Özet
Küresel risk sermayesi piyasalarında değerlemelerin baskılandığı (down-round) dönemlerde veya bir sonraki özsermaye yatırım turu öncesinde büyüme ivmesini korumak isteyen tekrarlayan gelirli (SaaS, e-ticaret, mobil abonelik ve oyun) girişimler; kurucu paylarını seyreltmeyen (non-dilutive) veya çok sınırlı seyrelten Venture Debt (Girişim Borçlanması) ve Gelire Dayalı Finansman (Revenue-Based Financing — RBF) enstrümanlarına yönelmektedir. Ancak Anglosakson finans piyasalarında sıradan özel fonların rahatlıkla sunduğu bu borçlanma modelleri Türkiye'de kurgulandığında; 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5237 sayılı TCK m. 241 tefecilik yasağı, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar kapsamındaki döviz kredisi kısıtları, 6102 sayılı TTK pay alım opsiyonu (warrant) sınırları ve 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TARES) kurallarıyla doğrudan kesişir. Bu makalede alternatif girişim finansmanı sözleşmelerinin Türk hukukundaki meşru kanalları, vergisel yükleri (KKDF, BSMV, KDV) ve icra edilebilirlik şartları incelenmektedir.
I. Seyreltmesiz (Non-Dilutive) Finansman İhtiyacı: Venture Debt ve RBF Nedir?
Geleneksel bankalar kredi tahsis ederken şirketin geçmiş 3 yıllık kârlı bilançolarına, FAVÖK (EBITDA) çarpanına ve ipotek edilebilir gayrimenkul teminatlarına bakar. Oysa hızlı büyüyen bir teknoloji girişimi (startup), aldığı yatırımı Ar-Ge ve kullanıcı edinimine harcadığı için kâğıt üzerinde zarar açıklar ve hiçbir gayrimenkulü yoktur. Diğer taraftan her nakit ihtiyacında özsermaye (equity) satmak, kurucuların Seri B aşamasına gelmeden şirketteki paylarının %15-%20'nin altına erimesine yol açar. Bu boşluğu iki modern enstrüman doldurmaktadır:
- Venture Debt (Girişim Borçlanması): Genellikle yakın zamanda kurumsal bir VC/GSYF fonundan özsermaye yatırımı almış (dolayısıyla kurumsal doğrulamadan geçmiş) girişimlere, pist süresini (runway) 6-12 ay uzatmak veya makine/pazarlama yatırımlarını finanse etmek amacıyla sağlanan 24 ila 48 ay vadeli orta vadeli borçlanmadır. Kredi veren kuruluş, üstlendiği yüksek riski dengelemek için anapara ve faiz getirisinin yanına kredi tutarının %5 ila %20'si oranında Warrant Coverage (Pay Alım Opsiyonu / Equity Kicker) ekler.
- Gelire Dayalı Finansman (Revenue-Based Financing — RBF): Aylık tekrarlayan geliri (MRR — SaaS aboneliği) veya öngörülebilir dijital satış akışı (e-ticaret POS, uygulama mağazası ve pazaryeri tahsilatları) bulunan girişimlere sağlanan esnek finansmandır. Sabit aylık taksit ve bileşik faiz yerine girişim, sağlanan finansman tutarını önceden kararlaştırılmış sabit bir getiri çarpanına (Return Cap — örneğin 1.12x veya 1.25x) ulaşana kadar her ay elde ettiği brüt cironun belirli bir yüzdesini (örneğin %6 ila %12'sini) paylaşarak geri öder. Satışların düştüğü ayda ödeme tutarı otomatik küçülür, satışların patladığı ayda ise borç daha erken kapanır; hisse seyreltmesi (dilution) sıfırdır.
II. Kritik Kırmızı Çizgi: İzinsiz Kredi Verme Yasağı (TCK m. 241) ve Meşru Finansman Kanalları
ABD veya İngiltere'de kurulmuş bir RBF FinTech girişiminin iş modelini birebir kopyalayarak Türkiye'de sıradan bir anonim şirket kurup kendi bilançosundan startup'lara faiz veya sabit getiri çarpanı karşılığı nakit finansman dağıtmak ağır cezai yaptırımlara tabidir!
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 241/1 (Tefecilik Suçu):
"Kazanç elde etmek amacıyla başkasına ödünç para veren kişi, iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş yüz günden beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır."
