Işıkoğlu Partners Avukatlık ve Danışmanlık
IŞIKOĞLU
PARTNERS
Avukatlık & Danışmanlık
25+
Uzmanlık Alanı
%100
Kesintisiz İletişim & Hizmet
%100
Şeffaflık
3
Avukat

Değerlerimiz

Öncü İlkelerimiz & Değerlerimiz
01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Avukatlarımız

Hukuki Görüşler & Makaleler

Tüm Makaleleri Gör →

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Hukuk Kütüphanesi ve Adalet Heykeli
Biz Kimiz?

Genç, dinamik ve yenilikçi ekibimizle; geleneksel hukuk alanlarındaki uzmanlığımızı çağımızın dijital ve modern ihtiyaçlarıyla birleştiriyoruz.

Biz, tamamen genç ve dinamik bir ekip olarak kurduğumuz hukuk ofisimizde; enerjimizi, günceli yakalama becerimizi ve yenilikçi bakış açımızı müvekkillerimize en iyi şekilde yansıtmayı hedefliyoruz.

Hukukun temel taşlarını oluşturan Ticaret ve Şirketler Hukuku, Ceza Hukuku, İcra Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Miras Hukuku, Medeni Hukuk ve İş Hukuku gibi klasik alanlarda sağlam bir bilgi birikimi ve disiplinli bir çalışma anlayışına sahibiz. Bu alanlarda müvekkillerimize güven veren, köklü ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsiyoruz.

Ancak bununla yetinmiyor, çağın hızla değişen ihtiyaçlarına da aynı kararlılıkla yanıt veriyoruz. Teknolojinin, girişimciliğin ve dijital dünyanın hayatın merkezine oturduğu günümüzde; E-Ticaret Hukuku, KVKK & Veri Koruma Hukuku, Bilişim Hukuku, Startup ve Yatırım Hukuku, Kripto & Fintech Hukuku, Dijital Medya ve İnfluencer Hukuku, Oyun ve E-Spor Hukuku, Yapay Zekâ ve Teknoloji Hukuku gibi modern hukuk alanlarında da yenilikçi çözümler sunuyoruz.

Gençliğimizden aldığımız dinamizm ve teknolojiye olan hâkimiyetimiz sayesinde, geleneksel hukuk disiplinlerini modern dünyanın ihtiyaçlarıyla birleştiriyor; müvekkillerimizin karşılaşabileceği her türlü soruna yaratıcı, hızlı ve etkili hukuki çözümler üretiyoruz.

Bizim için hukuk yalnızca mevcut sorunları çözmek değil, aynı zamanda müvekkillerimizin gelecek planlarını güvenle şekillendirebilmeleri için önleyici ve yol gösterici bir güçtür. Bu nedenle hedefimiz, müvekkillerimizin yalnızca hukuki süreçlerini yönetmek değil; aynı zamanda yeni çağın sunduğu fırsatları en güvenli ve en verimli şekilde değerlendirmelerine yardımcı olmaktır.

Avukatlarımız

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Faaliyet Alanlarımız

Işıkoğlu Hukuk, ticari şirketlerden teknoloji girişimlerine, fikri mülkiyetten kripto & fintech hukuku ve yapay zeka odaklı danışmanlığa kadar geniş yelpazede uzman hukuk hizmeti sunar. Müvekkil odaklı yaklaşımımız, üstün dürüstlük ve şeffaflık ilkeleriyle her zaman kesintisiz iletişim sağlar.

01
-

Işıkoğlu Partners

Bu uzmanlık alanındaki sözleşme, uyum ve uyuşmazlık süreçleriniz için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp'tan Sorun İletişim Formu ile Yazın →

Diğer Uzmanlık Alanları

Bu Alandaki Makalelerimiz

Ekibimiz

Geleneksel hukuk disiplinlerindeki sağlam birikimini çağımızın dijital, finansal ve teknolojik ihtiyaçlarıyla birleştiren; müvekkil odaklı temsil, şeffaf iletişim ve titiz dosya takibi ilkeleriyle çalışan avukat kadromuz.

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Avukat

İletişim

E-Posta: iletisim@isikoglupartners.com
Telefon: +90 531 869 3827
WhatsApp'tan Sorun
AVUKAT
-

Deneyim & Pratik

    Çalışma Alanları

      Konu Başlıkları
      Toplam 1.095 Hukuki Makale & Rehber
      Yükleniyor...

