Çalışma İzni Olmadan Çalışmanın Sonuçları
6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında çalışma izni olmadan çalışmanın işçi ve işveren açısından idari, hukuki ve cezai sonuçları, kaçak çalışma cezası, sınır dışı (deport) işlemleri ile yabancı işçinin işçilik alacakları ve sigortasız çalışma hakları çerçevesindeki talepleri — kapsamlı hukuki rehber.
Mevzuat ve süre kontrolü: 19 Ekim 2026.
Özet
İzinsiz çalışma iddiasında para cezası, yabancının çalışma statüsü ve göç işlemleri ayrı değerlendirilmelidir. Eski yıl tutarları ve eski sınır dışı istisnaları güncel kural gibi kullanılmamalıdır.
1. Çalışma izni ve 2026 cezası
6735 kapsamındaki çalışma izni veya geçerli muafiyet, ikamet ve SGK kaydından ayrıdır. İzinsiz çalışmada işveren ile yabancının yaptırımları ayrı belirlenir.
Bakanlığın 2026 tablosunda işveren için her yabancı başına 102.503 TL; izinsiz bağımlı çalışana 40.977 TL, bağımsız çalışana 82.010 TL gösterilmiştir. Tekrarda bir kat artırım ve somut fiil tarihi ayrıca incelenir. Para cezası, sınır dışı kararı ve işçilik alacağı aynı işlem değildir.
2. İşlem ve tebligat ayrılır
6458 m.53 uyarınca sınır dışı kararı valilikçe alınır ve gerekçesiyle tebliğ edilir. İdari gözetim kararı ayrı işlemdir; birinin kaldırılması diğerinin bütün sonuçlarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Karar, gerekçe, tebliğ, pasaport ve statü belgeleri birlikte alınmalıdır.
3. Sınır dışı kararında güncel yargı yolu
M.53/3’te sınır dışı kararına karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvuru ve başvurunun kararı veren makama bildirilmesi düzenlenir. Dosyanın tekemmülü veya gerekli ara karar/duruşma tamamlanmasından itibaren 15 günlük sonuçlandırma hükmü, başvuru için 15 gün olduğu anlamına gelmez.
Yabancının rızası saklı kalmak üzere dava açma süresi içinde veya yargı yoluna gidildiğinde yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı edilmez. Eski düzenlemelerdeki terör/kamu güvenliği istisnasını güncel hükme otomatik taşımak doğru değildir. Mahkemenin bu konuda verdiği kararın kesinliği ve başka koruma yolları ayrı incelenir.
4. İdari gözetim ve geri gönderme yasağı
İdari gözetimde m.57’deki koşullar, devam değerlendirmesi ve sulh ceza hâkimine başvuru yolu ayrı uygulanır. Bu başvuru idari gözetimi kendiliğinden durdurmaz; somut gerekçe ve süreler incelenir.
M.4’te geri gönderme yasağı ve m.55’te sınır dışı kararı alınamayacak hâller ayrıca değerlendirilmelidir. Sağlık, işkence/ölüm riski, özel statü ve uluslararası koruma bağlamı görülmeden her yabancı için aynı sonuç söylenemez.
İlgili yazılar
Çalışma İzni Olmadan Yabancı Çalıştırma Cezası · Güvenlik Soruşturması Olumsuz Gelen Memur Adayları
Güncellik kontrolünde kullanılan resmî kaynaklar
Sık sorulan sorular
Sınır dışına dava süresi ne kadar?
M.53/3 uyarınca tebliğden yedi gündür; mahkemenin sonuçlandırma süresi farklıdır.
İdari gözetim de aynı davayla mı kalkar?
M.57’deki sulh ceza başvurusu ve koşulları ayrıdır.
İzinsiz çalışma herkes için otomatik sınır dışı mı?
Ayrı karar, yargısal yol, geri gönderme yasağı ve istisnalar incelenir.