Ayrıca 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m. 150, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m. 46 ve 90 sayılı Ödünç Para Verme İşleri Hakkında KHK uyarınca, kanunen yetkilendirilmiş kuruluşlar dışında ivazlı ve meslek edinerek kredi/ödünç para kullandırılması suç teşkil eder. Dolayısıyla Türkiye'de Venture Debt ve RBF işlemlerinin %100 hukuka uygun ve geçerli şekilde yürütülebileceği dört kurumsal kanal mevcuttur:
- SPK Denetimindeki Girişim Sermayesi Yatırım Fonları (GSYF — En Esnek Kanal!): Sermaye Piyasası Kurulu'nun III-52.4 sayılı Girişim Sermayesi Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği m. 18, GSYF'lere yalnızca pay satın alma yetkisi değil; yatırım yaptıkları veya yapacakları girişim şirketlerine "borç ve sermaye finansmanı karması (mezzanine finance)" olarak yapılandırılmış finansman sağlama ve girişim şirketlerinin ihraç ettiği borçlanma araçlarına yatırım yapma yetkisini açıkça tanımıştır! Üstelik GSYF'nin bu karma finansmandan elde ettiği kazançlar KVK m. 5/1-d-4 uyarınca fon düzeyinde kurumlar vergisinden istisnadır. Bu sayede Türkiye'de Venture Debt ve RBF fonları hukuken en sağlıklı biçimde özel stratejili GSYF şemsiyesi altında kurulmaktadır.
- BDDK Lisanslı Mevduat/Katılım Bankaları ve Finansman Şirketleri: Teknoloji bankacılığı birimleri aracılığıyla nakdi kredi (veya katılım bankalarında Müşareke / Mudarebe / Murabaha kar-zarar ortaklığı ürünleri — ki İslami finans yapıları ciro/kâr paylaşımına dayalı RBF ile doğal bir yapısal uyum gösterir) sağlayabilirler.
- Paya Dönüştürülebilir Tahvil (PDT — TTK m. 504-506) ve Borçlanmaya Dayalı Kitle Fonlaması: Anonim şirket statüsündeki girişimlerin SPK düzenlemeleri ve III-35/A.2 sayılı Kitle Fonlaması Tebliği çerçevesinde yetkili platformlar üzerinden veya nitelikli yatırımcılara borçlanma aracı / PDT ihraç etmesidir.
- Yurt Dışında Yerleşik Uzman Venture Debt Fonları ve Kalkınma Finansmanı Kuruluşları (EBRD, IFC vb.): Yabancı kredi kuruluşlarından 32 sayılı Karar kurallarına uygun olarak sağlanan sınır ötesi kredilerdir.
III. Gelire Dayalı Finansman (RBF) Sözleşmelerinin 6098 Sayılı TBK ve TTK m. 8 Analizi
Yetkili bir GSYF veya finansal kuruluş tarafından sağlanan Gelire Dayalı Finansman sözleşmesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) açısından saf bir tüketim ödüncü (TBK m. 386) değil; geri ödeme hızı borçlunun ticari hasılat performansına endekslenmiş karma / kendine özgü (sui generis) bir finansman sözleşmesidir.
Uygulamada en çok tartışılan husus, girişimin satışlarının beklenenden çok hızlı artması nedeniyle örneğin 12 ayda kapanması öngörülen 1.20x çarpanlı finansmanın 4 ayda kapanması ve yıllıklandırılmış iç verim oranının (IRR / efektif faiz karşılığının) yükselmesi halinde borçlunun faiz üst sınırı itirazında bulunup bulunamayacağıdır. Burada iki kanun hükmü arasındaki ayrım belirleyicidir:
- Ticari İşlerde Faiz Serbestisi (TTK m. 8/1) vs. TBK m. 88/120 Sınırları: TBK m. 88 (anapara faizinde yıllık belirlenen oranın %50 fazlası sınırı) ve TBK m. 120 (temerrüt faizinde %100 fazlası sınırı) genel hükümler olmakla birlikte, Yargıtay'ın ticari kredi ve tacirler arası finansman işlemlerine ilişkin yaklaşımında TTK m. 8/1'deki "ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir" ilkesi ve finansal kuruluşların özel mevzuatı dikkate alınır; ancak her halükarda TBK m. 28 (Aşırı Yararlanma / Gabin) ve TMK m. 2 / TBK m. 27 (Ahlaka Aykırılık ve Ekonomik Mahva Sebep Olma Yasağı) emredici sınır olarak varlığını korur.
