Özet
Elektrikli araç ekosisteminin hızla yaygınlaşmasıyla birlikte şarj altyapısı yatırımları enerji, gayrimenkul, kat mülkiyeti ve sorumluluk hukukunun kesiştiği başlıca regülasyon alanlarından biri haline gelmiştir. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu Ek Madde 5 ve EPDK Şarj Hizmeti Yönetmeliği uyarınca ticari amaçlı şarj ağı kurmak ve işletmek sıkı sermaye, istasyon sayısı ve birlikte çalışabilirlik koşullarına bağlı Şarj Ağı İşletmeci Lisansı rejimine tabi kılınmıştır. Bunun yanında AVM, otel, akaryakıt istasyonu ve otopark malikleriyle akdedilen uzun vadeli yer tahsis, gelir paylaşımı (revenue share) ve intifa sözleşmeleri, apartman/sitelerde 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki karar nisapları ve kapalı otoparklarda hızlı şarj sırasında meydana gelebilecek lityum-iyon batarya yangınlarında (thermal runaway) üretici, şarj ağı işletmecisi ve yapı malikinin kusursuz/müteselsil tazminat sorumluluğu kapsamlı bir hukuki planlama gerektirmektedir.
I. 6446 Sayılı Kanun Ek Madde 5 ve EPDK Şarj Hizmeti Yönetmeliğinin Hukuki Mimarisi
Türkiye'de elektrikli araçlara ticari şarj hizmeti sunulması, ilk aşamada klasik elektrik perakende satışı sayılarak mevzuat boşluğu tartışmalarına konu olmuş; ancak 7346 sayılı Kanun ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen Ek Madde 5 ve buna dayanılarak 2 Nisan 2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Şarj Hizmeti Yönetmeliği ile kendine özgü bir enerji piyasası faaliyeti olarak tanımlanmıştır.
6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu Ek Madde 5/1 ve 5/2 Temel İlkesi:
"Şarj hizmeti, elektrikli araçlara kablolu veya kablosuz enerji aktarımını içeren ve enerji tedariki niteliğinde olmayıp münhasıran bu Kanun ve ilgili ikincil mevzuat kapsamında yürütülen ticari bir hizmettir. Şarj ağı işletmecisi, Kurumdan (EPDK) aldığı lisans kapsamında ülke genelinde şarj ağını kurma, işletme, şarj istasyonu işletmecilerine sertifika düzenleme ve şarj hizmetini kullanıcılara sunma hak ve yükümlülüğüne sahiptir. Şarj hizmetinin fiyatı, birim enerji (TL/kWh) esasına göre belirlenir."
Kanun koyucunun şarj hizmetini "elektrik perakende satışı" yerine "birim enerji (kWh) bazlı ticari şarj hizmeti" olarak kurgulaması son derece önemli bir hukuki sonuç doğurmuştur: Şarj ağı işletmecisi istasyonun bağlı olduğu abonelikten elektriği tedarik şirketinden veya kendi lisanssız/depolamalı üretiminden temin etmekte, araç kullanıcısına ise dakika veya otopark saati üzerinden değil doğrudan aktardığı kilovatsaat (kWh) enerji miktarı üzerinden fatura düzenlemektedir (şarj tamamlandığı halde soketi işgal etmeye devam eden araçlardan alınan blokaj/işgal ücreti ise istasyon verimliliğini korumaya yönelik ek hizmet kalemi olarak şeffaf biçimde ilan edilmek kaydıyla uygulanabilmektedir).
II. Şarj Ağı İşletmeci Lisansı Şartları, 50 Ünite / 5 İlçe Kuralı ve Serbest Erişim Platformu
EPDK'dan azami 49 yıla kadar süreyle Şarj Ağı İşletmeci Lisansı alabilmek için başvuru sahibi tüzel kişinin Yönetmelikte ve EPDK Kurul kararlarında belirlenen katı kurumsal, mali ve teknik koşulları sağlaması ve lisans süresince koruması zorunludur:
- Şirket Türü ve Asgari Ödenmiş Sermaye: Başvuru sahibinin 6102 sayılı TTK hükümlerine göre anonim şirket veya limited şirket olarak kurulmuş olması, anonim şirketlerde sermaye piyasası mevzuatına göre borsada işlem görenler dışındaki tüm payların nama yazılı olması ve şirketin asgari sermayesinin EPDK Kurul kararıyla belirlenen güncel nakit/ödenmiş sermaye tabanından az olmaması gerekir.
