Özet
Mekana özel ölçü alınarak projelendirilen mutfak dolapları, giyinme odaları, iç kapılar ve anahtar teslim iç mimarlık işleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 207 satım sözleşmesi değil; TBK m. 470 ve devamında düzenlenen eser sözleşmesi (istisna akdi) niteliğindedir. Bu sözleşmelerde yüklenici belirli bir imalat ve montaj sonucunu süresinde ve ayıpsız biçimde ortaya koymayı taahhüt eder; teslimdeki gecikmelerde iş sahibi TBK m. 473 kapsamında süresinden önce dönme veya gecikme cezası/tazminatı talep edebilirken, montaj sonrası ayıplarda TBK m. 474–478 ihbar ve seçimlik hak kuralları işler. Yer ölçüsü ve teknik proje onayı sonrasında müşterinin talep ettiği malzeme, aksesuar veya tasarım revizyonları ise TBK m. 480–481 çerçevesinde ek iş (fazla imalat) fark bedeli ve teslim süresinin uzatılması sonucunu doğurur. Müşterinin işi kendi isteğiyle durdurması veya cayması halinde yüklenici, TBK m. 484–485 uyarınca yapılan imalat giderleri ile yoksun kaldığı kârı talep edebilir. Uyuşmazlıklarda ise müşteri özel kullanım amaçlı tüketici ise 6502 sayılı TKHK m. 3/1-l gereği Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi, iş ticari mekan için yapılmışsa Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Özel Ölçü Mobilya ve İç Mimarlık Projelerinde Sözleşme Tipinin Önemi
Konutlarda ve ticari mekanlarda yaptırılan özel ölçü mutfak dolapları, giyinme odaları, duvar panelleri, lake kapılar ve anahtar teslim iç mimarlık tadilatları, yüksek bütçeli ve uzun üretim takvimli projelerdir. Uygulamada taraflar çoğu zaman yalnızca basit bir teklif formu, WhatsApp yazışması veya kaporaya ilişkin banka dekontuyla çalışmaya başlamakta; bunun sonucunda teslim tarihinde yaşanan aksamalar, montaj sırasındaki ölçü hataları ve imalat ortasında müşteriden gelen malzeme değişiklik talepleri ciddi hukuki ihtilaflara dönüşmektedir.
Bu uyuşmazlıkların doğru çözümlenebilmesi için öncelikle kurulan hukuki ilişkinin sıradan bir eşya satışı değil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi (istisna akdi) olduğunun saptanması gerekir. Zira eser sözleşmesi; bedelin sonradan uyarlanması, iş sahibinin keyfi feshinin sonuçları, fazla imalatın ispatı ve montaj ayıbında sorumluluk süreleri açısından satım sözleşmesinden tamamen farklı hükümlere tabidir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Kefalet Sözleşmesi: Türleri ve Sorumluluk başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Bu incelemede; borçlar hukuku, tüketici hukuku ve ticaret hukuku perspektiflerinden özel ölçü mobilya ve iç mimarlık sözleşmelerindeki teslim gecikmeleri, montaj ayıpları, revizyon fark bedelleri, TBK m. 484–485 kapsamındaki fesih/cayma tazminatları ve görevli mahkeme ayrımı Yargıtay 6. Hukuk Dairesi (ve mülga 15. Hukuk Dairesi) ilkeleri ışığında ele alınmaktadır.
II. TBK m. 470 Eser Sözleşmesi Niteliği ve Satım Sözleşmesinden Temel Farkları
Bir mobilya mağazasından sergilenen hazır yemek masasının veya koltuğun satın alınması TBK m. 207 anlamında taşınır satımı iken; müşterinin mutfağının, banyosunun veya mağazasının yerinde ölçüsünün alınıp teknik çizim hazırlanması, dolapların mekana özgü kesilmesi, boyanması ve mahallinde monte edilmesi işlemi TBK m. 470 kapsamında eser sözleşmesidir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Hammadde ve Döviz Kuru Şoklarında Uzun Süreli Tedarik Sözleşmelerinin Uyarlanması (TBK m. 138 Aşırı İfa Güçlüğü) ve Mücbir Sebep başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 470: "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir."
