Işıkoğlu Partners Avukatlık ve Danışmanlık
IŞIKOĞLU
PARTNERS
Avukatlık & Danışmanlık
25+
Uzmanlık Alanı
%100
Kesintisiz İletişim & Hizmet
%100
Şeffaflık
3
Avukat

Değerlerimiz

Öncü İlkelerimiz & Değerlerimiz
01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Avukatlarımız

Hukuki Görüşler & Makaleler

Tüm Makaleleri Gör →

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Hukuk Kütüphanesi ve Adalet Heykeli
Biz Kimiz?

Genç, dinamik ve yenilikçi ekibimizle; geleneksel hukuk alanlarındaki uzmanlığımızı çağımızın dijital ve modern ihtiyaçlarıyla birleştiriyoruz.

Biz, tamamen genç ve dinamik bir ekip olarak kurduğumuz hukuk ofisimizde; enerjimizi, günceli yakalama becerimizi ve yenilikçi bakış açımızı müvekkillerimize en iyi şekilde yansıtmayı hedefliyoruz.

Hukukun temel taşlarını oluşturan Ticaret ve Şirketler Hukuku, Ceza Hukuku, İcra Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Miras Hukuku, Medeni Hukuk ve İş Hukuku gibi klasik alanlarda sağlam bir bilgi birikimi ve disiplinli bir çalışma anlayışına sahibiz. Bu alanlarda müvekkillerimize güven veren, köklü ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsiyoruz.

Ancak bununla yetinmiyor, çağın hızla değişen ihtiyaçlarına da aynı kararlılıkla yanıt veriyoruz. Teknolojinin, girişimciliğin ve dijital dünyanın hayatın merkezine oturduğu günümüzde; E-Ticaret Hukuku, KVKK & Veri Koruma Hukuku, Bilişim Hukuku, Startup ve Yatırım Hukuku, Kripto & Fintech Hukuku, Dijital Medya ve İnfluencer Hukuku, Oyun ve E-Spor Hukuku, Yapay Zekâ ve Teknoloji Hukuku gibi modern hukuk alanlarında da yenilikçi çözümler sunuyoruz.

Gençliğimizden aldığımız dinamizm ve teknolojiye olan hâkimiyetimiz sayesinde, geleneksel hukuk disiplinlerini modern dünyanın ihtiyaçlarıyla birleştiriyor; müvekkillerimizin karşılaşabileceği her türlü soruna yaratıcı, hızlı ve etkili hukuki çözümler üretiyoruz.

Bizim için hukuk yalnızca mevcut sorunları çözmek değil, aynı zamanda müvekkillerimizin gelecek planlarını güvenle şekillendirebilmeleri için önleyici ve yol gösterici bir güçtür. Bu nedenle hedefimiz, müvekkillerimizin yalnızca hukuki süreçlerini yönetmek değil; aynı zamanda yeni çağın sunduğu fırsatları en güvenli ve en verimli şekilde değerlendirmelerine yardımcı olmaktır.

Avukatlarımız

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Faaliyet Alanlarımız

Işıkoğlu Hukuk, ticari şirketlerden teknoloji girişimlerine, fikri mülkiyetten kripto & fintech hukuku ve yapay zeka odaklı danışmanlığa kadar geniş yelpazede uzman hukuk hizmeti sunar. Müvekkil odaklı yaklaşımımız, üstün dürüstlük ve şeffaflık ilkeleriyle her zaman kesintisiz iletişim sağlar.

01
-

Işıkoğlu Partners

Bu uzmanlık alanındaki sözleşme, uyum ve uyuşmazlık süreçleriniz için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp'tan Sorun İletişim Formu ile Yazın →

Diğer Uzmanlık Alanları

Bu Alandaki Makalelerimiz

Ekibimiz

Geleneksel hukuk disiplinlerindeki sağlam birikimini çağımızın dijital, finansal ve teknolojik ihtiyaçlarıyla birleştiren; müvekkil odaklı temsil, şeffaf iletişim ve titiz dosya takibi ilkeleriyle çalışan avukat kadromuz.

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Avukat

İletişim

E-Posta: iletisim@isikoglupartners.com
Telefon: +90 531 869 3827
WhatsApp'tan Sorun
AVUKAT
-

Deneyim & Pratik

    Çalışma Alanları

      Konu Başlıkları
      Toplam 1.095 Hukuki Makale & Rehber
      Yükleniyor...

      Ödeme Kuruluşları (iyzico, PayTR, Param, Stripe) Sanal POS Feshi ve Bloke İtirazları

      6493 sayılı Kanun, TCMB Ödeme Hizmetleri Yönetmeliği ve 5549 sayılı MASAK mevzuatı kapsamında iyzico, PayTR, Param gibi ödeme kuruluşlarının sanal POS sözleşmesini feshetmesi, chargeback riskiyle 180-540 gün bloke koyması ve alacak davası — kapsamlı hukuki rehber.

      Kripto ve Fintech Hukuku Yazar: Av. Celil Işık Okuma Süresi: 22 dk (4535 kelime) Son Güncelleme: 2026-11-15

      Özet

      6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ikincil düzenlemeleri ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun çerçevesinde; elektronik ticaret işletmelerinin kullandığı sanal POS hesaplarının tek taraflı olarak kapatılması, üye işyeri sözleşmelerinin olağanüstü feshi, olası ters ibraz (chargeback) veya şüpheli işlem (fraud) gerekçesiyle hakedişler üzerine 180 ila 540 gün arasında değişen uzun süreli blokeler konulması, 3D Secure (güvenli ödeme) işlemlerinde kusur ve sorumluluk paylaşımı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 20-25 kapsamında genel işlem koşulları denetimi, haksız tutulan fonların iadesi için çekilecek noter ihtarnamesi, ihtiyati tedbir talepleri ve Asliye Ticaret Mahkemesinde açılacak ticari alacak davaları incelenmektedir.

      Bu makale son olarak 12 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.


      I. Giriş — Elektronik Ticarette Sanal POS Altyapısı ve Hakediş Blokeleri Sorunu

      Elektronik ticaret ve dijital hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren işletmelerin nakit akışı, doğrudan doğruya banka sanal POS'ları veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) lisanslı ödeme ve elektronik para kuruluşları (iyzico, PayTR, Param, Sipay, Ozan, Moka, Paratika vb.) üzerinden gerçekleştirilen kartlı tahsilatlara dayanmaktadır. Tüketicinin kredi kartı veya banka kartı ile yaptığı ödeme, anında satıcının banka hesabına geçmemekte; önce ilgili ödeme hizmeti sağlayıcısının (ÖHS) nezdindeki havuz/koruma hesaplarına intikal etmekte ve taraflar arasındaki üye işyeri sözleşmesinde kararlaştırılan valör (bekleme) süresinin sonunda komisyon kesintisi yapılarak üye işyerine (alt işyerine) aktarılmaktadır.

