top of page

Tüketici Şikayeti Nasıl Yapılır: Adım Adım

Tüketici şikâyetinde belge ve talep hazırlama, 2026’da 186.000 TL altı hakem heyeti başvurusu, iki haftalık itiraz, cayma/iade ve ayıplı mal süreleri.

Özet



Bozuk ürün, yapılmayan hizmet veya haksız fatura için önce işlem ve istenen çözüm belgelenmelidir. 2026’da 186.000 TL’nin altındaki uygun tüketici uyuşmazlığı hakem heyetine; bu tutar ve üzerindekiler kural olarak arabuluculuk/mahkeme yoluna gider. Hakem heyeti kararına itiraz iki haftadır. Ayıplı mal hakkı, mesafeli alışverişte 14 günlük cayma ve kart harcama itirazı ayrı yollardır; biri diğer bütün süreleri durdurmaz.



Hukuki inceleme: 21 Ekim 2026. İşlem ve teslim tarihi, uyuşmazlığın değeri, talep türü ve kararın tebliği ayrı kaydedilmelidir.


İçindekiler


  • I. Giriş

  • II. Tüketici ve Tüketici İşlemi Kavramları

  • III. Ayıplı Mal ve Hizmetlerde Tüketici Hakları

  • IV. Tüketici Şikayeti Nasıl Yapılır Nereye Başvurulur?

  • V. Tüketici Hakem Heyeti Başvuru Süreci ve Şartları

  • VI. Tüketici Hakem Heyeti Kararlarına İtiraz Süreci

  • VII. Tüketici Mahkemelerinde Dava ve Zorunlu Arabuluculuk

  • VIII. Mesafeli Satış Sözleşmelerinde Cayma Hakkı

  • IX. Abonelik Sözleşmeleri ve Haksız Faturalar

  • X. Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu ve İdari Başvurular

  • XI. Tüketici Uyuşmazlıklarında İspat Yükü ve Garanti Belgeleri

  • XII. Kredi Kartı İşlemlerinde Ters İbraz (Chargeback) Yolu

  • XIII. Sonuç

  • Sıkça Sorulan Sorular



I. Giriş


Modern ekonomik sistemde, bireylerin taraf olduğu mal ve hizmet alımları giderek karmaşıklaşmakta ve kitlevi bir nitelik kazanmaktadır. Bu karmaşık yapı içerisinde satıcı ve sağlayıcılar karşısında ekonomik ve bilgi açısından zayıf konumda bulunan tüketicilerin korunması, hukuk sisteminin öncelikli hedeflerinden biridir. Türkiye'de bu koruma, temellerini Anayasa'nın 172. maddesinden alan ve detayları 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile belirlenen yasal mevzuat aracılığıyla sağlanmaktadır. Bireylerin günlük hayatta karşılaştıkları ayıplı mallar, kusurlu hizmetler, haksız sözleşme şartları veya mesafeli satış uyuşmazlıkları karşısında mağduriyet yaşamamaları için tüketici şikayeti nasıl yapılır nereye başvurulur sorusunun yanıtını yasal prosedürlere uygun şekilde bilmeleri son derece önemlidir.


Hukuki süreçlerin etkin işletilmesi, sadece mağduriyetin giderilmesini sağlamakla kalmaz, aynı zamanda piyasadaki mal ve hizmet kalitesinin artmasına da dolaylı olarak hizmet eder. Tüketici mevzuatı, sürekli değişen ticari pratiklere uyum sağlamak amacıyla düzenli olarak güncellenmekte, parasal sınırlar ve başvuru mercilerinin görev alanları yeniden belirlenmektedir. Bu çalışmada, bir uyuşmazlığın tüketici işlemi niteliği taşıyıp taşımadığı, ayıplı mal ve hizmetler karşısında sahip olunan seçimlik hakların neler olduğu, Tüketici Hakem Heyetleri ile Tüketici Mahkemelerinin görev sınırları, dava şartı olarak arabuluculuk kurumu ve dijitalleşmenin getirdiği e-Devlet başvuru yöntemleri kapsamlı ve sistematik bir biçimde incelenmektedir.


Yasal Çerçeve Özeti: Tüketici uyuşmazlıklarının çözümünde temel yasal dayanak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'dur. Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde uyuşmazlıklara 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun genel hükümleri uygulanır. Ayrıca, Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği gibi alt düzenlemeler de uygulamanın detaylarını şekillendirir.