- Tescilli Marka Belgesi: Şarj ağında kullanılacak markanın Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde başvuru sahibi tüzel kişi adına (veya uzun süreli münhasır lisansla) tescil edilmiş olduğunu gösteren Marka Tescil Belgesi lisans başvurusunun ön şartıdır.
- 6 Ayda En Az 50 Şarj Ünitesi ve 5 Farklı İlçe Zorunluluğu: Lisans yürürlüğe girdikten itibaren en geç 6 ay içinde en az 5 farklı ilçede ve toplamda en az 50 adet şarj ünitesinden oluşan şarj ağının fiilen kurularak işletmeye alınması şarttır! Üstelik Yönetmelik uyarınca bu şarj ünitelerinin en az %5'inin ve karayolları üzerindeki istasyonların en az %50'sinin DC 50 kW ve üzeri yüksek hızlı şarj ünitesi niteliğinde olması, tüm soketlerin TS EN 62196 (Tip-2 ve CCS Combo 2) Avrupa standartlarıyla tam uyumlu bulunması zorunludur.
- Ayrımcılık Yasağı ve Serbest Erişim Platformu: Halka açık şarj istasyonlarında araç markası ayrımı yapılamaz (belirli bir otomobil üreticisinin kurduğu şarj ağı bile diğer marka elektrikli araçlara eşit koşullarda hizmet vermek zorundadır!). Lisans sahibi; tüm istasyonlarının konumunu, güç tipini, anlık uygunluk (dolu/boş/arızalı) durumunu ve kWh birim fiyatlarını EPDK'nın Serbest Erişim Platformu'na gerçek zamanlı veri akışıyla iletmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüklerin veya 6 aylık 50 ünite hedefinin ihlali halinde 6446 sayılı Kanun m. 16 uyarınca yüksek tutarlı idari para cezaları ve lisans iptali yaptırımı uygulanır.
III. Sertifikalı Şarj İstasyonu İşletmecisi Modeli (CPO Alt İşletmecilik ve Gelir Paylaşımı)
Tek bir oteli, restoranı, iş merkezi, hastanesi veya akaryakıt istasyonu bulunan bir yatırımcının sırf kendi mülkündeki 2–4 adet DC/AC istasyondan ticari gelir elde etmek için EPDK'dan 50 ünite şartlı Şarj Ağı İşletmeci Lisansı alması ekonomik değildir. Şarj Hizmeti Yönetmeliği m. 20 vd. hükümleri bu ihtiyacı "Sertifikalı Şarj İstasyonu İşletmecisi" kurumuyla çözmüştür.
Bu modelde mülk sahibi veya alt yatırımcı, EPDK lisansına sahip bir Şarj Ağı İşletmecisi ile özel hukuk hükümlerine tabi bir Sertifika (Alt İşletmecilik / Bayilik) Sözleşmesi imzalar; istasyon bu lisans sahibinin yazılım ağına, mobil uygulamasına ve çağrı merkezine bağlanır. Çok kritik bir kamu hukuku kuralı olarak; sertifikalı istasyon işletmecisinin mevzuata aykırı fiillerinden, güvenlik ihlallerinden ve tüketici mağduriyetlerinden EPDK'ya ve kullanıcılara karşı asıl Lisans Sahibi (Şarj Ağı İşletmecisi) doğrudan sorumludur! Bu nedenle lisans sahipleri, verdikleri sertifika sözleşmelerinde teknik bakım (O&M), siber güvenlik (OCPP protokolü), elektrik kesintisi bildirimi ve cezai rücu şartlarını son derece sıkı düzenlemek zorundadır.
