Özet
02 Temmuz 2024 tarihli ve 7518 sayılı Kanun ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'na (SPKn) eklenen m. 35/B, m. 35/C, m. 99/A, m. 109/A, m. 110/A ve m. 110/B hükümleri ile 13 Mart 2025 tarihli III-35/B.1 ve III-35/B.2 sayılı SPK Tebliğleri, Türkiye'deki kripto varlık ekosistemini tam kapsamlı kamusal gözetim ve lisanslama rejimine bağlamıştır. Bu düzenleme doğrultusunda kripto varlık alım-satım platformları ile saklama kuruluşları anonim ortaklık şeklinde kurulup Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) iznine ve TÜBİTAK bilgi sistemleri kriterlerine tabi tutulmuş; müşteri varlıklarının platform malvarlığından ayrılması ile haczedilemezliği (SPKn m. 35/C-6) emredici kurala bağlanmış; izinsiz faaliyet (m. 109/A) ve kripto varlık zimmeti (m. 110/A) ağır yaptırımlara ve yöneticilerin şahsen iflasına (m. 110/B) konu edilmiştir.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — 7518 Sayılı Kanun Dönemi ve Kripto Piyasalarda Kurumsal Risk Mimarisi
Türkiye'de kripto varlık ekosistemi, uzun yıllar boyunca yalnızca 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki MASAK bildirim yükümlülükleri ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) 16 Nisan 2021 tarihli Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmeliği sınırları içinde faaliyet göstermiştir. Ancak yüksek işlem hacimli platform iflasları, soğuk cüzdan erişimlerinin tek kişide toplanması, müşteri bakiyelerinin şirket işletme giderlerine veya kaldıraçlı işlemlere aktarılması gibi krizler; piyasanın salt kara para denetimiyle korunamayacağını ortaya koymuştur.
Bu yapısal ihtiyaca karşılık olarak 02 Temmuz 2024 tarihli ve 32590 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7518 sayılı Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nu (SPKn) köklü biçimde dönüştürmüştür. Ardından Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından çıkarılan ve 13 Mart 2025 tarihli ve 32840 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan III-35/B.1 sayılı Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ ile III-35/B.2 sayılı Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Çalışma Usul ve Esasları ile Sermaye Yeterliliği Hakkında Tebliğ, platformların kuruluşundan sermaye rasyolarına, saklama altyapısından listeleme komitelerine kadar tüm operasyonel mimariyi bağlayıcı kurallara tabi tutmuştur.
Yeni hukuki rejim, yalnızca teknik bir lisans prosedüründen ibaret değildir. Sermaye Piyasaları Hukuku ve Kripto ve Fintech Hukuku kesişiminde faaliyet gösteren yerli ve yabancı borsalar, saklama kuruluşları, yönetim kurulu üyeleri, teknik yöneticiler ve yüksek tutarlı varlık bulunduran yatırımcılar açısından; izinsiz faaliyet suçu (SPKn m. 109/A), bankacılık zimmetine paralel tasarlanan kripto varlık zimmeti (m. 110/A) ve şahsi iflas mekanizması (m. 110/B) hayati önem taşımaktadır.
II. KVHS Kuruluş, Sermaye Yeterliliği ve SPK Lisanslama Rejimi (SPKn m. 35/B, III-35/B.1 ve III-35/B.2)
6362 sayılı SPKn m. 35/B hükmü, kripto varlık hizmet sağlayıcılarını (KVHS) iki ana kategoride konumlandırmaktadır: alım-satım, ilk satış ya da dağıtım, takas, transfer ve bunların gerektirdiği saklama işlemlerinden bir veya birkaçının gerçekleştirildiği kripto varlık alım-satım platformları ile müşterilere ait kripto varlıkların veya bu varlıklara ilişkin özel anahtarların saklanmasını ve yönetimini üstlenen kripto varlık saklama kuruluşları. Her iki yapı da kuruluş ve faaliyete geçme aşamalarında çift kademeli SPK iznine tabidir.
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m. 35/B (7518 sayılı Kanun ile ek):
"(1) Kripto varlık hizmet sağlayıcıların kurulabilmesi ve faaliyete başlaması için Kuruldan izin alınması zorunludur... Kuruluşlarına ve/veya faaliyete geçmelerine Kurulca izin verilebilmesi için bilgi sistemleri ve teknolojik altyapıları konularında TÜBİTAK'ın belirleyeceği kriterlere uygunluk sağlanması şarttır."
