Elektrik Su Doğalgaz Abonelik Sorunları ve Haklar
Elektrik, su ve doğal gaz faturalarına itiraz, kesinti, sayaç incelemesi ve güvence bedeli iadesi; tüketim bedeli, kaçak kullanım tahakkuku ve ceza sorumluluğunun ayrımı ile başvuru yolları.

Özet
Elektrik, su ve doğal gaz faturalarına itiraz, kesinti, sayaç incelemesi ve güvence bedeli iadesi; tüketim bedeli, kaçak kullanım tahakkuku ve ceza sorumluluğunun ayrımı ile başvuru yolları.
Hukuki inceleme: 20 Ekim 2026. Hizmete göre itiraz, güvence iadesi, zamanaşımı ve başvuru yolları kontrol edilmiştir.
İçindekiler
I. Giriş
II. Abonelik Sözleşmelerinin Hukuki Niteliği ve Temel Özellikleri
III. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Kapsamında Abonelik Sözleşmeleri
IV. Elektrik, Su ve Doğalgaz Faturalarına İtiraz Süreci ve Hak Arama
V. Haksız Kesinti Durumunda Tüketicinin Hakları ve Tazminat
VI. Kaçak ve Usulsüz Kullanım İddiaları ve İtiraz Süreci
VII. Sayaç Arızaları ve İspat Yükü
VIII. Abonelik Sözleşmesinin Feshi ve Teminat Bedelinin İadesi
IX. Kiracı ve Mal Sahibi Arasındaki Abonelik Uyuşmazlıkları
X. Abonelik Sözleşmelerinden Doğan Alacaklarda Zamanaşımı
XI. Abonelik Süreçlerinde Kişisel Verilerin Korunması
XII. Ticari İşletmelerde Abonelik Sorunları ve Tacirlerin Durumu
XIII. Görevli Mahkeme ve Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu
XIV. Sonuç
I. Giriş
Elektrik, su ve doğalgaz gibi temel kamu hizmetleri niteliğindeki hizmetlerin tüketicilere sunulması, günümüzde modern yaşamın vazgeçilmez bir unsurudur. Bu hizmetlerin sunumu, hizmet sağlayıcı dağıtım veya perakende satış şirketleri ile aboneler arasında akdedilen abonelik sözleşmeleri vasıtasıyla gerçekleştirilmektedir. Ancak uygulamada, taraflar arasında faturalandırma hataları, haksız hizmet kesintileri, fahiş bedel yansıtılması, haksız şartlar ve sözleşme iptali süreçlerinde yaşanan pürüzler gibi pek çok nedenden ötürü elektrik su doğalgaz abonelik sorunları ve haklar bağlamında çeşitli hukuki uyuşmazlıklar ortaya çıkmaktadır.
Abonelik sözleşmelerinin genellikle önceden matbu olarak hazırlanmış standart metinler olması, tüketicinin sözleşme koşullarına müdahale etme imkanını kısıtlamaktadır. Bu asimetrik güç dengesi, kanun koyucuyu zayıf konumda olan tüketiciyi koruyucu yasal düzenlemeler yapmaya sevk etmiştir. Bu çalışmada, abonelik sözleşmelerinin hukuki çerçevesi, tüketicilerin hak arama yolları ve mevzuat kapsamında öngörülen koruma mekanizmaları detaylı bir şekilde değerlendirilmektedir. Özellikle 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili yönetmelikler ekseninde, elektrik fatura itiraz süreci, haksız su kesinti vakaları ve abonelik iptallerine ilişkin sorunlar incelenmektedir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için İnternet Alışverişinde Dolandırıcılık ve Haklar başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Özet Mevzuat Çerçevesi: Tüketici aboneliklerine ilişkin temel yasal dayanak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği'dir. Ek olarak Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ile Su ve Kanalizasyon İdareleri teşkilat kanunları söz konusu uyuşmazlıkların çözümünde uygulama alanı bulmaktadır.