      Büyük Ölçekli Veri Kazıma (Web Scraping) ve Yapay Zekâ Eğitim Verisi Toplamanın FSEK, Haksız Rekabet (TTK m. 55) ve TCK m. 243/244 Boyutu

      Fiyat izleme botları, büyük ölçekli veri kazıma (web scraping) ve yapay zekâ model eğitimi için veri toplamanın FSEK Ek m. 8 veritabanı koruması, TTK m. 55/1-c haksız rekabet, KVKK alenileştirme sınırı ve TCK m. 243/244 bilişim suçları analizi.

      Yapay Zekâ ve Teknoloji Hukuku Yazar: Av. Celil Işık Okuma Süresi: 12 dk (2511 kelime) Son Güncelleme: 2026-11-15

      Özet

      Otomatik yazılımlar (botlar, örümcekler ve başsız tarayıcılar — headless browsers) kullanılarak internet sitelerindeki ürün kataloglarının, fiyatların, emlak/araç ilanlarının, haber arşivlerinin ve kullanıcı içeriklerinin sistematik biçimde çekilmesi anlamına gelen Veri Kazıma (Web Scraping); e-ticaret rekabet istihbaratından üretken yapay zekâ (LLM) eğitim veri kümelerinin oluşturulmasına kadar dijital ekonominin en tartışmalı hukuk alanına dönüşmüştür. Geliştiriciler arasında sıkça duyulan "internette şifresiz ve herkese açık görünen her veri serbestçe kazınabilir" iddiası Türk hukuku karşısında ağır bir yanılgıdır. Büyük ölçekli veri kazıma faaliyetleri; verinin niteliğine ve çekilme yöntemine göre 5846 sayılı FSEK Ek Madde 8 kapsamında veritabanı yapımcısının sui generis hakkının ihlalini, 6102 sayılı TTK m. 55/1-c-3 kapsamında paraziter haksız rekabeti, 6698 sayılı KVKK m. 5/2-d sınırlarını aşan kişisel veri ihlalini ve teknik engellerin aşılması veya sunucu işleyişinin bozulması halinde 5237 sayılı TCK m. 243–244 bilişim suçlarını doğurabilmektedir.

      I. Giriş: Fiyat Karşılaştırma Botlarından Yapay Zekâ (LLM) Eğitim Kümelerine Veri Kazıma

      İnternetin ilk yirmi yılında veri kazıma (web crawling & scraping) büyük ölçüde arama motorlarının dizinleme (indexing) faaliyetleriyle ve e-ticaret firmalarının rakip fiyatlarını takip eden dinamik fiyatlandırma (repricing) botlarıyla sınırlıydı. Arama motorları kazıdıkları sitelere doğrudan ziyaretçi trafiği geri gönderdiği için web yayıncıları ile arama motorları arasında zımni bir ekonomik mutabakat mevcuttu. Ancak iki büyük teknolojik kırılma bu dengeyi temelden yıkmıştır: Birincisi, emlak, seri ilan, ikinci el otomotiv, otel/uçuş bileti ve pazaryeri platformlarının milyonlarca dolarlık yatırımla oluşturduğu doğrulanmış ilan ve katalog veritabanlarının parazit girişimlerce saniyeler içinde kopyalanarak ticari API veya rakip siteye dönüştürülmesi; ikincisi ise Büyük Dil Modelleri (LLM) ve görsel üretim modellerini eğiten şirketlerin milyarlarca web sayfasını, makaleyi, forum tartışmasını ve kaynak kodunu kaynak siteye hiçbir trafik göndermeksizin yutarak kendi ticari modellerine gömmesidir.

      Türk hukukunda veri kazımayı tek başına düzenleyen müstakil bir "Veri Kazıma Kanunu" bulunmamakla birlikte; fikri mülkiyet, ticaret, borçlar, kişisel verilerin korunması ve ceza hukuku normları bir araya geldiğinde hem verisi çekilen platformlara çok katmanlı bir savunma cephesi sunmakta hem de veri toplayan teknoloji girişimleri için dikkatle yönetilmesi gereken kırmızı çizgiler çizmektedir.

