksizin kapatma yükümlülüğünü ihmal ederek zararın büyümesine kendi yazılım/operasyonel gecikmesiyle yol açmış mıdır? (2) Müşteriye uygunluk/yerindelik testi ve VİOP risk bildirim formu usulünce imzalatılmış mıdır? (3) Kurum kendi yüksek risk çarpanını uygulayarak müşteriye T+1 çağrı süresi tanımadan sürdürme teminatının üstündeyken keyfi pozisyon kapatmış mıdır?
| Uyuşmazlık Türü | Dayanak Mevzuat | Temel Kural / Eşik | İspat Yükü ve Hukuki Sonuç |
|---|---|---|---|
| Yetkisiz İşlem | III-37.1 & III-39.1 Tebliğleri | Her emir için ses kaydı, yazılı form veya doğrulanmış elektronik log zorunlu | İspat yükü aracı kurumda; emir ispatlanamazsa tüm zarar tazmin edilir |
| Kredili Hisse Satışı | Seri: V, No: 65 m. 12, 18 | %50 başlangıç, %35 sürdürme (esneklik hariç); bildirilen sürede max 2 iş günü | Çağrı yapılmadan veya süre dolmadan resen satış yapılırsa kurum zarardan sorumlu |
| VİOP Margin Call / Stop-Out | Takasbank VİOP Yönergesi & Çerçeve Sözleşme | Sürdürme teminatı altı; T+1 çağrı saatine kadar tamamlama veya stop-out | Kurumun gecikmiş stop-out'u sebebiyle büyüyen eksi bakiyede müterafik kusur indirimi |
| TSPB Hakem Heyeti Başvurusu | TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti Yönergesi | Kuruma başvuru → 30 gün cevap → 60 gün içinde Heyete başvuru | 2026 yılı 186.000 TL'ye kadar lehe kararlar Birlik üyesi kurumu bağlar |
V. Uygunluk ve Yerindelik Testi İhlalleri ile Aşırı Komisyon / Churning İddiaları
III-39.1 sayılı Tebliğ uyarınca aracı kurumlar, müşteriye türev ürünler (VİOP, varant, kaldıraçlı işlem) veya karmaşık sermaye piyasası araçları sunmadan önce müşterinin mali durumunu, risk algısını ve bilgi/tecrübesini ölçen uygunluk testini; yatırım danışmanlığı/portföy yönetimi sunuyorlarsa buna ek olarak yerindelik testini yapmak zorundadır. Risk profili "muhafazakar/düşük riskli" çıkan veya yaşlı/tecrübesiz bir yatırımcıya uygunluk testi yapılmaksızın ya da sadece "testi geç" yönlendirmesiyle kaldıraçlı VİOP hesabı açtırılıp ağır kayba uğratılması, aracı kurumun bilgilendirme ve özen borcunun ağır ihlali sayılır. Benzer şekilde müşteri portföyünün ekonomik gerekçe olmadan komisyon üretmek amacıyla gün içinde defalarca çevrilmesi (churning) de TBK m. 506 sadakat ve özen borcuna aykırılık nedeniyle komisyon iadesi ve tazminat sebebi teşkil eder.
VI. TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti: Süreler ve 2026 Yılı 186.000 TL Bağlayıcılık Sınırı
Aracı kurum veya portföy yönetim şirketi ile uyuşmazlık yaşayan yatırımcıların mahkemeden önce (veya mahkemeye paralel olmadan) kullanabileceği hızlı, masrafsız ve teknik uzmanlığa dayalı en etkili idari/mesleki çözüm yolu Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti'dir. Ancak Heyet'e başvuruda kesin hak düşürücü usul kuralları geçerlidir:
- 1. Adım — Önce İlgili Yatırım Kuruluşuna Yazılı Başvuru (Zorunlu Ön Şart): Doğrudan TSPB Hakem Heyeti'ne gidilemez. Yatırımcı önce uyuşmazlığa konu talebini yazılı olarak (iadeli taahhütlü mektup, noter veya KEP/kurumsal iletişim kanalıyla tarih ispatlı şekilde) ilgili aracı kuruma veya bankaya iletmelidir.
- 2. Adım — Kuruluşun 30 Günlük Cevap Süresi: İlgili kurum, başvurunun kendisine ulaştığı tarihten itibaren 30 gün içinde yatırımcıya yazılı veya elektronik ortamda gerekçeli cevap vermek zorundadır.
- 3. Adım — 60 Günlük Hakem Heyeti Başvuru Süresi: Kuruluşun olumsuz cevabının yatırımcıya tebliğ edildiği tarihten (veya 30 günlük süre cevapsız bırakılmışsa 30. günün bittiği tarihi izleyen günden) itibaren 60 gün içinde TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti'ne başvurulmalıdır. Uyuşmazlığa konu işlemin üzerinden ise 2 yıl (Tüketici/Yönerge azami sınırları çerçevesinde) geçmemiş olmalıdır.
