Özet
3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu çerçevesinde üretim, alım-satım ve lojistik faaliyeti yürüten işletmeler için 7524 sayılı Kanunla getirilen ve 1 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe giren tarihi değişiklik, serbest bölgelerde imal edilen ürünlerin yurt içine satışından doğan kazançların kurumlar/gelir vergisi istisnasını sona erdirerek istisnayı münhasıran yurt dışına (ihracata) yapılan satışlarla sınırlandırmıştır. Bunun yanında %85 FOB ihracat şartına bağlı ücret gelir vergisi stopajı tecil-terkin istisnası, Serbest Bölge İşlem Formu (SBİF) ve alım-satım kazançlarına yönelik vergi incelemeleri, Ticaret Bakanlığı tarafından tesis edilen faaliyet ruhsatı iptal işlemlerine karşı İdare Mahkemesinde 60 günlük iptal davaları ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu m. 152–161 kapsamındaki serbest bölge gümrük ve emsal kıymet davaları — kapsamlı hukuki inceleme.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Serbest Bölgelerin Gümrük ve Vergi Statüsü ile 2025 Sonrası Yeni Dönem
Türkiye'deki serbest bölgeler; 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu m. 152–161 uyarınca Türkiye Gümrük Bölgesinin parçası olmakla birlikte, ithalat vergileri ve ticaret politikası önlemleri bakımından Türkiye Gümrük Bölgesi dışında kabul edilen özel ekonomi alanlarıdır. Bu ikili hukuki statü, yıllar boyunca üretici şirketlere hem gümrük vergisi ve KDV olmaksızın ham madde ithali hem de üretimden elde ettikleri tüm kazançlarda kurumlar/gelir vergisi istisnası sağlamıştır.
Ancak 2 Ağustos 2024 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7524 sayılı Kanun'un 24. maddesi, 3218 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesinde köklü bir paradigma değişikliğine gitmiş ve 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere serbest bölgelerde üretilen ürünlerin yurt içine satışından doğan kazançları vergi istisnasından tamamen çıkarmıştır. Bu dönüşümle birlikte; yurt içi ile yurt dışı satışların maliyet ve muhasebe ayrımı, fason üretim sınırlamaları, faaliyet ruhsatı iptal riskleri ve gümrükte yaşanan eşya/kıymet ihtilafları Vergi Hukuku, İdare Hukuku ve Ticaret ve Şirketler Hukuku pratiğinin en yoğun uyuşmazlık alanlarından biri haline gelmiştir.
II. 7524 Sayılı Kanun İle 3218 SK Geçici m. 3 Reformu: İhracata Sınırlandırılan Üretim Kazancı İstisnası
3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nun Geçici 3. maddesinin 7524 sayılı Kanunla değişik yeni hali, serbest bölgedeki imalatçı ve hizmet işletmeleri arasındaki ayrımı keskinleştirmiştir: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Yabancı Şirketlere Uzaktan Yazılım ve Danışmanlık Hizmeti İhracatında Sözleşme ve %80 Vergi İstisnası başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Geçici m. 3/2-a (7524 SK ile Değişik Hüküm):
"Serbest bölgelerde üretim faaliyetinde bulunan mükelleflerin bu bölgelerde imal ettikleri ürünlerin yalnızca yurt dışına satışından elde ettikleri kazançları gelir veya kurumlar vergisinden müstesnadır. Bu istisnanın, Türkiye'nin Avrupa Birliğine tam üyeliğinin gerçekleştiği tarihi içeren yılın vergilendirme döneminin sonuna kadar uygulanmasına devam edilir."
Güncel mevzuat ve 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'ndeki güncellemeler ışığında dikkat edilmesi gereken dört kritik uygulama kuralı şudur:
- Yurt İçi Satışların Ayrıştırılması Zorunluluğu: 1 Ocak 2025 öncesinde serbest bölgedeki fabrikada üretilen bir ürünün Türkiye'deki müşteriye satılması da kurumlar vergisi istisnasına dahildi. 2025 ve 2026 dönemlerinde ise serbest bölgeden Türkiye'ye (başka bir serbest bölgeye değil, Türkiye gümrük bölgesine) yapılan satışlardan doğan kazançlar genel oranda (%25) kurumlar vergisine tabidir.