      Ticari hayatın olağan akışında ertesi gün veya 7 ila 14 günlük valörlerle işleyen bu tahsilat döngüsü, ödeme kuruluşunun risk izleme algoritmaları veya uyum (compliance) birimleri tarafından tetiklenen ani bir kararla kesintiye uğrayabilmektedir. İşletmeler, önceden hiçbir yazılı uyarı almaksızın sanal POS panellerinin tahsilata kapatıldığını, mevcut sözleşmelerinin "risk politikaları gereği" tek taraflı feshedildiğini ve içeride birikmiş yüz binlerce, hatta milyonlarca liralık hakediş tutarlarının "olası ters ibraz (chargeback) risklerine karşılık teminat" adı altında 180 gün, 360 gün veya 540 gün boyunca bloke edildiğini bildiren standart elektronik postalarla karşılaşmaktadır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Kripto Para Vergi Beyanı: Türkiye Rehberi başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      Özellikle yüksek cirolu satış dönemlerinde veya tedarik zinciri ödemelerinin vadesi geldiğinde uygulanan bu uzun süreli fon blokeleri, elektronik ticaret şirketlerini ağır bir likidite krizine sokmakta, tedarikçilere verilen çeklerin karşılıksız kalmasına ve ticari itibarın telafisi güç biçimde sarsılmasına yol açmaktadır. Bu çalışmada; Kripto & Fintech Hukuku, E-Ticaret Hukuku ve Ticaret & Şirketler Hukuku ekseninde sanal POS sözleşmelerinin feshi, hakediş blokelerinin yasal sınırları, MASAK incelemeleri ile özel hukuk kaynaklı blokelerin ayrımı ve bloke edilen paranın avans faiziyle birlikte tahsili için izlenmesi gereken dava stratejileri tüm boyutlarıyla incelenmektedir.

      Temel Hukuki Çerçeve: Türkiye'de ödeme ve elektronik para kuruluşlarının faaliyetleri 6493 sayılı Kanun ile TCMB tarafından yürürlüğe konulan 1 Aralık 2021 tarihli Yönetmelik hükümlerine tabidir. Ödeme kuruluşları birer mevduat bankası değildir; üye işyerine ait hakedişleri 6493 sayılı Kanun m. 22 hilafına kendi ticari işletmelerinde kullanamaz, nemalandıramaz ve somut bir ters ibraz talebi veya adli/idari tedbir kararı bulunmaksızın ölçüsüz sürelerle alıkoyamazlar.

      II. 6493 Sayılı Kanun ve TCMB Yönetmeliği Kapsamında Ödeme Kuruluşlarının Statüsü

      Sanal POS hizmeti sunan fintech şirketlerinin hukuki yetki ve sınırlarını doğru analiz edebilmek için öncelikle 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ile kurulan regülasyon mimarisini kavramak gerekir. 6493 sayılı Kanun'un 12. maddesinde ödeme hizmetleri tahdidi (sınırlı) olarak sayılmış; 14. maddesinde ise bu alanda faaliyet gösterecek anonim şirketlerin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'ndan (TCMB) faaliyet izni (lisans) alması zorunlu kılınmıştır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Bitcoin ve Kripto Paralar: Türkiye'de Yasal Durum başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      1 Aralık 2021 tarihli ve 31676 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik ("TCMB Yönetmeliği") ile Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarının Bilgi Sistemleri ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcılarının Ödeme Hizmetleri Alanındaki Veri Paylaşım Servislerine İlişkin Tebliğ, bu kuruluşların üye işyerleriyle kuracağı sözleşmesel ilişkilerin asgari standartlarını belirlemiştir.

      6493 sayılı Kanun m. 12/1: "Bu Kanun kapsamında ödeme hizmetleri şunlardır: ... c) Ödeme işleminin, ödeme hizmeti kullanıcısının ödeme hizmeti sağlayıcısı nezdinde bulunan ödeme hesabı üzerinden yürütülmesi dâhil olmak üzere, ödeme araçlarının ihracı veya kabulü."

      Uygulamada iyzico, PayTR, Param gibi kuruluşlar, bankalardan aldıkları sanal POS altyapılarını tek bir teknik entegrasyon çatısı altında birleştirerek elektronik ticaret satıcılarına sunmaktadır. Hukuki terminolojide bu yapı "Ödeme Aracının Kabulü (Acquiring / PF - Ödeme Kolaylaştırıcılığı)" olarak adlandırılır. Burada ödeme kuruluşu, kartlı sistem kuruluşları (Visa, Mastercard, Troy) ve bankalar karşısında ana üye işyeri sıfatıyla sorumluluk üstlenirken; e-ticaret satıcısı ise ödeme kuruluşunun alt üye işyeri (sub-merchant) konumuna geçmektedir.

      Ancak ödeme kuruluşunun bankalara ve uluslararası kartlı sistem kuruluşlarına karşı üstlendiği finansal risk, ona alt üye işyerinin mülkiyet hakkını ve ticari özgürlüğünü keyfi biçimde kısıtlama yetkisi vermez. 6493 sayılı Kanun m. 14 ve TCMB Yönetmeliği uyarınca ödeme kuruluşları; şeffaflık, dürüstlük, hesap verebilirlik ve fonların güvenliğini koruma yükümlülüğü altındadır. Kuruluşun içsel risk algoritmalarının ürettiği soyut "risk skoru", tek başına kanuni bir el koyma veya süresiz hapis hakkı dayanağı oluşturamaz.


      III. Üye İşyeri (Sanal POS) Sözleşmesinin Hukuki Niteliği ve Genel İşlem Koşulları (TBK m. 20-25)

      E-ticaret şirketi ile ödeme kuruluşu arasında imzalanan (veya elektronik ortamda onaylanan) Üye İşyeri Sözleşmesi / Çerçeve Ödeme Hizmeti Sözleşmesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri çerçevesinde karma nitelikli, sürekli borç doğuran bir özel hukuk sözleşmesidir. Bu sözleşme; vekalet, komisyon ve hizmet sözleşmesi unsurlarını bünyesinde barındırır.

      Uygulamada ödeme kuruluşları, binlerce e-ticaret satıcısına aynı matbu sözleşme metinlerini "kabul et veya vazgeç" (take-it-or-leave-it) yöntemiyle imzalatmaktadır. Sözleşmelerin ilgili maddelerinde genellikle şu tip ağır hükümler yer alır:

      • "Ödeme Kuruluşu, herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve bildirimde bulunmaksızın Üye İşyeri'nin sanal POS kullanımını derhal durdurabilir ve sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir."
      • "Ödeme Kuruluşu, şüpheli gördüğü işlemlerde veya sözleşmenin feshinde, Üye İşyeri'nin içerideki tüm hakedişlerini olası chargeback (ters ibraz) ve para cezası risklerine karşı 180 gün / 540 gün süreyle bloke etme (rehin ve hapis hakkı) yetkisine sahiptir."