II. Tüketici ve Tüketici İşlemi Kavramları


Bir uyuşmazlığın tüketici mevzuatı kapsamında değerlendirilebilmesi ve tüketici hakem heyetleri ya da tüketici mahkemelerinde görülebilmesi için öncelikle taraflardan birinin tüketici olması ve ortada bir tüketici işleminin bulunması gerekmektedir. 6502 sayılı Kanun, bu kavramları son derece geniş ve kapsayıcı bir biçimde tanımlamıştır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için İnternet Alışverişinde Dolandırıcılık ve Haklar başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.


A. Tüketici Kime Denir?


6502 m.3’te tüketici, ticari/mesleki olmayan amaçla hareket eden gerçek veya tüzel kişidir. Muayenehaneye iş bilgisayarı alan doktor ile evine kişisel amaçla bilgisayar alan doktorun durumu farklıdır. Tüzel kişilik tek başına sonucu belirlemez; amaç, tacir sıfatı ve diğer ilgili kurallar somutlaştırılmalıdır.


B. Tüketici İşleminin Kapsamı


Tüketici işlemi ise aynı maddenin (l) bendinde tanımlanmıştır. Buna göre; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem tüketici işlemi olarak kabul edilir. Bu geniş tanım sayesinde, geçmişte farklı mahkemelerin görev alanına giren birçok sözleşme türü, taraflardan birinin tüketici olması şartıyla tüketici hukuku şemsiyesi altına alınmıştır.


Bir alımın yatırım amaçlı, çok sayıda veya yüksek bedelli olması tek başına her durumda tüketici sıfatını kanıtlamaz ya da ortadan kaldırmaz. Satıcı/sağlayıcının ticari-mesleki faaliyeti, alıcının amacı ve varsa özel görev hükümleri birlikte incelenir; iki kişinin sıradan ikinci el özel satışı her zaman tüketici işlemi değildir.


III. Ayıplı Mal ve Hizmetlerde Tüketici Hakları


Tüketici uyuşmazlıklarının en yaygın sebebini ayıplı mal ve ayıplı hizmet kavramları oluşturmaktadır. Tüketicinin ödediği bedelin karşılığını tam olarak alamaması durumu, kanun koyucu tarafından çeşitli seçimlik haklarla güvence altına alınmıştır.


A. Ayıplı Mal ve Hizmet Nedir?


6502 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre ayıplı mal; tüketiciye teslimi anında, taraflarca kararlaştırılan örnek ya da modele uygun olmaması ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan maldır. Ambalajında, etiketinde, kullanma kılavuzunda veya reklamlarında yer alan özelliklerden birini taşımayan, kullanım amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran eksiklikler ayıp olarak kabul edilir. Ayıp, maddi (gözle görülen fiziksel hasarlar), hukuki (malın kullanımını engelleyen yasal sınırlamalar) veya ekonomik (vaat edilen performansın sağlanamaması) olabilir. Ayıplı hizmet ise sözleşmede belirlenen süre içinde başlamayan veya taraflarca kararlaştırılan özellikleri taşımayan hizmettir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için E-Ticaret Sitesi Kurma: Yasal Yükümlülükler Rehberi başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.


B. Tüketicinin Seçimlik Hakları


Ayıplı malda m.11; dönme, ayıp oranında indirim, aşırı masraf gerektirmeyen ücretsiz onarım ve mümkünse ayıpsız misille değiştirme haklarını düzenler. Ayıplı hizmette ise m.15’in yeniden görme, eserin ücretsiz onarımı, indirim ve dönme hakları uygulanır. Mal ve hizmet için aynı madde/aynı süre listesi kullanılamaz.


Seçimlik Hak Türü

Uygulama Şartları ve Kapsamı

Satıcının Yükümlülüğü

Sözleşmeden Dönme

Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek dönme; somut olay, ayıp ve hakkın kullanımı değerlendirilir.

Satış bedelinin tüketiciye derhal iadesi ve malın geri alınması.

Bedel İndirimi İsteme

Satılanı alıkoyup ayıp oranında bedel indirimi isteme; tutar somut ayıba göre hesaplanır.