Satım sözleşmesi ile eser sözleşmesi arasındaki en belirleyici hukuki farklar şunlardır: Birincisi, eser sözleşmesinde yüklenici (mobilya atölyesi veya iç mimarlık firması) işi sadakat ve özen borcu (TBK m. 471) altında bizzat veya kendi gözetiminde yürütmek, malzeme ve mekan kusurlarını önceden iş sahibine bildirmek (ihbar külfeti) zorundadır. İkincisi, müşteri iş devam ederken dahi sözleşmeyi tek taraflı sona erdirme yetkisine sahiptir ancak bunun mali sonuçlarına katlanır (TBK m. 484). Üçüncüsü, bedel sözleşmede kesin olarak bağlanmamışsa yapılan işin değerine ve rayicine göre sonradan hesaplanabilir (TBK m. 481).
III. Yer Ölçüsü, 3D Proje Onayı ve İşe Başlama Sürecinde Tarafların Yükümlülükleri
Özel ölçü mutfak ve iç mimarlık projelerinde işin doğru yürümesi, yüklenicinin yerinden alacağı rölöve ölçüsü ve hazırlayacağı teknik çizimlerin iş sahibi tarafından onaylanmasına bağlıdır. Yüklenicinin ham sıva veya kaba inşaat aşamasında aldığı ölçülerde, müşterinin sonradan şap atması, seramik döşemesi veya duvar örmesi mekan net ölçülerini değiştirecektir.
Bu nedenle sözleşmelerde teslim süresinin başlangıcı olarak yalnızca kapora ödeme tarihi değil; "inşaatın kaba/ince işlerinin bitirilmesi, kesin yer ölçüsünün alınması ve 3D/teknik imalat projesinin iş sahibi tarafından yazılı olarak onaylanması" tarihi esas alınmalıdır. Müşteri altyapıyı (su, elektrik tesisatı, zemin şapı) montaja hazır hale getirmediği veya projeyi onaylamadığı sürece yüklenicinin teslim süresinin işlemeye başlamadığı, bu aşamadaki beklemelerin yüklenici temerrüdü sayılmayacağı Yargıtay 6. Hukuk Dairesi uygulamalarında açıkça kabul edilmektedir.
Buna karşılık yüklenici, ölçü aldığı mekanın duvarındaki eğriliği, nem sorununu veya kolon çıkıntısını mesleki bilgisi gereği fark etmek ve proje çiziminde buna uygun çözüm üretmekle yükümlüdür. TBK m. 472/3 uyarınca yüklenici, iş sahibinin verdiği malzeme veya gösterdiği yerdeki bozukluğun eserin ayıpsız meydana getirilmesini tehlikeye düşüreceğini derhal bildirmezse doğacak zarardan bizzat sorumlu olur.
IV. Teslim Gecikmesi, TBK m. 473 Süresinden Önce Dönme Hakkı ve Gecikme Cezai Şartı
Özel ölçü mobilya ve mutfak sözleşmelerinde en sık yaşanan uyuşmazlık, yüklenicinin taahhüt ettiği teslim tarihinde montajı tamamlamaması veya işi aylarca sürüncemede bırakmasıdır. Teslim tarihinin geçirilmesi halinde TBK m. 117 uyarınca borçlunun temerrüdü hükümleri devreye girer; sözleşmede kesin bir teslim günü (örneğin "30.09.2026 tarihinde montaj tamamlanacaktır") kararlaştırılmışsa ayrıca ihtar çekilmesine gerek olmaksızın o günün dolmasıyla yüklenici temerrüde düşer.
Ancak TBK m. 473, iş sahibine teslim günü gelmeden dahi sözleşmeden dönme imkanı tanıyan çok güçlü bir düzenleme öngörmüştür:
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 473/1: "Yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirmesi ya da işsahibine yüklenemeyecek bir sebeple ortaya çıkan gecikme yüzünden bütün tahminlere göre yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceğinin açıkça anlaşılması hâlinde, işsahibi teslim için belirlenen günü beklemek zorunda olmaksızın sözleşmeden dönebilir."