      Bu tür matbu hükümler, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 20 ila 25. maddelerinde düzenlenen Genel İşlem Koşulları (GİK) denetimine tabidir. Her ne kadar e-ticaret satıcısı TTK anlamında tacir olsa ve basiretli bir iş insanı gibi davranma yükümlülüğü (TTK m. 18/2) bulunsa da, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları uyarınca TBK m. 20-25 hükümleri tacirler arasındaki sözleşmelerde de doğrudan uygulanmaktadır.

      6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 21/1 ve m. 25: "Karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşullarının sözleşmenin kapsamına girmesi, sözleşmenin yapılması sırasında düzenleyenin karşı tarafa, bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verip, bunların içeriğini öğrenme imkânı sağlamasına ve karşı tarafın da bu koşulları kabul etmesine bağlıdır. Aksi takdirde, genel işlem koşulları yazılmamış sayılır." (m. 21/1)
      "Genel işlem koşullarına, dürüstlük kurallarına aykırı olarak, karşı tarafın aleyhine veya onun durumunu ağırlaştırıcı nitelikte hükümler konulamaz." (m. 25)

      Bu yasal çerçevede; üye işyerinin hiçbir somut ters ibraz başvurusu (chargeback) bulunmamasına rağmen, salt "ileride ters ibraz gelebilir" varsayımıyla tüm cirosu üzerine 6 ay ila 1,5 yıl süreyle faizsiz bloke konulmasına imkan tanıyan matbu sözleşme maddeleri, sözleşmesel güç dengesini dürüstlük kuralına (TMK m. 2) aykırı biçimde bozduğundan TBK m. 25 uyarınca kesin hükümsüzlük (butlan) yaptırımıyla karşılaşmaktadır.


      IV. Sanal POS Hesabının Askıya Alınması ve Üye İşyeri Sözleşmesinin Tek Taraflı Feshi

      Ödeme kuruluşlarının sanal POS hesabını aniden askıya alması veya sözleşmeyi feshetmesi, uygulamada beş temel gerekçeye dayandırılmaktadır:

      1. Sektör / İş Modeli Değişikliği (MCC Kodu Uyumsuzluğu): Üye işyerinin başvuru sırasında beyan ettiği faaliyet alanı (örneğin tekstil veya fiziksel kitap satışı) dışında, ödeme kuruluşunun "yasaklı veya yüksek riskli" kabul ettiği kategorilerde (dijital oyun kodu/epin, yazılım lisansı, danışmanlık, dropshipping, bahis/kripto bağlantılı işlemler, tütün ürünleri, takviye edici gıda vb.) tahsilat yapması.
      2. Anormal Ciro Artışı ve Sepet Ortalaması Sapması: İşletmenin aylık ortalama işlem hacminin çok üzerinde ani ve yüksek tutarlı çekimler gerçekleşmesi (örneğin indirimli satış dönemlerinde veya kurumsal B2B tahsilatlarda sistemin bunu "nakit avans / kendi kartından çekim" olarak algılaması).
      3. Yüksek Ters İbraz (Chargeback) Oranı: Uluslararası kartlı sistem kuruluşlarının (Visa ve Mastercard) belirlediği aylık işlem adedi/hacmi bazında %0,9 veya %1'lik ters ibraz eşiğinin (chargeback monitoring program threshold) aşılması.
      4. Yabancı Kart (Yurt Dışı Bin Kodlu Kart) İşlemleri: Özellikle çalıntı kredi kartı (fraud) riskinin yüksek olduğu ülkelerden ardışık başarısız denemeler (card testing) veya 3D Secure kapalı (Non-3D) işlemler yapılması.
      5. Teslimat Kanıtı Sunulamaması veya Tüketici Şikayetleri: Ön ödemeli siparişlerde kargo çıkışlarının gecikmesi sebebiyle çok sayıda tüketicinin ödeme kuruluşuna doğrudan harcama itirazı veya şikayet iletmesi.

      A. Fesih Bildiriminin Şekli ve TCMB Yönetmeliği Kuralları

      TCMB Ödeme Hizmetleri Yönetmeliği'nin çerçeve sözleşmenin feshini düzenleyen hükümleri uyarınca; ödeme hizmeti sağlayıcısı, sözleşmede açıkça kararlaştırılmış olması şartıyla, belirsiz süreli çerçeve sözleşmeyi en az iki ay önceden bildirmek suretiyle feshedebilir. Haklı sebeplerin (dolandırıcılık, mevzuata aykırılık, suç gelirlerinin aklanması şüphesi) varlığı halinde derhal fesih mümkün olmakla birlikte, 6102 sayılı TTK m. 18/3 gereğince tacirler arasındaki fesih ve temerrüt ihbarlarının noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta (KEP) sistemiyle yapılması şekil şartıdır.

      Ödeme kuruluşunun üye işyerine yalnızca standart bir e-posta veya panel içi bildirim göndererek sözleşmeyi feshetmesi ve fonları bloke etmesi, TTK m. 18/3'teki kanuni şekil şartına aykırı olduğu gibi; fesih gerekçesinin somut delillerle (hangi işlemde, hangi karttan, ne tutarda fraud/chargeback bildirisinin banka tarafından iletildiği) açıklanmaması da feshin haklılığını ortadan kaldırmaktadır.


      V. Ters İbraz (Chargeback) Mekanizması ve 180–540 Günlük Valör/Bloke Uygulamaları

      Sanal POS uyuşmazlıklarının kalbinde Ters İbraz (Chargeback / Harcama İtirazı) kurumu yer almaktadır. 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu m. 11 ve uluslararası kartlı ödeme sistemleri (Visa Core Rules, Mastercard Chargeback Guide) kuralları uyarınca; kart hamili, kredi kartı ekstresinde gördüğü bir işlemin bilgisi ve rızası dışında gerçekleştiğini (yetkisiz kullanım / dolandırıcılık) veya satın aldığı mal/hizmetin kendisine sözleşmeye uygun şekilde teslim edilmediğini iddia ederek kartı ihraç eden bankasına (Issuer Bank) başvurabilir.

      A. Uluslararası Chargeback Süreleri (120 Gün – 540 Gün Kuralı)

      Visa ve Mastercard kurallarına göre kart hamilinin ters ibraz başvurusunda bulunabileceği süre, itirazın niteliğine göre işlem tarihinden veya malın/hizmetin kararlaştırılan teslim tarihinden itibaren kural olarak 120 gündür. İleri tarihli teslimat veya hizmetlerde (örneğin turizm rezervasyonları, yıllık yazılım abonelikleri, kurs/eğitim paketleri) ise bu süre işlem tarihinden itibaren toplamda azami 540 günü geçemez.