13 Mart 2025 tarihli III-35/B.1 ve III-35/B.2 Tebliğleri, kuruluş şartlarını son derece seçici eşiklere bağlamıştır. Buna göre KVHS'lerin mutlaka anonim ortaklık şeklinde kurulması, paylarının tamamının nama yazılı olması ve nakden ödenmiş asgari kuruluş sermayesinin sağlanması gerekir. Platformlar için öngörülen 150 milyon TL ve yetkilendirilmiş saklama kuruluşları için öngörülen 500 milyon TL seviyesindeki asgari sermaye eşikleri ile buna eklenen likit rezerv ve sermaye yeterliliği rasyoları, sektörde düşük sermayeli ara yapıların tasfiyesini zorunlu kılmıştır. Aynı şekilde kurucu ortakların, yönetim kurulu üyelerinin ve nitelikli pay sahiplerinin müflis olmaması, yüz kızartıcı veya sermaye piyasası suçlarından mahkûm bulunmaması ve gerekli mali güç ile dürüstlük şartlarını taşıması zorunludur.
Lisanslama sürecinin kurumsal yönetim ayağında da Şirketler Hukuku ile tam uyumlu organizasyon kurgusu şarttır. Platformlar; iç denetim, iç kontrol ve risk yönetim birimlerini birbirinden bağımsız biçimde teşkil etmek, bilgi güvenliği yönetim sistemini TÜBİTAK kriterlerine uyarlamak, blokzincir analiz ve izleme yazılımlarını entegre etmek ve SPK tarafından yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşlarına yılda en az bir kez hem finansal denetim hem de rezerv kanıtı (proof of reserve) ve bilgi sistemleri denetimi yaptırmak zorundadır. Ayrıca platformlarda listelenecek her kripto varlık için çıkar çatışmasından arındırılmış bir Listeleme Komitesi oluşturulması ve yazılı listeleme prosedürünün uygulanması mecburidir.
III. Müşteri Nakit ve Kripto Varlıklarının Ayrılığı, Saklama ve Haciz Yasağı (SPKn m. 35/C)
Kripto varlık uyuşmazlıklarında yatırımcıların karşılaştığı en ağır risk, platformun kendi ticari borçları veya vergi/icra takipleri nedeniyle müşteri varlıklarının haczedilmesi yahut şirket iflas masasına dahil edilmesidir. Kanun koyucu bu riski bertaraf etmek için SPKn m. 35/C ile mutlak bir malvarlığı ayrılığı ve haczedilemezlik kalkanı inşa etmiştir:
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m. 35/C-6:
"Müşterilere ait nakit ve kripto varlıklar, kripto varlık hizmet sağlayıcıların malvarlığından ayrıdır ve kayıtlar bu hükme uygun olarak tutulur. Müşterilerin her ne suretle olursa olsun kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan nakit ve kripto varlıkları, kripto varlık hizmet sağlayıcıların borçları nedeniyle, kripto varlık hizmet sağlayıcıların malvarlığı ise müşterilerin borçları nedeniyle kamu alacakları için olsa dahi haczedilemez, rehnedilemez, iflas masasına dâhil edilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz."
Bu emredici hüküm uygulamada üç kritik hukuki sonuç doğurur:
- Banka Nezdinde Nakit Ayrımı: Müşterilerden tahsil edilen itibari (fiat) nakitler, KVHS'nin kendi işletme hesaplarına karıştırılamaz; banka nezdinde açıkça müşteri hesabı olarak tanımlanan ayrı hesaplarda tutulur ve platform bu bakiyeler üzerinde kendi namına kredi teminatı tesis edemez.
- Yetkilendirilmiş Saklama ve Soğuk Cüzdan Standardı: III-35/B.2 Tebliği uyarınca müşterilerin platformlarda tuttuğu kripto varlıkların ezici çoğunluğunun (kural olarak varlıkların cüzdanlarında tutulan yüksek oranının) SPK'dan saklama yetkisi almış bankalar veya lisanslı saklama kuruluşları nezdinde muhafaza edilmesi; platformun kendi sıcak cüzdanında tutabileceği tutarın ise günlük likidite ve sermaye yeterliliği tavanlarıyla sınırlandırılması esastır.