- Alım-Satım (Ticari) Ruhsatlı Firmalar İstisna Dışıdır: 6 Şubat 2004 tarihinden sonra serbest bölgeden yalnızca alım-satım ruhsatı alan firmaların gelir/kurumlar vergisi istisnası yoktur. Üretim ruhsatı olan bir firmanın dışarıdan hazır aldığı malı üzerinde önemli bir imalat ve değer artırıcı işlem yapmadan yurt dışına satması halinde müfettişler kazancı "alım-satım kazancı" sayarak istisnayı reddetmektedir.
- Hizmet İhracatında Çift Şart (Bakım, Montaj, Ayrıştırma, Depolama): 3218 SK Geçici m. 3/3 kapsamındaki bakım, onarım, montaj, demontaj, elleçleme, ayrıştırma, ambalajlama, etiketleme, test etme ve depolama hizmetlerinden elde edilen kazançların istisna olabilmesi için; hizmetin tamamının Türkiye'de yerleşik olmayan kişilere verilmesi ve hizmete konu malların serbest bölgeden Türkiye'ye hiç girmeden doğrudan yabancı ülkeye gönderilmesi şarttır.
- Yatırım Dışı Finansal Gelirlerin Durumu: İstisna kapsamında elde edilen döviz gelirlerinin serbest bölgedeki bankalarda vadesiz/vadeli mevduatta tutulmasından kaynaklanan faiz ve kur farkı gelirlerinin istisnaya dahil edilip edilemeyeceği vergi incelemelerinde sıklıkla ihtilaf yaratmaktadır.
III. Ücretlerde Gelir Vergisi Stopajı İstisnası (Tecil-Terkin) ve %85 FOB İhracat Şartı Uyuşmazlıkları
3218 sayılı Kanun Geçici m. 3/2-b uyarınca serbest bölgelerde ürettikleri ürünlerin FOB bedelinin en az %85'ini yurt dışına ihraç eden mükelleflerin istihdam ettikleri personele ödedikleri ücretler üzerinden hesaplanan gelir vergisi, verilecek muhtasar ve prim hizmet beyannamesi üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkin edilir. (Cumhurbaşkanının bu oranı %50'ye indirme veya kanuni sınırına kadar artırma yetkisi bulunmakla birlikte cari sınır %85 olarak uygulanmaktadır.)
Uygulamada en sık yaşanan kriz yıl sonunda gerçekleşmektedir: Yıl boyunca personelin maaş gelir vergileri tecil edilirken, yıl sonunda ekonomik konjonktür veya sipariş iptali sebebiyle ihracat oranı örneğin %83'te kalırsa (yani %85 şartı 2 puanla kaçırılırsa), yıl boyunca tecil edilen tüm personelin gelir vergisi stopajı tek seferde gecikme faizi ve vergi ziyaı cezasıyla işverenden geri istenmektedir! (Eğer şirket kendi hatasını yıl kapanışından önce fark edip VUK m. 371 pişmanlık veya düzeltme beyannamesiyle tecil edilen tutarı süresinde öderse ceza riskini minimize edebilir; ayrıca başka bir serbest bölge firmasına satışın "yurt dışına ihraç" sayılıp sayılmayacağı hususunda Gümrük Beyannamesi ve SBİF kayıtları belirleyicidir.) Bu konuda ayrıntılı bilgi için Gümrük Hukukunda Menşe Şahadetnamesi, A.TR ve EUR.1 Sonradan Kontrolü İle Anti-Damping Vergisi Davaları başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
IV. Serbest Bölge Faaliyet Ruhsatının Verilmesi, Devri, Süre Uzatımı ve İptaline Karşı İdari Davalar
Serbest bölgede faaliyet göstermenin temel ön koşulu Ticaret Bakanlığı (Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü) tarafından verilen Faaliyet Ruhsatıdır. Üretim ruhsatlarında 20 ila 45 yıl, alım-satım veya kiracı ruhsatlarında 10–15 yıl süreli izinler verilebilmektedir. Ancak ruhsatın süre bitiminde uzatılmaması veya denetim sonucu iptal edilmesi şirketin bölgedeki tüm yatırım ve makine parkını tehlikeye sokmaktadır.
Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği uyarınca Faaliyet Ruhsatı başlıca şu hallerde iptal edilmektedir:
- Faaliyet ruhsatı başvurusunda verilen taahhütlerin (örneğin yatırım tutarı, istihdam veya üretim kapasitesi taahhütlerinin) makul/mücbir sebep olmaksızın yerine getirilmemesi,
- Bölgede yürütülen fiili faaliyetin ruhsat konusuna uymaması (örneğin üretim ruhsatı alıp sadece depo/alım-satım yapmak veya ruhsatı yetkisiz üçüncü kişiye kiralamak/devretmek),
- Bölge düzenini ve emniyetini bozan gümrük ihlalleri ile 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamına giren fiillerin tespiti,
- Bölge işleticisi/kurucu işleticiye karşı kira veya tarife borçlarının yazılı ihtara rağmen ödenmemesi.
Faaliyet ruhsatının iptali, uzatma talebinin reddi veya ihtar işlemi kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlemdir. Tebliğden itibaren 2577 sayılı İYUK m. 7 gereğince 60 gün içinde yetkili İdare Mahkemesinde yürütmeyi durdurma talepli iptal davası açılabilir. Ruhsatı iptal edilen işletmenin mallarını tasfiye etmesi ve işçilerini çıkarması gerekeceğinden Yürütmenin Durdurulması (YD) talebi hayati önem taşır.
V. 4458 Sayılı Gümrük Kanunu m. 152–161 Çerçevesinde Serbest Bölge Gümrük ve KDV Uyuşmazlıkları
Serbest bölgeler gümrük vergisi bakımından gümrük bölgesi dışı sayıldığı için yurt dışından bölgeye giren eşyadan gümrük vergisi ve KDV alınmaz; ayrıca Türkiye'den serbest bölgeye gönderilen yerli eşya ise ihracat hükmündedir (KDV ihracat istisnası uygulanır ve KDV iadesi alınır). Buna karşılık serbest bölgeden Türkiye'ye (ithalat rejimine) eşya sokulurken tam gümrük beyannamesi verilir.
Gümrük idaresi ile serbest bölge firmaları arasında çıkan üç ana uyuşmazlık başlığı şunlardır:
- Emsal Kıymet ve Telafi Edici Vergi Uyuşmazlıkları: Serbest bölgede üçüncü ülke menşeli hammaddeler (örneğin Çin menşeli kumaş veya metal) kullanılarak üretilen eşyanın Türkiye'ye veya A.TR ile Avrupa Birliği'ne gönderilmesi sırasında telafi edici vergi, anti-damping vergisi ve gümrük kıymeti (4458 SK m. 24–31) konusunda ağır ek tahakkuk ve 3 kat para cezaları (4458 SK m. 234) kesilmektedir. Gümrük cezaları ve el koymalarla ilgili genel çerçeve için Gümrükte Takılan Ticari Eşya, Ek Tahakkuk ve Uzlaşma rehberimiz de incelenebilir.
- Serbest Bölgeye İhracatın "Gerçek İhracat" Sayılmaması İddiası: Türkiye'deki ana şirketin serbest bölgedeki ilişkili şirketine düşük veya yüksek bedelle mal gönderip KDV iadesi aldıktan sonra malı tekrar Türkiye'ye ithal etmesi ("dolaştırma" iddiası) halinde hem KDV iadesi reddedilmekte hem de DİİB ihracat taahhüdü kapatılmamış sayılmaktadır.
- Envanter Noksanlığı ve Kaçakçılık İddiası: SBİF ile serbest bölgeye girişi yapılmış ham maddenin üretim veya fire kayıtlarıyla doğrulanamaması ve fiili sayımda eksik çıkması halinde gümrük idaresi eşyanın yurt içine kaçak sokulduğu iddiasıyla gümrük vergisi ve 5607 SK kapsamında adli bildirim yapabilmektedir.