- 4. Adım — 2026 Yılı 186.000 TL Bağlayıcılık Sınırı: TSPB Yönergesi m. 14/5 gereğince Heyetin başvuru sahibi yatırımcı lehine verdiği kararlar, Ticaret Bakanlığınca Tüketici Hakem Heyetleri için belirlenen üst parasal sınıra endeksli olarak; 2025 yılında 149.000 TL iken, 2026 yılı itibarıyla 186.000 TL'ye kadar olan uyuşmazlıklarda ilgili aracı kurumu, bankayı veya portföy yönetim şirketini kesin olarak bağlar ve kurum kararı yerine getirmek zorundadır. Bu tutarın üzerindeki başvurularda da Heyet inceleme yapıp tavsiye niteliğinde karar verebilir; uyuşmazlık ödenmezse karar mahkemede güçlü bir teknik delil olarak kullanılır.
VII. Tüketici Mahkemesi mi Ticaret Mahkemesi mi? Yargıtay 11. HD ve HGK İçtihat İlkeleri
TSPB Hakem Heyeti sınırını aşan veya Heyet kararına itiraz edilen davalarda hangi mahkemenin görevli olduğu (6502 sayılı TKHK kapsamında Tüketici Mahkemesi mi, yoksa TTK m. 4 uyarınca Asliye Ticaret Mahkemesi mi) uygulamada sıkça görev ret kararlarına ve yıllar süren usul kayıplarına yol açmaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre görev ayrımı şöyle şekillenmektedir:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu, Yerleşik İçtihat İlkesi (Görevli Mahkeme Ayrımı):
"Aracı kurum ile bireysel yatırımcı arasında akdedilen sermaye piyasası araçları alım-satım aracılığı çerçeve sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda, davacının tacir olmadığı, işlemin ticari işletmesiyle ilgili bulunmadığı ve bireysel birikimlerini değerlendirme amacıyla tüketici sıfatıyla hareket ettiği hallerde görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir. Buna karşın tacir sıfatını haiz şirketlerin veya mesleki/ticari organizasyon çerçevesinde faaliyet yürüten kişilerin uyuşmazlıklarında Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir."
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Yetkisiz İşlem ve Ses Kaydı İspat Yükü):
"SPK mevzuatı uyarınca telefonla verilen emirlerin ses kaydını ve elektronik emirlerin zaman damgalı loglarını saklamakla yükümlü olan aracı kurum, müşterinin itiraz ettiği bir işlemin müşteri talimatıyla yapıldığını usulüne uygun ses kaydı veya imzalı/loglu emir belgesiyle ispatlayamadığı takdirde doğan zarardan sorumludur; yalnızca ekstrelere itiraz edilmemesi yetkisiz işleme icazet anlamına gelmez."
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Kredili İşlemde Bildirim ve Resen Satış):
"Seri: V, No: 65 sayılı Tebliğ m. 18 uyarınca özkaynak oranı koruma sınırının altına düşen müşteriye açık ve ulaşılabilir biçimde özkaynak tamamlama bildirimi yapılmadan veya sözleşmede tanınan azami 2 iş günlük süre beklenmeden hisselerin resen satılması sözleşmeye ve emredici SPK düzenlemesine aykırıdır; aracı kurum müşterinin haksız satış nedeniyle uğradığı portföy zararını tazmin etmelidir."
VIII. Pratik Uygulama: Aracı Kuruma İhtarname ve TSPB Hakem Heyeti Başvuru Dilekçesi Taslağı
Haksız erken kredili hisse satışı veya yetkisiz işlem nedeniyle aracı kuruma yapılan yazılı ön başvurunun olumsuz yanıtlanması (veya 30 gün cevapsız kalması) üzerine 60 gün içinde TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti'ne sunulacak başvuru dilekçesi taslağı aşağıdadır:
TSPB HAKEM HEYETİ BAŞVURUSU TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR
TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARI BİRLİĞİ (TSPB)
MÜŞTERİ UYUŞMAZLIKLARI HAKEM HEYETİ BAŞKANLIĞI'NA
| BAŞVURU SAHİBİ | : [Yatırımcı Adı Soyadı, TCKN, MKK Sicil No, Adres, E-posta] |
| VEKİLİ | : Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adres] |
| ŞİKAYET EDİLEN KURUM | : [Aracı Kurum / Banka Unvanı] A.Ş., [Hesap No] |
| UYUŞMAZLIK TUTARI | : [Tutar] TL |
| KONU | : Seri: V, No: 65 sayılı Tebliğ m. 18'e aykırı şekilde özkaynak tamamlama bildirimi ve yasal tamamlama süresi tanınmadan gerçekleştirilen resen pay satışından doğan [Tutar] TL zararın tazmini talebidir. |
OLAYLAR VE HUKUKİ GEREKÇELER :
1. Zorunlu Kurum Başvuru Ön Şartı: Müvekkil, ../../2026 tarihinde şikayet edilen kuruma noter/KEP aracılığıyla yazılı başvuruda bulunmuş olup (Ek-1: Başvuru ve Tebliğ Belgesi), kurumun ../../2026 tarihli ret yazısına karşı 60 günlük hak düşürücü süresi içinde işbu başvuru yapılmaktadır.
