Özet
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (GVK) m. 89/13 ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK) m. 10/1-ğ hükümleri uyarınca; Türkiye'de yerleşik olmayan (yurt dışı mukimi) kişi ve kurumlara Türkiye'den uzaktan sunulan ve münhasıran yurt dışında yararlanılan yazılım, tasarım, veri analizi, mimarlık, mühendislik ve teknik danışmanlık hizmetlerinde 7491 sayılı Kanun ile %80'e (ve 30 Nisan 2026 tarihli 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 2026 kazançları için %100'e) çıkarılan kazanç indirimi teşviki, fatura bedelinin yıllık beyanname verme süresine kadar Türkiye'ye döviz/transfer olarak getirilmesi zorunluluğu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (KDVK) m. 11/1-a ve m. 12/2 kapsamında hizmet ihracatı KDV istisnası ile uluslararası bağımsız yüklenici (Independent Contractor / Master Services Agreement) sözleşmelerinde fikri mülkiyet (IP) devri, 5718 sayılı MÖHUK m. 24 uygulanacak hukuk ve tahkim klozları — detaylı inceleme.
Bu makale son olarak 12 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Türkiye'den Yurt Dışına Uzaktan Yazılım, Mühendislik ve Danışmanlık Hizmeti İhracatı
Küresel teknoloji ekosisteminde uzaktan çalışma (remote working) ve sınır ötesi yazılım tedariki modellerinin standart haline gelmesiyle birlikte, Türkiye'de yerleşik binlerce yazılım geliştirici, veri bilimci, UI/UX tasarımcısı, mühendis ve teknoloji şirketi; ABD, Birleşik Krallık, Almanya, Hollanda, İsviçre ve Körfez ülkelerindeki yabancı şirketlere Türkiye'den ayrılmaksızın hizmet ihraç etmektedir. Şahıs şirketi, limitet şirket veya anonim şirket çatısı altında yürütülen bu faaliyetler, döviz girdisi sağlaması sebebiyle Türk vergi mevzuatında çok güçlü vergisel teşviklerle desteklenmektedir.
Bununla birlikte; vergi daireleri ve Vergi Müfettişleri tarafından yürütülen sektörel vergi incelemelerinde, yabancı şirketle imzalanan İngilizce sözleşmedeki görev tanımının ("management consulting" veya "marketing support" gibi) kanunda sayılan teknik hizmetlerle örtüşmemesi, fatura açıklamasının hatalı yazılması ya da döviz bedelinin beyanname verme tarihinden birkaç gün sonra Türkiye'ye transfer edilmesi nedeniyle kazanç istisnası ve KDV muafiyeti iptal edilmekte; mükellefler geriye dönük vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle karşılaşmaktadır. Konu, Vergi Hukuku, Bilişim Hukuku ve Ticaret ve Şirketler Hukuku kurallarının eşgüdümlü uygulanmasını zorunlu kılmaktadır.
II. GVK m. 89/13 ve KVK m. 10/1-ğ Kapsamında %80 (ve 2026 Güncellemesiyle %100) Kazanç İndirimi
Türkiye'den yurt dışına hizmet sunan gerçek kişi mükellefler (şahıs işletmeleri ve serbest meslek erbabı) için 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 89. maddesinin birinci fıkrasının (13) numaralı bendi; sermaye şirketleri (anonim ve limitet şirketler) için ise 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 10. maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi birbirine paralel bir matrah indirimi mekanizması öngörmektedir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Vergi Borcu Yapılandırma: 2026 Rehberi başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m. 89/1-13 (ve KVK m. 10/1-ğ): "Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara Türkiye'de verilen ve münhasıran yurt dışında yararlanılan mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon, veri saklama, veri analizi ve mesleki eğitim alanlarında faaliyette bulunan hizmet işletmeleri ile ilgili bakanlığın izni ve denetimine tabi olarak eğitim ve sağlık alanında faaliyet gösteren ve Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilere hizmet veren işletmelerin münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançların, elde edildiği takvim yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar tamamının Türkiye'ye transfer edilmesi şartıyla, %80'i (2026/11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca 1.1.2026'dan itibaren elde edilen kazançlarda %100'ü) beyan edilen gelirden indirilir."
Tarihsel gelişim süreci ve dönemlere göre uygulanacak oranlar vergi incelemeleri açısından büyük önem taşır:
- 2023 Öncesi Dönem (%50 Oranı): 2012 yılında 6322 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemede indirim oranı %50 idi ve kazancın Türkiye'ye döviz olarak getirilmesi şartı kanun metninde yer almıyordu.