VI. 2025 Öncesi ve Sonrası Serbest Bölge Kazanç ve Ücret İstisnaları Karşılaştırma Tablosu
| İşlem / Kazanç Türü | 2025 Öncesi Hukuki Rejim | 7524 SK Sonrası Rejim (1 Ocak 2025'ten İtibaren) | Uyum ve Yargı Stratejisi |
|---|---|---|---|
| Üretilen Malların Yurt Dışına Satışı | Kurumlar/Gelir Vergisinden İstisna | İstisna Devam Ediyor (3218 SK Geçici m. 3/2-a) | Gümrük çıkış beyannameleri ve SBİF kayıtlarıyla fiili ihracatın eksiksiz belgelenmesi. |
| Üretilen Malların Türkiye'ye (Yurt İçine) Satışı | Kurumlar/Gelir Vergisinden İstisna | İstisna Kaldırıldı (Vergiye Tabi) | Üretim maliyetinin ve müşterek giderlerin yurt içi / yurt dışı satışlara adil şekilde dağıtılması. |
| Bakım, Montaj, Ayrıştırma, Depolama Hizmetleri | Yurt dışındaki müşterilere yönelik hizmet istisnası | Hizmetin tamamen yurt dışına verilmesi + malın Türkiye'ye girmeden yabancı ülkeye sevki şartıyla İstisna | Lojistik konşimento ve transit gümrük kayıtlarıyla malın Türkiye'ye girmediğinin ispatı. |
| Personel Ücret Stopajı İstisnası | FOB bazlı %85 ihracat şartıyla terkin | FOB %85 İhracat Şartı Devam Ediyor | Yıl sonu ihracat hedefi %85 altına düşme riskindeyse son çeyrek sevkiyat veya düzeltme planı yapılması. |
| Gümrük Ek Tahakkuk ve Cezaya İtiraz | 4458 SK m. 242 — 15 gün itiraz / 30 gün Vergi Mahkemesi | Aynen Geçerli (15 gün idari itiraz/uzlaşma + 30 gün Vergi Mahkemesi) | Kıymet, menşe ve fire raporlarının bağımsız teknik raporla desteklenerek dava edilmesi. |
VII. Fason Üretim, Alım-Satım Kazancı Karıştırılması ve Çapraz Denetim Riskleri
VIII. Danıştay Vergi Dava Dairelerinin Yerleşik İçtihat İlkeleri
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu (VDDK), Yerleşik İçtihat İlkesi (İmalat ve Fason İşlem Ayrımı):
"Serbest bölgede üretim faaliyet ruhsatı bulunan mükellefin makine parkı, enerji tüketimi ve istihdam ettiği teknik personeliyle asıl imalat sürecini fiilen bölgede gerçekleştirdiği durumda; üretimin yardımcı veya tamamlayıcı bazı yan aşamalarının dışarıda fason olarak yaptırılması tek başına üretim vasfını ve kazanç istisnasını ortadan kaldırmaz."
Danıştay 3. ve 4. Daireleri, Yerleşik İçtihat İlkesi (Fire Oranları ve Envanter Farkı):
"Serbest bölgede imalat yapan işletmelerin ham madde giriş-çıkış stok hesaplarında tespit edilen farklılıkların doğrudan kaçakçılık veya yurt içi kayıt dışı satış sayılabilmesi için, sektörün teknik fire ve zayiat oranlarının üniversite veya sanayi odası bilirkişi raporlarıyla belirlenmesi zorunludur."
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu İlkesi (Faaliyet Ruhsatı İptalinde Ölçülülük):
"Serbest bölge faaliyet ruhsatının iptali gibi yatırımcının ticari varlığını doğrudan sona erdiren en ağır idari yaptırıma başvurmadan önce, yönetmelikte öngörülen ihtar ve makul düzeltme süresi usulünün eksiksiz işletilmesi ve tespit edilen eksikliğin ruhsatın özünü ihlal edecek ağırlıkta olması şarttır."