Teslim gecikmesi durumunda iş sahibinin kullanabileceği başlıca haklar şunlardır: Sözleşmeden dönerek ödediği avans/kapora bedelini faiziyle geri almak ve menfi/müspet zarar tazminatı istemek (TBK m. 125), işi üçüncü bir mobilyacıya tamamlattırıp aradaki maliyet farkını talep etmek (TBK m. 113 nama ifa), sözleşmede öngörülmüşse günlük/haftalık gecikme cezai şartını (TBK m. 179/2 ifaya eklenen cezai şart) istemek ve konutun veya işyerinin kullanılamamasından doğan kira mahrumiyetini/konaklama giderini tazmin ettirmektir.
V. Proje Onayı Sonrası Müşteri Revizyonları, Fazla İmalat ve TBK m. 480–481 Bedel Artışı
İmalat ve iç mimarlık projelerinin doğası gereği, sözleşme imzalanıp proje onaylandıktan sonra müşteriler sıklıkla ek isteklerde bulunmaktadır: Örneğin kapakların MDF lam yerine lake boya yapılması, mermer tezgahın porselen kuvarsa çevrilmesi, ada mutfak veya ek boy dolap ilave edilmesi ya da gizli LED aydınlatma eklenmesi. Bu tür değişikliklerin hukuki sonucu, sözleşmedeki bedel belirleme yöntemine (TBK m. 480 götürü bedel vs. TBK m. 481 yaklaşık/değere göre bedel) göre şekillenir.
- Götürü Bedel Sözleşmelerde Ek İş / Revizyon (TBK m. 480): Taraflar kesin bir toplam bedel kararlaştırmışsa yüklenici kural olarak malzeme veya işçilik pahalılığını bahane ederek fiyatı artıramaz (olağanüstü hal uyarlaması saklıdır). Ancak iş sahibinin bizzat istediği proje dışı fazla imalat ve malzeme revizyonları götürü bedele dahil değildir! Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre; sözleşme kapsamı dışında iş sahibinin talimatı veya onayıyla yapılan her ilave iş ve malzeme yükseltmesi için yüklenici TBK m. 526 vd. vekaletsiz iş görme veya TBK m. 481 serbest piyasa rayici üzerinden revizyon fark bedeli ile buna orantılı ek teslim süresi talep etme hakkına sahiptir.
- Yaklaşık / Değere Göre Bedel Sözleşmelerde Hesaplama (TBK m. 481): Sözleşmede kesin bedel belirlenmemiş veya tahmini/yaklaşık bir bütçe üzerinden anlaşılmışsa, nihai bedel eserin yapıldığı yer ve zamandaki değerine, yüklenicinin fiilen harcadığı emek ve malzeme giderlerine göre belirlenir. Yaklaşık bedel iş sahibinin kusuru olmaksızın aşırı şekilde aşılacaksa iş sahibi TBK m. 482 uyarınca sözleşmeden dönebilir.
Uygulamada yüklenicilerin revizyon fark bedeli alacağını kaybedebildiği en önemli nokta ispat sorunudur. HMK m. 200 senetle ispat kuralı sınırlarını aşan ek imalatların müşteri tarafından yazılı (imzalı revizyon formu, kurumsal e-posta veya onay içeren WhatsApp/SMS yazışması) olarak talep edildiği kanıtlanmalıdır; aksi halde müşteri "ben değişiklik istemedim, yüklenici kendi inisiyatifiyle yaptı" savunmasıyla fark bedelini ödemekten kaçınabilir.
VI. Montaj Ayıbı, Malzeme Kusuru, İhbar Külfeti ve TBK m. 475 Seçimlik Haklar
Eser sözleşmesinde ürün atölyede kusursuz üretilse dahi, duvar terazisi, menteşe ayarı, tezgah silikonlaması veya ankastre boşluklarının hatalı montajı eseri ayıplı hale getirir. Teslimden sonra iş sahibi TBK m. 474 uyarınca işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve varsa açık ayıpları uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır; ihmal ederse eseri o haliyle kabul etmiş sayılır.
Zamanla ortaya çıkan (örneğin 3 ay sonra kabaran kapaklar, çatlayan tezgah ek yeri, sarkan sürgü rayları gibi) gizli ayıplarda ise TBK m. 477/3 uyarınca ayıbın ortaya çıktığı anda gecikmeksizin yükleniciye bildirim yapılmalıdır. Yüklenici ağır kusuruyla ayıbı gizlemişse ihbar süresine uymayan iş sahibine karşı bu itirazı ileri süremez. Usulüne uygun ayıp ihbarından sonra iş sahibinin TBK m. 475'teki seçimlik hakları devreye girer:
- Sözleşmeden Dönme (TBK m. 475/1-1): Eser iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşmeye aykırı ise sözleşmeden dönüp tüm bedeli iade isteme (ancak iş sahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracak sabit imalatlarda dönme hakkı sınırlanır).