- 2023, 2024 ve 2025 Hesap Dönemleri (%80 Oranı - 7491 sayılı Kanun): 28 Aralık 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7491 sayılı Kanun ile 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere kanuni oran %80'e çıkarılmış; ancak bunun karşılığında kazancın tamamının beyanname verme tarihine kadar Türkiye'ye transfer edilmesi şartı getirilmiştir. Böylece %80'lik indirim döneminde efektif vergi yükü kurumlar vergisi mükellefleri için %5'e (25 x %20), şahıs şirketleri için ise %3 ila %8 bandına düşmüştür.
- 1 Ocak 2026 ve Sonrası Dönem (%100 Oranı - 11257 sayılı CB Kararı): Cumhurbaşkanına tanınan kanuni yetki çerçevesinde 30 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 11257 sayılı Karar ile 1 Ocak 2026'dan itibaren elde edilen nitelikli hizmet ihracatı kazançlarında indirim oranı %100'e yükseltilmiştir. Şartların eksiksiz sağlanması halinde ilgili faaliyet kazancı üzerinden ödenecek gelir veya kurumlar vergisi sıfırlanmaktadır.
III. İstisna Kapsamına Giren Hizmetler: Yazılım, Tasarım, Veri Analizi ve "Danışmanlık" Ayrımı
GVK m. 89/13 ve KVK m. 10/1-ğ uygulamasında en çok vergi cezası kesilen husus, "danışmanlık" (consulting) kavramının yanlış kullanımıdır. Kanun maddesi dikkatle incelendiğinde; istisnadan yararlanabilecek hizmetlerin tahdidi (sınırlı sayıda) sayıldığı görülür: Mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon, veri saklama, veri analizi ve mesleki eğitim. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Vergi Borcu Yapılandırma ve Taksitlendirme başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Kanun metninde genel bir "danışmanlık", "yönetim danışmanlığı", "pazarlama/reklam danışmanlığı", "insan kaynakları (recruitment) danışmanlığı" veya "hukuki/finansal danışmanlık" ibaresi yer almamaktadır! Dolayısıyla yabancı bir şirkete uzaktan hizmet veren bir mükellefin GVK m. 89/13 veya KVK m. 10/1-ğ kazanç indiriminden yararlanabilmesi için şu kritik ayrıma dikkat etmesi zorunludur:
- Teknik Danışmanlık (Yazılım, Mühendislik ve Veri Analizi Kapsamındaki Hizmetler): Eğer verilen danışmanlık hizmeti özü itibarıyla yazılım mimarisi geliştirme (software architecture), sistem mühendisliği, DevOps/bulut altyapı mühendisliği, siber güvenlik testi, iş zekası ve veri analizi (data analytics / data science) veya UI/UX ürün tasarımı niteliğindeyse, sözleşmede ve faturada salt "Consulting Services" yazılmamalı; mutlaka yapılan işin teknik mahiyeti olan "Software Development and Engineering Services", "Data Analysis Services" veya "UI/UX Design Services" ibareleri kullanılmalıdır.
- Şirket Ana Sözleşmesi ve NACE Kodu Uyumu: 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği uyarınca, indirimden yararlanacak şirketin ana sözleşmesinde (veya şahıs işletmesinin vergi levhasındaki NACE faaliyet kodunda) yazılım, mühendislik, tasarım veya veri analizi faaliyetlerinin açıkça yer alması şarttır (örneğin NACE 62.01.01 - Bilgisayar programlama faaliyetleri).
- Genel Danışmanlık Hizmetlerinin Durumu: Eğer verilen hizmet teknik bir yazılım/mühendislik/veri analizi faaliyeti değil de genel yönetim, satış temsilciliği, dijital pazarlama veya idari danışmanlık ise; bu hizmet KDVK m. 11/1-a kapsamında KDV'den istisna edilir (%0 KDV ile faturalandırılır), ancak GVK m. 89/13 ve KVK m. 10/1-ğ kapsamındaki %80/%100 gelir/kurumlar vergisi matrah indiriminden yararlanamaz!
IV. Yurt Dışı Yararlanma ve Kazancın Süresinde Türkiye'ye Transfer Edilmesi (Yurda Getirilme) Şartı
GVK m. 89/13 ve KVK m. 10/1-ğ kapsamındaki vergisel teşvikten yararlanabilmek için hizmetin niteliği dışında üç temel maddi şartın eksiksiz gerçekleşmesi gerekir:
1. Hizmet Alanın Yurt Dışında Yerleşik Olması
Faturanın düzenlendiği müşterinin Türkiye'de yerleşik olmaması; işyeri, kanuni ve iş merkezinin yurt dışında bulunması şarttır. Yabancı şirketin Türkiye'de bir şubesi veya irtibat bürosu varsa ve hizmet bu Türkiye şubesine veriliyorsa istisna uygulanamaz.