      Ödeme kuruluşları, işte bu uluslararası kart kurallarındaki "azami 120 / 180 / 540 gün" sürelerini gerekçe göstererek, üye işyerinin sözleşmesini feshettiklerinde içerideki tüm bakiyeyi 180 gün veya 540 gün boyunca bloke etmektedirler. Oysa hukuki açıdan bu uygulama üç temel noktada ağır hukuka aykırılık barındırır:

      1. Somut Risk ile Bloke Tutarının Ölçüsüzlüğü (Orantılılık İlkesi): Örneğin üye işyerinin içeride 2.000.000 TL hakedişi varken, sadece 15.000 TL tutarındaki iki adet siparişe ilişkin harcama itirazı (chargeback) gelmişse, ödeme kuruluşunun sadece ihtilaflı 15.000 TL'yi bloke etmesi gerekirken tüm 2.000.000 TL'yi 180 gün boyunca dondurması TMK m. 2 dürüstlük kuralına ve ölçülülük ilkesine açıkça aykırıdır.
      2. Teslim Edilmiş Fiziksel Ürünlerde 540 Gün Kuralının Uygulanamazlığı: Kargo takip numarası, teslimat tutanağı ve e-Arşiv/e-Fatura ile alıcıya eksiksiz teslim edildiği kanıtlanan fiziksel ürün satışlarında, gelecekte doğacak bir hizmetten bahsedilemeyeceği için 540 günlük azami sürenin uygulanması teknik ve hukuki olarak imkansızdır.
      3. İtiraz Süresi Geçmiş İşlemlerin Dahil Edilmesi: Bloke konulan hakediş tutarının önemli bir kısmı zaten 3D Secure ile yapılmış ve teslimatı tamamlanmış işlemlere ait olmasına rağmen, hiçbir ayrım yapılmaksızın tüm havuz bakiyesine el konulması mülkiyet hakkının (Anayasa m. 35) ihlalidir.
      Kritik Uygulama Notu: Ödeme kuruluşunun chargeback riskine dayanarak üye işyeri hakedişinden kesinti yapabilmesi veya bloke uygulayabilmesi için, kart hamilinin bankası (Issuer Bank) tarafından açılmış resmi bir ters ibraz bildirim kodunun (Reason Code - örn. Visa 10.4 veya 13.1, Mastercard 4837 veya 4853) mevcut olması ve üye işyerine savunma/belge sunma (temsil / representment) hakkı tanınmış olması şarttır. Soyut şüpheyle kesinti yapılamaz.

      VI. 3D Secure (Güvenli Ödeme) İşlemlerinde Dolandırıcılık (Fraud) ve Kusur Dağılımı

      Elektronik ticaret ödemelerinde en kritik hukuki ayrım, işlemin 3D Secure (Üç Boyutlu Güvenlik Protokolü - EMV 3DS) kullanılarak mı yoksa Non-3D (3D Secure olmadan, sadece kart numarası, son kullanma tarihi ve CVV kodu girilerek) mi gerçekleştirildiğidir.

      3D Secure sisteminde, kart hamilinin bankada kayıtlı cep telefonuna tek kullanımlık doğrulama şifresi (SMS OTP) gönderilmekte veya mobil bankacılık uygulaması üzerinden biyometrik onay alınmaktadır. Uluslararası kartlı sistem kurallarında geçerli olan "Sorumluluk Kayması" (Liability Shift) ilkesi uyarınca; bir işlem 3D Secure doğrulaması başarıyla tamamlanarak (Tam 3D / Full 3D) gerçekleştirilmişse, kart hamilinin sonradan "Bu işlemi ben yapmadım, kartım bilgim dışında kullanıldı (dolandırıcılık / fraud)" şeklindeki itirazlarından kaynaklanan mali sorumluluk satıcıya (üye işyerine) değil, şifreyi doğrulayan kart bankasına (Issuer Bank) aittir.

      İşlem Türü ve İtiraz Sebebi Hukuki ve Teknik Sorumluluk (Liability Shift) Ödeme Kuruluşunun Bloke / Rücu Yetkisi
      Tam 3D Secure İşlem + "İşlemi Ben Yapmadım" (Fraud) İtirazı Sorumluluk kural olarak kartı veren bankadadır (Issuer Bank). Üye işyeri güvenlik protokolünü tam uygulamıştır. Üye işyerinin hileli işbirliği (collusion) ispatlanmadıkça ödeme kuruluşu bu tutarı üye işyerinden kesemez ve bloke edemez.
      Tam 3D Secure İşlem + "Ürün/Hizmet Teslim Edilmedi" İtirazı 3D Secure sadece kimlik doğrulamasını kanıtlar; ifayı kanıtlamaz. İspat yükü satıcıdadır (Üye İşyeri). Satıcı fatura, kargo teslim tutanağı veya dijital erişim loglarını sunarsa bloke derhal kaldırılmalıdır.
      Non-3D (3D'siz) İşlem + "İşlemi Ben Yapmadım" (Fraud) İtirazı Sorumluluk üye işyerindedir. SMS doğrulaması yapılmadığı için çalıntı kart riski satıcıya aittir. Gerçekleşmiş bir ters ibraz varsa ödeme kuruluşu ilgili işlem tutarını üye işyerine rücu edebilir.
      Savcılık / Siber Suçlar Nitelikli Dolandırıcılık Soruşturması Kart sahibi oltalama (phishing) veya zararlı yazılımla 3D şifresini kaptırmışsa CMK m. 128 el koyma gündeme gelebilir. Yalnızca Sulh Ceza Hakimliği kararı varsa ve sadece suça konu işlem tutarı kadar bloke uygulanabilir.

      Tabloda görüldüğü üzere, sanal POS panelinde tüm işlemlerini zorunlu 3D Secure açık olarak gerçekleştiren ve sattığı ürünleri faturalı, kargo teslim belgeli olarak alıcılara ulaştıran bir e-ticaret işletmesinin hakedişlerine "fraud şüphesi" gerekçesiyle bloke konulması, hem uluslararası kartlı sistem kurallarına hem de Yargıtay 11. ve 19. Hukuk Dairelerinin yerleşik içtihatlarına aykırıdır.


      VII. 5549 Sayılı MASAK Kanunu m. 19/A İşlem Erteleme Kararı ile Sözleşmesel Bloke Ayrımı

      Ödeme kuruluşları, hakediş ödemelerini durdurduklarında üye işyerlerinin itirazlarını savuşturmak amacıyla sıklıkla "Hesabınız MASAK mevzuatı kapsamında incelemeye alınmıştır, bilgi veremiyoruz" şeklinde standart yanıtlar vermektedir. Bu noktada gerçek bir MASAK/Adli bloke ile ödeme kuruluşunun kendi inisiyatifiyle koyduğu içsel (sözleşmesel) bloke arasındaki yasal farkın net olarak ortaya konulması şarttır.

      5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun'un 4. maddesi uyarınca ödeme ve elektronik para kuruluşları "yükümlü" statüsündedir ve şüpheli bir işlem tespit ettiklerinde bunu Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığına (MASAK) Şüpheli İşlem Bildirimi (ŞİB) olarak iletmekle görevlidirler. Ancak ŞİB göndermek, ödeme kuruluşuna müşterinin parasına aylarca el koyma yetkisi vermez!