- Bedelden Tenzil (TBK m. 475/1-2): Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelin azaltılmasını (semen tenzili) talep etme.
- Ücretsiz Onarım (TBK m. 475/1-3): Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ayıplarının giderilmesini ve yeniden montajını isteme.
VII. Eser Sözleşmesinde Ayıp Zamanaşımı Süreleri (TBK m. 478: 2 Yıl, 5 Yıl ve 20 Yıl Ayrımı)
Özel ölçü mobilya ve iç mimarlık işlerinde ayıp nedeniyle açılacak davaların tabi olduğu zamanaşımı süreleri TBK m. 478'de eserin niteliğine göre üç ayrı katmana ayrılmıştır:
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 478: "Yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse, bu sebeple açılacak davalar, teslim tarihinden başlayarak, taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde iki yılın, taşınmaz yapılardaki eserlerde beş yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa, ayıplı eserin niteliğine bakılmaksızın yirmi yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar."
Bağımsız durabilen bir giyinme ünitesi veya kitaplık taşınmaz yapı dışındaki eser olarak 2 yıllık zamanaşımına tabi iken; binanın duvarlarına, tesisatına ve mekan bütünlüğüne sabitlenen komple anahtar teslim iç mimarlık tadilatı, asma tavan, duvar kaplaması ve gömme sabit imalatlarda Yargıtay uygulamasında 5 yıllık taşınmaz yapı eseri zamanaşımının uygulanıp uygulanmayacağı somut teknik bilirkişi raporuyla değerlendirilmektedir. Yüklenicinin ağır kusuru veya hilesi (örneğin suya dayanıklı marin MDF yerine standart sunta kullanıp gizlemesi) halinde zamanaşımı süresi her durumda 20 yıldır.
| Uyuşmazlık Konusu | Yasal Dayanak | Uygulanacak Hukuki Rejim / Süre | Görevli Merci |
|---|---|---|---|
| Teslim Gecikmesi / Süresinden Önce Dönme | TBK m. 473, m. 117, m. 125 | Kesin vadede ihtarsız temerrüt; imalat geride kalmışsa vade öncesi dönme | Tüketici Mahkemesi / THH veya Ticaret Mahkemesi |
| Proje Onayı Sonrası Müşteri Revizyonu | TBK m. 480, m. 481, m. 526 | Yazılı/delilli ek iş talebinde piyasa rayici fark bedeli + ek teslim süresi | Sözleşme tarafının sıfatına göre Tüketici / Ticaret Mah. |
| Montaj ve Malzeme Ayıbı | TBK m. 474, m. 475, m. 477 | Açık ayıpta uygun süre, gizli ayıpta derhal ihbar; 3 seçimlik hak | Tüketici (<186.000 TL THH) / Ticari Asliye Ticaret |
| Ayıptan Doğan Dava Zamanaşımı | TBK m. 478 | Taşınır eserde 2 yıl, taşınmaz yapılarda 5 yıl, ağır kusurda 20 yıl | İlgili Görevli Mahkeme / Hakem Heyeti |
| Müşterinin İşi Keyfi Feshi / İmkansızlık | TBK m. 484 ve TBK m. 485 | Yapılmış kısım bedeli + malzeme gideri + yüklenicinin beklenen kâr kaybı | Tüketici Mahkemesi veya Asliye Ticaret Mahkemesi |
VIII. Müşterinin İşten Cayması veya İfayı İmkansızlaştırması Halinde TBK m. 484–485 Hakları
Özel ölçü mobilya ve iç mimarlık sektöründe sıkça yaşanan bir diğer kriz, müşterinin ölçüler alınıp atölyede plakalar kesildikten veya özel malzemeler ithal edildikten sonra "evi satmaya karar verdim", "tasarımdan vazgeçtim" ya da "başka firmayla anlaştım" diyerek sözleşmeden caymak ve verdiği kaporayı geri istemek üzere harekete geçmesidir.