2. Hizmetten Münhasıran Yurt Dışında Yararlanılması
Türkiye'de geliştirilen yazılımın, mobil uygulamanın veya yapılan veri analizinin yabancı müşteri tarafından münhasıran yurt dışındaki faaliyetlerinde kullanılması gerekir. Örneğin Almanya'daki bir şirkete sadece Almanya/Avrupa pazarında kullanacağı bir e-ticaret veya ERP modülü yazılıyorsa şart sağlanmıştır; ancak yabancı şirketin Türkiye'deki tüketicilere satış yaptığı Türkiye operasyonu için yerel bir yazılım uyarlaması yapılıyorsa "münhasıran yurt dışında yararlanma" şartı ihlal edilmiş sayılır.
3. Kazancın Beyanname Verme Tarihine Kadar Türkiye'ye Transfer Edilmesi
7491 sayılı Kanun ile getirilen en sıkı koşul transfer şartıdır. İlgili takvim yılı veya hesap döneminde elde edilen kazancın (uygulamada fatura bedellerinin) tamamının; gelir vergisi mükellefleri için izleyen yılın Mart ayı sonuna (yıllık gelir vergisi beyannamesi verme süresine), kurumlar vergisi mükellefleri için ise izleyen yılın Nisan ayı sonuna (kurumlar vergisi beyannamesi verme süresine) kadar Türkiye'deki banka hesaplarına döviz veya Türk Lirası olarak transfer edilmesi zorunludur. Bedelin yurt dışındaki yabancı banka veya ödeme kuruluşu (Wise, Payoneer, Mercury, Revolut vb.) hesaplarında bekletilip beyanname süresine kadar Türkiye'deki bankaya aktarılmaması halinde o yıla ait indirim hakkı tamamen kaybedilir.
V. KDVK m. 11/1-a ve m. 12/2 Uyarınca Hizmet İhracatında KDV İstisnası ve KDV İadesi
Yurt dışına verilen yazılım, tasarım ve her türlü danışmanlık hizmetlerinde gelir/kurumlar vergisi indiriminden bağımsız olarak uygulanan ikinci büyük avantaj, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (KDVK) m. 11/1-a ve m. 12/2 hükümlerinde düzenlenen Hizmet İhracatı KDV İstisnasıdır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu m. 12/2: "Yurt dışındaki müşteri tabiri; ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında olan alıcılar ile yurt içinde bulunan bir firmanın yurt dışında kendi adına müstakilen faaliyet gösteren şube, acenta, temsilci ve bürolarını ifade eder. Bir hizmetin yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmet sayılabilmesi için aşağıdaki şartlar yerine getirilmiş olmalıdır:
a) Hizmetler yurt dışındaki bir müşteri için yapılmış olmalıdır.
b) Hizmetten yurt dışında faydalanılmalıdır."
KDV Genel Uygulama Tebliği uyarınca hizmet ihracatında KDV istisnasının özellikleri şunlardır:
- Sektör Sınırlaması Yoktur: GVK m. 89/13'ün aksine, KDV istisnasında hizmet türü sınırlaması yoktur. Yurt dışındaki müşteriye verilen yazılım ve mühendislik hizmetlerinin yanı sıra genel yönetim danışmanlığı, pazarlama danışmanlığı, tercüme veya grafik tasarım hizmetleri de yurt dışında faydalanılmak kaydıyla %0 KDV (301 kodlu Hizmet İhracatı İstisnası) ile faturalandırılır.
- Tam İstisna Niteliği ve KDV İadesi Hakkı (KDVK m. 32): Hizmet ihracatı "tam istisna" kapsamındadır. Bu sayede yazılımcı veya teknoloji şirketi, Türkiye'de yaptığı bilgisayar alımı, ofis kirası, sunucu/yazılım lisans giderleri nedeniyle ödediği (yüklendiği) KDV'leri devreden KDV olarak bırakabileceği gibi, hizmet bedelinin döviz olarak Türkiye'ye getirildiğini banka dekontu (veya DAB) ile tevsik ederek vergi dairesinden nakden veya mahsuben KDV iadesi olarak da geri alabilir.