- Müşteri Bakiyelerinin Kredi veya Teminat Olarak Kullanılamaması: Müşterilerin açık ve yazılı onayı olmaksızın (hatta perakende yatırımcılar bakımından yasaklanan kaldıraçlı/ödünç işlem sınırları çerçevesinde) platformun müşteri varlıklarını rehin vermesi, üçüncü taraf DeFi protokollerine stake/likidite havuzu olarak yatırması veya arbitraj fonlamasında kullanması hukuken yasaktır. Böyle bir aktarım, doğrudan güvenin kötüye kullanılmasının ötesinde m. 110/A kapsamında zimmet soruşturmasının fitilini ateşler.
IV. İzinsiz KVHS Faaliyeti Suçu (SPKn m. 109/A) ve Yurt Dışı Platformlara Yönelik Tedbirler (m. 99/A)
7518 sayılı Kanun yalnızca Türkiye'de kurulu anonim şirketleri değil, internet üzerinden Türkiye'de yerleşik kişilere hizmet sunan küresel platformları da doğrudan kapsama almıştır. SPKn m. 35/B-4 ve m. 99/A hükümlerine göre yurt dışında yerleşik platformların Türkiye'de iş yeri açması, Türkçe internet sitesi oluşturması, Türkiye'de yerleşik kişilere yönelik tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinde bulunması hallerinde, faaliyetin Türkiye'deki yerleşiklere yöneldiği kabul edilir ve SPK izni alınması zorunlu hale gelir.
İzinsiz faaliyetin tespiti halinde iki aşamalı bir yaptırım mekanizması devreye girer. Birinci aşamada, SPK m. 99/A uyarınca içeriğin çıkarılmasına ve/veya internet sitesine erişimin engellenmesine karar verir; bu karar uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliği'ne (ESB) ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na (BTK) gönderilir. İkinci aşamada ise SPKn m. 109/A kapsamında savcılığa suç duyurusunda bulunulur:
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m. 109/A:
"İzin almaksızın kripto varlık hizmet sağlayıcısı olarak faaliyet yürüttüğü tespit edilen gerçek kişiler ve tüzel kişilerin yetkilileri üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır."
Uygulamada sıkça gözden kaçan bir nokta, klasik bir kripto borsası kurmayan ancak müşterilerine API üzerinden alım-satım yönlendirmesi yapan, "kripto varlık portföy yönetimi veya arbitraj botu" adı altında kullanıcıların cüzdan anahtarlarını yahut bakiyelerini toplayan finansal teknoloji girişimlerinin de SPKn m. 109/A kapsamına girebilmesidir. Bir yapının müşteri varlığı üzerinde tasarruf yetkisi kazanması veya alım-satım platformu eşleştirmesi kurgulaması, izin şartının ihlali anlamına gelir. Bu tür idari engelleme veya suçlama süreçlerinde İdare Hukuku boyutunda erişim engeli ve faaliyet kapsamı sınırlarının doğru ayrıştırılması kritik önem taşır.
V. Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılarında Zimmet Suçu (SPKn m. 110/A) ve Nitelikli Haller
7518 sayılı Kanun'un hukuk sistemimize kazandırdığı en sert yaptırım maddesi, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 160. maddesindeki banka zimmeti suçunu model alan SPKn m. 110/A hükmüdür. Bu madde ile platform yöneticilerinin veya mensuplarının müşteri varlıklarını mal edinmeleri veya başkalarına aktarmaları alelade bir güveni kötüye kullanma suçu olmaktan çıkarılmış, ağırlaştırılmış özel bir sermaye piyasası suçu haline getirilmiştir.
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m. 110/A (Özet İlkeler):
"Görevi nedeniyle kendisine tevdi edilmiş olan veya koruma, saklama ve gözetimiyle yükümlü olduğu para veya para yerine geçen evrak veya senetleri, diğer malları veya kripto varlıkları kendisinin ya da başkasının zimmetine geçiren kripto varlık hizmet sağlayıcısı yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile diğer mensupları, sekiz yıldan on dört yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır ve kripto varlık hizmet sağlayıcısının uğradığı zararı tazmine mahkûm edilir."