II. Abonelik Sözleşmelerinin Hukuki Niteliği ve Temel Özellikleri
Abonelik sözleşmeleri, hukuki nitelikleri itibarıyla sürekli borç ilişkisi doğuran, her iki tarafa borç yükleyen (sinallagmatik) ve ivazlı (karşılıklı) sözleşmelerdir. Bu sözleşmelerde hizmet sağlayıcı kurum, elektrik, su veya doğalgaz gibi bir enerjiyi veya malı sürekli ve düzenli bir biçimde tüketiciye tedarik etme borcu altına girerken; abone konumundaki tüketici ise tüketim miktarına göre belirlenen bedeli ödeme borcu altındadır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Cayma Hakkı: Mesafeli Satışlarda Uygulanması başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Sözleşmenin sürekli bir nitelik taşıması, edimlerin bir defada ifa edilerek sözleşmenin sona ermesini engeller. Aksine, edimler zamana yayılmış bir biçimde periyodik olarak ifa edilir. Abonelik sözleşmeleri aynı zamanda bir nevi "katılmalı sözleşme" (iltihaki sözleşme) niteliğindedir. Hizmet sağlayıcı şirketler tarafından önceden tek taraflı olarak hazırlanan genel işlem koşulları, abonenin müzakere imkanı olmaksızın kabulüne sunulmaktadır. Bu durum, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kapsamında (Borçlar Hukuku) genel işlem koşullarının denetlenmesi ihtiyacını doğurmaktadır.
TBK m.20 genel işlem koşullarını tanımlar; karşı taraf aleyhine şartların sözleşmeye dâhil olabilmesi için bilgi, öğrenme imkânı ve kabul aranması ise m.21’in konusudur. Koşulu yazılmamış sayma ile tüketici sözleşmesindeki haksız şartın m.5 uyarınca kesin hükümsüzlüğü farklı denetimlerdir; matbu metindeki imza her hükmü kendiliğinden geçerli yapmaz.
Bu yasal düzenleme çerçevesinde, elektrik veya doğalgaz abonelik sözleşmelerinde yer alan ve tüketici aleyhine dürüstlük kuralına aykırı olarak dengesizliğe yol açan standart hükümler, haksız şart olarak değerlendirilmekte ve kesin hükümsüz sayılmaktadır.
III. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Kapsamında Abonelik Sözleşmeleri
Tüketici mevzuatında abonelik sözleşmeleri, zayıf tarafı korumak amacıyla sıkı şekil ve içerik kurallarına tabi tutulmuştur. 6502 sayılı Kanun'un 52. maddesi abonelik sözleşmelerini müstakil bir madde altında düzenleyerek temel koruma esaslarını belirlemiştir. Bu kanuna göre, abonelik sözleşmelerinin yazılı veya mesafeli olarak kurulması ve bir nüshasının kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciye verilmesi zorunludur.
a) Belirli ve Belirsiz Süreli Sözleşmeler
6502 m.52/4 kapsamında tüketici, belirsiz süreli veya bir yıldan daha uzun belirli süreli aboneliği gerekçe ve cezai şart olmadan feshedebilir. Bir yıldan az belirli sürede sağlayıcının koşulları değiştirmesi de fesih hakkı verir. Fesih bildirimi kâğıtta veya kalıcı veri saklayıcısıyla yöneltilebilir; sözleşmenin kuruluşundan daha ağır fesih yöntemi dayatılamaz. Abonelik süresi ile ayrı taahhüdün sağladığı indirim/fayda hesabı aynı değildir; geçmiş kullanım veya cihaz bedeli otomatik silinmez.
b) Sözleşmenin Sona Ermesi
Sağlayıcı, feshi ilgili mevzuatın süresi içinde yerine getirmelidir. M.52/5’e göre bu sürelerin bitiminden sonra hizmet kullanılmış olsa da tüketiciden bedel istenemez; önceden doğmuş borçlar ise ayrı incelenir. Başvuru, alınma ve feshin hüküm tarihi kaydedilmeli; bütün hizmetlerde talep anında sözleşmenin bittiği varsayılmamalıdır. Ödenmiş ücretin kalanının iadesindeki genel on beş gün ile piyasa mevzuatındaki güvence iadesinin başlangıcı/süresi farklı olabilir.