IV. AVM, Otopark ve Akaryakıt İstasyonlarında Yer Tahsis, Kira Şerhi ve İntifa Sözleşmeleri
Özellikle 180 kW – 360 kW gücündeki ultra hızlı DC şarj istasyonlarının kurulumu; yeni trafo köşkü, orta gerilim hücre yatırımı, kazı/kablolama ve dağıtım şirketi bağlantı bedelleriyle birlikte ciddi bir sabit sermaye harcaması (CAPEX) gerektirir. Şarj ağı işletmecisinin AVM, zincir market, otel veya dinlenme tesisi malikiyle imzaladığı sözleşme hukuken 6098 sayılı TBK m. 299 vd. adi kira (sabit bedelli veya ciro/kWh gelir paylaşımlı kira) ya da karma nitelikli yer tahsis ve işletme sözleşmesi karakteri taşır.
Yatırımın 7 ila 10 yıllık geri dönüş süresini koruma altına almak için gayrimenkul sözleşmelerinde dört hukuki güvence şarttır:
- Tapuya Kira Şerhi (TBK m. 312) veya İntifa/Üst Hakkı: AVM veya arsa 2 yıl sonra üçüncü bir alıcıya satıldığında, yeni malikin "ihtiyacım var / sözleşmeyle bağlı değilim" diyerek TBK m. 351 veya kira feshi yollarıyla milyonluk trafo ve istasyon yatırımını söktürmesini önlemek amacıyla kira sözleşmesinin TBK m. 312 uyarınca tapu kütüğüne şerh edilmesi (veya büyük enerji hub'larında TMK m. 794 intifa hakkı tesisi) sağlanmalıdır.
- Trafo Gücü Tahsisi ve Kapasite Garantisi: Sözleşmede AVM/bina malikinin istasyonlara tahsis ettiği elektrik gücünü (örneğin 400 kVA kesintisiz güç) sonradan yeni kiracılara dağıtarak düşüremeyeceği (load management önceliği) ve ayrı süzme/bağımsız abonelik sayacı kurulacağı hükme bağlanmalıdır.
- Münhasırlık (Exclusivity) ve Görünürlük: Lokasyonun otopark büyüklüğüne göre rakip şarj ağlarına yer verilmeyeceği (4054 sayılı Rekabet Kanunu ve 2002/2 sayılı Dikey Tebliğ'deki 5 yıllık rekabet etmeme / tek elden alım sınırı gözetilerek!) ve tahsis edilen park ceplerinin içten yanmalı araçlarca işgalini önleyecek bariyer/çekici yükümlülüğü netleştirilmelidir.
- Erken Fesih Tazminatı (Amortisman Koruması): Taşınmaz malikinden veya idari ruhsat iptalinden kaynaklanan erken sona erme hallerinde, henüz itfa edilmemiş altyapı/kablolama/trafo yatırım maliyetinin (unamortized CAPEX) ve söküm giderlerinin malik tarafından ödeneceği kararlaştırılmalıdır.