SPKn m. 110/A uygulamasında dört hukuki unsur uyuşmazlık pratiğini belirler:
- Fail Çevresi (Özgü Suç): Suçun faili KVHS'nin yönetim kurulu başkan ve üyeleri, genel müdür, teknik direktör (CTO) veya özel anahtar yönetimine yetkili diğer mensuplardır. Ayrıca fiilen yönetim ve denetimi elinde bulunduran gerçek kişi ortakların (gölge yöneticilerin) malvarlığını kendi veya ilişkili şirketlerinin yararına kullanması da (m. 110/A-3) aynı zimmet sorumluluğuna tabidir.
- Nitelikli (Hileli) Zimmet (m. 110/A-2): Suçun, zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik sahte blokzincir kayıtları oluşturma, muhasebe sistemini manipüle etme, müşteri varlık rezerv kanıtını (proof of reserve) yanıltıcı gösterme gibi hileli davranışlarla işlenmesi halinde ceza on dört yıldan yirmi yıla kadar hapis olarak uygulanır (faaliyet izni kaldırılan veya geçici yönetim tedbiri uygulanan yapılarda yaptırım sınırı 22 yıla kadar ağırlaşabilmektedir).
- İşletme Gideri veya Kaldıraç Kaybı Savunmasının Geçersizliği: Müşteri cüzdanlarındaki kripto varlıkların şirketin kira, reklam veya personel giderlerini karşılamak için satılması yahut piyasa yapıcılık/hedge gerekçesiyle başka bir yurt dışı borsaya aktarılıp orada likidasyona uğraması, "iade kastımız vardı" savunmasını geçerli kılmaz; geçici kullanım dahi mal edinme iradesiyle gerçekleştiğinde zimmet tipikliğini oluşturur.
- Etkin Pişmanlık Mekanizması (m. 110/A-4, 5, 6): Zararın soruşturma başlamadan önce tamamen ödenmesi halinde cezanın üçte ikisi, kovuşturma başlamadan önce ödenmesi halinde yarısı, hüküm verilmeden önce ödenmesi halinde ise üçte biri oranında indirim uygulanabilir. Bu hüküm, yüksek tutarlı mağduriyetlerde sanık konumundaki yöneticiler ile alacaklı yatırımcılar arasındaki uzlaşma ve varlık iadesi müzakerelerinde temel kaldıraç noktasıdır.
VI. Yönetici ve Hakim Ortakların Şahsi Sorumluluğu ile Doğrudan İflas Rejimi (SPKn m. 110/B)
Sermaye şirketlerinde kural ortakların yalnızca taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı sorumlu olmasıdır; ancak 7518 sayılı Kanun, kripto varlık yatırımcılarının zararının şirketin içinin boşaltılması suretiyle karşılıksız kalmasını önlemek için anonim şirket sınırlı sorumluluk perdesini kanunla kaldırmıştır. SPKn m. 110/B, tüzel kişilik perdesinin kaldırılmasının en ağır yasal örneğini oluşturur.
Buna göre, m. 110/A kapsamında zimmet sayılan karar ve işlemleri gerçekleştiren KVHS yönetim kurulu başkan ve üyeleri, diğer mensupları ile kanunen veya fiilen yönetim ve kontrolü elinde bulunduran gerçek kişi ortakların; müşterilere verdikleri zararlarla sınırlı olarak şahsi sorumlulukları yoluna gidilir ve SPK'nın talebi üzerine mahkemece doğrudan şahsen iflaslarına karar verilebilir. Doğrudan şahsi iflas kararı verilebilmesi için şirket hakkında ayrıca bir aciz vesikası alınması veya olağan icra takibi başlatılması şart değildir; SPK'nın mahkemeye yapacağı başvuru üzerine bu kararın derhal şahsi malvarlıkları üzerinde sonuç doğurması öngörülmüştür.
Ayrıca bu sorumluların üçüncü kişilere veya aile bireylerine devrettikleri taşınmazlar, şirket payları ve diğer malvarlığı değerleri hakkında hem muvazaa hem de tasarrufun iptali davaları açılabilmekte; mahkemece derhal ihtiyati haciz ve devir önleyici ihtiyati tedbir uygulanabilmektedir.