IV. Elektrik, Su ve Doğalgaz Faturalarına İtiraz Süreci ve Hak Arama
Tüketicilerin uygulamada en çok mağduriyet yaşadıkları konulardan biri, tüketimle orantısız şekilde yüksek gelen faturalardır. Sayacın hatalı okunması, arızalı olması, sistemsel hatalar veya yanlış tarife uygulanması gibi sebeplerle hatalı faturalandırma yapılabilmektedir. Tüketici, kendisine tebliğ edilen faturanın hatalı olduğunu düşünüyorsa derhal elektrik fatura itiraz veya ilgili kuruma göre faturaya itiraz sürecini başlatmalıdır.
a) Faturaya İtirazın Şartları ve Süresi
Elektrikte EPDK’nın hatalı faturalandırma açıklamasına göre itiraz, ödeme bildirimi tarihinden itibaren bir yıl içinde yapılabilir; ödeme yükümlülüğü kendiliğinden kalkmaz. İtiraz edilen tüketim bedeli, önceki dönemde ödenen tüketim bedelinden yüzde otuzdan fazla farklıysa, önceki dönem bedelinin son ödeme tarihine kadar ödenmesine bağlı özel koruma vardır. Doğal gazda itirazın faturanın tebliği ile son ödeme tarihi arasında yapılması ve şirketçe on iş gününde sonuçlandırılması öngörülür. Su için ilgili idarenin yürürlükteki düzenlemesi ayrıca kontrol edilmelidir; ortak bir itiraz/kesintiyi durdurma süresi yoktur.
b) Kuruma Yazılı Başvuru
Başvuruda abone/tesisat numarası, dönem, ilk ve son endeks, tarife, önceki tüketim, fotoğraf ve gerekçe belirtilmelidir. İlgili hizmetin kabul ettiği yazılı veya elektronik kanaldan başvurup kayıt numarası/alındı saklanmalıdır. Her şirket ve idarede e-Devlet veya aynı çağrı kanalıyla başvurunun geçerli olduğu varsayılmamalıdır. İtirazın ödeme, takip ve kesintiye etkisi kendi mevzuatından kontrol edilmelidir.
Doğal gazda itiraz sonuçlanıncaya kadar ödeme yükümlülüğü sürer. Ancak fatura, önceki yılın aynı dönem tüketimini aşıyorsa önceki yıl aynı dönem miktarının yürürlükteki fiyatla karşılığının son ödeme tarihinde ödenmesine ilişkin özel kural; geçmiş tüketim yoksa benzer profilli müşteriye göre hesap uygulanır. Elektriğin önceki dönem/yüzde otuz kuralıyla karıştırılmamalıdır. Ödenen haksız bedelin geri istenmesi de uyuşmazlık niteliği, görev ve süreleriyle ayrıca değerlendirilir; her ödeme otomatik istirdat usulüne tabi değildir.
V. Haksız Kesinti Durumunda Tüketicinin Hakları ve Tazminat
Borç nedeniyle kesintide ilgili piyasa/idare mevzuatının bildirim ve ödeme kuralları incelenir; her hizmet için tek bir ihtar şekli veya süre söylenemez. Güvenlik tehlikesi, kaçak kullanım, arıza veya zorunlu bakım sebebiyle durdurma, sırf borç kesintisinden farklıdır. Özellikle can ve mal güvenliğini tehlikeye sokan acil durumda önce ödeme ihtarı verilmesi koşulu aranması mümkün değildir.
Sırf borca itiraz edilmiş olması her kesintiyi hukuka aykırı yapmaz. Hukuka aykırı kesintide sözleşmeye aykırılık veya haksız fiilin koşulları, zarar, uygun nedensellik ve sorumluluk rejimi araştırılır. Maddi zarar belgelenmeli; manevi tazminat için ayrıca kişilik hakkına ilişkin koşullar değerlendirilmelidir. Her kesinti, her arıza veya her sıkıntı otomatik manevi tazminat hakkı sağlamaz.
Kesinti bildirimi, borcun vadesi, itirazın kaydı, ödeme ve varsa özel koruma koşulları birlikte incelenmelidir. Sağlık/cihaz hasarı veya üretim kaybı ileri sürülüyorsa olay zamanını ve zararla bağlantısını gösteren kayıtlar korunmalıdır. Şirket kusuru ve teknik sebep gerektiğinde uzman incelemesiyle belirlenir; yalnız kesinti yaşanması davanın kesin kazanılacağı anlamına gelmez.