      II. 5846 Sayılı FSEK m. 6/1-11 ve Ek Madde 8: Veritabanı Yapımcısının Sui Generis Koruması ve TDM Sorunu

      Kazınan veriler tekil olarak "eser" niteliği taşıyorsa (örneğin özgün köşe yazıları, hukuki/akademik makaleler, ürün fotoğrafları, mimari çizimler veya kaynak kodları), bunların botlarla kopyalanıp yapay zekâ eğitim kümesine veya başka bir veritabanına kaydedilmesi doğrudan FSEK m. 22 (çoğaltma hakkı) ve kamuya sunulması halinde FSEK m. 25 (umuma iletim hakkı) ihlalidir. Peki ya tek başına telif koruması olmayan ham veriler —örneğin döviz kurları, ürün fiyatları, nöbetçi eczane listeleri, uçuş saatleri veya emlak ilan parametreleri— kazınırsa ne olur? İşte bu noktada FSEK'in çift katmanlı veritabanı koruması devreye girer.

      İlk katman olan FSEK m. 6/1-11, verilerin seçilmesi ve derlenmesi hususunda "sahibinin hususiyetini taşıyan" özgün veritabanlarını işlenme eser olarak korur (ancak burada koruma içindeki ham verileri değil, seçim ve dizilim mimarisini kapsar). Çok daha güçlü olan ikinci katman ise Avrupa Birliği'nin 96/9/EC sayılı Veritabanı Direktifi'nden iç hukukumuza aktarılan FSEK Ek Madde 8 (Veritabanı Yapımcısının Sui Generis Hakkı) düzenlemesidir:

      5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Ek Madde 8/1 ve 8/4:
      "Bir veritabanının içeriğinin oluşturulması, doğrulanması veya sunumu için nitelik ve nicelik açısından esaslı bir yatırımda bulunan veritabanı yapımcısı, veritabanının içeriğinin önemli bir kısmının veya tamamının; (a) Herhangi bir araç veya şekil ile sürekli veya geçici olarak başka bir ortama aktarılmasına, (b) Herhangi bir yolla dağıtılarak, satılarak, kiralanarak veya kamuya iletilerek kamuya sunulmasına izin vermek veya yasaklamak münhasır hakkına sahiptir. Koruma süresi aleniyet tarihinden itibaren onbeş yıldır... Bu maddede tanınan hakları ihlâl edenler fiilleri daha ağır cezayı gerektiren bir suç oluşturmadığı takdirde altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."

      FSEK Ek Madde 8'in kritik gücü şuradadır: İçerdiği tekil fiyat veya ilan verileri telife tabi olmasa dahi, bir pazaryeri veya ilan platformu bu verileri toplamak, sahte ilanları doğrulamak, kategorize etmek ve sunucu altyapısında sunmak için esaslı bir finansal, teknik veya insan kaynağı yatırımı yapmışsa; rakip bir botun bu veritabanının "önemli bir kısmını" çekmesi veya "önemsiz kısımlarını sistematik ve tekrarlanan biçimde" (her gün küçük parçalar halinde tüm veritabanını boşaltacak şekilde) kopyalaması hem tazminat hem de hapis cezası yaptırımına tabidir!

      Türk Hukukunda Metin ve Veri Madenciliği (TDM) İstisnası Var mıdır?

      Avrupa Birliği 2019/790 sayılı Dijital Tek Pazar Telif Direktifi'nin (DSM) 3. ve 4. maddeleriyle bilimsel araştırmalar için mutlak, ticari yapay zekâ eğitimi için ise hak sahibinin makinece okunabilir biçimde (örneğin robots.txt veya meta etiketle) hakkını saklı tutmaması (opt-out yapmaması) şartıyla bir Metin ve Veri Madenciliği (Text and Data Mining — TDM) istisnası getirmiştir. Amerika Birleşik Devletleri'nde ise konu Fair Use (Adil Kullanım — 17 U.S.C. § 107) çerçevesinde dava bazında tartışılmaktadır. Ancak Türk FSEK metninde ticari yapay zekâ model eğitimi amacıyla telifli eserlerin veya Ek Madde 8 korumalı veritabanlarının kazınmasına izin veren hiçbir genel TDM istisnası veya açık "adil kullanım" hükmü bulunmamaktadır! FSEK'teki istisnalar (m. 30–40) sınırlı sayıda (numerus clausus) olduğundan, Türkiye'de yerleşik içerik ve veritabanlarının izinsiz kazınarak ticari yapay zekâ eğitiminde kullanılması yüksek FSEK ihlali riski taşır.