V. Elektrikli Araç Şarj Altyapısı İşletme Modelleri Karşılaştırma Tablosu
| Karşılaştırma Kriteri | EPDK Şarj Ağı İşletmeci Lisansı Sahibi | Sertifikalı Şarj İstasyonu İşletmecisi | Site / İşyeri Bireysel Öz Kullanım Şarj Ünitesi |
|---|---|---|---|
| EPDK Lisansı / Sertifikası | EPDK'dan doğrudan Şarj Ağı İşletmeci Lisansı alınması zorunludur. | EPDK lisansı almaz; lisanslı bir ağ işletmecisinden Sertifika alır. | Ticari satış yapılmadığı sürece lisans veya sertifika gerekmez. |
| Asgari Yatırım Şartı | Asgari ödenmiş sermaye + 6 ayda en az 5 ilçe ve 50 şarj ünitesi. | Sermaye veya alt ünite sınırı yoktur; 1 adet istasyonla dahi kurulabilir. | Kendi sayacına/tahsisli otoparkına kurulan 1 adet AC duvar tipi (wallbox) cihaz. |
| Fiyatlandırma ve Fatura | TL/kWh birim fiyatını belirler, ilan eder ve kullanıcıya fatura keser. | Bağlı olduğu Şarj Ağı İşletmecisinin tarife ve ödeme altyapısı üzerinden çalışır. | Ticari faturalandırma yasaktır; elektrik doğrudan konut/işyeri faturasına yansır. |
| Veri ve Platform Bildirimi | EPDK Serbest Erişim Platformu'na anlık API entegrasyonu zorunludur. | Veri bildirimi sertifika veren ana lisans sahibi üzerinden otomatik yürür. | Halka kapalı olduğundan Serbest Erişim Platformu kapsamı dışındadır. |
| İdari ve Hukuki Sorumluluk | EPDK'ya ve kullanıcılara karşı tüm ağdan birincil derecede sorumludur. | Ana lisans sahibine karşı sözleşmesel/rücuen, üçüncü kişilere haksız fiil esaslarıyla sorumludur. | Cihaz sahibi kat maliki KMK ve TBK m. 49/69 kapsamında komşulara karşı sorumludur. |
VI. Apartman ve Sitelerde (KMK m. 19, m. 42) Bireysel ve Ortak Şarj Ünitesi Kurulum Nisapları
Konut sitelerinde ve iş hanlarında elektrikli araç sahibi kat malikleri ile site yönetimleri arasında yaşanan en büyük uyuşmazlık, kapalı veya açık otoparka şarj ünitesi kurulmasının 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) m. 19/2 uyarınca kat maliklerinin beşte dördünün (4/5) yazılı rızasını gerektirip gerektirmediğidir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın yayımladığı idari düzenlemeler ve güncel yargı uygulaması ikili bir ayrım yapmaktadır:
- Bağımsız Bölüme Tahsisli Otoparkta Kendi Sayacından Hat Çekilmesi: Yönetim planında veya mimari projede ilgili daireye özgülenmiş (tahsisli) bir otopark yeri mevcutsa ve elektrik hattı ortak sayaca yük bindirmeden doğrudan kat malikinin kendi bağımsız bölüm elektrik sayacından (ana kolon/trafo kapasitesini aşmadan, taşıyıcı betonarme kolon/kirişleri delmeden mevcut kablo tavalarından, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ve yangın standartlarına uygun kaçak akım/sigorta korumasıyla) çekiliyorsa; bu işlem ortak alanda yeni bir inşai tesis değil mevcut tesisatın çağdaş kullanımı kapsamında değerlendirilmekte ve 4/5 nitelikli çoğunluk aranmaksızın teknik proje ve yönetim bildirimiyle kurulabilmektedir.
- Ortak Otopark Alanlarına Kurulum veya Ortak Ticari İstasyon: Belirli bir daireye tahsis edilmemiş müşterek otopark alanına bireysel ünite konulması ya da site yönetiminin bir Şarj Ağı İşletmecisiyle anlaşarak site içine ortak/ticari DC-AC şarj istasyonu kurdurması ise ortak yerlerin kullanım ve tahsisini etkilediğinden Kat Malikleri Kurulu kararına (faydalı yenilik ve ilavelerde KMK m. 42 uyarınca kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu; ortak alanın kiraya verilmesi/amaca özgülenmesinde KMK m. 45 / m. 19 nisaplarına) ve şebeke dağıtım şirketinin trafo güç uygunluk görüşüne tabidir.
VII. Batarya Yangını (Thermal Runaway) ve Araç Hasarlarında Kusursuz Sorumluluk ve Sigorta Rücuu
Elektrikli araç bataryalarında aşırı ısınma, üretim hatası, mekanik darbe veya hızlı şarj sırasındaki gerilim/haberleşme arızası sonucu hücrelerin zincirleme ekzotermik reaksiyona girmesiyle oluşan "termal kaçak" (thermal runaway) yangınları, yüksek ısı ve zehirli gaz yayılımı nedeniyle özellikle AVM ve site kapalı otoparklarında onlarca aracın ve bina statiğinin zarar görmesine yol açabilmektedir. Böyle bir yangın sonrasında kasko ve işyeri yangın sigorta şirketlerinin 6102 sayılı TTK m. 1472 halefiyet ilkesine dayanarak açtıkları milyonlarca liralık rücu davalarında dörtlü bir sorumluluk halkası incelenir:
- 7223 Sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu m. 6 (Üretici/İthalatçı Sorumluluğu): Yangının kök nedeni şarj ünitesindeki izolasyon/kontaktör hatası ise şarj cihazı üreticisi/ithalatçısı; aracın yerleşik batarya yönetim yazılımı (BMS) veya batarya hücresi kusuru ise otomobil üreticisi/ithalatçısı uygunsuz ürünün sebep olduğu zarardan sorumludur.