- Erken Kapama İndirimi (Early Repayment Rebate): RBF sözleşmesini TBK m. 28 ve fahiş faiz iddialarına karşı hukuken kurşungeçirmez kılan en iyi uygulama, sözleşmeye kademeli erken ödeme indirimi konulmasıdır (örneğin finansman 6 aydan önce kapanırsa çarpanın 1.25x yerine 1.12x'e düşmesi). Ayrıca ciro sıfıra düşerse ve şirket iflas/tasfiye noktasına gelirse kusursuz ticari başarısızlıkta kuruculara şahsi kefalet rücu edilmemesi, sözleşmenin risk paylaşımı karakterini güçlendirir.
IV. Warrant (Pay Alım Hakkı / Equity Kicker) Opsiyonlu Venture Debt Yapısının TTK Kurgusu
Klasik bir Venture Debt işleminde mekanizma şöyle çalışır: Fon girişime 1.000.000 USD kredi verir ve %10 Warrant Coverage kararlaştırılır. Bu, fonun kredi anapara + faizini tam olarak geri almasının yanında, girişimin son yatırım turundaki (veya bir sonraki turdaki) hisse fiyatı üzerinden 100.000 USD'lik payı gelecekteki 5 ila 7 yıl içinde (örneğin girişim 5 kat değer kazandığında veya Exit anında) eski ucuz fiyattan satın alma hakkına sahip olması demektir.
Halka açık olmayan bir Türk Anonim Şirketinde sermaye piyasası aracı anlamında bağımsız "varant" ihraç edilemediğinden, Warrant Coverage Türk hukukunda üç yöntemden biriyle yapılandırılır:
- GSYF Karma Finansman Sözleşmesi + Alım Opsiyonu (Call Option): SPK III-52.4 sayılı Tebliğ m. 18 kapsamında GSYF ile girişim şirketi ve kurucu ortaklar arasında borç sözleşmesine paralel bir Pay Alım Opsiyonu ve Sermaye Artırım Taahhüdü imzalanır; Exit veya nitelikli yatırım turunda GSYF rüçhan hakları kısıtlanmış (TTK m. 461) emisyon primli sermaye artırımıyla veya kurucu pay devriyle warrant paylarını iktisap eder.
- TTK m. 463 Şarta Bağlı Sermaye Artırımı + Alacaklılara Alım Hakkı: TTK m. 463/1 açıkça "yeni pay iktisap ve değiştirme haklarını içeren... kredi sözleşmeleri" alacaklılarına şarta bağlı sermaye artırımı yoluyla pay alma hakkı tanınmasına cevaz vermektedir! Venture Debt alacaklısı kanunun lafzında bizzat korunan hak sahibi grubundadır.
- Gölge Warrant (Phantom Warrant / Exit Fee): Pay defterine hiç girmeden, şirketin satılması (Exit) veya halka arzı halinde kredi verene warrant formülüyle hesaplanacak değer artış farkının nakden "Başarı Primi / Çıkış Ücreti (Success Fee)" olarak ödenmesini öngören TBK sözleşme kurgusudur.
V. Yurt Dışı Venture Debt Kullanımında 32 Sayılı Karar Döviz Kredisi Sınırları ve KKDF/Stopaj
Türkiye'deki bağlı ortaklığın (TR OpCo) Londra, Lüksemburg veya ABD merkezli yabancı bir Venture Debt fonundan doğrudan döviz (USD/EUR) kredisi kullanmak istemesi halinde iki büyük mali/kambiyo engeli kontrol edilmelidir:
- 32 Sayılı Karar ve TCMB Sermaye Hareketleri Genelgesi Döviz Kredisi Yasağı ve İstisnaları: Türkiye'de yerleşik tüzel kişilerin yurt içinden veya yurt dışından döviz kredisi kullanabilmesi için kural olarak son 3 mali yılın döviz gelirleri toplamına dayalı şartları sağlaması veya kullanım tarihinde 15 milyon USD ve üzeri döviz kredi bakiyesi bulunması gerekir! Döviz geliri (yazılım/oyun ihracatı) olmayan erken aşama bir Türk A.Ş.'nin yurt dışından doğrudan USD kredisi getirmesi kambiyo mevzuatına takılabilir (ancak ihracat/döviz kazandırıcı hizmet geliri beyanı olan SaaS/oyun girişimleri son 3 yıllık döviz gelirleri sınırında kullanabilir ya da kredi TL cinsinden / yabancı çatı şirket Delaware TopCo üzerinden kullanılıp Türkiye'ye sermaye olarak indirilebilir).