Ayıp oranında belirlenen tutarın tüketiciye iade edilmesi.

Ücretsiz Onarım

Onarımın satıcı için orantısız güçlük veya aşırı masraf gerektirmemesi.

Malın yasal azami tamir süresi içerisinde ücretsiz onarılması.

Misliyle Değişim

Ayıpsız misille değişimin mümkün olması; m.11/3’teki orantısız güçlük koşulu ayrıca incelenir. Satıcının o gün stokta tutmaması tek başına bütün değerlendirme değildir.

Ayıplı malın alınıp, ayıpsız yenisinin teslim edilmesi.


m.11/4 uyarınca ücretsiz onarım veya değişim talebi yöneltilmesinden itibaren azami 30 iş günü, konut/tatil amaçlı taşınmazlarda 60 iş günü vardır; yönetmelik eki mallarda ücretsiz onarım için o malın özel azami tamir süresi uygulanır. Değişim ile onarımın her ikisini otomatik 20 iş gününe bağlamak yanlıştır. Onarım/değişim üretici veya ithalatçıya da kanuni koşullarla yöneltilebilir. Dönme/indirimde ilgili bedel derhal iade edilir; ayrıca tazminat koşulları değerlendirilebilir.


m.11/3’te orantısız güçlük değerlendirmesinde malın ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer hakkın tüketici bakımından doğuracağı sorunlar birlikte dikkate alınır. Tüketiciye her arızada önce zorunlu onarım yaptırma veya her küçük ayıpta koşulsuz bedel iadesi gibi tek bir yol dayatılamaz. Hizmette m.15’in kendine özgü hükümleri gözetilir.


IV. Tüketici Şikayeti Nasıl Yapılır Nereye Başvurulur?


Bir tüketici uyuşmazlığı doğduğunda sürecin doğru ve eksiksiz işletilmesi, mağduriyetin en kısa sürede giderilmesi için kritiktir. Tüketici şikayeti nasıl yapılır nereye başvurulur sorusuna verilecek yanıt, uyuşmazlığın parasal değerine ve konusuna göre değişiklik göstermektedir. Şikayet süreci genellikle kademeli bir ilerleme arz eder. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Tüketici Hakları: A'dan Z'ye Kapsamlı Rehber başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.


Sorunu, istenen hakkı ve karşı tarafa iletim tarihini açıkça kaydedin. 6502’de ayıplı mal için eski genel 30 günlük hak düşürücü ihbar şartı bulunmaz; fakat zamanaşımı, delil ve hakkın kullanılma koşulları sürer. E-posta, kalıcı kayıt veya uygun yazılı kanal ispat sağlar; her tüketici talebi için yalnız noter şartı yoktur. Hakem heyetine başvuru için satıcıdan mutlaka ret cevabı alma veya belirsiz süre bekleme koşulu da genel kural değildir.


Talep türü, tüketici işlemi ve başvuru yılındaki uyuşmazlık değeri birlikte belirleyicidir. 2026’da 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklar hakem heyetine; 186.000 TL ve üzeri kural olarak uygun arabuluculuk/mahkeme yoluna gider. Kanundaki özel kapsam ve alternatif çözüm yolları ayrıca gözetilir; talep yapay bölünerek sınırın altına indirilemez.


6502 m.68’deki hakem heyeti başvurusu ile İcra ve İflas Kanunundaki saklı haklar ve diğer özel yollar ayrıdır. Her şikâyet parasal talep değildir; reklamın denetlenmesi, suç ihbarı ve kişisel bedel iadesi aynı başvuruyla aynı sonucu doğurmaz. CİMER veya idari şikâyet, hakem heyeti/mahkeme talebinin ve süre takibinin yerine geçmez.



V. Tüketici Hakem Heyeti Başvuru Süreci ve Şartları


Hakem heyetleri kanunun görevlendirdiği, kararları tarafları bağlayan yargı dışı çözüm mercileridir; mahkeme değildir. Başvuru tüketicinin yerleşim yeri veya işlemin yapıldığı yerdeki yetkili heyete yapılabilir. Her ilçede karar veren heyet bulunmaz; kaymakamlık irtibatı başvuruyu yetkilendirilmiş heyete iletebilir.