Bu noktada TBK m. 484 ve m. 485 hükümleri yüklenici üreticiyi güçlü biçimde korumaktadır:
- Tam Tazminat Karşılığı Keyfi Fesih (TBK m. 484): İş sahibi, eser tamamlanmadan önce yapılmış olan kısmın karşılığını ödemek ve yüklenicinin bütün zararlarını gidermek koşuluyla sözleşmeyi feshedebilir. Burada "bütün zararlar" kavramı, yalnızca atölyede kesilen sunta veya satın alınan menteşe giderlerini değil; yüklenicinin o işi tamamlaması halinde elde edeceği yoksun kalınan net kârı (müspet zararı) da kapsamaktadır (TBK m. 484 uygulamasında yüklenicinin yapmaktan kurtulduğu masraflar ve başka işten kazandığı gelirler mahsup edilir).
- İş Sahibi Yüzünden İfanın İmkansızlaşması (TBK m. 485): Eserin tamamlanması iş sahibi ile ilgili beklenmedik bir olay dolayısıyla imkansızlaşırsa (örneğin dairenin el değiştirmesi, dairede müşteriden kaynaklı inşaat yasağı veya mücbir engel oluşması), TBK m. 485/1 uyarınca yüklenici yaptığı işin değerini ve bu değere girmeyen giderlerini isteyebilir; imkansızlığın doğmasında iş sahibi kusurluysa TBK m. 485/2 gereğince yüklenici ayrıca uğradığı diğer zararların ve beklenen kârın tazminini de talep edebilir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 485: "Eserin tamamlanması, işsahibi ile ilgili beklenmedik olay dolayısıyla imkânsızlaşırsa yüklenici, yaptığı işin değerini ve bu değere girmeyen giderlerini isteyebilir. İmkânsızlığın ortaya çıkmasında işsahibi kusurluysa, yüklenicinin ayrıca tazminat isteme hakkı vardır."
IX. Montaj/Teslim Tutanağının İspat Gücü ve Tüketici Mahkemesi vs. Ticaret Mahkemesi Görevi
Birçok mobilya ve iç mimarlık davasının sonucu, montaj bittiğinde imzalanan Montaj ve Teslim Tutanağının içeriğine göre şekillenmektedir. Tutanak olmaksızın montaj bitirilip çıkıldığında yüklenici eseri teslim ettiğini ispatlamakta zorlanırken; müşteri de tutanağa şerh (ihtirazi kayıt) düşmeden "eksiksiz ve sağlam teslim aldım" imzasını attığında sonradan açık ayıpları ileri sürme hakkını yitirmektedir. İdeal teslim tutanağında tespit edilen ufak eksikler (örneğin "bir adet kulp değişecek, sol baza ayağı ayarlanacak") tek tek yazılmalı ve bakiye ödemenin kalan kısmı bu eksiklerin giderilmesine bağlanmalıdır.
Görevli mahkeme ayrımında ise 6502 sayılı TKHK m. 3/1-l bendi belirleyicidir. Eski kanun döneminde eser sözleşmeleri tüketici işlemi sayılmıyorken, 6502 sayılı Kanun m. 3/1-l hükmü eser sözleşmelerini açıkça tüketici işlemi tanımına dahil etmiştir. Buna göre:
- Müşteri kendi şahsi veya ailevi ihtiyacı (ev mutfağı, giyinme odası) için sözleşme yapmışsa, uyuşmazlık tüketici işlemidir: 2026 yılı itibarıyla 186.000 TL altındaki taleplerde Tüketici Hakem Heyeti, 186.000 TL ve üzerindeki taleplerde zorunlu arabuluculuk sonrası Tüketici Mahkemesi görevlidir.
- Sözleşme her iki tarafın ticari işletmesi için (örneğin bir otel, restoran, kafe, mağaza veya şirket ofisi dekorasyonu için) yapılmışsa, uyuşmazlık 6102 sayılı TTK m. 4 uyarınca ticari davadır ve TTK m. 5/A uyarınca zorunlu arabuluculuk sonrası Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir.