VII. Karşılaştırmalı Analiz: Lisanslı Platform, Saklama Kuruluşu ve İzinsiz Yurt Dışı Yapıların Hukuki Statüsü
7518 sayılı Kanun ve 13 Mart 2025 tarihli Tebliğler ışığında piyasa aktörlerinin tabi olduğu sermaye, saklama ve sorumluluk rejimi aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Değerlendirme Kriteri | Lisanslı Kripto Varlık Platformu | Yetkilendirilmiş Saklama Kuruluşu | İzinsiz / Yurt Dışı Hedeflemeli Yapı |
|---|---|---|---|
| Hukuki Statü ve İzin | Anonim Ortaklık; SPK kuruluş ve faaliyet izni + TÜBİTAK onayı (SPKn m. 35/B). | Anonim Ortaklık veya Banka; SPK saklama yetkilendirmesi (III-35/B.1 - B.2). | Türkiye'ye yönelik hizmet sunuyorsa hukuka aykırı/izinsiz faaliyet (m. 99/A). |
| Asgari Sermaye Eşikleri | 150 milyon TL temel sermaye eşiği ve likit sermaye yeterliliği rasyoları. | 500 milyon TL asgari sermaye eşiği ve yüksek bilgi sistemleri standartları. | Türkiye'de denetlenen sermaye veya rezerv kanıtı yükümlülüğüne tabi değildir. |
| Müşteri Varlığı Haciz Koruması | SPKn m. 35/C-6 uyarınca kamu borcu dahil haczedilemez ve iflas masasına girmez. | Müşteri bazlı ayrıştırılmış kayıt ve donanım güvenliği altında tam haciz koruması. | Türkiye'deki SPKn m. 35/C korumasından ve yerel rezerv denetiminden yoksundur. |
| Yönetici Cezai ve Mali Sorumluluğu | Zimmet halinde SPKn m. 110/A (8–22 yıl) ve m. 110/B doğrudan şahsi iflas. | Özel anahtarların/varlıkların suiistimalinde m. 110/A zimmet ve m. 110/B şahsi iflas. | SPKn m. 109/A uyarınca 3–5 yıl hapis + erişim engeli (m. 99/A) + haksız fiil/alacak davası. |
VIII. Yüksek Yargı İçtihatları Çerçevesinde İspat, Denetim ve Tazminat İlkeleri
7518 sayılı Kanun henüz yeni olmakla birlikte, Yargıtay Ceza ve Hukuk Dairelerinin bankacılık zimmeti, izinsiz sermaye piyasası faaliyeti ve aracı kurum müşteri varlıklarına ilişkin yerleşik içtihatları kripto varlık uyuşmazlıklarında doğrudan kıyas yoluyla uygulanmaktadır:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ve Bankacılık İçtihat İlkeleri (Müşteri Varlığı ve Özen Sorumluluğu):
"Güven kurumu niteliğindeki finansal kuruluşlar ve sermaye piyasası aracıları, müşterilerine ait tevdi edilen varlıkların güvenliğinden ve teknik altyapının dış müdahalelere karşı korunmasından objektif özen ölçütüyle sorumludur. Sistem açığı veya iç personel suistimali sonucu müşteri hesaplarının boşaltılması halinde kuruluş, müşterinin ağır müterafik kusurunu somut verilerle kanıtlamadıkça tazmin sorumluluğundan kurtulamaz."
Yargıtay Ceza Genel Kurulu / 7. Ceza Dairesi İlkesi (Özel Kanun Zimmetinde Hile ve Geri Verme Kastı):
"Finansal hizmet sağlayıcılarının yöneticileri tarafından müşterilere veya kuruma ait tevdi edilmiş varlıkların olağan muhasebe ve cüzdan kayıtları dışına çıkarılarak başka hesaplara yönlendirilmesi ve eksikliğin denetim birimlerinden sahte mutabakat veya fiktif bakiye gösterimiyle gizlenmesi, basit görevi kötüye kullanma değil nitelikli hileli zimmet oluşturur; failin ileride iade etme düşüncesi suçun manevi unsurunu ortadan kaldırmaz."