IX. Pratik Uygulama: Serbest Bölge İstisnasının Reddine Karşı Vergi Mahkemesi Dava Dilekçesi Taslağı
DAVA DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR
[İL] NÖBETÇİ VERGİ MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI'NA
| DAVACI | : [Serbest Bölge Şirketi Unvanı, VKN, Serbest Bölge Adresi] |
| VEKİLİ | : Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi] |
| DAVALI | : [İl] Vergi Dairesi Başkanlığı / [İlgili] Vergi Dairesi Müdürlüğü |
| DAVA KONUSU | : Davalı idarece ../../2026 tarihinde tebliğ edilen vergi/ceza ihbarnameleriyle 2025 yılına ilişkin 3218 SK Geçici m. 3 üretim ve ihracat kazancı istisnası ile ücret stopaj teşvikinin reddedilmesi suretiyle tarh edilen [Tutar] TL Kurumlar Vergisi, Gelir Stopaj Vergisi ve Vergi Ziyaı Cezalarının İPTALİ talebidir. |
AÇIKLAMALAR :
1. Faaliyet Ruhsatı ve Üretim Kapasitesi: Müvekkil şirket [Serbest Bölge] sınırları içinde ../../2018 tarihli Üretim Faaliyet Ruhsatına sahip olup aktif makine parkı ve [Sayı] personeliyle [Ürün] imal ederek yurt dışına ihraç etmektedir (Ek-1: Üretim Faaliyet Ruhsatı, Kapasite Raporu, SGK İşyeri Bildirgeleri).
2. 7524 SK Sonrası Yurt Dışı İhracat Ayrımı ve Fason İddiasının Çürütülmesi: Müvekkil şirket 2025 yılında yurt dışına yaptığı tüm satışları gümrük çıkış beyannameleriyle eksiksiz belgelemiş, yurt içi satışlarını ise ayrı alt hesaplarda izleyerek kurumlar vergisi matrahına dahil etmiştir (Ek-2: Gümrük Beyannameleri, SBİF ve YMM Tasdik Raporu). İnceleme raporunda yalnızca boyama/kaplama gibi tali bir yan işlemin dışarıda yaptırılmış olması gerekçe gösterilerek üretimin tümünün reddedilmesi yerleşik Danıştay VDDK içtihatlarına aykırıdır.
3. %85 FOB İhracat Şartının Sağlanması: Müvekkilin 2025 yılı toplam imalatının %88,4'lük kısmı FOB bedel üzerinden yurt dışına ihraç edilmiştir; döviz kuru farkı hesaplamasında inceleme elemanının merkez bankası kur tarihi hatası düzeltildiğinde %85 eşiği fazlasıyla aşılmaktadır (Ek-3: FOB İhracat İcmal Tablosu).
SONUÇ VE İSTEM :
Yukarıda arz edilen nedenlerle; hukuka aykırı olarak tarh edilen Kurumlar Vergisi, Gelir Stopaj Vergisi ve Vergi Ziyaı Cezalarının İPTALİNE, gerekirse üretim ve mali müşavir bilirkişi incelemesi yaptırılmasına ve yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ederiz.
Davacı Vekili
Av. [Adı Soyadı]
İmza
X. Serbest Bölge İşletmeleri İçin Vergi, Ruhsat ve Gümrük Uyum Kontrol Listesi
- Yurt İçi vs. Yurt Dışı Muhasebe Ayrımı (1/1/2025 Sonrası): Üretilen malların Türkiye'ye ve yurt dışına satış gelirleri ile maliyetleri ayrı alt hesaplarda izlenerek sadece ihracat kazancına istisna uygulanmalıdır.
- Kapasite Raporu ve Fiili Üretim Uyumu: Üretim ruhsatı kapsamında makine parkı, elektrik/doğalgaz sarfiyatı ve mavi yaka personel kayıtları kapasite raporuyla uyumlu tutulmalıdır.
- %85 FOB İhracat Oranının Aylık İzlenmesi: Personel ücret stopaj teşvikinin yanmaması için yıllık FOB ihracat oranı her çeyrekte takip edilmelidir.
- Gümrük Fire ve Stok Mutabakatı: SBİF giriş-çıkışları ile depo stok kayıtları düzenli eşleştirilmeli, fire oranları Sanayi Odası ekspertiziyle belgelenmelidir.
- İlişkili Şirket İşlemlerinde Transfer Fiyatlandırması: Türkiye'deki grup şirketlerle yapılan ticarette KVK m. 13 uyarınca emsal bedel çalışması hazır tutulmalıdır.
XI. Sonuç
7524 sayılı Kanun ile 1 Ocak 2025'te yürürlüğe giren değişiklik sonrasında serbest bölgelerdeki vergi avantajı artık tamamen ihracat odaklı hale gelmiştir. Öne çıkan sonuçlar şunlardır:
- Yurt İçi Satışlarda Vergi İstisnası Sona Ermiştir: Üretilen malların yalnızca yurt dışına satışından doğan kazançlar kurumlar/gelir vergisinden istisnadır.