A. Başvuru Yolları ve e-Devlet Süreci


Başvuru şahsen/avukat aracılığıyla elden, posta veya e-Devlet üzerinden TÜBİS’le yapılabilir; yalnız sözlü şikâyet yeterli değildir. Başvuru ücretsizdir. Güncel ekran adları değişebileceğinden, önemli olan doğru karşı taraf, konu, TL değeri, açık talep ve delillerle başvurunun tamamlandığını gösteren kayıt numarasıdır:


  1. Giriş ve yetki: e-Devlet’te Ticaret Bakanlığının tüketici hakem heyeti hizmetine geçip yetkili başvuru yerini seçin. Şifre ve kart/kimlik bilgilerini satıcıya veya üçüncü kişilere göndermeyin.

  2. Karşı taraf: Fatura/sözleşmedeki gerçek satıcı veya sağlayıcının unvan, adres ve mevcut vergi/MERSİS bilgilerini kullanın. Pazaryeri adı ile satıcının adı aynı olmayabilir; platformun sorumluluğu ayrıca kanuni koşullara göre belirlenir.

  3. Konu ve değer: Alış/teslim, arıza, servis ve bildirim tarihlerini sıralayın. Uyuşmazlığın TL değerini yazın; döviz değeri başvuru tarihindeki TCMB efektif satış kuru kuralıyla değerlendirilir.

  4. Talep: Malda/hizmette doğru seçimlik hakkı veya somut bedel/fatura talebini açıkça belirtin. Her şikâyet otomatik aynı dört seçenekten birine indirgenmez; talep edilen tutar ve gerekçeyi gösterin.

  5. Deliller: Fatura/fiş, ödeme ve sipariş kaydı, garanti belgesi, servis fişi, fotoğraf, kargo ve karşı taraf yazışmalarını okunaklı ekleyin. Gerekli bilgilerde eksiklik varsa istenen tamamlama süresini kaçırmayın; esas delilleri baştan sunmak önemlidir.

  6. Tamamlama ve takip: Başvuruyu sonlandırıp alındı/kayıt numarasını saklayın. TÜBİS ve geçerli tebligatları takip edin; dosyayı karar çıkmadan çözen ödeme/uzlaşma varsa kanıtını heyete bildirin.


B. İnceleme ve Karar Aşaması


Heyet çoğunlukla dosyadan inceler, gerektiğinde tarafları/bilirkişiyi dinler. İstenen bilgi-belgeler için tebliğden itibaren en fazla 30 gün verilir; uygun görülen uzatma ayrıca mümkündür. Her dosyada otomatik 15 günlük savunma veya zorunlu bilirkişi yoktur. Karar süresi en geç altı ay; başvurunun niteliğine göre en fazla üç ay uzatmadır. Karar bağlayıcı olup 6502 m.70 gereği ilamların icrası hükümleriyle yerine getirilir; kurumun kendisi mahkeme olmaz.



VI. Tüketici Hakem Heyeti Kararlarına İtiraz Süreci


Tüketici Hakem Heyetlerinin verdikleri kararlara karşı yargı yolu açıktır. Taraflar, hakem heyeti kararının hukuka, gerçeğe veya mevzuata aykırı olduğunu düşünüyorsa kararın iptali için dava açabilirler.


Güncel 6502 m.70/3’e göre itiraz, tebliğden itibaren iki hafta içinde hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine yapılır; Tüketici mahkemesi yoksa bu sıfatla asliye hukuk görevlidir. Tebliğ, elektronik tebligatın etkisi ve sürenin sonu somut kayıttan hesaplanmalıdır; kararı veren heyete yeniden başvurmak bu yargısal itirazın yerine geçmez.


İtiraz kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz; talep üzerine hâkim tedbirle durdurabilir. Bu kural yalnız satıcıya özgü değildir. Tüketici, mahkemedeki harç muafiyetine rağmen gider avansı ve koşulları varsa karşı vekâlet ücreti/yargılama gideri riskiyle karşılaşabilir; heyet başvurusunun ücretsiz olması bütün sonraki aşamaları ücretsiz kılmaz.


m.70/5 uyarınca hakem heyeti kararına itiraz üzerine tüketici mahkemesinin kararı kesindir. Bu özel kural, doğrudan tüketici davasındaki her kararın istinaf/temyize kapalı olduğu anlamına gelmez. Düzeltme, tamamlama veya diğer usul işlemleri de itiraz süresinin takip edilmemesi için güvenli gerekçe sayılmamalıdır.