Danıştay 13. Dairesi İlkesi (SPK Tedbir ve Yaptırımlarında Hukuki Nitelendirme):
"Sermaye Piyasası Kurulu'nun erişim engeli, faaliyet durdurma ve idari para cezası kararlarında, yabancı kuruluşun Türkiye'de yerleşik yatırımcıları hedeflediğine dair Türkçe arayüz, yerel ödeme kanalı, Türkiye odaklı tanıtım veya temsilcilik bulgularının somut ve denetlenebilir biçimde ortaya konulması şarttır."
IX. Pratik Uygulama: Müşteri Varlık İadesi, SPKn m. 110/A Suç Duyurusu ve m. 110/B İhtiyati Tedbir Dilekçesi
Bir kripto varlık platformunun çekim işlemlerini durdurması, müşteri cüzdan bakiyelerinin blokzincir üstünde şirket veya yönetici bağlantılı harici cüzdanlara aktarıldığının tespit edilmesi halinde hem Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu hem de SPK'ya bildirim/Asliye Ticaret Mahkemesinde ihtiyati tedbir talepli başvuru eşzamanlı yürütülmelidir. Aşağıda savcılık ve tedbir sürecinin hukuki omurgasını gösteren dilekçe örneği yer almaktadır:
BAŞVURU DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR
İSTANBUL CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'NA
(6362 sayılı SPKn m. 110/A Kripto Varlık Zimmeti ve m. 115 Kapsamında Suç Duyurusu ile Blokzincir/Malvarlığı Tedbir Talebidir)
| MÜŞTEKİ | : [Yatırımcı Adı Soyadı / Ticaret Unvanı, TCKN/VKN, Adresi] |
| VEKİLİ | : Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi] |
| ŞÜPHELİLER | : [KVHS Unvanı A.Ş.] Yönetim Kurulu Başkan ve Üyeleri [İsimler], Genel Müdür [İsim], CTO [İsim] ve Fiili Kontrolü Elinde Bulunduran Ortaklar |
| SUÇ | : 6362 sayılı SPKn m. 110/A Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılarında Zimmet, (varsa) SPKn m. 109/A İzinsiz KVHS Faaliyeti ve TCK m. 158 Nitelikli Dolandırıcılık |
AÇIKLAMALAR :
1. Tevdi Edilen Varlıklar ve Çekim Kısıtlaması: Müvekkil, şüpheli yetkililerin yönettiği platform nezdinde [Kullanıcı ID] numaralı hesapta ../../2026 tarihi itibarıyla [Miktar] USDT/BTC/ETH ve [Miktar] TL nakit bakiye bulundurmaktadır (Ek-1: Hesap Ekstresi, Ekran Görüntüleri ve Banka Dekontları). Ancak ../../2026 tarihinden itibaren platform müşteri çekim taleplerini teknik bakım gerekçesiyle süresiz olarak durdurmuştur.
2. Zincir Üstü (On-Chain) Çıkış Tespitleri: Tarafımızca alınan blokzincir analiz raporuna göre, müvekkilin ve diğer müşterilerin yatırma (deposit) cüzdanlarında bulunan kripto varlıkların saklama kuruluşu cüzdanlarına değil, şüphelilerin şahsi kontrolündeki bilinmeyen dış cüzdan adreslerine ve yurt dışı kaldıraçlı hesaplara aktarıldığı tespit edilmiştir (Ek-2: TXID İşlem Hash Kayıtları ve Zincir Analiz Raporu).
3. SPKn m. 110/A ve m. 110/B Kapsamında Hukuki Değerlendirme: SPKn m. 35/C-6 uyarınca müşteri varlıkları platform malvarlığından ayrı olup koruma ve saklama göreviyle tevdi edilmiştir. Bu varlıkların şirket işletme borçlarına, kaldıraçlı işlemlere veya yöneticilerin kontrolündeki dış adreslere aktarılması SPKn m. 110/A kapsamında zimmet suçunu oluşturmaktadır. Ayrıca SPKn m. 110/B uyarınca şahsi sorumlulukları ve doğrudan iflasları için keyfiyetin SPK'ya ihbar edilmesi zorunludur.
