Pasaport Tahdit (Yasak) Kodunun Kaldırılması

Mevzuat ve süre kontrolü: 19 Ekim 2026.

Özet

Pasaporttaki idari tahdit ile ceza dosyasındaki yurt dışına çıkamama tedbiri farklı yollardan kaldırılır. Önce kısıtlamayı koyan makam, kararın dayanağı ve tebligat belirlenmelidir.

1. Kararın kaynağı belirlenir

Nüfus/pasaport birimindeki kayıt, mahkeme veya hâkim kararı ve idari işlemin hukuki dayanağı ayrı araştırılmalıdır. Aynı ekranda görünen tahdit kodu tek başına hangi mahkemeye başvurulacağını göstermez.

Anayasa m.23’te vatandaşın yurt dışına çıkma özgürlüğünün suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı sınırlanması düzenlenir. Somut işlem ve varsa özel kanuni koşullar ayrıca değerlendirilmelidir.

2. Ceza dosyasında adli kontrol

CMK m.109’da yurt dışına çıkamamak adli kontrol yükümlülüğüdür. Kaldırılması veya değiştirilmesi m.110–111 uyarınca ceza dosyasında istenir; idare mahkemesi davası bu kararın yerine geçmez.

CMK m.268/1’de, özel hüküm yoksa itiraz süresi m.35’e göre kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır. Eski yedi günlük süre güncel bütün kararlara uygulanamaz. İtiraz kararı veren mercie sunulur; merci yerinde görmezse yetkili inceleme merciine gönderir. Karar tarihi ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrol kararlarına itirazı, m.268/3-b uyarınca yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler. Sulh ceza işi asliye ceza hâkimince görülmüşse ağır ceza mahkemesi başkanı yetkilidir. Diğer kararlardaki merci hükümleri bu özel bentle karıştırılmamalıdır.

3. İdari işlemde dava ve başvuru

İdari tahdit işleminde görev, kesin ve yürütülmesi gerekli işlem ve özel hükümler belirlenir. Özel süre yoksa İYUK m.7’de idare mahkemesinde genel dava süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gündür.

M.11 kapsamındaki idari başvuru dava süresi içinde yapılır ve işlemekte olan süreyi durdurur. Ret veya 30 günlük cevapsızlık sonrası, önce geçen süre de hesaba katılarak kalan süre işler. Her dilekçe yeni tam dava süresi veya otomatik kaldırma sonucu doğurmaz.

4. Acil seyahat gerekçesi ve deliller

İYUK m.27’de yürütmenin durdurulması ayrı koşullara tabidir. Ceza dosyasında ise yükümlülüğün gerekliliği ve ölçülülüğü ilgili merci tarafından değerlendirilir. İş, sağlık veya aile gerekçesi belgelenebilir; tek başına kesin izin garantisi değildir.

Tahdit kaydı, asıl karar, tebligat, dosya numarası ve seyahat gerekçeleri birlikte sunulmalıdır. Pasaport belgesinin teslim alınmasıyla sistemdeki kısıtlamanın kaldırılması ayrıca doğrulanmalıdır.

İlgili yazılar

Tutuklamaya İtiraz Süreci ve Tahliye Talebi · Güvenlik Soruşturması Olumsuz Gelen Memur Adayları

Güncellik kontrolünde kullanılan resmî kaynaklar

• 2577 sayılı Kanun — güncel metin

• 2709 sayılı Kanun — güncel metin

• 5271 sayılı Kanun — güncel metin