VII. Tüketici Mahkemelerinde Dava ve Zorunlu Arabuluculuk


Hakem heyeti sınırı dışındaki uygun tüketici uyuşmazlıklarında tüketici mahkemesi görev yapar; olmayan yerde bu sıfatla asliye hukuk bakar. m.73/5 tüketicinin yerleşim yerinde de dava imkânı tanır. Genel yetki, sözleşmenin ifa yeri ve varsa özel yetki kuralları ayrıca incelenir; sırf sözleşmenin yapıldığı her yerin her davada yetkili olduğu söylenemez.


A. Dava Şartı Zorunlu Arabuluculuk


6502 m.73/A, 22 Temmuz 2020’de kabul edilen 7251 sayılı Kanunla eklenmiştir. Tüketici mahkemesinde dava öncesi arabuluculuk kuralı ve kanuni istisnalar birlikte uygulanır. Arabuluculuk hiç yapılmaması ile yapılmış görüşmenin son tutanağının dilekçeye eklenmemesi farklı usul sonuçları doğurabilir.


m.73/A tüketici lehine özel ücret ve gider hükümleri içerir. Kanunda belirtilen hâllerde tüketicinin ödemesi gereken ücret Bakanlık bütçesinden, tarifedeki iki saatlik tutarı aşmamak üzere karşılanır. Bu ücretin sırf davayı kaybetti diye tüketiciden geri alınacağı söylenemez; tüketici lehine sonuçlanan davada davalıdan tahsil kuralı ayrıdır. Tüketicinin harç muafiyeti, gider avansı/karşı vekâlet ücreti gibi bütün mali risklerin kalktığı anlamına gelmez.


B. Arabuluculuk Kapsamı Dışında Kalan Haller


Kanun, bazı spesifik tüketici davalarını zorunlu arabuluculuk kapsamı dışında tutmuştur. Bunlar;


  • Tüketici Hakem Heyetlerinin görevi kapsamında olan uyuşmazlıklar,

  • Tüketici Hakem Heyeti kararlarına karşı Tüketici Mahkemesine yapılan itiraz davaları,

  • m.73/6 kapsamındaki davalar, m.74 kapsamındaki seri ayıplı mal/üretim-satışın durdurulması davaları ve tüketici işlemi mahiyetinde olup taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar da istisnadır. Her taşınmazla ilgili para talebi sırf taşınmazla bağlantılı diye ayni hak istisnasına girmez.



VIII. Mesafeli Satış Sözleşmelerinde Cayma Hakkı


Gelişen teknoloji ve dijitalleşme ile birlikte internet üzerinden yapılan alışverişler, hukuki uyuşmazlıkların merkezine yerleşmiştir. 6502 sayılı Kanun'un 48. maddesi ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği, tarafların fiziki olarak karşı karşıya gelmeksizin uzaktan iletişim araçlarıyla kurdukları sözleşmeleri e-ticaret hukuku bağlamında özel kurallara tabi tutmuştur.


A. Cayma Hakkının Kullanımı


Kapsama giren mesafeli sözleşmede, istisna yoksa malın tesliminden veya hizmet sözleşmesinin kuruluşundan 14 gün içinde gerekçe ve ceza şartı olmadan cayma mümkündür. Mal teslim edilmeden de kullanılabilir. Yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirimin süresinde yöneltilmesi ve kanıtı önemlidir; yalnız telefon konuşmasına güvenilmemelidir. Cayma bilgilendirmesi yapılmaması ve Yönetmelik m.15 istisnaları ayrıca incelenir.


2026’da teslim edilmiş malın cayma iadesinde satıcının 14 günlük geri ödeme süresi, belirtilen taşıyıcıya geri teslimden; başka taşıyıcı seçilmişse malın satıcıya ulaşmasından başlar. Henüz teslim edilmemiş malda ve hizmette cayma bildirimi esas alınır. Tüketicinin de bildirimi yönelttikten sonra 14 günde geri gönderme yükümlülüğü vardır. 1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren 24 Mayıs 2025 değişikliğiyle tüketiciye iade masrafı yükleyen m.13/3 kaldırılmıştır. Belirtilen taşıyıcıyla iadede veya ön bilgilendirmede taşıyıcı belirtilmemişse tüketiciden iade masrafı istenemez; belirtilen taşıyıcının yerde şubesi yoksa ek masrafsız alım sağlanır. Platformdan kaynaklanan eksikliğin sorumluluğu ayrıca düzenlenir.