| Kriter / Özellik | Gelir / Kurumlar Vergisi İndirimi (GVK m. 89/13 - KVK m. 10/1-ğ) | Hizmet İhracatı KDV İstisnası (KDVK m. 11/1-a ve m. 12/2) | Teknokent (4691 s. Kanun) İstisnası |
|---|---|---|---|
| Sağlanan Vergi Teşviki | Net kazancın %80'i (2026 kazançlarından itibaren 11257 s. CB Kararıyla %100'ü) matrahtan indirilir. | Kesilen faturada KDV hesaplanmaz (%0 KDV); Türkiye'de yüklenilen gider KDV'leri iade alınabilir. | Bölgede üretilen yazılım/Ar-Ge kazançları 31.12.2028'e kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır. |
| Hizmet Türü Kapsamı | Sadece kanunda sayılanlar: Yazılım, mühendislik, tasarım, veri analizi, mimarlık, çağrı merkezi vb. | Hizmet türü sınırı yoktur; yurt dışında yararlanılan tüm danışmanlık ve yazılım hizmetlerini kapsar. | Sadece Teknokent yönetici şirketince onaylanan Ar-Ge ve yazılım geliştirme projelerini kapsar. |
| Müşteri Lokasyonu | Müşteri zorunlu olarak yurt dışında yerleşik olmalı ve hizmetten münhasıran yurt dışında yararlanılmalıdır. | Müşteri yurt dışında yerleşik olmalı ve hizmetten yurt dışında faydalanılmalıdır. | Yurt içi ve yurt dışı müşterilere yapılan yazılım satışlarını kapsar. |
| Fiziksel Ofis / Bölge Şartı | Herhangi bir bölge şartı yoktur; ev ofisten (home-office) veya normal ofisten uzaktan verilebilir. | Bölge şartı yoktur; Türkiye'nin her yerinden uzaktan sunulabilir. | Teknoloji Geliştirme Bölgesinde (Teknokent) ofis kiralama ve proje yürütme şartı vardır. |
| Döviz Transfer Zorunluluğu | Kazancın tamamının yıllık beyanname verme süresine kadar Türkiye'ye transfer edilmesi zorunludur. | Faturanın KDV'siz kesilmesi için ön şart değildir; ancak KDV iadesi talep edilecekse dövizin gelmesi aranır. | Yurt içi satışlarda döviz şartı yoktur; fon ayırma ve yatırım yükümlülükleri mevcuttur. |
VI. Yabancı Şirketlerle İmzalanan "Independent Contractor" Sözleşmeleri ve Daimi İşyeri (PE) Riski
Yurt dışındaki bir teknoloji şirketi Türkiye'deki bir yazılımcı veya danışmanla çalışırken genellikle kendi ülkesinde işveren sigorta primi ve bordro yükümlülüğüne girmemek için "Independent Contractor Agreement" (Bağımsız Yüklenici Sözleşmesi) veya kurumsal düzeyde "Master Services Agreement (MSA) & Statement of Work (SOW)" imzalamaktadır. Bu sözleşmelerin kurgulanmasında iki temel vergi ve iş hukuku riski yönetilmelidir:
- Gizli İş İlişkisi ve Daimi Temsilci / İşyeri (Permanent Establishment - PE) Riski: Eğer sözleşmede Türkiye'deki yazılımcının yabancı şirket adına üçüncü kişilerle bağlayıcı sözleşme imzalama yetkisi bulunduğu yazılırsa veya ilişki bağımsız bir hizmet ihracatı olmaktan çıkıp tamamen bağımlı bir "daimi temsilci" (VUK m. 156, KVK m. 3 ve Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları m. 5) görünümü alırsa, yabancı şirketin Türkiye'de dar mükellef kurumlar vergisi mükellefiyeti doğması ve yazılımcının da GVK m. 89/13 istisnasını kaybetmesi riski ortaya çıkar. Bu nedenle sözleşmede Türkiye'deki şirketin/şahsın tamamen bağımsız bir hizmet sağlayıcı (Independent Contractor) olduğu, yabancı şirketi temsil ve ilzam yetkisinin bulunmadığı açıkça belirtilmelidir.
- Ayrı Muhasebe Kaydı Tutma Zorunluluğu: GVK m. 89/13 veya KVK m. 10/1-ğ indiriminden yararlanan mükellefin aynı zamanda yurt içine de yazılım/danışmanlık satışı varsa, yurt dışı hizmet ihracatından elde edilen hasılat ile buna isabet eden maliyet ve giderlerin muhasebe kayıtlarında (örneğin 601 Yurt Dışı Satışlar ve ilgili maliyet alt hesaplarında) diğer faaliyetlerden ayrı olarak izlenmesi yasal zorunluluktur. Müşterek genel giderler ise hasılat oranına göre dağıtılır.
VII. Uluslararası Yazılım Sözleşmelerinde Fikri Mülkiyet (Work Made for Hire vs. FSEK m. 52)
ABD veya İngiltere merkezli şirketlerin gönderdiği standart sözleşmelerde fikri mülkiyet devri için Anglo-Sakson hukukuna özgü "Work Made for Hire" (Sipariş Üzerine Eser Sahipliği) kavramı kullanılır. Oysa sözleşmeye Türk hukukunun uygulandığı veya Türkiye'de geliştirilen yazılımın alt yüklenicilerden (sub-contractors) temin edildiği durumlarda 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) devreye girer.