X. Pratik Uygulama: Özel Ölçü Mobilya Teslim Gecikmesi ve Montaj Ayıbına İlişkin İhtarname Örneği
Özel ölçü mutfak veya iç mimarlık işini kararlaştırılan tarihte teslim etmeyen ya da ayıplı montaj yapan yükleniciye karşı TBK m. 473–475 ve 6502 sayılı Kanun kapsamında gönderilecek noter ihtarnamesi taslağı aşağıda yer almaktadır:
İHTARNAME TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR
İHTARNAME
| KEŞİDECİ (İŞ SAHİBİ) | : [Müşteri / Şirket Adı Soyadı veya Unvanı, TCKN/VKN, Adresi] |
| VEKİLİ | : Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi] |
| MUHATAP (YÜKLENİCİ) | : [Mobilya / İç Mimarlık Şirketi Unvanı, VKN, Adresi] |
| KONU | : ../../2026 tarihli Özel Ölçü Mutfak ve Mobilya İmalat/Montaj Sözleşmesi uyarınca teslim gecikmesi ve montaj ayıplarının 7 gün içinde giderilmesi, aksi halde TBK m. 473–475 uyarınca sözleşmeden dönüleceği ve ödenen bedellerin tazminatla tahsil edileceği ihtarıdır. |
AÇIKLAMALAR :
1. Taraflar arasında ../../2026 tarihinde imzalanan eser sözleşmesi uyarınca muhatap şirket, keşidecinin [Adres] adresindeki konutuna ait özel ölçü mutfak dolapları, kuvars tezgah ve giyinme odası ünitelerinin imalatını ve montajını toplam [Tutar] TL bedel karşılığında üstlenmiştir. İşbu bedelin [Tutar] TL tutarındaki kısmı banka havalesiyle peşin olarak ödenmiştir.
2. Sözleşmenin 4. maddesi ve yer ölçüsü/proje onay tarihi olan ../../2026 tarihine göre imalat ve montajın en geç ../../2026 tarihinde eksiksiz tamamlanması gerekirken, anılan tarih üzerinden [Gün] gün geçmiş olmasına rağmen mutfak kapakları takılmamış, boy dolap ünitesi hatalı ölçüde kesilmiş ve mevcut montajda duvar terazisi ile tezgah birleşim yerlerinde açık ayıplar bırakılmıştır.
3. Tarafınıza yapılan sözlü ve yazılı uyarılara rağmen eksiklikler giderilmemiştir. 6098 sayılı TBK m. 473, m. 474 ve m. 475 (ve tüketici işlemi kapsamında 6502 sayılı Kanun m. 13–15) hükümleri uyarınca; işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 (yedi) gün içinde onaylı 3D projeye tam uygun biçimde eksik imalatların tamamlanmasını ve teknik tutanakta fotoğrafıyla sabit olan montaj ayıplarının ücretsiz olarak giderilmesini ihtar ederiz (veya: edim tamamen boşa çıktığından ve gecikme tahammül sınırını aştığından TBK m. 473 uyarınca sözleşmeden dönülerek ödenen tutarın iadesi talep olunur).
4. Verilen bu kesin süre sonunda dahi edimin sözleşmeye uygun biçimde eksiksiz ve ayıpsız teslim edilmemesi halinde; başkaca bir ihtara gerek kalmaksızın sözleşmeden dönüleceği, ödenen [Tutar] TL avansın ticari/yasal faiziyle ve sözleşmede öngörülen gecikme cezai şartı ile birlikte iadesi, ayrıca işin başka bir yükleniciye tamamlattırılmasından doğacak fiyat farkı ve mahrum kalınan kira/konaklama zararlarının mahkeme kanalıyla talep edileceği hususu ihtaren bildirilir.
Sayın Noter; işbu üç nüsha ihtarnamenin bir nüshasının muhataba tebliğini, tebliğ şerhli bir nüshasının tarafıma verilmesini talep ederim.
Keşideci Vekili Av. [Adı Soyadı]
İmza
XI. Mobilya Üreticileri, İç Mimarlar ve Müşteriler İçin Sözleşme ve Teslim Kontrol Listesi
- Proje ve Numune Ekli Yazılı Sözleşme: Sözleşmeye kullanılacak MDF/sunta kalınlığı, lake/akrilik kodu, menteşe/ray markası (örneğin frenli sistem), tezgah taşı cinsi ve imzalı 2D/3D ölçü çizimleri eklenmelidir.