- %85 İhracat Şartı ve Üretim İspatı Kritik Risk Alanıdır: Tali fason işlemler üretimi geçersiz kılmasa da fiili imalat altyapısı ve FOB ihracat oranı tam belgelenmelidir.
- Ruhsat İptali ve Gümrük Tahakkuklarında Süreler Hak Düşürücüdür: Faaliyet ruhsatı iptallerine karşı 60 günde İdare Mahkemesinde, gümrük ek tahakkuklarına karşı 15 günde idari itiraz ve akabinde 30 günde Vergi Mahkemesinde dava açılmalıdır.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu (Geçici m. 3 — 7524 SK değişikliği dahil)
- 4458 sayılı Gümrük Kanunu (m. 152–161 Serbest Bölgeler, m. 234, m. 242)
- 7524 sayılı Kanun (m. 24 Serbest Bölge İstisnası Düzenlemesi)
- Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği ve Danıştay VDDK İçtihatları
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) Kapatmama, İhracat Taahhüdü İhlali ve Gümrük Kanunu m. 238 İki Kat Cezalarına Karşı Vergi Mahkemesi Davası
4458 sayılı Gümrük Kanunu m. 238/1-a ve c kapsamında DİİB (İhracat 2006/12 Tebliği) ihracat taahhüdünü kapatmama... -
Vergi Borcu Yapılandırma: 2026 Rehberi
213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında vergi borcu... -
Vergi Cezasına İtiraz Süreci ve Başvuru
213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında kesilen vergi ziyaı ve usulsüzlük cezalarına karşı idari ve yargısal başvuru... -
Vergi Borcu Yapılandırma ve Taksitlendirme
Vergi borcu yapılandırma ve taksitlendirme başvuru süreçleri, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında... -
Vergi Cezasına İtiraz ve Uzlaşma
213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında vergi cezası itiraz, tarhiyat öncesi ve sonrası uzlaşma süreci, dava açma...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Hayır, kaldırılmıştır. 7524 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile 3218 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesinde yapılan değişiklikle 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren elde edilen kazançlarda yalnızca serbest bölgede üretilen ürünlerin yurt dışına (ihracata) satışından doğan kazançlar gelir ve kurumlar vergisinden istisnadır.
Evet, devam etmektedir. Serbest bölgelerde ürettikleri ürünlerin FOB bedelinin en az %85'ini yurt dışına ihraç eden mükelleflerin bölgede istihdam ettikleri personele ödedikleri ücretler üzerinden hesaplanan gelir vergisi tecil edilerek terkin edilir. Oran %85'in altında kalırsa yıllık stopaj istisnası kaybolur.
Evet, ancak iki zorunlu şartla: Verilen hizmetin tamamının Türkiye'de yerleşik olmayan yurt dışı kişilere sunulması ve bu hizmete konu olan malların serbest bölgelerden Türkiye'ye hiç giriş yapılmadan doğrudan yabancı bir ülkeye gönderilmesi gerekir.
Ticaret Bakanlığı tarafından tesis edilen faaliyet ruhsatı iptal işlemi kesin ve yürütülmesi gereken bir idari işlem olduğundan, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 2577 sayılı İYUK m. 7 gereğince 60 gün içinde yetkili İdare Mahkemesinde yürütmeyi durdurma talepli iptal davası açılmalıdır.
Evet. 3065 sayılı KDVK m. 11 ve 12 ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu çerçevesinde Türkiye gümrük bölgesinden serbest bölgedeki alıcıya yapılan mal teslimleri ihracat teslimi sayılır; KDV'den istisnadır ve yüklenilen KDV iade alınabilir. Ancak serbest bölgeden Türkiye'ye mal satışı ise ithalat rejimi ve gümrük vergilerine tabidir.
Danıştay'ın yerleşik kararlarına göre asıl üretim süreci serbest bölgedeki tesis, makine ve personelle gerçekleştiriliyorsa tali ve tamamlayıcı yan işlemlerin fason yaptırılması imalat vasfını bozmaz. Ancak üretimin tamamının dışarıda yaptırılıp serbest bölgede sadece paketleme veya alım-satım yapılması istisna kaybına yol açar.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir.