Türkiye'deki yazılım ihracatçısı şirket, kendi çalıştırdığı veya dışarıdan hizmet aldığı Türk yazılımcılarla yaptığı sözleşmelerde FSEK m. 52 uyarınca işleme (m. 21), çoğaltma (m. 22), yayma (m. 23), temsil (m. 24) ve umuma iletim (m. 25) haklarını yazılı olarak tek tek devralmamışsa, yabancı müşteriye karşı taahhüt ettiği "fikri mülkiyet haklarının eksiksiz devri (IP Assignment & Indemnification)" maddesini ihlal etmiş duruma düşebilir. Ayrıca yazılımcının daha önce geliştirdiği ve diğer projelerde de kullandığı hazır kod kütüphanelerinin (Pre-existing IP / Background IP) mülkiyetinin yazılımcıda kalacağı, yabancı müşteriye sadece bu kütüphaneler için münhasır olmayan bir kullanım lisansı verildiği sözleşmeye mutlaka eklenmelidir; aksi halde yazılımcı kendi temel kod kütüphanesini başka hiçbir müşteriye kullanamaz hale gelir. Konuya ilişkin ayrıntılar için Fikri Mülkiyet bölümümüzü inceleyebilirsiniz.
VIII. MÖHUK m. 24 Uyarınca Uygulanacak Hukuk Seçimi, Milletlerarası Tahkim ve Ödeme Güvenceleri
Yabancı bir şirketle imzalanan yazılım veya danışmanlık sözleşmesi "yabancılık unsuru" taşıdığından, uyuşmazlık halinde hangi ülke hukukunun uygulanacağı ve hangi mahkemenin/hakemin yetkili olacağı 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) çerçevesinde belirlenir:
5718 sayılı MÖHUK m. 24/1 ve m. 24/4: "(1) Sözleşmeden doğan borç ilişkileri tarafların açık olarak seçtikleri hukuka tâbidir... (4) Tarafların hukuk seçimi yapmamış olmaları hâlinde sözleşmeden doğan ilişkiye, o sözleşmeyle en sıkı ilişkili olan hukuk uygulanır. Bu hukuk, karakteristik edim borçlusunun, sözleşmenin kuruluşu sırasındaki mutad meskeni hukuku; ticarî veya meslekî faaliyetler gereği kurulan sözleşmelerde karakteristik edim borçlusunun işyeri, bulunmadığı takdirde yerleşim yeri hukuku... olarak kabul edilir."
Uluslararası yazılım sözleşmelerinde Türk ihracatçının dikkat etmesi gereken başlıca sözleşme stratejileri şunlardır:
- Karakteristik Edim Borçlusu Avantajı (MÖHUK m. 24/4): Yazılım ve danışmanlık sözleşmelerinde para ödeyen yabancı şirket değil, yazılımı geliştiren ve hizmeti sunan Türk şirketi "karakteristik edim borçlusudur". Dolayısıyla sözleşmede hiçbir hukuk seçimi yapılmamışsa, MÖHUK m. 24/4 uyarınca doğrudan Türk Hukuku uygulanır! Yabancı taraf kendi eyalet hukukunda (örneğin Delaware veya Kaliforniya hukuku) ısrar ediyorsa, tarafsız bir hukuk olarak İsviçre Hukuku veya İngiliz Hukuku üzerinde uzlaşılabilir.
- Yetkili Mahkeme ve Tahkim (ISTAC / ICC) Klozu: Yurt dışındaki bir alacak için ABD'de eyalet mahkemesinde dava açmanın avukatlık maliyeti çoğu zaman fatura alacağından yüksektir. Bu nedenle yüksek bütçeli projelerde hızlı ve çevrimiçi (online) yürütülebilen İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) Seri Tahkim Kuralları veya ICC tahkimi tercih edilmeli; küçük ve orta ölçekli aylık (retainer) sözleşmelerde ise ön ödemeli (upfront) veya 15 günlük kısa fatura vadeleri (Net 15) ile çalışılmalıdır.
- Sorumluluğun Sınırlandırılması (Limitation of Liability): Yabancı şirketlerin sözleşmelerinde yer alan sınırsız tazminat (unlimited indemnification) maddeleri mutlaka sınırlandırılmalı; yazılımcının toplam mali sorumluluğunun hiçbir koşulda "uyuşmazlıktan önceki son 3 veya 6 ayda o sözleşme kapsamında fiilen tahsil ettiği toplam hizmet bedelini aşamayacağı" ve dolaylı zararlardan (consequential damages / lost profits) sorumlu tutulamayacağı hükme bağlanmalıdır.
IX. Hizmet İhracatı Vergi İncelemelerine İlişkin Danıştay Kararları ve Gelir İdaresi Özelgeleri
Danıştay Vergi Dava Daireleri ve Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) özelgeleri, hizmet ihracatı istisnalarının sınırlarını net biçimde çizmektedir:
Danıştay 3. ve 4. Daireleri, Yerleşik İçtihat İlkesi (GVK m. 89/13 ve KVK m. 10/1-ğ Kapsamı): "5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 10/1-ğ maddesinde (ve GVK m. 89/13'te) düzenlenen kazanç indiriminden yararlanılabilmesi için; hizmetin Türkiye'de yerleşik olmayan yabancı müşteriye verilmesi, hizmetten münhasıran yurt dışında yararlanılması, verilen hizmetin kanunda tahdidi olarak sayılan (yazılım, mühendislik, tasarım, veri analizi vb.) faaliyetlerden olması ve kazancın yasal beyanname verme süresine kadar Türkiye'ye transfer edilmesi şartlarının birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Kanunda sayılmayan genel yönetim, pazarlama veya aracılık/komisyon danışmanlığı faaliyetlerinden elde edilen kazançların bu indirimden yararlandırılmasına hukuken olanak bulunmamaktadır."