İşletmenin üretim kaybı, bozulmuş mal veya cihaz hasarı somut zarar kalemleridir; kendiliğinden TBK m.122 anlamında para borcunun geç ödenmesinden doğan aşkın zarar sayılmaz. Davanın ticari olup olmadığı TTK m.4 ve taraf/işlem niteliğiyle belirlenir. Bütün ticari kullanım kesintilerinin doğrudan asliye ticaret mahkemesinde aynı usulle görüleceği söylenemez.
VI. Kaçak ve Usulsüz Kullanım İddiaları ve İtiraz Süreci
Kaçak ve usulsüz kullanımın kapsamı hizmetin mevzuatına göre belirlenir. Elektrikte yalnız sayaç müdahalesi değil, sözleşmesiz olarak dağıtım sistemine müdahale ve usulünce kesilmiş enerjiyi izinsiz açma gibi hâller de kaçak tüketim kapsamına girebilir. Önceki kullanıcı adına tüketim ise usulsüzlük yönünden ayr ıca incelenir. Doğal gaz ve suya elektriğin tanım ve katsayıları aynen taşınamaz.
Tutanak, teknik kayıt, fotoğraf, endeks, süre ve hesap dayanağı istenmelidir. Şirketin tahakkuk ettirdiği kullanım bedeli ile idari para cezası ve ceza mahkemesinin yaptırımı farklıdır. Tutanak tek başına her iddiayı tartışmasız doğrulamaz; teknik incelemenin kapsamı somut uyuşmazlığa göre belirlenir. Her dosyada aynı anda keşif, laboratuvar ve belirli sayıda mühendis zorunlu değildir. İtiraz da ödemeyi veya takibi kendiliğinden durdurmaz; gereken tedbir/başvuru ayrıca değerlendirilir.
İhlal Türü | Tanımı | Hukuki Sonucu ve İtiraz |
Kaçak Kullanım | Sayaca müdahale, sisteme doğrudan hat çekme. | Piyasa mevzuatına göre tahakkuk ve durdurma; ceza sorumluluğunda TCK m.163/3’ün rıza, ölçümün engellenmesi ve kast dâhil unsurları ayrıca araştırılır. Tutanak otomatik mahkûmiyet değildir. |
Usulsüz Kullanım | Kendi adına sözleşme yapmama gibi özel düzenlemede sayılan aykırılıklar; hangi hizmet ve fiilin söz konusu olduğu belirlenmelidir. | Uyarı, kesinti ve bedel ilgili düzenlemenin koşullarına bağlıdır; bütün hizmetlerde ortak veya mutlaka daha düşük bir ceza katsayısı yoktur. |
VII. Sayaç Arızaları ve İspat Yükü
Yüksek fatura tek başına sayaç arızasını kanıtlamaz. Okuma/endeks hatası, tarife ve gerçek tüketim de araştırılmalıdır. Teknik muayene gerekiyorsa ilgili ölçü ve piyasa mevzuatındaki yetkili muayene süreci işletilir; söküm, mühür, seri numarası ve rapor korunur. HMK m.190 uyarınca iddia edilen vakıa ve özel ispat kuralları önemlidir; her uyuşmazlığın tüm ispat yükü koşulsuz şirkete yüklenemez.
Sayacın yanlış ölçtüğü tespit edilirse düzeltme; ilgili hizmetin ölçüm/hatalı faturalandırma hükümleri, teknik rapor, arıza dönemi ve hesap yöntemiyle yapılır. Elektrik, doğal gaz ve suda tek bir “geçen yılın aynı ayı ortalaması” formülü yoktur. Rapor, kullanılan dönem ve tarife istenerek denetlenmelidir. Hatanın ve başvuru koşullarının varlığı kanıtlanmadan her yüksek fatura otomatik iptal edilmez.