2. Özkaynak Tamamlama Bildirimi Yapılmadan Erken Resen Satış İhlali: Müvekkilin kredili işlem hesabında bulunan [XXX] payları, ../../2026 günü piyasa açılışını izleyen ilk dakikalarda hiçbir özkaynak tamamlama çağrısı iletilmeden ve Seri: V, No: 65 Tebliği m. 18 ile çerçeve sözleşmede öngörülen tamamlama süresi beklenmeden kurumca taban/düşük fiyattan resen satılmıştır (Ek-2: İşlem Ekstresi ve İletişim Kayıtları).
3. Yetkisiz İşlem ve Ses Kaydı Denetimi: Kurumun telefonla çağrı yapıldığı iddiası ses kaydı ve zaman damgalı loglarla doğrulanmamıştır. İşbu haksız tasfiye nedeniyle müvekkilin portföyünde [Tutar] TL somut maddi zarar doğmuştur.
SONUÇ VE İSTEM :
Yukarıda arz edilen nedenlerle; şikayet edilen aracı kurumdan uyuşmazlık konusu güne ait tüm ses kayıtları ile log ve SMS/e-posta bildirim kayıtlarının celbine ve Seri: V, No: 65 m. 18 ihlali nedeniyle müvekkilin uğradığı [Tutar] TL maddi zararın yasal faiziyle birlikte tarafımıza ödenmesine karar verilmesini arz ve talep ederiz.
Başvuru Sahibi Vekili
Av. [Adı Soyadı]
İmza
IX. Haksız Pozisyon Kapatma veya Yetkisiz İşlem Halinde Yatırımcı Kontrol Listesi
- Aynı Gün Yazılı İtiraz ve Delil Saklama: Yetkisiz işlem veya haksız resen satış fark edildiği anda kuruma yazılı e-posta/KEP ile itiraz edilir; ekran görüntüleri ve gelen SMS/e-posta saatleri saklanır.
- Ses Kaydı ve Elektronik Log Talebi: Aracı kurumdan ilgili güne ait tüm telefon ses kayıtlarının, IP/MAC loglarının ve gönderildiği iddia edilen tamamlama çağrısı dekontlarının verilmesi yazılı olarak istenir.
- Kurum Başvurusu ve 30 Gün Takibi: Kurumun yazılı yanıtı için 30 günlük bekleme süresi (cevap gelmezse 30. günün bitimi) ve ardından 60 günlük TSPB Hakem Heyeti başvuru süresi takvime işlenir.
- 2026 yılı 186.000 TL Sınırı ve Dava Şartı Arabuluculuk: Uyuşmazlık tutarı 186.000 TL'nin üzerindeyse TSPB başvurusuyla paralel veya sonrasında Tüketici/Ticaret Mahkemesi öncesi zorunlu arabuluculuk süreci başlatılır.
- SPK İdari Şikayeti (III-37.1 Denetimi): Kurumun ses kaydı tutmaması veya uygunluk testi ihlali varsa tazminat sürecine ek olarak SPK Aracılık Faaliyetleri Dairesine idari inceleme başvurusu yapılır.