- KKDF (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu) Vade Avantajı ve Vergi Stopajı: Türkiye'de yerleşik şirketlerin yurt dışından sağladığı döviz ve altın kredilerinde ortalama vade 3 yıl ve üzerinde (36 ay+) ise KKDF oranı %0'dır! Ortalama vade 1 yıla kadar ise %3, 1-2 yıl arası %1, 2-3 yıl arası %0,5 KKDF doğar; TL kredilerde ise vadeye bakılmaksızın KKDF doğabilmektedir. Ayrıca yurt dışındaki dar mükellef kredi kuruluşuna ödenen faizler üzerinden KVK m. 30 uyarınca stopaj (%0 banka/finans kuruluşu veya %10 diğer kurumlar ayrımı ve ÇVÖA faiz maddesi) ile KDV2 (sorumlu sıfatıyla KDV — yabancı kuruluş banka/sigorta muadili finans kurumu değilse!) yükümlülükleri mutlaka işlem öncesi hesaplanmalıdır.
VI. Teminat Mimarisi: TARES Yazılım/Marka Rehni (6750 SK) ve Müstakbel Alacak Temliki
Fabrikası veya arsası olmayan teknoloji girişimlerinde Venture Debt ve RBF alacaklıları kendilerini nasıl teminat altına alır? Türk hukuku bu konuda iki modern araç sunmaktadır:
- 6750 Sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TARES): 6750 sayılı Kanun m. 5 uyarınca teslimsiz taşınır rehni; ticari unvan ve marka, patent, telif/yazılım gibi fikri ve sınai mülkiyet hakları, ticari alacaklar, çok yıllık/sürekli sözleşmelerden doğacak haklar, makine/sunucu ekipmanları ve hatta ticari işletmenin tamamı üzerinde Noter/TARES (Taşınır Rehni Sicili) portalına tescil yoluyla hızlıca kurulabilmektedir. Üstelik temerrüt halinde 6750 SK m. 14 uyarınca genel İcra Dairesi satışını beklemeden İİK değerleme usulüyle rehinli varlığın mülkiyetinin devrini talep etme imkanı (klasik Lex Commissoria yasağının kanuni istisnası) tanınmıştır.
- Müstakbel Alacakların Devri (TBK m. 183) ve Ödeme Hesabı Süpürme (Account Sweep): RBF sözleşmelerinde girişimin sanal POS, pazaryeri veya kurumsal SaaS abonelerinden doğacak müstakbel (gelecekteki) alacakları TBK m. 183 uyarınca yazılı şekilde finansman sağlayıcıya teminat/ifa uğruna devredilir ve tahsilatların aktığı banka hesabına otomatik talimat / rehin blokajı tanımlanır.
VII. Alternatif Girişim Finansmanı Modelleri Karşılaştırma Tablosu ve Kloz Analizi
Kurucuların finansman turunda karşılaştığı dört temel enstrümanın hukuki ve mali etkileri aşağıda özetlenmiştir:
| Finansman Enstrümanı | Hisse Seyreltmesi (Dilution) | Geri Ödeme ve Nakit Akışı Yükü | Yönetim Kurulu / Veto Hakkı | Türkiye'deki İdeal Hukuki Araç |
|---|---|---|---|---|
| Özsermaye Yatırımı (VC / GSYF Equity) | Yüksek (Tur başına %10 - %25 seyreltme) | Yok (Anapara geri ödemesi ve aylık faiz çıkışı olmaz) | Var (YK koltuğu, Reserved Matters veto hakları, Drag-Along) | Emisyon primli A.Ş. sermaye artırımı + SHA |
| Dönüştürülebilir Borç / SAFE Benzeri Yapı | Ertelenmiş Yüksek (Sonraki turda iskontolu paya dönüşür) | Genellikle nakit ödeme yerine paya dönüşüm esaslıdır | Dönüşüme kadar kural olarak oy hakkı yoktur (Bilgi hakkı verilir) | GSYF Dönüştürülebilir Finansman / TTK m. 504 PDT / Ön Ödemeli İştirak Sözleşmesi |
| Venture Debt (Warrant Opsiyonlu Kredi) | Çok Düşük (Yalnızca %0,5 - %2 bandında Warrant etkisi) | Sabit taksit (6-12 ay anapara ödemesiz dönem — grace period sonrası faiz + anapara) | YK koltuğu yerine Finansal Taahhütler (Covenants — asgari nakit şartı) ve gözlemci hakkı | GSYF Karma Finansman (III-52.4 m. 18) veya Banka/EBRD Kredisi + TTK m. 463 Warrant |