      III. 6102 Sayılı TTK m. 55/1-c-3: Başkasının İş Ürünlerinden Yetkisiz Yararlanma (Haksız Rekabet)

      Verisi çekilen platformun FSEK Ek Madde 8 şartlarını ispatlamakta zorlandığı hallerde dahi en keskin ticari kalkan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) haksız rekabet hükümleridir (m. 54–63). Özellikle TTK m. 55/1-c bendi doğrudan veri kazıma ve emek sömürüsünü (free-riding / paraziter rekabet) hedef alır:

      6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 55/1-c-3:
      "Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak; özellikle, başkalarının pazarlanmaya hazır çalışma ürünlerini teknik çoğaltma yöntemleriyle devralıp onlardan uygun bir katkı sağlamadan yararlanmak dürüstlük kuralına aykırı haksız rekabet hallerindendir."

      Bir e-ticaret sitesinin binlerce ürün için hazırladığı teknik özellik tablolarını, müşteri değerlendirmelerini, stok durumlarını veya bir seri ilan sitesinin doğrulanmış ilan havuzunu otomatik botlarla (teknik çoğaltma yöntemiyle) hiçbir emek ve maliyet katmadan anlık çekip kendi sitesinde/uygulamasında yayımlamak veya "Fiyat İstihbarat SaaS Platformu" adıyla üçüncü kişilere satmak TTK m. 55/1-c-3'ün tipik uygulama örneğidir. Mağdur şirket Asliye Ticaret Mahkemesinde TTK m. 56 uyarınca haksız rekabetin tespiti, bot erişiminin ihtiyati tedbirle derhal men'i (durdurulması), çekilen verilerin silinmesi (maddi durumun ortadan kaldırılması), maddi tazminat (ve davalının bu veriyi satarak elde ettiği muhtemel kazancın devri!) ile TTK m. 62 uyarınca kasıtlı ihlallerde cezai yaptırım talep edebilir.

      IV. Kullanım Koşulları (Clickwrap vs. Browsewrap), robots.txt ve llms.txt Protokollerinin Hukuki Değeri

      Web sitelerinin en alt satırında (footer) yer alan Kullanım Koşulları (Terms of Service — ToS) metinlerinin hemen hepsinde "Bu siteden otomatik bot, scraper veya örümcek vasıtasıyla veri çekilmesi ve yapay zekâ model eğitiminde kullanılması yasaktır" hükmü bulunur. Bu hükmün kazıma yapan şirketi 6098 sayılı TBK kapsamında sözleşmesel olarak bağlayıp bağlamadığı sözleşmenin kuruluş biçimine göre ikiye ayrılır:

      • Clickwrap ve API Anahtarı Sözleşmeleri (Tam Bağlayıcı): Veri kazıyan taraf platformda bir kullanıcı/üye hesabı açarken "Kullanım Koşullarını okudum ve kabul ediyorum" kutucuğunu işaretlemişse veya geliştirici portalından API anahtarı almışsa taraflar arasında TBK m. 1 uyarınca geçerli bir elektronik sözleşme kurulmuştur. Hesaba giriş yapılarak (logged-in scraping) veya sahte hesap çiftlikleriyle veri çekilmesi doğrudan sözleşmeye aykırılık (TBK m. 112) oluşturur (ABD Yüksek Mahkemesi ve Federal Mahkemelerinin Meta v. Bright Data ve Ryanair içtihatlarıyla da paraleldir).
      • Browsewrap (Üyeliksiz Halka Açık Sayfa) ve İrade Bildirimi: Hiçbir üyelik açmadan doğrudan HTTP isteği atan bir bot açısından sayfa altındaki pasif linkin tek başına sözleşme kurup kurmadığı tartışmalıdır. Ancak veri sahibi site robots.txt dosyasında (örneğin User-agent: GPTBot / Disallow: /), HTTP üstbilgilerinde (X-Robots-Tag: noai, noimageai) veya llms.txt protokolünde açıkça otomatik kazımayı yasaklamış ve kazımacı şirkete ayrıca noter/KEP üzerinden bir İhtarname (Cease and Desist Letter) tebliğ etmişse, kazımaya devam edilmesi artık iyiniyet iddiasını tamamen ortadan kaldırır ve kasıtlı haksız fiil / haksız rekabet kusurunu kesinleştirir.