- Şarj Ağı İşletmecisinin Sorumluluğu (TBK m. 49, m. 66, m. 71 ve Yönetmelik): Yüksek güçlü elektrik enerjisi aktarımı yürüten istasyon işletmecisi, periyodik topraklama/termal kamera bakımlarını yapmamışsa, acil durdurma (EPO) ve aşırı akım kesici sistemleri devreye girmemişse veya yazılım güncellemesi kusurluysa (ayrıca Şarj Hizmeti Yönetmeliği gereği zorunlu mali mesuliyet sigortası çerçevesinde) doğan zarardan sorumlu tutulur.
- AVM / Otopark Yapı Malikinin Kusursuz Sorumluluğu (TBK m. 69): TBK m. 69 uyarınca bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle kusursuz olarak yükümlüdür! Kapalı otoparkta Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun yağmurlama (sprinkler), duman tahliye fanları, yangın bölmelendirmesi veya elektrikli araç şarj alanlarına özgü yangın algılama/müdahale ekipmanı çalışmamışsa ve bu eksiklik yangının komşu araçlara sıçramasına neden olmuşsa AVM/site yönetimi ve maliki müteselsilen sorumlu hale gelir!
Danıştay 13. Dairesi ve Yargıtay Hukuk Daireleri Ortak İlkeleri (Enerji Lisans Yükümlülüğü ve TBK m. 69/71 Kusursuz Sorumluluk):
"6446 sayılı Kanun kapsamında regüle edilen piyasa faaliyetlerinde lisans sahibi tüzel kişi, alt yüklenici veya sertifikalı işletmeci eliyle yürüttüğü istasyonların teknik güvenliğinden ve mevzuata uygunluğundan idareye karşı bizzat sorumludur. Özel hukuk tazminat ve sigorta rücu uyuşmazlıklarında ise yangının başlangıç noktası ve yayılma sebebinin tespiti için şarj ünitesinin OCPP sunucu log kayıtları, dağıtım şebekesi gerilim verileri ve aracın BMS kara kutu verileri üzerinde uzman elektrik-elektronik ve otomotiv mühendisi bilirkişi heyetince teknik inceleme yapılması zorunludur."
VIII. Uygulama Rehberi: Şarj İstasyonu Yer Tahsis Sözleşmesi Kritik Klozları ve Kontrol Listesi
Şarj ağı işletmecileri, AVM/otel yönetimleri ve site yönetimlerinin yatırım öncesi uygulaması gereken hukuki kontrol adımları şunlardır:
- OCPP Log ve Veri Saklama Protokolü: Herhangi bir batarya yangını veya araç arızası iddiasında şarj cihazının hatasız çalıştığını ispatlayabilmek için istasyonun araca aktardığı anlık voltaj, amper, sıcaklık ve BMS kesme sinyallerini içeren OCPP 1.6J / 2.0.1 log kayıtları değiştirilemez zaman damgasıyla en az 10 yıl (TBK zamanaşımı süresince) bulutta yedeklenmelidir.
- Kapsamlı Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası: Yalnızca şarj ünitesinin kendi bedelini koruyan makine kırılması sigortası kesinlikle yeterli değildir; kapalı otoparkta yanabilecek lüks araçları ve AVM iş durması (kar kaybı) zararlarını karşılayacak yüksek limitli Üçüncü Şahıs ve Ürün Sorumluluk Sigortası poliçesi hem lisans sahibinden hem de yer tahsis sözleşmesinde şart olarak aranmalıdır.