      5549 sayılı Kanun m. 19/A (İşlemlerin Ertelenmesi): "Yükümlüler nezdinde veya bunlar aracılığıyla yapılmaya teşebbüs edilen ya da hâlihazırda devam eden işlemleri, işleme konu malvarlığının aklama veya terörizmin finansmanı suçu ile ilişkili olduğuna dair şüphe bulunması üzerine; Başkanlıkça şüphenin teyit edilmesi, işlemin analiz edilmesi ya da analiz sonucunda gerekli görülen hallerde yetkili makamlara intikal ettirilmesi amacıyla, yedi iş günü süreyle askıya alma veya bu işlemlerin gerçekleşmesine izin vermeme yetkisi Hazine ve Maliye Bakanına aittir."

      Kanunun açık lafzından anlaşılacağı üzere, MASAK tarafından verilen idari "işlem erteleme" kararı dahi en fazla 7 iş günü sürebilir. Bu 7 iş günlük süre zarfında Cumhuriyet Başsavcılığı talebiyle Sulh Ceza Hakimliği tarafından 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 128 uyarınca verilmiş bir adli el koyma kararı ödeme kuruluşuna tebliğ edilmemişse, blokenin 8. iş gününde derhal kaldırılması yasal zorunluluktur. Dolayısıyla ödeme kuruluşunun hiçbir mahkeme veya Bakanlık kararı olmaksızın 180 gün boyunca "MASAK incelemesi" bahanesiyle fonları tutması, kanuni dayanağı olmayan keyfi bir tasarruftur. Suç gelirleri ve bilişim suçları boyutuyla ilgili süreçlerde Bilişim Hukuku ilkeleri de dikkate alınmalıdır.


      VIII. 6493 Sayılı Kanun m. 22 Uyarınca Ödeme Fonlarının Korunması ve Haksız Nemalandırma Yasağı

      Ödeme kuruluşlarının üye işyerlerine ait hakedişleri uzun vadeli blokelerde tutmasının arkasındaki ekonomik motivasyonlardan biri de yüksek faiz ortamında likidite yönetimi ve fon maliyeti avantajıdır. Oysa kanun koyucu, 6493 sayılı Kanun'un 22. maddesinde ödeme fonlarının statüsünü çok sıkı bir koruma kalkanına almıştır:

      6493 sayılı Kanun m. 22/1: "Ödeme kuruluşu tarafından ödeme hizmetinin gerçekleştirilmesi için alınan fonlar ile elektronik para kuruluşu tarafından elektronik para ihracı karşılığında alınan fonlar, 5411 sayılı Kanun kapsamında mevduat veya katılım fonu kabulü niteliğinde olmayıp, bu fonlar için faiz verilemez, fon sahiplerine kâr payı dağıtılamaz ve bu fonlar ödeme veya elektronik para kuruluşunun diğer fonlarından ayrı olarak Bankaca (TCMB) belirlenen usul ve esaslara göre korunur."

      TCMB Ödeme Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca ödeme kuruluşları, tahsil ettikleri ödeme fonlarını 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'na tabi bankalar nezdinde açılan özel "Ödeme Fonları Koruma Hesaplarında" tutmak zorundadır. Bu fonlar:

      • Ödeme kuruluşunun kendi ticari malvarlığından tamamen ayrıdır,
      • Ödeme kuruluşunun üçüncü kişilere olan borçları veya vergi/SGK borçları nedeniyle haczedilemez, üzerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulamaz,
      • Ödeme kuruluşunun iflası veya tasfiyesi halinde iflas masasına dahil edilemez; tüm kanuni alacak önceliklerine bakılmaksızın doğrudan fon sahiplerine (üye işyerlerine ve kullanıcılara) ödenir.

      Ödeme kuruluşunun, üye işyerine ait olan ve koruma hesabında bekletilmesi gereken bu parayı, haksız ve ölçüsüz bir bloke bahanesiyle aylarca alıkoyarak üye işyerini ticari temerrüde düşürmesi; 6098 sayılı TBK m. 117 vd. hükümleri uyarınca ödeme kuruluşunu alacaklıya karşı mütemerrit (temerrüde düşmüş borçlu) haline getirir. Bu durumda üye işyeri, haksız bloke edilen sürenin tamamı için 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m. 2/2 uyarınca ticari avans faizi ve TBK m. 122 uyarınca aşkın (munzam) zarar tazminatı talep etme hakkına sahiptir.


      IX. Yurt Dışı Merkezli Ödeme Sistemlerinde (Stripe, Payoneer, Wise) Hesap Kapatma ve Hukuki Yetki

      Türkiye'den yurt dışına e-ihracat, SaaS (yazılım aboneliği) veya mikro ihracat yapan pek çok girişimci; ABD, İngiltere veya Estonya'da kurdukları şirketler (örneğin Delaware/Wyoming LLC veya UK Ltd) üzerinden Stripe, PayPal, Payoneer, Wise gibi küresel ödeme altyapılarını kullanmaktadır. Bu kuruluşlar da benzer şekilde "yüksek risk (high risk)", "dropshipping şüphesi" veya "Fikri Mülkiyet / DMCA ihlali" gerekçeleriyle hesapları kapatıp 90 ila 180 gün boyunca döviz cinsinden fonları (rolling reserve / held funds) dondurmaktadır.

      Yurt dışı merkezli ödeme kuruluşlarına karşı yürütülecek hukuki süreç, Türkiye'de TCMB lisansıyla faaliyet gösteren yerleşik kuruluşlardan farklılık gösterir:

      1. Türkiye'de Lisansı Bulunmayan Yabancı Kuruluşlar: Stripe veya PayPal gibi Türkiye'de 6493 sayılı Kanun kapsamında temsilciliği ve faaliyet izni bulunmayan kuruluşlarla yapılan sözleşmelerde, genellikle ABD (Kaliforniya/Delaware), İrlanda (Dublin - Stripe Payments Europe Ltd.) veya İngiltere (FCA) hukuku ve tahkim/mahkeme yetkisi kararlaştırılmaktadır.
      2. Resmi Hukuki İhtar (Formal Legal Demand Letter): Bu kuruluşların uyum (Legal & Compliance) departmanlarına, uluslararası kart kurallarına (Visa/Mastercard) ve sözleşmenin tabi olduğu ülke mevzuatına (örneğin AB PSD2 Direktifi veya ABD UCC/FinCEN kurallarına) atıf yapan, tüm kargo teslimat kanıtlarını (tracking numbers), tedarikçi faturalarını ve 3D Secure loglarını içeren İngilizce resmi avukat ihtarnamesi (Demand Letter) gönderilmesi, çoğu zaman tahkime gitmeden fonların serbest bırakılmasını sağlamaktadır.
      3. Türkiye'de Faaliyet Gösteren Küresel Kuruluşlar: Yurt dışı menşeli olmakla birlikte Türkiye'de yerleşik bir anonim şirket kurarak veya yerel bir ödeme kuruluşuyla ortaklık yaparak TCMB lisansı altında hizmet veren yapılarda ise doğrudan Türk mahkemeleri (Asliye Ticaret Mahkemeleri) ve TCMB denetim mekanizmaları yetkilidir. Uluslararası şirket yapıları ve sınır ötesi sözleşmeler hakkında Startup & Yatırım Hukuku alanında profesyonel destek alınması hak kayıplarını önleyecektir.