      V. 5237 Sayılı TCK m. 243 ve m. 244: Veri Kazıma Hangi Noktada Bilişim Suçuna Dönüşür?

      Ceza hukukunda kıyas yasağı ve kanunilik ilkesi (TCK m. 2) geçerli olduğundan, her veri kazıma eyleminin otomatik olarak "siber saldırı" sayılması doğru değildir; ancak teknik sınır aşıldığı anda eylem ağır ceza soruşturmasına konu olur:

      1. TCK m. 243 (Bilişim Sistemine Girme): İnternette şifresiz olarak herkesin erişimine açık tutulan bir web sayfasına standart HTTP isteği göndererek sayfa kaynağını okumak, kural olarak "bilişim sistemine hukuka aykırı girme" suçunu oluşturmaz; çünkü sistem zaten kamunun erişimine açıktır. Ancak; şifre, üyelik duvarı (paywall), oturum belirteci (session token) veya IP beyaz listesi ile korunan kapalı bir alana çalınmış çerezlerle, yetki yükseltmeyle veya API güvenlik açığını istismar ederek (örneğin sıralı ID taraması — IDOR zafiyeti ile başkasının faturasını çekerek) girilmesi doğrudan TCK m. 243/1 suçunu (1 yıla kadar hapis) oluşturur!
      2. TCK m. 244/1 (Sistemi Engelleme, Bozma): Veri kazıma botunun saniyede binlerce eşzamanlı istek göndererek hedef sitenin bant genişliğini tüketmesi, veritabanını kilitlemesi, gerçek müşterilerin siteye erişimini yavaşlatması veya çökertmesi (uygulama katmanı DoS etkisi) ya da güvenlik duvarı (WAF / Rate-Limiting / CAPTCHA) engellerini dağıtık konut vekil sunucularıyla (residential proxy botnet) zorlayarak sistem işleyişini bozması halinde TCK m. 244/1 kapsamında 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası gündeme gelir.

      VI. KVKK m. 5/2-d "Alenileştirme" İstisnasının Sınırları ve TCK m. 136 Kişisel Veri Suçu

      İnsan kaynakları istihbaratı, pazarlama rehberi oluşturma, emlak/sahibinden satıcı telefonlarını toplama veya yüz tanıma / LLM yapay zekâ modellerini eğitme amacıyla sosyal medya profillerinden, meslek odası levhalarından ve açık forumlardan milyonlarca gerçek kişinin ad, soyadı, fotoğraf, telefon ve özgeçmiş bilgilerinin kazınmasında (people scraping) kazımacıların sığındığı tek savunma KVKK m. 5/2-d'deki "ilgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olması" istisnasıdır.

      Oysa Kişisel Verileri Koruma Kurulunun yerleşik ve tavizsiz içtihadına göre; bir kişinin telefon numarasını arabasını satmak amacıyla bir ilan sitesine koyması veya mesleki geçmişini profesyonel bir ağda paylaşması, bu verinin her türlü üçüncü kişi tarafından kazınıp bambaşka bir ticari havuzda toplanmasına, pazarlama SMS'i atılmasına veya yapay zekâ modeline gömülmesine izin verdiği anlamına gelmez! Alenileştirme istisnası yalnızca ilgili kişinin veriyi alenileştirme iradesi ve amacıyla sınırlı olarak kullanılabilir. Amacı aşan toplu kişisel veri kazıması hem KVKK m. 12 ve m. 18/1-b kapsamında ağır idari para cezası (2026 yılı için 17.092.242 TL'ye kadar — nitekim küresel ölçekte Clearview AI kararlarında rekor cezalar kesilmiştir) hem de 5237 sayılı TCK m. 136 kapsamında "kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme" suçundan 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası riski doğurur.

      VII. Veri Kazıma Senaryolarına Göre Hukuki ve Cezai Sorumluluk Karşılaştırma Tablosu

      Veri Kazıma Senaryosu FSEK / Telif ve Veritabanı TTK m. 55 Haksız Rekabet KVKK m. 5 ve TCK m. 136 TCK m. 243–244 Bilişim Suçu
      Halka açık telifsiz sınırlı istatistiksel fiyat gözlemi (düşük frekans, kendi iç analizi) Düşük risk (esaslı kısım çekilmezse). Düşük risk (kopyalanıp yeniden satılmazsa). Kişisel veri içermiyorsa uygulanmaz. Oluşmaz (sunucu yorulmaz ve engel aşılmazsa).
      Rakip pazaryeri/ilan sitesinin tüm kataloğunu düzenli kazıyıp kendi sitesinde yayınlamak FSEK Ek m. 8 İhlali (6 ay–2 yıl hapis + tazminat). Ağır İhlal (TTK m. 55/1-c-3 paraziter yararlanma). Satıcı/üye telefonları varsa KVKK + TCK m. 136 riski. WAF/IP engeli aşılıp sunucu yorulursa TCK m. 244.
      Şifreli üye paneline / API açığına (IDOR) girerek kapalı veriyi çekmek FSEK m. 22 / Ek m. 8 + TBK m. 112 (Clickwrap ihlali). TTK m. 55/1-d (iş sırlarını hukuka aykırı ele geçirme). Ağır KVKK İhlali + TCK m. 136 Hapis Riski. Doğrudan TCK m. 243 ve m. 244 Suçu!
      Haber, makale, kitap ve görsel arşivlerini kazıyıp ticari LLM/AI modelini eğitmek Yüksek FSEK m. 22 Riski (Türk hukukunda TDM istisnası yok). Yayıncının reklam/abonelik pazarını ikame ediyorsa TTK m. 55. Gerçek kişi verisi/fotoğrafı içeriyorsa KVKK m. 5/9 İhlali. Agresif AI bot trafiği sistemi kilitlerse TCK m. 244.
      Sosyal medya ve rehberlerden telefon/e-posta kazıyıp (People Scraping) pazarlama datası satmak Platform veritabanı açısından Ek m. 8. TTK m. 55 dürüstlük kuralı ihlali. En Yüksek Risk! (Alenileştirme amacı aşımı + TCK m. 136). Sahte hesap/otomasyonla oturum arkasından çekilirse riskli.