| Gelire Dayalı Finansman (RBF) | %0 (Tamamen Seyreltmesiz) | Esnek (Aylık brüt cironun %5-%12'si; sabit çarpan dolunca biter) | Yok (Yönetime müdahale edilmez; API/salt okunur ciro izleme yetkisi verilir) | GSYF Yapılandırılmış Finansman / Katılım Finans Ortaklığı + TBK m. 183 Alacak Devri |
Venture Debt ve RBF sözleşmelerinde kurucuların en dikkatle müzakere etmesi gereken maddeler Finansal Taahhütler (Financial Covenants) ve Esaslı Olumsuz Değişiklik (MAC — Material Adverse Change) temerrüt hükümleridir:
Örnek Kloz — Gelire Dayalı Finansman (RBF) Ciro Payı İtfa ve Erken Kapanış Hükmü:
"Finansman Sağlayıcı (GSYF) tarafından Girişim Şirketi'ne III-52.4 sayılı Tebliğ m. 18 kapsamında sağlanan [10.000.000 TL] Finansman Tutarı karşılığında, Girişim Şirketi Toplam İtfa Tutarını ([12.200.000 TL] — 1,22x Çarpan) tamamlayıncaya kadar her takvim ayını izleyen ayın 5. iş gününde, bir önceki ayda tahakkuk ve tahsil edilen İadeler Düşülmüş Net Satış Hasılatı'nın %[8]'ine tekabül eden tutarı ('Aylık Gelir Payı') ödeyecektir. Girişim Şirketi'nin herhangi bir ayda mücbir sebep veya mevsimsel daralma nedeniyle hasılat elde edememesi tek başına temerrüt teşkil etmez; ancak ödeme kanallarının Finansman Sağlayıcı onayı dışında başka banka/ödeme kuruluşlarına yönlendirilmesi muacceliyet ve temerrüt sebebidir. Finansmanın kullanım tarihinden itibaren 6 ay içinde tamamen kapatılması halinde Çarpan 1,12x olarak revize edilir."
Hukuki Analiz: Bu klozda baz alınan cironun "Brüt Sipariş Tutarı" değil, iptal/iade ve KDV düşüldükten sonraki "İadeler Düşülmüş Net Satış Hasılatı" olarak tanımlanması e-ticaret girişimlerini iade oranları üzerinden haksız ödeme yapmaktan korur! Ayrıca ciro düşüşünün temerrüt sayılmayıp yalnızca tahsilat kaçırmanın (diversion of cash) temerrüt sayılması RBF'nin hukuki ruhuna tam uyumludur.
VIII. Borçlanma Öncesi Kurucu ve CFO Hukuki Uyum Kontrol Listesi
Venture Debt veya RBF sözleşmesine imza atmadan önce her girişimin tamamlaması gereken 5 hukuki ve mali kontrol adımı şunlardır:
- Mevcut SHA Yatırımcı Veto Kontrolü (Reserved Matters): Daha önce yatırım alınmışsa, yürürlükteki Pay Sahipleri Sözleşmesi'nde (SHA) belirli bir tutarı aşan borçlanmalar, şirket varlıkları (yazılım/marka) üzerine TARES rehni konulması ve Warrant verilmesi %99 ihtimalle mevcut yatırımcıların yazılı ön onayına (Önemli Kararlar / Veto) tabidir; onay alınmadan imzalanan kredi sözleşmesi SHA ihlali doğurur.
- Karşı Tarafın Lisans Doğrulaması: Finansman sağlayan yapının SPK onaylı bir GSYF, BDDK lisanslı banka/finansman şirketi veya 32 sayılı Karar'a uygun yabancı finans kuruluşu olduğu doğrulanmalı; lisanssız şirketlerden borç alınmamalıdır.
- KVK m. 11/1-i Finansman Gider Kısıtlaması Analizi: Kullanılan yabancı kaynakların öz kaynakları aşması halinde, aşan kısma münhasır faiz, komisyon ve benzeri giderlerin %10'unun kurumlar vergisi matrahında kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) sayıldığı (ve Teknopark istisna kazancı ile ilişkisi) mali müşavirle modellenmelidir.