VIII. Abonelik Sözleşmesinin Feshi ve Teminat Bedelinin İadesi
Güvence bedeli, tüketim borcunu teminat altına alan bedeldir; bağlantı bedeli veya önceden alınmış hizmet ücretiyle aynı değildir. Sözleşme sona erdiğinde iade hesabında muaccel borçlar ve ilgili düzenlemenin mahsup/güncelleme kuralları incelenir. Her teminatın hiçbir mahsup olmadan aynen iadesi veya abonelik kapatılınca bağlantı bedelinin de otomatik geri verilmesi beklenmemelidir.
Elektrikte nakit güvence güncellenip borçlar ödendikten sonra kalan bakiye, talep tarihinden itibaren en geç beş iş gününde iade edilir; teminat mektubu farklıdır. Doğal gaz Yönetmeliği m.39’da tüm borçların ödenmesi ve nakit tutarın güncellenmesi koşullarıyla, feshe ilişkin talep tarihinden en geç on beş gün öngörülür; bu süre beş iş günü değildir. Su için ilgili idarenin teminat/tarife hükümleri ayrıca okunmalıdır. İade gecikmesinde uygulanacak faiz de hukuki sebebe ve temerrüde göre belirlenir; bütün iadelerde otomatik ticari faiz yoktur.
IX. Kiracı ve Mal Sahibi Arasındaki Abonelik Uyuşmazlıkları
Kullanıcının kendi adına sözleşme yapması, tüketim ve borç sorumluluğunun açık belirlenmesi bakımından önemlidir. Eski abone üzerinden kullanım, ilgili hizmetin usulsüzlük düzenlemelerine tabi olabilir; doğal gazda tespitten önce belgeli başvuru gibi özel istisnalar da kontrol edilmelidir. Mülkiyet tek başına tüketim sözleşmesinin tarafını değiştirmez; taşınma ve abonelik sonlandırma kayıtları saklanmalıdır.
Sözleşmesi kapanmamış abone bakımından sağlayıcıya karşı sözleşmesel sorumluluk ile fiilî tüketicinin sorumluluğu ayrı incelenir. Malikin kiracıdan geri istemi; kira ilişkisi, hangi dönemi kimin kullandığı, ödeme ve iç ilişki belgelerine bağlıdır. Yalnız taşınmazın sahibi olmak veya faturanın düzenlendiği adres tek başına herkesin tüm borçtan sorumlu olduğunu göstermez.
Önceki kullanıcıya ait şahsi borç sırf aynı adres nedeniyle yeni kullanıcıya yüklenemez. Bununla birlikte yeni sözleşmenin belgelendirme, teknik güvenlik ve diğer geçerli koşulları tamamlanmalıdır; kira sözleşmesinin gösterilmesi her hizmeti derhâl ve koşulsuz açtırmaz. Eski kullanıcıdan gerçekten farklı kişi olunması, başvuru belgeleri ve ret gerekçesi kaydedilmeli; görevli merci ve gerekiyorsa geçici koruma talebi uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenmelidir.
X. Abonelik Sözleşmelerinden Doğan Alacaklarda Zamanaşımı
Sözleşmeye dayalı tüketim bedeli alacağında TBK m.146’nın genel on yıllık zamanaşımı kuralı esas alınır. Faturanın aylık düzenlenmesi tek başına bütün elektrik, su ve doğal gaz alacaklarını m.147’deki beş yıllık dönemsel edim kuralına sokmaz. Tüketim bedeli, faiz, başka bir ücret, sözleşmesiz kullanım ve fazla ödemenin iadesi aynı hukuki sebep altında toplanmamalıdır; özel hüküm varsa ayrıca uygulanır.
Süre, kural olarak alacağın muaccel olmasıyla başlar (TBK m.149); her fatura için son ödeme tarihi ve kesilme/durma sebepleri ayrı değerlendirilir. Zamanaşımı, m.161 gereği ileri sürülmedikçe hâkimce kendiliğinden gözetilmez; şirket nezdindeki itiraz süresiyle aynı değildir. Beş yıldan eski her faturanın artık tahsil edilemeyeceği sonucuna güvenilmemelidir.