      VIII. Sözleşme ve Uyum Rehberi: Anti-Scraping Klozu ve AI Veri Tedariki Kontrol Listesi

      Dijital platform sahipleri için içerik ve veritabanlarını koruyan örnek kullanım koşulu maddesi ile yapay zekâ / analitik geliştiren şirketler için yasal veri toplama ilkeleri aşağıdadır:

      Dijital Platformlar İçin Örnek Veri Kazıma ve Yapay Zekâ Eğitimi Yasağı Klozu:
      Madde X (Otomatik Veri Çekme, Veritabanı Koruması ve Yapay Zekâ Eğitim Yasağı):
      "Platformda yer alan tüm ilan, katalog, fiyat, değerlendirme, metin ve görsel derlemeleri Şirketin esaslı finansal ve teknik yatırımıyla oluşturulmuş olup 5846 sayılı FSEK m. 6/1-11 ve Ek Madde 8 kapsamında korunan veritabanı niteliğindedir. Şirketin önceden verilmiş açık ve yazılı lisans onayı bulunmaksızın; Platform içeriğinin tamamının veya bir kısmının robot, örümcek (spider), kazıyıcı (scraper), başsız tarayıcı veya herhangi bir otomatik/manuel teknik yöntemle çekilmesi, kopyalanması, önbelleğe alınması, üçüncü kişilere API veya veri seti olarak sunulması yahut makine öğrenmesi, büyük dil modeli (LLM) ve üretken yapay zekâ sistemlerinin eğitimi, ince ayarı (fine-tuning) veya RAG bağlamı amacıyla kullanılması kesin olarak yasaktır. Şirketin robots.txt, X-Robots-Tag ve hız sınırlama (rate-limiting) kuralları bağlayıcı teknik irade beyanı olup, bunların vekil sunucularla aşılması TTK m. 55 haksız rekabet ve TCK m. 243–244 kapsamında yasal takibe konu edilir."

      Yapay Zekâ ve Veri Analitiği Şirketleri İçin 5 Adımlı Hukuka Uygun Veri Toplama Rehberi

      1. Resmi API ve Lisans Anlaşmalarının Önceliklendirilmesi: Kendi ürününü başkasının verisi üzerine kuran girişimler kazıma yerine resmi ticari API lisanslaması veya açık veri lisanslı (CC0, CC-BY, Apache 2.0, açık kamu verisi) veri setlerini tercih etmelidir.
      2. robots.txt ve Opt-Out Sinyallerine Mutlak Uyum: Web tarayıcısı (crawler) çalıştırılıyorsa şeffaf bir User-Agent kimliği kullanılmalı, robots.txt ve noai etiketlerine otomatik saygı gösterilmeli ve sunucuyu yormayan nazik istek aralıkları (crawl-delay) uygulanmalıdır.
      3. Kimlik Doğrulama ve Güvenlik Duvarlarına Dokunmama: Şifre arkası alanlar, oturum çerezleri, ücretli duvarlar (paywall) ve anti-bot/IP engelleri hiçbir surette teknik hileyle aşılmamalıdır.
      4. Kişisel Verilerin Anında Ayıklanması (PII Scrubbing): Ham web verisi işlenirken gerçek kişilere ait telefon, e-posta, T.C. kimlik no ve özel nitelikli veriler kalıcı depolama öncesinde boru hattında (ingestion pipeline) otomatik filtrelerle temizlenmelidir.
      5. Veri Kaynağı Soykütüğü (Data Provenance): Yatırım turlarında ve olası FSEK uyuşmazlıklarında modelin hangi veri kümeleriyle ve hangi lisans dayanağıyla eğitildiğini kanıtlayan denetlenebilir bir veri envanteri tutulmalıdır.