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, KDVK m. 11 ve 12 Hizmet İhracatı İlkesi: "3065 sayılı KDVK m. 11/1-a ve m. 12/2 uyarınca bir hizmetin hizmet ihracatı kapsamında KDV'den müstesna tutulabilmesi için temel ölçüt, hizmetten Türkiye'de değil yurt dışında faydalanılmasıdır. Yurt dışındaki firmanın Türkiye'deki müşterilerine yönelik pazar araştırması veya Türkiye içindeki operasyonlarına ilişkin danışmanlık hizmetlerinde hizmetten Türkiye'de yararlanıldığından KDV istisnası uygulanamaz; buna karşılık münhasıran yabancı şirketin yurt dışı operasyonları için üretilen yazılım ve analiz hizmetleri KDV'den istisnadır."
X. Pratik Uygulama: Vergi İstisnasına Uyumlu Uluslararası Yazılım Sözleşmesi Kloz Örnekleri
GVK m. 89/13, KVK m. 10/1-ğ ve KDVK m. 11-12 vergi incelemelerinde tam uyumluluk sağlamak ve yazılımcının hukuki sorumluluğunu koruma altına almak amacıyla, yabancı şirketlerle imzalanacak İngilizce/Türkçe sözleşmelerde yer alması gereken örnek koruyucu maddeler aşağıda sunulmuştur:
ULUSLARARASI YAZILIM İHRACATI SÖZLEŞME KLOZLARI — BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR
SOFTWARE DEVELOPMENT & ENGINEERING SERVICES AGREEMENT
(Vergi İstisnası ve Sorumluluk Sınırı Örnek Maddeleri)
Madde 1 — Hizmetin Kapsamı ve Yurt Dışı Yararlanma Beyanı (Scope of Services & Exclusive Foreign Benefit):
"Yüklenici (Contractor), Türkiye'deki işyerinden uzaktan çalışma usulüyle, yurt dışında ([Ülke Adı]) yerleşik Müşteri'ye (Client) özel yazılım geliştirme, yazılım mühendisliği, sistem tasarımı ve veri analizi (Software Development, Software Engineering, System Design and Data Analysis) hizmetleri sunacaktır. Müşteri, Türkiye'de herhangi bir şube, işyeri veya kanuni merkezinin bulunmadığını ve Yüklenici tarafından sunulan tüm yazılım/mühendislik çıktılarından münhasıran Türkiye dışında (exclusively outside the Republic of Türkiye) yararlanacağını kabul ve beyan eder."
Madde 2 — Bağımsız Yüklenici Statüsü (Independent Contractor Status):
"Taraflar arasındaki ilişki bağımsız yüklenici (B2B hizmet ihracatı) ilişkisidir. İşbu Sözleşme'deki hiçbir hüküm Taraflar arasında işçi-işveren, ortaklık, acentelik veya daimi temsilcilik (Permanent Establishment) ilişkisi kurduğu şeklinde yorumlanamaz. Yüklenici'nin Müşteri adına üçüncü kişilerle sözleşme akdetme veya Müşteri'yi temsil ve ilzam etme yetkisi yoktur."
Madde 3 — Ödeme ve Banka Transfer Şartı (Payment & Cross-Border Wire Transfer):
"Müşteri, Yüklenici tarafından düzenlenen elektronik hizmet ihracatı faturalarını, fatura tarihinden itibaren en geç 15 (on beş) gün içinde döviz cinsinden (USD/EUR) Yüklenici'nin Türkiye'de kurulu [Banka Adı] nezdindeki [SWIFT / IBAN No] numaralı kurumsal banka hesabına uluslararası banka havalesi (SWIFT) yoluyla ödeyecektir."
Madde 4 — Önceki Fikri Mülkiyet ve Sorumluluğun Sınırlandırılması (Background IP & Limitation of Liability):
"Yüklenici'ye ait mevcut kod kütüphaneleri ve araçlar (Background IP) Yüklenici'nin mülkiyetinde kalır; tam ödeme yapılması şartıyla sadece proje çıktısı (Deliverables) üzerindeki mali haklar Müşteri'ye devredilir. Yüklenici'nin işbu Sözleşme'den doğabilecek toplam mali sorumluluğu, her halükarda talebin doğduğu tarihten önceki son 3 (üç) ay içinde Müşteri tarafından Yüklenici'ye fiilen ödenen toplam hizmet bedeli ile sınırlıdır; Yüklenici kâr kaybı veya dolaylı zararlardan sorumlu tutulamaz."
