KVKK Açık Rıza: Şartlar ve Örnekler

Mevzuat ve süre kontrolü: 19 Ekim 2026.

Özet

Açık rıza, bütün kişisel veri işlemlerinin tek hukuki sebebi değildir. Geçerli rızanın kapsamı, özgür irade ve bilgilendirme koşulları; aydınlatma ve diğer işleme şartlarından ayrı incelenmelidir.

1. Önce hukuki sebep belirlenir

KVKK m.3’e göre açık rıza belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rızadır. M.5’te kanunda öngörülme, sözleşmenin kurulması veya ifası için gereklilik, hukuki yükümlülük ve diğer şartlar ayrıca düzenlenir. Her işlem için gereksiz rıza toplamak doğru hukuki sebep analizi yerine geçmez.

Özel nitelikli verilerde güncel m.6 uygulanır. 2024 değişikliğinden sonra eski “sağlık ve cinsel hayat dışındaki bütün özel veriler yalnız rızayla işlenebilir” anlatımı kullanılamaz; m.6/3’teki ayrı şartlar ve Kurulca belirlenen yeterli önlemler birlikte incelenir.

2. Belirli ve özgür iradeye dayalı rıza

“Her türlü verimin her amaçla kullanılmasına izin veriyorum” gibi sınırı belirsiz ifadeler yerine veri, amaç ve işlem kapsamı anlaşılır olmalıdır. Hizmetle ilgisiz bir işleme rızanın hizmetin ön koşulu yapılması özgür iradeyi zedeleyebilir.

Çalışan ilişkisindeki güç dengesi veya varsayılan işaretli kutu gibi tasarımlar ayrıca değerlendirilmelidir. İspat edilebilir kayıt tutulması gerekir; rıza açık olsa bile gerekli olandan fazla veri işlenemez.

3. Aydınlatma, geri alma ve yurt dışı aktarım

M.10’daki bilgilendirme rızadan ayrıdır. Rızanın geri alınması, o rızaya dayalı sonraki işlemeyi etkiler; başka kanuni dayanakla zorunlu tutulan her kaydın otomatik silinmesi anlamına gelmez. M.7’deki silme koşulları ayrıca incelenir.

Yurt dışı aktarımda güncel m.9’un yeterlilik, uygun güvence ve arızi aktarım koşulları uygulanır. Genel bir rıza cümlesi düzenli bütün aktarımları kendiliğinden hukuka uygun yapmaz. Standart sözleşmeyle güvence sağlanan durumda Kuruma bildirim süresi imzadan itibaren beş iş günüdür.

4. Başvuru ve güncel ceza

İlgili kişi önce veri sorumlusuna başvurur. KVKK m.13 uyarınca talep en geç 30 günde sonuçlandırılır. M.14’te Kurula şikâyet, cevabın öğrenilmesinden itibaren 30 ve her hâlde veri sorumlusuna başvurudan itibaren 60 günle sınırlıdır. Cevapsızlık ve erken cevap durumlarında süre hesabı ayrı yapılmalıdır; her cevap beklemek için yeni bir 60 gün yaratmaz.

2026’da m.18/1-a kapsamındaki aydınlatma ihlali 85.437–1.709.200 TL aralığındadır. Her rıza tartışması bu bentte otomatik ceza doğurmaz; ihlal edilen yükümlülük ve veri sorumlusu sıfatı belirlenmelidir.

İlgili yazılar

KVKK Aydınlatma Metni Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gerekenler · İş Başvurusunda Alınan Kişisel Verilerin Silinmesi

Güncellik kontrolünde kullanılan resmî kaynaklar

• KVKK — resmî karar ve rehber

• 6698 sayılı Kanun — güncel metin