Cayma istisnalarına örnekler — aşağıdaki liste bütün istisnaları içermez; cayma olmaması ayıplı mal/hizmet haklarını otomatik kaldırmaz.

Hukuki Gerekçe

Tüketicinin özel istekleri doğrultusunda kişiselleştirilmiş ürünler

Tüketicinin kişisel istek veya ihtiyacına göre hazırlanma koşulu; her durumda yeniden satışın imkânsızlığını kanıtlama şartı değildir.

Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi çabuk geçebilecek mallar

Sağlık ve hijyen riski, ekonomik değerin hızla yitirilmesi.

Teslimden sonra koruyucu unsuru açılmış dijital içerikli mallar/bilgisayar sarfı ile anında teslim edilen gayri maddi içeriklerin ilgili ayrı istisnaları

Yönetmelik m.15’teki ürün, teslim ve koruyucu unsur koşulu incelenir; her elektronik cihazın kutusunu açmak aynı istisna değildir. 2026’da telefon/tablet/bilgisayar teslimi tek başına caymayı dışlamaz.

Fiyatı finansal piyasadaki dalgalanmaya bağlı olup satıcı/sağlayıcının kontrolünde olmayan mal/hizmetler

m.15’teki fiyat dalgalanması ve kontrol dışında olma koşulları aranır; ürün adından tek başına bütün uyuşmazlık çözülmez.



IX. Abonelik Sözleşmeleri ve Haksız Faturalar


Elektrik, su, doğalgaz, telekomünikasyon, internet, spor salonu üyelikleri ve dijital platform üyelikleri gibi belirli bir hizmetin sürekli veya düzenli aralıklarla ifasını içeren sözleşmeler, abonelik sözleşmesi olarak adlandırılır. 6502 sayılı Kanun'un 52. maddesi bu alanı düzenlemektedir.


6502 m.52’de belirsiz veya bir yıldan uzun belirli abonelikte gerekçesiz/cezasız fesih; bir yıldan az belirli sürede sağlayıcının şart değiştirmesiyle fesih düzenlenir. Abonelik süresi ile taahhüt indirimi/cihaz bedeli farklıdır. İnternette BTK’nın 24 saat içinde ücretlendirmeyi durdurma ve yedi günde feshi tamamlama kuralları ayrı uygulanır; her sektöre tek süre taşınmaz. Fesih sonrası fatura, önceki dönem kullanımı veya geçerli cihaz alacağı içerebilir; düzenlenme tarihi tek başına haksızlığı kanıtlamaz.


Haksız fatura iddiasında sözleşme/tarife, sayaç veya kullanım dönemi, fesih alındısı, ödeme ve bedel kalemleri karşılaştırılmalıdır. BTK veya ilgili idari şikâyet kanalı ile kişisel bedel iadesi talebinin hakem heyeti/mahkeme yolu farklıdır. Bilirkişi veya iade her dosyada otomatik sonuç değildir.



X. Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu ve İdari Başvurular


Bireysel uyuşmazlıkların ötesinde, tüketicilerin genelini etkileyen aldatıcı reklamlar veya haksız ticari uygulamalara karşı kamusal koruma mekanizmaları da mevcuttur. 6502 sayılı Kanun uyarınca Ticaret Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Reklam Kurulu, bu ihlalleri resen veya şikayet üzerine incelemekle görevlidir.


Reklam Kuruluna yanıltıcı reklam/haksız ticari uygulama şikâyeti idari denetim içindir; durdurma, düzeltme veya yaptırım kişisel bedel iadesi kararıyla aynı değildir. CİMER başvurusu da tüketici başvuru ve dava sürelerini kendiliğinden korumaz. İdari yaptırımın yargısal denetimi, kişisel tüketici talebinin mahkemesinden farklıdır.