SONUÇ VE İSTEM :
Yukarıda açıklanan nedenlerle; SPKn m. 115 uyarınca Sermaye Piyasası Kurulu'nun yazılı başvurusunun alınması için dosyanın ivedilikle SPK'ya tevdiine, şüphelilerin yurt dışı çıkış yasağı dahil adli kontrol altına alınmasına, CMK m. 128 uyarınca şüphelilerin banka hesapları, taşınmazları ve tespit edilen kripto cüzdan adreslerindeki varlıkları üzerine el koyma kararı verilmesine ve şüpheliler hakkında SPKn m. 110/A kapsamında kamu davası açılmasına karar verilmesini arz ve talep ederiz.
Müşteki Vekili
Av. [Adı Soyadı]
İmza
X. KVHS Yöneticileri, Kurucular ve Kurumsal Yatırımcılar İçin Uyum ve Kriz Kontrol Listesi
Hem SPK lisansına hazırlanan kripto varlık şirketleri hem de yüksek hacimli kurumsal yatırımcılar için operasyonel ve hukuki güvenlik adımları şunlardır:
- Sermaye ve Rezerv Ayrılığının Test Edilmesi: Müşteri fiat bakiyelerinin ayrı banka hesaplarında "müşteri hesabı" etiketiyle tutulup tutulmadığı ve platformun kendi özvarlığıyla karıştırılmadığı aylık mutabakatla doğrulanır.
- Saklama Yetkilendirmesi ve Cüzdan Yetki Matrisi: Soğuk cüzdan ve MPC/HSM özel anahtar yönetiminde tek imzalı işlem yetkisi kaldırılır; yetkilendirilmiş saklama kuruluşu sözleşmeleri III-35/B.2 Tebliği'ne uygun hale getirilir.
- Listeleme Komitesi ve MASAK Seyahat Kuralı: Listelenen her token için teknik ve hukuki inceleme raporu hazırlanır; 15.000 TL üzeri transferlerde gönderici/alıcı kimlik bilgisi iletimi (Travel Rule) teknik olarak eksiksiz uygulanır.
- Yatırımcı Açısından Acil Delil Dondurma: Çekim aksaması yaşandığı anda hesap bakiyesi ekran görüntüleri, API işlem geçmişi, TXID hash kodları ve yatırma adresleri noter veya e-tespit aracılığıyla derhal kayıt altına alınır.
- SPK İhbarı ve Doğrudan İflas Takibi: Platform krize girdiğinde yalnızca bireysel icra takibiyle yetinilmez; SPKn m. 110/A soruşturması ve m. 110/B kapsamında hakim ortakların şahsi malvarlıklarının tespiti için eşzamanlı hukuki süreç başlatılır.
XI. Sonuç
7518 sayılı Kanun ve Mart 2025 tarihli SPK Tebliğleri, Türkiye'deki kripto varlık piyasasını kuralsız bir girişim alanı olmaktan çıkarıp yüksek sermayeli, teknik denetimli ve ağır cezai yaptırımlarla korunan bir finansal altyapıya dönüştürmüştür. Kripto varlık platformları ve saklama kuruluşları için kuruluş sermayesi, TÜBİTAK bilgi sistemleri uyumu, müşteri varlığı ayrılığı ve rezerv kanıtı yükümlülükleri artık ertelenemez uyum şartlarıdır. Yatırımcılar açısından ise SPKn m. 35/C-6 haciz yasağı ile m. 110/A-B zimmet ve şahsi iflas hükümleri, yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda yalnızca şirketin boşaltılmış tüzel kişiliğiyle değil, bizzat karar verici yöneticilerin ve hakim ortakların tüm şahsi malvarlıklarıyla muhatap olunmasını sağlayan güçlü hukuki araçlar sunmaktadır.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (m. 35/B, m. 35/C, m. 99/A, m. 109/A, m. 110/A, m. 110/B, m. 115)
- 7518 sayılı Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (RG 02.07.2024)
- III-35/B.1 ve III-35/B.2 sayılı Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları Tebliğleri (RG 13.03.2025)
- 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve MASAK Tedbirleri
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
İçeriden Öğrenenlerin Ticareti (Insider Trading) Suçu ve Bilgi Suistimali Soruşturmaları (SPKn m. 106)