XI. Yazılımcılar, Teknoloji Şirketleri ve İhracatçılar İçin Vergi ve Sözleşme Kontrol Listesi
Yurt dışına yazılım, tasarım, veri analizi veya mühendislik hizmeti ihraç ederken %80 / %100 kazanç indirimi ve KDV istisnasından cezalı tarhiyat riski olmadan yararlanmak için izlenmesi gereken kontrol listesi şöyledir:
- Doğru NACE Kodu ve Ana Sözleşme: Vergi levhasındaki faaliyet kodunun (ör. 62.01.01 Bilgisayar programlama) ve şirket ana sözleşmesinin kanundaki nitelikli hizmetlerle uyumlu olduğu kontrol edilir.
- Sözleşmede "Consulting" Yerine Teknik Tanım Kullanılması: Yabancı şirketle imzalanan sözleşmede hizmet konusu açıkça "Software Development, Engineering, UI/UX Design veya Data Analysis" olarak yazılır ve müşterinin hizmetten münhasıran yurt dışında yararlanacağı maddesi eklenir.
- Fatura Açıklaması ve 301 KDV İstisna Kodu: E-Arşiv / E-Fatura düzenlenirken istisna kodu olarak "301 - 11/1-a Hizmet İhracatı" seçilir; fatura açıklamasına genel "danışmanlık" değil, yapılan yazılım/mühendislik/veri analizi hizmeti detaylıca yazılır.
- Dövizin Türkiye'deki Banka Hesabına Süresinde Getirilmesi: Yurt dışı ödeme platformlarında (Payoneer, Wise vb.) tahsil edilen tutarlar bekletilmeden, en geç yıllık beyanname verme tarihine kadar Türkiye'deki banka hesabına aktarılır ve banka dekontları/DAB belgeleri arşivlenir.
- YMM Tasdik Raporu Sınırlarının Takibi: İstisna tutarının Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen yıllık haddi aşması halinde Yeminli Mali Müşavir (YMM) tam tasdik veya istisna tasdik raporu düzenlettirilir.
XII. Sonuç
Yabancı şirketlere uzaktan yazılım, tasarım, veri analizi ve mühendislik hizmeti ihracatı, Türk vergi sisteminin sunduğu en avantajlı teşvik rejimlerinden birine tabidir. Çalışmamızda incelenen temel hukuki ve vergisel kurallar şu şekilde özetlenmektedir:
- %80 ve 2026 İtibarıyla %100 Kazanç İndirimi: GVK m. 89/13 ve KVK m. 10/1-ğ uyarınca yurt dışı mukimlerine verilen yazılım, mühendislik, tasarım ve veri analizi hizmetlerinden elde edilen kazançların %80'i (ve 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca 1 Ocak 2026'dan itibaren elde edilen kazançların %100'ü) gelir ve kurumlar vergisi matrahından indirilir.
- Dövizin Türkiye'ye Transferi Vazgeçilmez Şarttır: Söz konusu kazanç indiriminden yararlanabilmek için fatura bedellerinin tamamının ilgili yıla ait yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilmesi zorunludur.
- Genel Danışmanlık İle Teknik Hizmet Ayrımına Dikkat Edilmelidir: Kanunda genel "danışmanlık" ibaresi yer almadığından, teknik nitelik taşımayan yönetim veya pazarlama danışmanlıkları yalnız KDVK m. 11-12 KDV istisnasından (%0 KDV) yararlanabilir; gelir/kurumlar vergisi matrah indirimine konu edilemez.