XI. Tüketici Uyuşmazlıklarında İspat Yükü ve Garanti Belgeleri


6502 m.10’da teslimden ilk altı ayda ortaya çıkan ayıbın teslimde bulunduğu karinesi vardır; malın veya ayıbın niteliğiyle bağdaşmıyorsa uygulanmaz. Bu, tüketicinin hiçbir belge sunmayacağı veya bütün hizmet uyuşmazlıklarında ispatın tamamen karşı tarafa geçtiği anlamına gelmez. İlişki, teslim ve iddia edilen ayıp somutlaştırılmalıdır.


Garanti Belgesi ve Kayıtların Önemi


Fatura/fiş, sipariş, ödeme, garanti ve servis kayıtları saklanmalıdır. Garanti belgesi ile satıcının kanuni ayıp sorumluluğu aynı değildir. m.12’de ayıp sonradan çıksa da teslimden iki yıl; konut/tatil taşınmazında beş yıl esastır. Daha uzun kanun/sözleşme ve ikinci el alt sınırları ayrıdır. Gizli ayıp kendiliğinden genel 10 yıllık süre sağlamaz; ağır kusur veya hileyle gizlemede kanuni zamanaşımı hükümleri uygulanmaz. Hizmette m.16 ve özel süreler; onarımda ürüne özgü azami tamir süresi değerlendirilir.


İkinci el tüketici satışında ayıp sorumluluğu bir yıldan; konut/tatil taşınmazında üç yıldan az kararlaştırılamaz. Bu, bütün ikinci el satışta sürenin otomatik bir yıl olduğu veya özel kişiler arası satışa aynı hükmün uygulandığı anlamına gelmez. Banka ücretinin iadesi gibi farklı taleplere ait süre, ayıplı mal ve hizmete doğrudan taşınmamalıdır.


XII. Kredi Kartı İşlemlerinde Ters İbraz (Chargeback) Yolu


Kartla ödenen teslim edilmemiş veya uygunsuz mal/hizmet için bankaya belgeli harcama itirazı değerlendirilebilir. Süre ve ispat işlemin türü, bankanın ve kart sisteminin kurallarına bağlıdır; her durumda otomatik ya da hakem heyetinden hızlı iade garantisi yoktur. Sipariş, teslim, satıcı yazışması, iptal/iade kanıtı sunulmalı; bankadaki geçici alacak kesin sonuç sayılmamalıdır. Harcama itirazı, hakem heyeti/dava sürelerinin tamamını kendiliğinden durdurmaz; aynı tutarın iki kez tahsili mümkün değildir.



XIII. Sonuç


Tüketicinin korunması hukuku, bireylerin ekonomik refahını ve piyasa güvenliğini sağlamak adına son derece detaylı mekanizmalara sahiptir. Tüketici şikayet süreçlerinin başarısı, doğru adımların zamanında ve eksiksiz atılmasına bağlıdır. Sürecin temel esasları şu şekilde özetlenebilir:


  1. Sorunu, karşı tarafı, seçilen hakkı ve teslim/servis/bildirim tarihlerini açıkça belgeleyin; her başvuru için yalnız noter şartı bulunduğunu varsaymayın.

  2. 2026’da 186.000 TL altı hakem heyeti sınırı ile bu tutar ve üzeri uygun dava yolu, talebin türü ve kanuni istisnalarıyla değerlendirilmelidir.

  3. Fatura, ödeme, garanti, servis, yazışma ve kargo kayıtlarını sunun; alınan başvuru ve tebligatları izleyin.

  4. Dava öncesi arabuluculukta m.73/A istisnalarını ve tüketiciye özgü ücret korumasını ayrıca kontrol edin.

  5. Hakem heyeti kararında itiraz süresi tebliğden iki haftadır. Cayma 14 gün, tamir/değişim, ayıp zamanaşımı ve banka itirazı aynı süre değildir.


Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarınızda Işıkoğlu Hukuk Bürosu olarak yanınızdayız. Hemen Sorun Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.




İlgili Makaleler









Kaynaklar ve Referanslar





Hukuki inceleme: 21 Ekim 2026. Başvuru ve teslim tarihindeki kurallar uygulanmalıdır; rehber otomatik iade, belirli karar veya süre içinde tahsil garantisi oluşturmaz.


Bu makale bilgilendirme amaciyla hazirlanmistir. Hukuki danismanlik yerine gecmez.