- Şahsi Kefalet Reddi (Non-Recourse to Founders): Kurumsal Venture Debt işlemlerinde teminat şirketin nakit akışı ve ticari taşınır varlıklarıdır; kurucu ortakların evlerini veya şahsi malvarlıklarını riske atan müteselsil şahsi kefalet (TBK m. 583 — eş rızalı el yazılı kefalet) talepleri kesinlikle kabul edilmemelidir (yalnızca hile/zimmet halleriyle sınırlı "bad boy guarantee" istisna olabilir).
- MAC Klozunun Somutlaştırılması: Kredi verene "şirketin işlerinde olumsuz bir gelişme olacağına kanaat getirirsem krediyi derhal geri çağırırım" yetkisi veren sübjektif Esaslı Olumsuz Değişiklik (MAC) maddeleri daraltılmalı; temerrüt yalnızca somut ve ölçülebilir finansal rasyolara bağlanmalıdır.
İşbu makale yalnızca genel hukuki ve finansal bilgilendirme amacıyla kaleme alınmış olup, somut kredi veya yatırım işlemlerine ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. Borçlanma araçları, kambiyo mevzuatı ve SPK düzenlemeleri işlem bazında uzman hukuki denetim gerektirir.
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Hayır. BDDK veya SPK lisansı bulunmayan sıradan bir anonim veya limited şirketin kendi öz kaynaklarından kazanç (faiz veya sabit çarpan getirisi) elde etmek amacıyla sürekli biçimde ödünç para kullandırması 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m. 150, 90 sayılı KHK ve 5237 sayılı TCK m. 241 (tefecilik suçu) kapsamında ağır cezai yaptırım riski taşır. Türkiye'de bu finansman meşru olarak SPK onaylı GSYF'ler (III-52.4 Tebliği m. 18 karma finansman yetkisiyle), bankalar ve finansman şirketleri üzerinden yürütülür.
Geleneksel banka kredisi geçmiş dönem kârlılığı (FAVÖK) ve gayrimenkul ipoteği ararken; Venture Debt yakın zamanda kurumsal VC/GSYF yatırımı almış, yüksek büyüme hızına ve tekrarlayan gelire sahip ancak henüz kâra geçmemiş girişimlere verilir. Kredi veren üstlendiği risk karşılığında faize ek olarak kredi tutarının %5-%20'si oranında şirketten pay alım hakkı (Warrant / Equity Kicker) alır.
Gerçek bir RBF kurgusunda geri ödemeler sabit taksitli değil, girişimin aylık net satış hasılatının belirli bir yüzdesine (%5-%12) endekslidir. Dolayısıyla mevsimsellik veya pazar daralması nedeniyle satışların azaldığı aylarda ödenecek tutar da oransal olarak düşer ve bu durum tek başına temerrüt oluşturmaz; temerrüt ancak satış gelirlerinin sözleşmedeki ödeme hesaplarından kasıtlı olarak kaçırılması halinde doğar.
Halka açık olmayan Türk A.Ş.'lerinde borsada işlem gören bağımsız varant ihraç edilemediğinden, Warrant Coverage ya 6102 sayılı TTK m. 463 uyarınca kredi alacaklılarına yeni pay alma hakkı tanıyan Şarta Bağlı Sermaye Artırımı yoluyla ya mevcut ortaklar ve şirketle imzalanan Alım Opsiyonu (Call Option) / rüçhan kısıtlamalı artırım taahhüdüyle ya da Exit anında ödenecek nakdi 'Gölge Warrant (Success Fee)' sözleşmesiyle uygulanır.
Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ve TCMB Sermaye Hareketleri Genelgesi uyarınca döviz geliri (yazılım/oyun ihracatı vb.) bulunmayan ve kredi bakiyesi 15 milyon USD'nin altında olan Türkiye'de yerleşik şirketlerin yurt dışından döviz kredisi kullanması kısıtlanmıştır. Döviz geliri şartını sağlayan ihracatçı girişimlerde ise kredinin ortalama vadesi 3 yıl (36 ay) ve üzerinde kurgulanırsa KKDF oranı %0 olarak uygulanır.
6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu kapsamında Noter ve TARES sicili üzerinden girişimin tescilli markaları, patentleri, telif belgeli yazılımları, sunucu donanımları ve kurumsal müşteri sözleşmelerinden doğacak müstakbel ticari alacakları üzerinde teslimsiz taşınır rehni kurulabilmektedir.