      Sonuç olarak Türk hukukunda bir verinin internette görüntülenebilir olması onun hukuki korumadan yoksun olduğu anlamına gelmez; veritabanı yatırımı FSEK Ek Madde 8 ile, ticari emek TTK m. 55 ile, birey mahremiyeti KVKK ve TCK m. 136 ile, sunucu bütünlüğü ise TCK m. 243–244 ile güçlü biçimde korunmaktadır.

      Kaynaklar ve Mevzuat Referansları

      • 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (m. 2, m. 6/1-11, m. 22, m. 25 ve Ek Madde 8 Veritabanı Yapımcısının Hakları).
      • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m. 54–63 Haksız Rekabet, özellikle m. 55/1-c-3 Başkasının İş Ürünlerinden Yetkisiz Yararlanma).
      • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (m. 136 Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Ele Geçirme, m. 243–244 Bilişim Suçları).
      • 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (m. 4, m. 5/2-d Alenileştirme İstisnası Sınırları, m. 12).

      Bu içerik yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup somut olaylara ilişkin hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz.

      SIKÇA SORULAN SORULAR

      Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları

      Sayfanın şifresiz olması tek başına her türlü veri kazımayı yasal kılmaz. Rakip platformun esaslı yatırımla oluşturduğu veritabanının önemli bir kısmının veya düzenli aralıklarla tamamının çekilip ticari bir ürüne/siteye dönüştürülmesi 5846 sayılı FSEK Ek Madde 8 (veritabanı koruması) ve 6102 sayılı TTK m. 55/1-c-3 (başkasının pazarlanmaya hazır iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma / haksız rekabet) kapsamında dava ve tazminat konusu olabilir.

      Hayır. Avrupa Birliği'nde DSM Direktifi m. 4 ile getirilen (ve hak sahibinin opt-out yapmadığı hallerde geçerli olan) ticari Metin ve Veri Madenciliği (TDM) istisnasının veya ABD hukukundaki geniş "Fair Use" (Adil Kullanım) doktrininin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda doğrudan bir karşılığı bulunmamaktadır. Bu nedenle Türkiye'de korunan özgün eserlerin ve veritabanlarının izinsiz kazınarak ticari model eğitiminde kullanılması telif ihlali riski taşır.

      Şifreli üye panellerine yetkisiz oturum bilgileriyle girilmesi veya API yetkilendirme açıklarının (örneğin IDOR) sömürülmesi TCK m. 243 bilişim sistemine girme suçunu; botların saniyede binlerce agresif istek göndererek hedef sunucuyu yavaşlatması, çökertmesi veya güvenlik duvarlarını zorlayarak sistemin işleyişini engellemesi ise TCK m. 244/1 kapsamında 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasını gerektiren bilişim suçunu oluşturabilir.

      Hayır, hukuka aykırıdır. KVKK m. 5/2-d'deki "ilgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olma" istisnası Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından çok dar yorumlanmaktadır: Kişinin verisini hangi amaçla alenileştirdiği esas alınır. Bir ilana konulan telefon numarasının botlarla kazınıp pazarlama veritabanına veya yapay zekâ kümesine kaydedilmesi alenileştirme amacını aşar; hem yüksek KVKK idari para cezası hem de TCK m. 136 kapsamında hapis cezası riski doğurur.

      FSEK Ek Madde 8 uyarınca veritabanının içeriğinin oluşturulması, doğrulanması veya sunumu için nitelik ve nicelik açısından "esaslı bir yatırımda bulunan" veritabanı yapımcısı, aleniyet tarihinden itibaren 15 yıl süreyle (ve esaslı güncellemelerde yeniden başlayan sürelerle) içeriğin önemli kısmının izinsiz çekilmesini ve yeniden kullanılmasını yasaklama münhasır hakkına sahiptir.

      Öncelikle sunucu erişim logları, saldırgan IP/User-Agent kayıtları ve rakip sitede yayımlanan kopya içerikler noter e-tespiti veya zaman damgalı adli bilişim tutanağıyla delillendirilmeli; ardından Asliye Ticaret / Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinden TTK m. 56 ve FSEK m. 77 uyarınca bot erişiminin ve kopya yayının durdurulması için ihtiyati tedbir talep edilmeli, sistem engellemesi veya veri sızıntısı varsa eşzamanlı olarak Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmalıdır.