- Teslim Süresi Başlangıcı ve Altyapı Şartı: Sürenin kesin yer ölçüsü ve proje onayıyla başlayacağı, tesisat ve zemin gecikmelerinin süreye ekleneceği açıkça yazılmalıdır.
- Yazılı Revizyon Formu Prosedürü: Proje onayı sonrası talep edilecek her malzeme veya ölçü değişikliği için tutarı ve ilave gün sayısını gösteren yazılı revizyon onayı alınmadan imalata geçilmemelidir.
- Hakedişe Bağlı Kademeli Ödeme Planı: Peşin kapora, kesim/imalat aşaması ara ödemesi ve montaj teslim tutanağı sonrası son bakiye ödeme oranları netleştirilmelidir.
- Şerhli Montaj ve Teslim Tutanağı: Montaj tamamlandığında her iki tarafça imzalanan tutanakta varsa tespit edilen rötuş eksiklikleri kalem kalem yazılmalı ve giderim tarihi belirlenmelidir.
XII. Sonuç
Özel ölçü mobilya, mutfak ve iç mimarlık sözleşmeleri, standart ürün satışlarından farklı olarak tasarım, mekan rölövesi, atölye imalatı ve saha montajını birleştiren teknik eser sözleşmeleridir. İncelememizde vurgulanan temel hukuki esaslar şunlardır:
- TBK m. 470 Eser Sözleşmesi Rejimi Uygulanır: Teslimde gecikme halinde TBK m. 473 uyarınca vade öncesi dahi sözleşmeden dönme, montaj ayıbında ise TBK m. 474–478 ihbar, seçimlik haklar ve 2/5/20 yıllık zamanaşımı kuralları geçerlidir.
- Revizyon Fark Bedeli Yazılı Onayla İspatlanır: Götürü bedelli sözleşmede (TBK m. 480) müşterinin sonradan istediği ek imalat ve malzeme değişimleri ayrı bedele (TBK m. 481 rayicine) ve ek teslim süresine tabidir; ancak talebin yazılı veya elektronik kayıtla kanıtlanması şarttır.
- Keyfi Caymada TBK m. 484–485 Koruması Devreye Girer: Üretim başladıktan sonra müşterinin keyfi vazgeçmesi halinde yüklenici yalnızca harcadığı malzeme bedelini değil, o işten beklediği net kâr kaybını da talep edebilir.
- Görevli Yargı Yeri Müşterinin Sıfatına Göre Değişir: Konut sahibi tüketici ile yapılan işler 6502 sayılı Kanun m. 3/1-l gereği Tüketici Hakem Heyeti (2026 sınırı <186.000 TL) veya Tüketici Mahkemesi görevine; ticari işletme mekanları ise Asliye Ticaret Mahkemesi görevine girer.
Tarafların teknik çizim, malzeme spesifikasyonu ve revizyon onay mekanizmasını içeren kapsamlı bir eser sözleşmesi düzenlemesi, proje sonundaki maliyet ve süre uyuşmazlıklarını asgariye indirecektir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK m. 470-486 Eser Sözleşmesi Hükümleri)
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (m. 3/1-l Tüketici İşlemi, m. 73/A Arabuluculuk)
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK m. 4, m. 5/A Ticari Davalarda Arabuluculuk)
- Yargıtay Emsal Karar Arama Sistemi (6. Hukuk Dairesi, Mülga 15. HD ve 3. HD İçtihatları)
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Tazminat Davası Türleri ve Süreçleri
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kapsamında maddi ve manevi tazminat davası nasıl açılır, türleri nelerdir, haksız fiil,... -
Sözleşme İhlali ve Hukuki Sonuçları
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kapsamında sözleşme ihlali, borçlunun temerrüdü, ifa imkansızlığı, ayıplı ifa halleri,... -
Haksız Fiil Tazminatı: Şartlar ve Hesaplama
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 ve devamı hükümleri uyarınca haksız fiil sorumluluğu, maddi ve manevi zarar... -
İhtarname Nedir ve Nasıl Çekilir
İhtarname kavramı, hukuki niteliği, noter aracılığıyla ihtarname çekme usulü, temerrüt oluşumu, zorunlu unsurlar, KEP... -
Vekaletname Türleri: Kapsamlı Rehber
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 502 ve devamı maddeleri kapsamında vekaletname türleri, genel ve özel vekalet...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Mekanın yerinde ölçüsü alınarak projelendirilen, atölyede imal edilip mahallinde monte edilen özel ölçü mutfak, giyinme odası ve iç mimarlık işleri 6098 sayılı TBK m. 470 kapsamında eser sözleşmesi (istisna akdi) niteliğindedir. Hazır bir mobilyanın mağazadan satın alınmasından farklı olarak burada yüklenici belirli bir imalat ve montaj sonucunu ayıpsız biçimde ortaya koymayı borçlanır.