- Uluslararası Sözleşmelerde Sorumluluk Sınırlandırılmalıdır: Yabancı şirketlerle yapılan Independent Contractor / MSA sözleşmelerinde yazılımcının mali sorumluluğu üst tavanla (Liability Cap) sınırlandırılmalı, mevcut kod kütüphaneleri (Background IP) korunmalı ve daimi temsilcilik (PE) riskini önleyici hükümler kullanılmalıdır.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (GVK m. 89/1-13 Hizmet İhracatı Kazanç İndirimi)
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK m. 10/1-ğ Yurt Dışı Hizmet Kazanç İndirimi)
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (KDVK m. 11/1-a, m. 12/2 ve m. 32 Hizmet İhracatı İstisnası)
- 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK m. 24)
- Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) Genel Tebliğleri, Özelgeleri ve 30 Nisan 2026 tarihli 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı
Bu makale 2026-11-12 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Vergi Cezasına İtiraz ve Uzlaşma
213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında vergi cezası itiraz, tarhiyat öncesi ve sonrası uzlaşma süreci, dava açma... -
KDV İadesi Nasıl Alınır: Kapsamlı Rehber
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu kapsamında KDV iadesi nasıl alınır şartları, tam istisna halleri, vergi avantajı... -
E-Fatura ve E-Arşiv Zorunlulukları
213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve ilgili Genel Tebliğler kapsamında işletmelerin e-fatura ve e-arşiv fatura... -
Turkish Tax System: Guide for Expats and Foreign Companies
This comprehensive turkey tax system foreigners expats guide explores the fiscal obligations of expatriates and foreign... -
Dropshipping Türkiye: Hukuki Durum ve Vergi
Dropshipping Türkiye'de yasal mı? E-ticaret mevzuatı, vergi yükümlülükleri, gümrük işlemleri ve tüketici hakları...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m. 89/13 ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m. 10/1-ğ kapsamındaki kanuni indirim oranı, 7491 sayılı Kanun ile 2023, 2024 ve 2025 yılı kazançları için %80 olarak uygulanmıştır. 30 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ise 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren elde edilen nitelikli hizmet ihracatı kazançlarında bu indirim oranı %100'e çıkarılmıştır.
Evet, kesinlikle zorunludur. 7491 sayılı Kanun değişikliği uyarınca GVK m. 89/13 veya KVK m. 10/1-ğ indiriminden yararlanabilmek için, ilgili yılda elde edilen kazancın tamamının yıllık gelir vergisi beyannamesinin (Mart sonu) veya kurumlar vergisi beyannamesinin (Nisan sonu) verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'deki banka hesaplarına transfer edilmesi şarttır. Süresinde Türkiye'ye transfer edilmeyen kazançlar için indirim hakkı kaybedilir.
Hayır, girmez. GVK m. 89/13 ve KVK m. 10/1-ğ maddelerinde istisna kapsamındaki hizmetler sınırlı olarak (yazılım, mühendislik, tasarım, mimarlık, veri analizi, çağrı merkezi vb.) sayılmış olup genel 'danışmanlık' ifadesi kanunda yer almamaktadır. Bu nedenle yönetim, pazarlama veya insan kaynakları danışmanlığı bu indirimden yararlanamaz; verilen danışmanlığın yazılım geliştirme, veri analizi veya mühendislik kapsamında teknik bir hizmet olması ve sözleşme ile faturada bu şekilde tanımlanması şarttır.
Hayır, hesaplanmaz. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu m. 11/1-a ve m. 12/2 hükümleri uyarınca, yurt dışındaki bir müşteri için yapılan ve münhasıran yurt dışında faydalanılan tüm hizmetler (genel danışmanlık hizmetleri de dahil olmak üzere) hizmet ihracatı kapsamında KDV'den istisnadır. Faturalar 301 istisna koduyla %0 KDV olarak düzenlenir.
Evet, yararlanabilir. GVK m. 89/13 kapsamındaki kazanç indirimi ve KDVK m. 11/1-a hizmet ihracatı KDV istisnası için Teknokent veya serbest bölgede yer alma ya da sermaye şirketi (A.Ş./Ltd.) olma zorunluluğu yoktur. Uygun NACE koduyla (örneğin 62.01.01 bilgisayar programlama) şahıs işletmesi veya serbest meslek mükellefiyeti açan yazılımcılar da ev ofislerinden sundukları yurt dışı yazılım hizmetlerinde aynı istisnalardan tam olarak faydalanırlar.
Yabancı müşterinin ödemeyi ilk aşamada yurt dışındaki bir ödeme kuruluşuna veya dijital cüzdana yapması tek başına istisnayı bozmaz; ancak bu hesaplarda biriken tutarların yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'deki bir bankada bulunan mükellef hesabına transfer edilmesi ve banka dekontlarıyla belgelendirilmesi şarttır. Paranın yurt dışı platformda bırakılması halinde transfer şartı ihlal edilmiş olur.
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) m. 24/1 uyarınca taraflar sözleşmeye uygulanacak ülke hukukunu serbestçe seçebilirler. Eğer sözleşmede açık bir hukuk seçimi yapılmamışsa, MÖHUK m. 24/4 gereğince karakteristik edim borçlusu olan (yazılımı geliştiren/hizmeti sunan) tarafın işyeri hukuku olarak doğrudan Türk Hukuku uygulanır.
1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği uyarınca, hem yurt içi hem yurt dışı satışı bulunan mükellefler, GVK m. 89/13 ve KVK m. 10/1-ğ kapsamındaki yurt dışı hizmet ihracatı hasılatını ve buna ilişkin gider/maliyet kayıtlarını muhasebe sisteminde diğer faaliyetlerden ayrı olarak izlemek zorundadır. İndirim yalnızca ayrıştırılan yurt dışı nitelikli hizmetlerin net kazancına (hasılat eksi ilgili giderler) uygulanır.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.