Sözleşmesiz kullanım haksız fiile dayanıyorsa m.72 ’de zarar ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden iki yıl, her hâlde fiilden on yıl; cezayı gerektiren fiilde daha uzun ceza dava zamanaşımı koşulları değerlendirilir. Sözleşme ilişkisi varsa sözleşmesel dayanak ayrıca önemlidir. Sebepsiz zenginleşme m.82 ve icra takibinde menfi tespit/istirdat gibi özel usul süreleri de farklıdır; dosyanın hukuki sebebi belirlenmeden tek süre verilmemelidir.
XI. Abonelik Süreçlerinde Kişisel Verilerin Korunması
Abonelikte işlenen kimlik, iletişim, adres ve tüketim verileri için KVKK m.4’ün amaçla bağlantılılık, sınırlılık ve ölçülülük ilkeleri geçerlidir. M.5’teki her işleme şartı kendi koşullarıyla değerlendirilir; hukuki dayanaklar yalnız sözleşmenin ifası ve kanuni yükümlülükten ibaret değildir. Aydınlatma m.10, güvenlik m.12 ve aktarım hükümleri ayrıca uygulanır; hizmet için gerekli veri ile pazarlama amacı karıştırılmamalıdır.
KVKK kapsamındaki talep için önce m.13 uyarınca veri sorumlusuna başvuru yapılır; yanıt için en çok otuz gün vardır. Ret, yetersiz yanıt veya süresinde yanıtsızlıkta m.14’ün yanıtı öğrenmeden otuz ve her hâlde başvurudan altmış günlük şikâyet süreleri hesaplanır. Kurula doğrudan başvurunun her olayda kabul edileceği veya şikâyetin otomatik para cezası doğuracağı söylenemez. Özel hukuk tazminatı ise görevli mahkemede kendi koşullarıyla değerlendirilir.
XII. Ticari İşletmelerde Abonelik Sorunları ve Tacirlerin Durumu
Abonelik sorunları sadece hanehalkı (mesken) tüketicilerini değil, ticari faaliyet yürüten işletmeleri de yakından ilgilendirmektedir. Ancak, tacirlerin kendi ticari işletmeleriyle ilgili akdettikleri elektrik, doğalgaz ve su aboneliklerinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri uygulanmaz. Bu ilişkiler, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve ticari iş karinelerine tabidir.
Ticari abonelikte TBK genel işlem koşulları denetimi tümüyle ortadan kalkmaz. TTK m.21/2’de faturayı alanın sekiz gün içinde itiraz etmemesi içeriği kabul karinesi doğurur; bu, her alacağı ortadan kaldıran hak düşürücü süre veya olmayan sözleşme/borcun kesin kanıtı değildir. Karinenin kapsamı ve karşı delil incelenir. Her faturaya itirazın mutlaka KEP ile yapılması zorunlu değildir; TTK m.18/3’teki belirli ihtar/ihbarlar ve ispat güvenliği ayrı değerlendirilir.
XIII. Görevli Mahkeme ve Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu
Önce tüketici işlemi olup olmadığı belirlenmelidir. 2026’da değeri 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında m.68 koşullarıyla il/ilçe tüketici hakem heyeti yolu zorunludur; tam bu tutar ve üzeri farklıdır. M.70 kararları bağlayıcı olup İİK ilamların icrası hükümleriyle uygulanır. Tebliğden itibaren iki hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz mümkündür; itiraz kendiliğinden icrayı durdurmaz, tedbiren durdurma ayrıca istenebilir.
Tüketici mahkemesine gidecek uyuşmazlıklarda m.73/A arabuluculuk kuralı ve hakem heyeti alanı/kararına itiraz gibi istisnalar kontrol edilir. M.73’teki harç muafiyeti tüketicinin açtığı dava için öngörülür; bütün taraf ve yargılama giderlerini koşulsuz kaldırmaz. Ticari görev TTK m.4, dava şartı ise m.5/A’nın kapsamıyla belirlenir. Sözleşmesiz kullanım, idari tarife işleminin iptali ve özel hukuk fatura uyuşmazlığı aynı görev alanında olmayabilir.