      X. Sanal POS Blokeleri ve Hakediş Kesintilerine İlişkin Yargıtay Emsal Kararları

      Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ve (kapatılan) 19. Hukuk Dairesi, banka ve ödeme kuruluşlarının üye işyeri hakedişlerine koyduğu blokeler ile ters ibraz kesintileri konusunda son derece net ve üye işyerini keyfi uygulamalara karşı koruyan içtihatlar geliştirmiştir:

      Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Üye İşyeri Blokesi ve Ölçülülük): "Davalı banka/ödeme kuruluşu ile davacı üye işyeri arasındaki sözleşmede, şüpheli işlemler ve ters ibraz (chargeback) riskine karşı bloke koyma yetkisi tanınmış olsa dahi; bu yetki süresiz, sınırsız ve keyfi olarak kullanılamaz. Davalı kuruluş, bloke koyduğu hakediş tutarlarına karşılık gelen somut harcama itirazlarını, kart hamillerinin başvurularını ve uluslararası kartlı sistem kuralları çerçevesinde devam eden geçerli bir inceleme bulunduğunu kanıtlamakla yükümlüdür. Somut bir chargeback talebi olmaksızın veya 3D Secure güvenlik doğrulaması ile gerçekleştirilip teslimatı ispatlanan işlemlerde salt soyut şüpheye dayanılarak hakedişlerin alıkonulması sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırıdır."
      Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (Kapatılan), Emsal Karar İlkesi (3D Secure ve İspat Yükü): "İnternet üzerinden sanal POS aracılığıyla yapılan satış işlemlerinde 3D Secure (güvenli ortak ödeme sayfası) sisteminin kullanılmış olması halinde, kart hamilinin cep telefonuna gönderilen şifre ile onay verildiğinden, işlemin kart hamili dışında yetkisiz kişilerce yapıldığı yönündeki itirazlarda üye işyerinin hile veya ağır kusuru ispatlanmadıkça tüm zararın üye işyerine yüklenmesi doğru değildir. Mahkemece bankacılık ve elektronik ödeme sistemleri konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak, her bir işlem bazında 3D Secure log kayıtları, kargo teslim belgeleri ve ters ibraz bildirim süreleri incelenmeden eksik inceleme ile hüküm kurulamaz."
      Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Emsal Karar İlkesi (Sözleşmesiz veya İspatsız Kesinti İadesi): "Üye işyeri hesabından 'ters ibraz / chargeback bedeli' adı altında resen tahsilat ve mahsup yapan ödeme kuruluşu, bu kesintinin dayanağı olan harcama itiraz belgelerini, kart bankasından gelen resmi geri ödeme taleplerini ve ürünün teslim edilmediğine dair kanıtları dosyaya sunmak zorundadır. Tek taraflı tutulan kurum içi ekran görüntülerinin delil niteliği olmayıp, ispatlanamayan kesintilerin ticari temerrüt faiziyle birlikte üye işyerine iadesi gerekir."

      XI. Bloke İtiraz İhtarnamesi Örneği, İhtiyati Tedbir ve Ticari Alacak Davası Süreci

      Sanal POS hesabı kapatılan ve içerideki hakedişlerine 180–540 gün bloke konulan bir ticaret şirketinin, nakit akışını en hızlı şekilde kurtarmak için izlemesi gereken hukuki yol haritası dört aşamadan oluşur:

      1. Adım: Delil Tespiti ve İşlem Mutabakat Dosyasının Hazırlanması

      Ödeme kuruluşu sanal POS paneline erişimi tamamen kapatmadan önce; paneldeki tüm başarılı işlem listesi, bloke edilen toplam bakiye ekran görüntüsü, işlemlerin 3D Secure onay durumları, her bir siparişe ait e-Fatura/e-Arşiv faturalar ve kargo teslimat tutanakları (barkodlu teslim bilgileri) eksiksiz olarak arşivlenmelidir.

      2. Adım: Noter Kanalıyla Resmi İhtarname ve Temerrüt Bildirimi (TTK m. 18/3)

      Ödeme kuruluşuna derhal noter aracılığıyla (veya KEP üzerinden) kapsamlı bir ihtarname keşide edilerek; blokenin hukuki dayanağının (somut chargeback belgelerinin veya mahkeme kararının) 3 iş günü içinde bildirilmesi, aksi halde bloke edilen tüm hakedişin ticari banka hesabına aktarılması ihtar edilmelidir. Bu ihtarname, ödeme kuruluşunu temerrüde düşürerek yüksek oranlı ticari avans faizinin işlemeye başlamasını sağlar.

      3. Adım: TCMB Şikayeti, İhtiyati Tedbir (HMK m. 389) ve Arabuluculuk (TTK m. 5/A)

      İhtarnameye rağmen ödeme yapılmazsa, eşzamanlı olarak 6493 sayılı Kanun kapsamında denetim makamı olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Ödeme Sistemleri ve Finansal Teknolojiler Genel Müdürlüğü nezdinde idari şikayet başvurusu yapılır. Ticari alacak davası açılmadan önce TTK m. 5/A uyarınca dava şartı zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulur; acil nakit sıkışıklığı ve telafisi imkansız zarar tehlikesi varsa Asliye Ticaret Mahkemesinden HMK m. 389 vd. uyarınca İhtiyati Tedbir (blokenin tedbiren kaldırılması veya paranın mahkeme veznesine/vadeli hesaba depo edilmesi) talep edilir.

      NOTER İHTARNAMESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR

      İHTARNAME


      KEŞİDECİ (ÜYE İŞYERİ): [Şirket Ticaret Unvanı, MERSİS No, Vergi No, Adres]
      VEKİLİ: Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adres]
      MUHATAP (ÖDEME KURULUŞU): [Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşu A.Ş. Unvanı, MERSİS No, Adres]
      KONU: Müvekkil şirkete ait [Üye İşyeri No] numaralı Sanal POS hesabının haksız olarak kapatılması ve [Tutar] TL tutarındaki hakediş alacağı üzerine konulan 180/540 günlük hukuka aykırı blokenin derhal kaldırılarak bedelin ödenmesi ihtarıdır.

      AÇIKLAMALAR :

      1. Müvekkil şirket, elektronik ticaret faaliyetleri kapsamında kuruluşunuz ile akdedilen Üye İşyeri Sözleşmesi uyarınca [Üye İşyeri No] numaralı Sanal POS altyapısını kullanmaktadır. Müvekkilin gerçekleştirdiği tüm satış işlemleri 3D Secure (güvenli ödeme doğrulaması) açık olarak yapılmış, satılan ürünlerin tamamı faturalandırılarak kargo şirketleri vasıtasıyla alıcılara eksiksiz teslim edilmiştir.