      Av. Celil Işık
      Av. Celil Işık Yönetici Ortak · Avukat
      Ticaret ve şirketler hukuku, teknoloji, e-ticaret, dijital platformlar, kripto varlıklar, startup yatırımları ve KVKK alanlarında şirketlere ve girişimcilere hukuki danışmanlık sunmaktadır.
      1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB meslek kuralları çerçevesinde genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış ve Işıkoğlu Partners Hukuk Bürosu tarafından incelenmiştir.
      İletişim
      Merkez Ofis
      Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
      Dragos Center No 15
      iletisim@isikoglupartners.com
      +90 531 869 3827

      Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

      Hukuki Hesaplama Araçları

      4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve güncel AAÜT/Arabuluculuk tarifeleri çerçevesinde hazırlanan interaktif hukuki hesaplama araçları.

      Ana Sayfa › Hesaplama Araçları › Hesaplama
      Hukuki Hesaplama Aracı

      Hukuk Hukuki Kontrol: Işıkoğlu Partners Güncel Mevzuat: 2026 Yürürlük Parametreleri

      Diğer Hukuki Hesaplama Araçları

      International Legal Practice in Istanbul, Türkiye

      Işıkoğlu Partners advises foreign corporations, venture-backed technology companies, digital platforms and cross-border investors across corporate formation, M&A, CMB crypto/FinTech licensing, KVKK data protection, commercial debt recovery and international arbitration.

      Direct Counsel via WhatsApp (+90 531 869 3827) Email: iletisim@isikoglupartners.com
      Multilingual Legal Counsel & Sworn Interpreter Coordination (Notary · Title Deed · Trade Registry · Courts)
      Our Istanbul team provides direct English-speaking legal representation alongside accredited sworn interpreter coordination in Russian (Русский), Arabic (العربية), German (Deutsch), Persian, French and 12 additional languages for powers of attorney, real estate closings, company formation, banking/MASAK compliance and court proceedings.

      Core International Practice Areas

      Turkish Law Guides in English (46 Publications)

      Comprehensive statutory and case-law guides prepared by our Istanbul legal team for international investors, corporations and foreign nationals.

      English Legal Desk › Practice Area
      International Legal Practice

      Istanbul, Türkiye Turkish Practice Page: Faaliyet Alanları →
      Hukuki Geçerlilik & Uyum Testleri

      Tahliye taahhütnamesi geçerliliği, KVKK ve VERBİS kayıt yükümlülüğü, e-ticaret ETBİS/İYS uyumu, işçi haklı fesih şartları, şirket ortaklık sözleşmesi ve yabancı yatırımcı uygunluk kriterlerini ilgili kanun maddelerine göre adım adım kontrol edin.

      Uyum Testi

      Hukuk Hukuki İnceleme: Işıkoğlu Partners

      Diğer Hukuki Uyum & Geçerlilik Testleri

      Hukuk & Ticaret Terimleri Sözlüğü (A–Z)

      Türk hukuku, ticari sözleşmeler, icra-iflas, gayrimenkul, miras, iş hukuku, girişim sermayesi ve teknoloji hukukunda en sık karşılaşılan kavramların kanun dayanaklı tanımları ve uygulama rehberleri.

      Ana Sayfa › Hukuk Sözlüğü › Hukuk Terimi
      Hukuk Terimi
      Hukuk Kanuni Dayanak: - İnceleyen: Işıkoğlu Partners
      KISA HUKUKİ TANIM ÖZETİ

      Aynı Alandaki Diğer Hukuk Terimleri

      Yüksek Mahkeme & Kurul Emsal Karar İncelemeleri

      Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulları, Hukuk ve Ceza Daireleri, Danıştay, Anayasa Mahkemesi, Kişisel Verileri Koruma Kurulu ve Rekabet Kurulunun iş dünyasını ve bireyleri doğrudan ilgilendiren yerleşik içtihat ilkeleri.

      Emsal Karar İncelemesi
      Hukuk Merci: Yüksek Mahkeme Künye: İçtihat Analiz: Işıkoğlu Partners
      YERLEŞİK HUKUKİ İLKE ÖZETİ

      ISTANBUL · TÜRKİYE
      International Legal Practice

      WhatsApp (+90 531 869 3827) iletisim@isikoglupartners.com

      Legal Guide

      WhatsApp'tan Sorun