Evet. 6098 sayılı TBK m. 473/1 uyarınca yüklenici işe zamanında başlamaz, sözleşmeye aykırı şekilde geciktirir veya iş sahibine yüklenemeyecek nedenlerle kararlaştırılan tarihte işi bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa, iş sahibi teslim günü gelmeden dahi sözleşmeden dönebilir. Teslim tarihi geçilmişse TBK m. 125 uyarınca aynen ifa ve gecikme tazminatı ya da sözleşmeden dönerek ödenen avansın iadesi ile zarar tazmini talep edilebilir.
Evet. Sözleşme TBK m. 480 uyarınca götürü bedelli yapılmış olsa bile, müşterinin proje onayından sonra talep ettiği model, malzeme, aksesuar veya ek dolap değişiklikleri sözleşme dışı fazla imalat sayılır. Yüklenici bu revizyonların müşteri tarafından yazılı veya elektronik olarak istendiğini ispatladığı takdirde TBK m. 481 piyasa rayici uyarınca fark bedeli ve imalatın uzaması oranında ek teslim süresi talep edebilir.
Haklı bir sebep (örneğin yüklenicinin gecikmesi veya ayıplı üretimi) olmaksızın müşteri kendi isteğiyle işten cayarsa 6098 sayılı TBK m. 484 ve m. 485 kapsamında mali sorumluluğu doğar. Yüklenici o ana kadar kesilen ve hazırlanan imalat kısmının karşılığını, yapılan giderleri ve o işten elde edeceği net kâr kaybını (olumlu zararı) talep edebilir; bu tutar kaporadan mahsup edilir ve aşan kısım için ek ödeme istenebilir.
TBK m. 474 ve m. 477 uyarınca teslimde fark edilen açık ayıplar uygun sürede, kullanımda sonradan ortaya çıkan gizli ayıplar ise derhal yükleniciye bildirilmelidir. Ayıp ihbarının ardından iş sahibi TBK m. 475 gereğince eseri kabule zorlanamayacak kadar ağır ayıp varsa sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden tenzil (bedel azaltımı) veya tüm masrafları yükleniciye ait olmak üzere ücretsiz onarım/yeniden montaj haklarından birini seçebilir.
6098 sayılı TBK m. 478 uyarınca ayıplı eserden doğan davalar teslimden itibaren taşınmaz yapı dışındaki taşınır eserlerde 2 yıl, taşınmaz yapılardaki sabit eserlerde 5 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Yüklenicinin ayıbı ağır kusuru veya hilesiyle gizlediği hallerde ise eserin niteliğine bakılmaksızın zamanaşımı süresi 20 yıldır.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 3/1-l bendi eser sözleşmelerini tüketici işlemi kapsamına almıştır. Müşteri kendi konutu için şahsi amaçla sipariş vermişse 2026 yılı itibarıyla 186.000 TL altındaki uyuşmazlıklara Tüketici Hakem Heyeti, 186.000 TL ve üzerindeki davalara ise zorunlu arabuluculuk sonrası Tüketici Mahkemesi bakar; ticari bir mağaza, otel veya şirket ofisi için yapılan iç mimarlık işlerinde ise Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir.
Montaj bittiğinde imzalanan teslim tutanağı, işin sözleşmeye uygun tamamlandığına dair güçlü bir yazılı delildir. Müşteri, teslim anında gördüğü kapak ayarsızlığı, çizik, eksik kulp veya tezgah silikonu gibi açık eksiklikleri mutlaka tutanağa ihtirazi kayıt olarak kalem kalem yazdırmalıdır; şerhsiz imzalanan tutanak sonrasında açık ayıplar yönünden itiraz hakkı kaybedilebilir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.