X. Sonuç
Aracı kurum ve yatırımcı uyuşmazlıklarında haklılığın ispatı, büyük ölçüde emir iletim ve teminat çağrısı kayıtlarının SPK mevzuatındaki emredici süre ve şekil kurallarına uygun tutulup tutulmadığına bağlıdır. Yetkisiz işlemlerde ses kaydı ve log ispat yükünün aracı kurumda olması, kredili işlemlerde Seri: V, No: 65 m. 18 bildirim prosedürü ile 2 iş günlük üst sınırın korunması ve VİOP stop-out süreçlerinde kurum kusurunun ayrıştırılması yatırımcılar için güçlü hukuki dayanaklar sunar. Bu süreçte 30 günlük kurum başvurusu ve 60 günlük TSPB Hakem Heyeti takviminin (2026 yılı 186.000 TL kesin bağlayıcılık sınırıyla) doğru işletilmesi ile Tüketici/Ticaret Mahkemesi görev ayrımının isabetli kurulması hak kayıplarını önleyecektir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- SPK Seri: V, No: 65 Kredili Alım Tebliği ile III-37.1 ve III-39.1 sayılı Tebliğler
- TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti Yönergesi (2026 Yılı Parasal Sınırı)
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu Yatırımcı Uyuşmazlığı İçtihatları
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (GSYF) ve Gayrimenkul Yatırım Fonu (GYF) Kuruluşu ve Vergi İstisnaları
SPK III-52.4 GSYF ve III-52.3 GYF Tebliğleri, 50 milyon TL kaynak taahhüdü, 26 Ekim 2026 nitelikli yatırımcı eşiği,... -
Halka Açık Şirketlerde Örtülü Kazanç Aktarımı Suçu ve Azlık Pay Sahiplerinin Dava Hakları (SPKn m. 21, 110)
6362 sayılı SPKn m. 21 örtülü kazanç aktarımı yasağı ve iade yükümlülüğü, II-17.1 Tebliği ilişkili taraf eşikleri, SPKn... -
Şirketlerin Halka Arz (IPO) Süreci, İzahname Hazırlanması ve İzahnameden Doğan Hukuki Sorumluluk (SPKn m. 10, 32)
SPK VII-128.1 Pay Tebliği ve II-5.1 İzahname Tebliği çerçevesinde 2026 yılı halka arz (IPO) finansal büyüklük eşikleri,... -
Halka Açık Ortaklıklarda Zorunlu Pay Alım Teklifi (Çağrı Yükümlülüğü) ve Muafiyet Şartları (SPKn m. 26)
6362 sayılı SPKn m. 26 ve II-26.1 Pay Alım Teklifi Tebliği kapsamında yönetim kontrolü değişimi (%50+ oy/imtiyaz), 6 iş... -
SPK Ayrılma Hakkı, Önemli Nitelikteki İşlemler ve Ortaklıktan Çıkarma (Squeeze-Out) Davaları (SPKn m. 24, 27)
6362 sayılı SPKn m. 23-24 ve II-23.3 Tebliği önemli nitelikteki işlemlerde ayrılma hakkı (30 gün / 6 ay fiyat hesabı)...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
İspat yükü aracı kurumdadır. SPK düzenlemeleri uyarınca aracı kurumlar telefon emirlerinin ses kayıtlarını ve elektronik ortam emirlerinin zaman damgalı loglarını saklamakla yükümlüdür; uyuşmazlık halinde müşteriden talimat aldığını ses kaydı veya log ile ispatlayamayan kurum zarardan sorumlu olur.
Hayır, kural olarak satılamaz. Seri: V, No: 65 sayılı Tebliğ m. 18 uyarınca özkaynak oranı koruma sınırının (%35 veya SPK'nın geçici esneklik tanıdığı oranın) altına düştüğünde aracı kurum müşteriye özkaynak tamamlama bildirimi yapmalı ve sözleşmede öngörülen 2 iş gününü geçmeyen sürenin dolmasını beklemelidir; aksi halde erken resen satış tazminat doğurur.
Önce ilgili aracı kurum veya bankaya yazılı başvuru yapılması zorunludur. Kurumun başvuruya 30 gün içinde cevap vermesi gerekir; olumsuz cevabın tebliğinden veya 30 günlük sürenin cevapsız bitiminden itibaren 60 gün içinde TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti'ne başvurulabilir.
TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti Yönergesi m. 14/5 gereğince Tüketici Hakem Heyeti üst sınırına paralel olarak güncellenen bağlayıcılık limiti 2026 yılı için 186.000 TL'dir (2025 yılında 149.000 TL idi). Bu tutara kadar yatırımcı lehine verilen kararları aracı kurum ve bankalar uygulamak zorundadır.
Her zaman sorumlu değildir. Piyasadaki olağanüstü boşluklu açılışlar dışında, aracı kurum risk takip sistemi teminat eşiği aşıldığı anda pozisyonu otomatik (stop-out) kapatmayıp operasyonel gecikmeyle zararın büyümesine sebebiyet vermişse veya müşteriye uygunluk testi yapılmamışsa kurumun kusuru oranında borçtan indirim veya tazminat gündeme gelir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 11. Hukuk Dairesi içtihatlarına göre tacir olmayan bireysel yatırımcının kendi birikimlerini değerlendirmek için aracı kurumla yaptığı işlemler tüketici işlemi sayıldığından Tüketici Mahkemesi görevlidir; ancak davacı şirket (tacir) ise veya işlem ticari işletmeyle bağlantılıysa Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olur.
Hayır, salt sessiz kalmak otomatik icazet sayılmaz. Yargıtay kararlarına göre aracı kurum, müşterinin talimatı olmadan gerçekleştirdiği işlem için gönderdiği ekstrelere süresinde itiraz edilmemesine dayanarak tek başına sorumluluktan kurtulamaz; müşterinin işleme açık veya fiili icazetinin somut delillerle ortaya konulması gerekir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.