XIV. Sonuç
Abonelik sözleşmelerinden kaynaklanan ihtilaflar, vatandaşların günlük yaşamını doğrudan etkileyen ve mevzuatta özel olarak düzenlenen hukuki sorunlardandır. İlgili uyuşmazlıklara ilişkin şu temel hususlar öne çıkmaktadır:
Hizmet sağlayıcı kurumların dayattığı ve tüketici aleyhine dengesizlik oluşturan haksız genel işlem koşulları hukuken geçersizdir.
Fatura tutarlarında veya tüketim miktarlarında hata olduğu düşünüldüğünde, zaman kaybedilmeksizin kurum nezdinde yazılı itirazda bulunulmalı, sayaç muayenesi talep edilmelidir.
Kesintinin hukuka uygunluğu, borç/güvenlik/arıza sebebi ve hizmetin özel kurallarıyla incelenir; sırf itiraz her kesintiyi durdurmaz, her kesinti otomatik maddi-manevi tazminat doğurmaz.
Güvence iadesinde nakit/teminat mektubu, borç mahsubu, güncelleme, başlangıç tarihi ve hizmetin süresi ayrılır; elektrik beş iş günü ile doğal gazın on beş günü karıştırılmaz.
Tüketici niteliği, tutar ve talebe göre hakem heyeti, arabuluculuk ve mahkeme yolu belirlenir; düzenleyici kuruma başvuru yargısal itiraz süresinin yerine geçmez.
Tüketicilerin, karşılaştıkları ihlallerde hukuki süreçleri etkin ve zamanında işletmeleri, hem kendi hak kayıplarını önleyecek hem de dağıtım şirketlerinin hukuka uygun şeffaf hizmet vermelerini sağlayacaktır.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarınızda Işıkoğlu Hukuk Bürosu olarak yanınızdayız. Hemen Sorun Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
İlgili Makaleler
Tüketici Şikayeti Nasıl Yapılır: Adım Adım 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici şikayeti nasıl yapılır nereye başvurulur sorusunun yanıtı, Tüketici Hakem Heyeti...
Tüketici Hakları: A'dan Z'ye Kapsamlı Rehber 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında tüketici hakları nelerdir iade değişim koşulları, ayıplı...
Banka Kredi Sözleşmesi ve Tüketici Hakları 6502 sayılı Kanun kapsamında banka kredi sözleşmesi, sözleşme öncesi bilgilendirme yükümlülüğü, cayma hakkı, erken...
Velayet Davası: Haklar, Süreç ve Kriterler TMK m.335-351 kapsamında velayet davası nasıl açılır? Velayet kavramı, boşanmada velayetin düzenlenmesi, çocuğun üstün...
E-Ticaret Sitesi Kurma: Yasal Yükümlülükler Rehberi E-ticaret sitesi kurarken uyulması gereken yasal yükümlülükleri keşfedin. Mesafeli satış sözleşmesi, KVKK uyumu, ETBİS...
Kaynaklar ve Referanslar
6502 sayılı Kanun: abonelik, hakem heyeti ve tüketici mahkemesi
EPDK: elektrik fatura itirazı, kaçak/usulsüz tüketim ve güvence iadesi
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği, güncel metin
Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği, güncel metin
6698 sayılı KVKK: veri sorumlusuna başvuru ve Kurula şikâyet
Hukuki inceleme: 20 Ekim 2026. Hizmete göre itiraz, güvence iadesi, zamanaşımı ve başvuru yolları kontrol edilmiştir.
Bu makale bilgilendirme amaciyla hazirlanmistir. Hukuki danismanlik yerine gecmez.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Elektrik faturasına itiraz ettiğimde elektriğim kesilir mi?
Faturaya itiraz ödeme yükümlülüğünü ve kesintiyi kendiliğinden durdurmaz. EPDK’nın açıkladığı özel durumda, itiraz edilen tüketim bedeli önceki dönemden yüzde otuzdan fazla farklıysa önceki dönemde ödenen tüketim bedelini son ödeme tarihinde ödemeye bağlı koruma uygulanır. Bir yıllık şirket itiraz süresi, son ödeme tarihini ertelemez; koşullar ve ödeme kaydı kontrol edilmelidir.