      2. Kuruluşunuz tarafından ../../2026 tarihinde gönderilen elektronik posta ile, hiçbir somut gerekçe ve belge gösterilmeksizin müvekkilin sanal POS hesabının kapatıldığı ve içeride bulunan toplam [Tutar] TL tutarındaki kesinleşmiş hakediş alacağının "olası ters ibraz (chargeback) risklerine karşılık" 180 gün süreyle bloke edildiği bildirilmiştir.

      3. 6493 sayılı Kanun m. 22 ve TCMB Yönetmeliği uyarınca kuruluşunuz nezdindeki ödeme fonları müvekkilin mülkiyetinde olup, henüz gerçekleşmiş hiçbir resmi ters ibraz (chargeback) başvurusu veya CMK m. 128 kapsamında verilmiş bir Sulh Ceza Hakimliği el koyma kararı bulunmaksızın tüm cironun bloke edilmesi; 6098 sayılı TBK m. 20-25 genel işlem koşulları denetimine, TMK m. 2 dürüstlük kuralına ve ölçülülük ilkesine açıkça aykırıdır.

      4. İşbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 (üç) iş günü içerisinde;

      • Bloke edilen [Tutar] TL tutarındaki hakediş alacağının tamamının müvekkilin sözleşmede tanımlı [IBAN No] numaralı banka hesabına nakden ve def'aten ödenmesini,
      • Şayet kart bankalarından (Issuer Bank) kuruluşunuza ulaşmış resmi bir harcama itirazı (chargeback) mevcut ise, yalnızca ilgili işleme ait resmi banka bildirim belgelerinin ve işlem detaylarının tarafımıza yazılı olarak tebliğ edilerek geri kalan tüm bakiyenin derhal serbest bırakılmasını,

      aksi takdirde müvekkilin uğradığı nakit akışı kaybı ve ticari zararlar nedeniyle temerrüt tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi (3095 s. Kanun m. 2/2) ve aşkın zarar (TBK m. 122) talepleriyle birlikte Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açılacağını, ayrıca 6493 sayılı Kanun'a muhalefet nedeniyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) nezdinde idari yaptırım başvurusunda bulunulacağını vekaleten ihtar ederiz.


      Keşideci Vekili
      Av. [Adı Soyadı]
      İmza


      XII. Sonuç

      Elektronik ticaret ekosisteminde faaliyet gösteren işletmelerin en hayati damarı olan nakit akışının, ödeme ve elektronik para kuruluşlarının tek taraflı ve denetimsiz kararlarıyla aylarca dondurulması, hukuk devletinde korunamayacak ağır bir mülkiyet ve sözleşme ihlalidir. İncelememizde ortaya konulan temel hukuki ilkeler şu şekilde özetlenmektedir:

      1. Süresiz ve Soyut Bloke Hukuka Aykırıdır: Ödeme kuruluşları, ortada kart bankalarından gelmiş somut bir ters ibraz (chargeback) başvurusu olmaksızın, salt "ileride itiraz gelebilir" varsayımıyla üye işyerinin tüm hakedişini 180 veya 540 gün boyunca bloke edemez.
      2. Genel İşlem Koşulları (TBK m. 20-25) Tacirleri de Korur: Matbu üye işyeri sözleşmelerinde yer alan ve ödeme kuruluşuna sınırsız/keyfi bloke ile gerekçesiz fesih yetkisi veren hükümler, dürüstlük kuralına ve ölçülülük ilkesine aykırı olduğu ölçüde hükümsüzdür.
      3. 3D Secure İşlemlerde Fraud Sorumluluğu Satıcıya Yıkılamaz: Tam 3D Secure doğrulaması ile yapılan ve kargo teslimatı/faturası kanıtlanan satışlarda, yetkisiz kullanım (fraud) riski uluslararası kart kuralları (Liability Shift) gereği kart bankasına aittir; ödeme kuruluşu bu bedeli satıcıdan kesemez.
      4. MASAK İncelemesi Bahanesiyle Süresiz El Konulamaz: 5549 sayılı Kanun m. 19/A uyarınca MASAK işlem erteleme tedbiri azami 7 iş günüdür. Sulh Ceza Hakimliği tarafından verilmiş bir adli el koyma kararı yoksa, ödeme kuruluşu MASAK bahanesiyle parayı tutamaz.
      5. Ticari Avans Faizi ve Aşkın Zarar Talep Edilebilir: Haksız bloke edilen fonlar için noter ihtarnamesi ile ödeme kuruluşu temerrüde düşürülmeli; arabuluculuk ve Asliye Ticaret Mahkemesinde açılacak davada yüksek oranlı ticari avans faizi ile munzam zarar talep edilmelidir.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.



      İlgili Makaleler

      SIKÇA SORULAN SORULAR

      Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları

      Hayır, soyut risk gerekçesiyle tüm bakiyeye 180 veya 540 gün bloke konulamaz. 6493 sayılı Kanun m. 22 ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 20-25 (Genel İşlem Koşulları) uyarınca, ödeme kuruluşunun hakedişleri tutabilmesi için kart bankalarından ulaşmış somut bir ters ibraz (chargeback) başvurusu veya adli bir el koyma kararı bulunması şarttır. Gerçekleşmiş bir itiraz yoksa tüm cironun aylarca alıkonulması hukuka aykırıdır ve ticari dava yoluyla tahsil edilebilir.

      Uluslararası kartlı ödeme sistemleri (Visa/Mastercard) kurallarındaki 'Sorumluluk Kayması' (Liability Shift) ilkesi ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi içtihatları uyarınca; Tam 3D Secure doğrulaması ile yapılan işlemlerde kart hamilinin 'işlemi ben yapmadım (dolandırıcılık/fraud)' itirazından doğan mali sorumluluk satıcıya değil, şifreyi doğrulayan kart bankasına (Issuer Bank) aittir. Üye işyerinin hileli bir eylemi ispatlanmadıkça ödeme kuruluşu bu tutarı satıcıdan kesemez.

      3D Secure yalnızca kart sahibinin kimliğini doğrular; malın teslim edildiğini kanıtlamaz. Bu nedenle 'ürün veya hizmet teslim edilmedi' kodlu ters ibrazlarda satıcı; sipariş sözleşmesini, alıcı adına kesilen e-Fatura/e-Arşiv faturayı ve kargo şirketinden alınan barkodlu teslim tutanağını (dijital ürünlerde IP indirme/aktivasyon loglarını) ödeme kuruluşuna sunarak itirazı çürütmeli ve blokenin kaldırılmasını talep etmelidir.

      Hayır, durduramaz. 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun m. 19/A uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı / MASAK tarafından verilebilecek idari 'işlem erteleme' (askıya alma) kararı en fazla 7 iş günü sürebilir. Bu 7 iş günü sonunda Sulh Ceza Hakimliği tarafından CMK m. 128 uyarınca verilmiş bir adli el koyma kararı yoksa, ödeme kuruluşunun MASAK bahanesiyle parayı tutmaya devam etmesi kanuna aykırıdır.