- Yangın Güvenliği ve Kat Seviyesi Seçimi: Kapalı otoparklarda şarj istasyonları mümkün olduğunca -4 veya -5. bodrum katlar yerine itfaiye erişimine ve duman tahliyesine elverişli giriş/zemin veya açık otopark katlarında konumlandırılmalı; acil enerji kesme (EPO) butonu istasyondan güvenli mesafede erişilebilir noktaya yerleştirilmelidir.
- KVKK ve Mobil Uygulama Uyumu: Plaka tanıma (AutoCharge), kredi kartı saklama (PCI-DSS uyumlu ödeme kuruluşu altyapısı) ve anlık araç konum verileri 6698 sayılı KVKK m. 5 ve m. 6 uyarınca aydınlatma metni ve açık rıza ayrımına uygun yapılandırılmalıdır.
Kaynaklar ve Mevzuat Referansları
- 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (Ek Madde 5 — Şarj Hizmeti ve m. 16 İdari Yaptırımlar)
- EPDK Şarj Hizmeti Yönetmeliği (2 Nisan 2022 tarihli ve 31797 sayılı Resmî Gazete ve güncel değişiklikleri)
- 6098 sayılı TBK (m. 69 Yapı Maliki Sorumluluğu, m. 71, m. 299–312), 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ve 7223 sayılı Kanun
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve Elektrik İç Tesisleri Mevzuatı
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup somut olaylara ilişkin hukuki mütalaa veya danışmanlık yerine geçmez.
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Kendi adına doğrudan bağımsız ticari şarj satışı yapamaz; ancak 50 ünite şartlı EPDK Şarj Ağı İşletmeci Lisansı almak yerine, mevcut lisanslı bir şarj ağı işletmecisinden "Sertifika" alarak (Sertifikalı Şarj İstasyonu İşletmecisi sıfatıyla gelir paylaşımı veya bayilik modeliyle) tamamen yasal şekilde ticari şarj istasyonu işletebilir.
Şarj Hizmeti Yönetmeliği uyarınca lisans sahibi tüzel kişi, lisansın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 6 ay içinde en az 5 farklı ilçede ve toplamda en az 50 adet şarj ünitesinden oluşan şarj ağını kurarak Serbest Erişim Platformu'na entegre biçimde işletmeye almak zorundadır.
Evet. Bağımsız bölüme tahsisli otopark alanında ortak elektrik sayacına yük bindirilmeden doğrudan kat malikinin kendi dairesinin sayacından, ana kolon kapasitesini aşmadan, taşıyıcı sisteme zarar vermeden ve yangın/iç tesisat standartlarına uygun projeyle hat çekilmesi halinde 4/5 kat maliki çoğunluğu aranmaksızın kurulum yapılabilmektedir.
Adi kira sözleşmesi tapuya şerh edilmemişse taşınmazı satın alan yeni malik belirli şartlarla tahliye/fesih yoluna gidebilir. Bu riski önlemek için şarj ağı işletmecisinin 10–15 yıllık yer tahsis/kira sözleşmesini TBK m. 312 uyarınca tapu siciline şerh ettirmesi veya intifa hakkı tesis etmesi gerekir.
Yangının teknik kök nedenine göre sorumluluk paylaşılır: Aracın batarya/BMS kusurunda otomobil üreticisi (7223 SK m. 6), istasyonun aşırı akım/bakım hatasında şarj ağı işletmecisi, otoparkın yangın söndürme ve duman tahliye sistemlerinin yetersizliği nedeniyle yangının büyümesinde ise TBK m. 69 uyarınca AVM/bina maliki kusursuz ve müteselsil sorumlu tutulabilir.
Hayır. 6446 sayılı Kanun Ek Madde 5 ve Şarj Hizmeti Yönetmeliği uyarınca halka açık şarj istasyonlarında ayrımcılık yasağı geçerlidir; istasyonu bir otomobil markası kurmuş olsa dahi standart soket yapısına uyan tüm elektrikli araç kullanıcılarına eşit erişim sağlamak zorundadır.







