İcra Takibi Başlatma: Kapsamlı Rehber

Mevzuat ve süre kontrolü: 19 Ekim 2026.

Özet

Bir alacağın tahsili için dosya açmak ile takip kesinleşmesi ve haciz aşaması farklıdır. Takip yolunu ve tebligatı doğru okumak, hem alacaklının hem borçlunun haklarını korur.

1. Belge, alacak ve takip yolu

İİK m.58 uyarınca takip talebinde taraflar, alacak ve dayanağı ile talep edilen takip yolu gösterilir; varsa belge ve gerekli giderler hazırlanır. Vade, ödeme kayıtları, faiz dayanağı ve yetki m.50 ile birlikte kontrol edilmelidir. İcra dairesinde dosya açılması alacağın mahkemece haklı bulunduğu anlamına gelmez.

Genel haciz yoluyla ilamsız takip, kambiyo senetlerine özgü takip ve ilamlı takip ayrı usullerdir. Rehinli alacakta m.45’in öncelikli rehin yolu ve istisnaları ayrıca değerlendirilir; her belge ve borç için aynı yol seçilemez.

2. Genel haciz yolunda tebligat ve itiraz

İİK m.60 ve m.62’de genel haciz ödeme emri için tebliğden yedi günlük ödeme/itiraz süresi düzenlenir. Süresinde geçerli itiraz m.66 uyarınca takibi durdurur; yalnız bir kısma itirazda kalan bölüm ayrıca değerlendirilir. İmzaya ve yetkiye itirazın kendi şartları vardır.

Alacaklı, belgeye göre itirazın kaldırılmasını veya m.67’deki itirazın iptali davasını değerlendirebilir. Bir yıllık itirazın iptali süresi itirazın alacaklıya tebliğiyle bağlantılıdır; genel alacak zamanaşımıyla aynı süre değildir.

3. Kambiyo ve ilamlı takip

İİK m.168’de kambiyo takibinde ödeme için on gün, borca veya imzaya yönelik ilgili itirazlar için beş günlük süreler ve icra mahkemesi yolu düzenlenir. Genel haciz takibinin yedi günlük itirazı bu yola taşınmamalıdır. İlamlı takipte de icra emrinin konusu ve ilgili özel hükümler okunmalıdır.

Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kararları artık eski İİK m.25 ve m.25/a icra işlemi olarak anlatılamaz. 5395 m.41/A ve devamında aile mahkemesi ilam/tedbirlerinin çocuğun üstün yararı gözetilerek adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerince yerine getirilmesi düzenlenir. Bu süreç, para borcuna ilişkin icra emriyle aynı değildir.

4. Mal beyanı ve haciz

Mal beyanında İİK m.74 ve devamındaki yükümlülükler kontrol edilir. M.337/1’deki eski on günlük disiplin hapsi hükmü AYM tarafından iptal edilmiştir. M.76’da alacaklının talebi ve hâkim kararıyla, beyanda bulununcaya kadar bir defaya mahsus en çok üç aylık tazyik hapsi ayrı düzenlenir; sırf borcun ödenememesiyle otomatik hapis sonucu çıkarılamaz.

İİK m.83’ün genel düzenlemesinde borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar düşülerek haciz uygulanır; haczedilecek miktar dörtte birden az olamaz. Buna karşılık 4857 sayılı İş Kanunu m.35 kapsamındaki işçinin aylık ücretinin dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka alacaklılarının hakları saklıdır. Genel İİK kuralı ile işçi ücretine özgü üst sınır aynı şey değildir.

Hacizde İİK m.82’deki korumalar ve m.85’te alacak, faiz ve masrafı aşan haciz yasağı gözetilir. Haciz, muhafaza, satış ve para paylaşımı birbirinden farklı aşamalardır; takip açılması kesin tahsil garantisi değildir.

5. Dosya kontrol listesi

Sözleşme/senet/ilam, ödeme ve faiz dökümü, takip talebi, ödeme veya icra emri, tebliğ belgesi ve yapılan başvurular birlikte korunmalıdır. Borca itiraz, icra işlemi şikâyeti ve mahkemede açılacak dava ayrı yollar olup birinin yapılması diğerinin süresini her durumda korumaz.

İlgili yazılar

Haciz İşlemleri: Menkul ve Gayrimenkul Haczi · Maaş Haczi Sınırları ve İtiraz Yolları

Güncellik kontrolünde kullanılan resmî kaynaklar

• 2004 sayılı Kanun — güncel metin

• 4857 sayılı Kanun — güncel metin

• 5395 sayılı Kanun — güncel metin