      Üye işyeri ile ödeme kuruluşu arasındaki uyuşmazlık her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olduğundan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 4 ve m. 5 uyarınca görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. Dava açılmadan önce TTK m. 5/A gereğince dava şartı olan ticari arabuluculuk sürecinin işletilmesi zorunludur; ancak arabuluculuk öncesinde veya sırasında HMK m. 389 uyarınca mahkemeden ihtiyati tedbir talep edilebilir.

      Evet, istenebilir. Ödeme kuruluşuna noter aracılığıyla ihtarname gönderilerek borçlu temerrüde düşürüldüğünde, 3095 sayılı Kanun m. 2/2 uyarınca bloke süresi boyunca işleyecek yüksek oranlı ticari temerrüt (avans) faizi talep edilebilir. Ayrıca haksız bloke yüzünden şirket kredi kullanmak zorunda kalmış veya kur farkı/tedarikçi cezası ödemişse, 6098 sayılı TBK m. 122 uyarınca faizi aşan (aşkın/munzam) zararların tazmini de dava konusu yapılabilir.

      6493 sayılı Kanun m. 22 uyarınca ödeme ve elektronik para kuruluşları, tahsil ettikleri ödeme fonlarını kendi malvarlıklarından ayrı olarak bankalar nezdindeki 'Ödeme Fonları Koruma Hesaplarında' tutmakla yükümlüdür. Kuruluşun iflası, tasfiyesi veya faaliyet izninin iptali halinde bu hesaplardaki paralar diğer tüm kanuni alacak önceliklerine (vergi, SGK vb.) bakılmaksızın doğrudan fon sahibi üye işyerlerine iade edilir.

      Yurt dışı merkezli ödeme kuruluşlarında sözleşmeler genellikle ABD, İrlanda (AB PSD2 Direktifi) veya İngiltere (FCA) mevzuatına tabidir. Bu kuruluşların uyum ve hukuk (Legal & Compliance) birimlerine; işlem faturalarını, kargo teslimat takip numaralarını (tracking logs), müşteri onaylarını ve 3D Secure kayıtlarını içeren İngilizce resmi avukat ihtarnamesi (Formal Legal Demand Letter) gönderilmeli ve ilgili ülke finansal ombudsmanına başvuru süreci başlatılmalıdır.

      5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu ile Bankalararası Kart Merkezi (BKM) / TÖDEB bildirim mekanizmaları kapsamında, bir üye işyerinin 'sahtecilik veya yüksek risk' koduyla sektörel veri tabanına bildirilmesi için somut ve kanıtlanmış bir kural ihlali bulunmalıdır. Haksız ve soyut şüpheyle yapılan bildirimler diğer ödeme kuruluşlarından POS alınmasını engellediğinden, TTK m. 56 ve TMK m. 24-25 uyarınca kayıtların silinmesi ve ticari itibar tazminatı davasına konu edilebilir.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.

      Av. Celil Işık
      Av. Celil Işık Yönetici Ortak · Avukat
      Ticaret ve şirketler hukuku, teknoloji, e-ticaret, dijital platformlar, kripto varlıklar, startup yatırımları ve KVKK alanlarında şirketlere ve girişimcilere hukuki danışmanlık sunmaktadır.
      1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB meslek kuralları çerçevesinde genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış ve Işıkoğlu Partners Hukuk Bürosu tarafından incelenmiştir.
      İletişim
      Merkez Ofis
      Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
      Dragos Center No 15
      iletisim@isikoglupartners.com
      +90 531 869 3827

      Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

      Hukuki Hesaplama Araçları

      4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve güncel AAÜT/Arabuluculuk tarifeleri çerçevesinde hazırlanan interaktif hukuki hesaplama araçları.

      Ana Sayfa › Hesaplama Araçları › Hesaplama
      Hukuki Hesaplama Aracı

      Hukuk Hukuki Kontrol: Işıkoğlu Partners Güncel Mevzuat: 2026 Yürürlük Parametreleri

      Diğer Hukuki Hesaplama Araçları

      International Legal Practice in Istanbul, Türkiye

      Işıkoğlu Partners advises foreign corporations, venture-backed technology companies, digital platforms and cross-border investors across corporate formation, M&A, CMB crypto/FinTech licensing, KVKK data protection, commercial debt recovery and international arbitration.

      Direct Counsel via WhatsApp (+90 531 869 3827) Email: iletisim@isikoglupartners.com
      Multilingual Legal Counsel & Sworn Interpreter Coordination (Notary · Title Deed · Trade Registry · Courts)
      Our Istanbul team provides direct English-speaking legal representation alongside accredited sworn interpreter coordination in Russian (Русский), Arabic (العربية), German (Deutsch), Persian, French and 12 additional languages for powers of attorney, real estate closings, company formation, banking/MASAK compliance and court proceedings.

      Core International Practice Areas

      Turkish Law Guides in English (46 Publications)

      Comprehensive statutory and case-law guides prepared by our Istanbul legal team for international investors, corporations and foreign nationals.

      English Legal Desk › Practice Area
      International Legal Practice

      Istanbul, Türkiye Turkish Practice Page: Faaliyet Alanları →
      Hukuki Geçerlilik & Uyum Testleri

      Tahliye taahhütnamesi geçerliliği, KVKK ve VERBİS kayıt yükümlülüğü, e-ticaret ETBİS/İYS uyumu, işçi haklı fesih şartları, şirket ortaklık sözleşmesi ve yabancı yatırımcı uygunluk kriterlerini ilgili kanun maddelerine göre adım adım kontrol edin.

      Uyum Testi

      Hukuk Hukuki İnceleme: Işıkoğlu Partners

      Diğer Hukuki Uyum & Geçerlilik Testleri

      Hukuk & Ticaret Terimleri Sözlüğü (A–Z)

      Türk hukuku, ticari sözleşmeler, icra-iflas, gayrimenkul, miras, iş hukuku, girişim sermayesi ve teknoloji hukukunda en sık karşılaşılan kavramların kanun dayanaklı tanımları ve uygulama rehberleri.

      Ana Sayfa › Hukuk Sözlüğü › Hukuk Terimi
      Hukuk Terimi
      Hukuk Kanuni Dayanak: - İnceleyen: Işıkoğlu Partners
      KISA HUKUKİ TANIM ÖZETİ

      Aynı Alandaki Diğer Hukuk Terimleri

      Yüksek Mahkeme & Kurul Emsal Karar İncelemeleri

      Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulları, Hukuk ve Ceza Daireleri, Danıştay, Anayasa Mahkemesi, Kişisel Verileri Koruma Kurulu ve Rekabet Kurulunun iş dünyasını ve bireyleri doğrudan ilgilendiren yerleşik içtihat ilkeleri.

      Emsal Karar İncelemesi
      Hukuk Merci: Yüksek Mahkeme Künye: İçtihat Analiz: Işıkoğlu Partners
      YERLEŞİK HUKUKİ İLKE ÖZETİ

      ISTANBUL · TÜRKİYE
      International Legal Practice

      WhatsApp (+90 531 869 3827) iletisim@isikoglupartners.com

      Legal Guide

      WhatsApp'tan Sorun