Sıkça Sorulan Sorular


1. Tüketici şikayeti yapmak ücretli midir?


Hakem heyetine başvuru ücretsizdir. Tüketicinin tüketici mahkemesi harç muafiyeti vardır; gider avansı, bilirkişi/tebligat ve karşı vekâlet ücreti gibi koşullu riskler ayrıdır. m.73/A’daki Bakanlıkça karşılanan arabuluculuk ücreti sırf dava kaybedildi diye tüketiciden geri alınır denilemez.


2. Tüketici Hakem Heyeti kararları ne kadar sürede sonuçlanır?


Başvurular tarih ve sıraya göre en geç altı ayda karara bağlanır; başvurunun niteliğine göre en fazla üç ay uzatılabilir. Öncelikli inceleme talebi başkanca değerlendirilir. Bu süre, kararın kesinleşmesi veya paranın tahsili garantisi değildir; dosya ve tebligatlar takip edilmelidir.


3. Faturamı veya fişimi kaybettim, tüketici şikayetinde bulunabilir miyim?


Başvurabilirsiniz; ödeme/ekstre, sipariş, teslim ve karşı taraf kayıtları ilişkiyi ispatta değerlendirilebilir. Her banka dekontu tek başına bütün ürün, ayıp ve talebi kesin kanıtlar sayılmaz. Tarih, bedel, satıcı ve sorunla bağlantıyı açıklayın; eksik bilgi talebini süresinde tamamlayın.


4. İnternetten aldığım bir ürünü hiçbir sebep göstermeden iade edebilir miyim?


Kapsama giren ve istisna olmayan mesafeli sözleşmede 14 günlük cayma vardır; yazılı/kalıcı veri saklayıcısıyla süresinde bildirim gerekir. Kişiye özel üretim, uygun hijyen istisnası, belirli tarihli hizmet veya dijital içerikte farklı koşullar olabilir. 2026’da telefon/tablet/bilgisayar teslimi tek başına caymayı kaldırmaz. Ayıplı mal hakkı caymadan ayrıdır.


5. Tüketici Hakem Heyeti kararına satıcı uymazsa ne yapmalıyım?


6502 m.70 gereği karar tarafları bağlar ve ilamların icrası hükümleriyle uygulanabilir. Uygun icra dairesi ve karardaki borç/edim üzerinden takip değerlendirilir. İtiraz iki haftada yetkili tüketici mahkemesine yapılır; kendiliğinden icrayı durdurmaz, hâkimden tedbir istenebilir. Heyet bir mahkeme değildir.


6. İkinci el araç alımlarında tüketici hakları geçerli midir?


Tüketici amaçlı alım ile satıcının ticari/mesleki faaliyeti birlikte varsa 6502 gündeme gelebilir. Özel kişinin şahsi aracını sıradan satışı kural olarak TBK kapsamındadır; galeriden mesleki amaçla alan kişi de sırf galeriden aldı diye tüketici olmaz. İkinci el ayıp süresi ve garanti/ekspertiz koşulları ayrıca değerlendirilir.


7. Ayıplı mal durumunda satıcıya bildirim süresi ne kadardır?


6502’de eski genel 30 günlük hak düşürücü ayıp ihbar süresi yoktur; sorunu ve seçilen hakkı gecikmeden belgeli iletmek yararlıdır. Bu, zamanaşımının kalkması değildir: m.12’de kural teslimden iki yıl, konut/tatil taşınmazında beş yıldır; ikinci el, daha uzun süre ve ağır kusur/hileyle gizleme ayrıdır. Her gizli ayıp otomatik 10 yıllık hak sağlamaz.


8. Zorunlu arabuluculuk süreci nasıl başlatılır?


Yetkili arabuluculuk bürosuna uygun başvuruyla başlanır. Hakem heyeti kapsamı ve kararına itiraz, m.73/6 ve 74 davaları ile tüketici işlemi olup taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar m.73/A istisnalarıdır. Önce hangi yolun uygulandığını belirleyin; CİMER veya satıcıyla görüşme arabuluculuk son tutanağının yerine geçmez.


Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için Işıkoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçmenizi tavsiye ederiz. Hemen Sorun


Bu makale bilgilendirme amaciyla hazirlanmistir. Hukuki danismanlik yerine gecmez.

bottom of page