2. Eski kiracının borcu nedeniyle adıma elektrik aboneliği açılmıyor, ne yapmalıyım?
Önceki kullanıcının şahsi borcu sırf adres nedeniyle size yüklenemez. Yeni sözleşmenin teknik güvenlik ve belge koşulları yine tamamlanmalıdır. Başvuru/ret kaydını alın; tüketici işlemi, tutar ve talebe göre hakem heyeti veya görevli mahkeme yolu ve gerekiyorsa geçici koruma değerlendirilir. Her olayda asliye hukuk mahkemesi görevli veya hizmet koşulsuz derhâl açılacak değildir.
3. Haber verilmeden sularım kesildi, kurumdan tazminat talep edebilir miyim?
Kesintinin borç, bakım, arıza veya güvenlik sebebi ve su idaresinin ilgili düzenlemesi incelenir. Her sebeple kesintiden önce aynı yazılı ödeme ihtarı gerekmez. Hukuka aykırılık, zarar ve nedensellik gösterilmeli; manevi tazminatın kişilik hakkına ilişkin koşulları ayrıca bulunmalıdır. Bildirimsizlik tek başına her olayda otomatik tazminat garantisi değildir.
4. Elektrik ve doğalgaz aboneliği iptalinde yatırdığım teminat bedelini nasıl geri alırım?
Elektrikte güncellenmiş nakit güvence borçlardan sonra kalan bakiye olarak talep tarihinden en geç beş iş gününde; doğal gazda m.39 koşullarıyla feshe ilişkin talepten en geç on beş gün içinde iade edilir. Doğal gaz süresi beş iş günü değildir. Teminat mektubu, bağlantı bedeli ve su idaresinin bedelleri ayrı incelenir; her bedelin koşulsuz ve aynı yöntemle iadesi yoktur.
5. Kaçak elektrik kullanım tutanağı tutuldu, cezayı ödemek zorunda mıyım?
Tahakkuk, idari para cezası ve ceza yargılaması farklıdır. Tutanak/hesabı ve teknik dayanağı isteyip ilgili sürede itiraz edin; itiraz ödeme veya takibi kendiliğinden durdurmaz. Delil ve inceleme somut olayla belirlenir; gerektiğinde tedbir istenir. Şirket tutanağı otomatik suçluluk ya da tahakkukun kesin iptali anlamına gelmez; TCK m.163/3 unsurları ayrıca araştırılır.
6. Sayacım bozuk olduğu için yüksek fatura geldi, ispat yükü kimdedir?
HMK m.190 ve özel ölçüm/piyasa hükümleri uyarınca vakıaya göre ispat yükü belirlenir. Şirketin kayıt ve teknik dayanağı önemlidir, ancak her şeyi yalnız şirket ispatlar denilemez. Sayaç seri/mühür bilgisi, endeks, tüketim, tarife ve gerekiyorsa yetkili muayene raporu incelenir. Düzeltme elektrik, doğal gaz ve suyun kendi hesabıyla yapılır; her yüksek fatura otomatik iptal edilmez.
7. Tüketici Hakem Heyetine başvuruda herhangi bir masraf veya harç ödenir mi?
Hayır, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca Tüketici Hakem Heyetlerine yapılan başvurular tamamen ücretsizdir. Elektrik, su veya doğalgaz faturalarına ilişkin uyuşmazlıklarda e-Devlet (TÜBİS) üzerinden hiçbir harç veya posta masrafı ödemeden itiraz dilekçenizi kolayca kuruma iletebilirsiniz.
8. Elektrik faturası alacaklarında zamanaşımı süresi kaç yıldır?
Sözleşmeye dayalı tüketim bedeli için TBK m.146’nın genel on yıllık süresi esas alınır; aylık fatura tek başına m.147 uyarınca beş yıl anlamına gelmez. Her alacağın muacceliyeti, kesilme/durma ve usulüne uygun def’i ayrıca incelenir. Faiz, sözleşmesiz kullanım, sebepsiz zenginleşme ve istirdatın hukuki sebebi/süreleri farklı olabilir. Şirkete itiraz süresi de zamanaşımıyla karıştırılmamalıdır.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için Işıkoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçmenizi tavsiye ederiz. Hemen Sorun
Bu makale bilgilendirme amaciyla hazirlanmistir. Hukuki danismanlik yerine gecmez.