6362 sayılı SPKn m. 106 bilgi suistimali (insider trading) suçu, II-15.1 Tebliği içsel bilgi ve erteleme kararları,... -
Halka Açık Ortaklıklarda Zorunlu Pay Alım Teklifi (Çağrı Yükümlülüğü) ve Muafiyet Şartları (SPKn m. 26)
6362 sayılı SPKn m. 26 ve II-26.1 Pay Alım Teklifi Tebliği kapsamında yönetim kontrolü değişimi (%50+ oy/imtiyaz), 6 iş... -
SPK İdari Para Cezalarına ve İşlem Yasağı Tedbir Kararlarına Karşı İdare Mahkemesinde İptal Davası
6362 sayılı SPKn m. 101, m. 103-105, VI-104.1 Tebliği ve 2577 sayılı İYUK m. 7, m. 27, m. 34 kapsamında SPK idari para... -
İzinsiz Sermaye Piyasası Faaliyeti Suçu: Yurt Dışı Forex ve Sosyal Medya Hisse Tavsiyeleri (SPKn m. 109)
6362 sayılı SPKn m. 109 ve 7518 sayılı Kanunla eklenen m. 109/A izinsiz sermaye piyasası ve kripto faaliyeti suçu, yurt... -
Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (GSYF) ve Gayrimenkul Yatırım Fonu (GYF) Kuruluşu ve Vergi İstisnaları
SPK III-52.4 GSYF ve III-52.3 GYF Tebliğleri, 50 milyon TL kaynak taahhüdü, 26 Ekim 2026 nitelikli yatırımcı eşiği,...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Hayır, kural olarak girmez. 6362 sayılı SPKn m. 35/C-6 uyarınca müşterilere ait nakit ve kripto varlıklar KVHS'nin kendi malvarlığından ayrıdır; platformun kendi borçları nedeniyle kamu alacakları dahil haczedilemez, rehnedilemez ve iflas masasına dahil edilemez. Ancak yöneticilerin varlıkları fiilen başka hesaplara aktarmış olması halinde zimmet ve şahsi sorumluluk süreci işletilir.
Görevleri nedeniyle tevdi edilen veya saklama yükümlülüğü altındaki nakit ve kripto varlıkları kendisinin ya da başkasının zimmetine geçiren KVHS yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile mensupları, 8 yıldan 14 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıyla yargılanır. Zimmetin hileli davranışlarla gizlenmesi halinde ceza 14 yıldan 20 yıla kadar (faaliyet izni kaldırılan kuruluşlarda 22 yıla kadar) çıkmaktadır.
SPK'dan lisans almadığı sürece veremez. SPKn m. 35/B-4 ve m. 99/A gereğince yurt dışı yerleşik platformların Türkiye'de iş yeri açması, Türkçe internet sitesi üzerinden hizmet sunması veya Türkiye'deki yerleşiklere yönelik tanıtım ve pazarlama yürütmesi izne tabidir. İzinsiz faaliyet tespitinde SPK erişimin engellenmesine karar verir ve m. 109/A kapsamında 3–5 yıl hapis istemiyle suç duyurusunda bulunur.
Evet. SPKn m. 110/B uyarınca zimmet sayılan karar ve işlemleri gerçekleştiren KVHS yöneticileri ile kanunen veya fiilen kontrolü elinde tutan gerçek kişi ortaklar, müşteri zararlarından dolayı şahsen sorumludur ve SPK'nın talebi üzerine mahkemece doğrudan şahsen iflaslarına karar verilebilir.
13 Mart 2025 tarihli III-35/B.1 ve III-35/B.2 sayılı SPK Tebliğleri uyarınca kripto varlık platformlarının anonim ortaklık olarak kurulması ve en az 150 milyon TL nakden ödenmiş sermayeye sahip olması gerekir; yetkilendirilmiş kripto varlık saklama kuruluşlarında ise bu asgari kuruluş sermayesi eşiği 500 milyon TL seviyesindedir.
Evet. SPKn m. 110/A-4, 5 ve 6 hükümlerinde etkin pişmanlık indirimi düzenlenmiştir. Zimmete geçirilen varlıkların veya zararın soruşturma başlamadan önce tamamen tazmin edilmesi halinde verilecek cezada üçte iki oranında, kovuşturma öncesinde ödenmesinde yarısı oranında, hüküm verilmeden önce ödenmesinde ise üçte biri oranında indirim uygulanabilir.
SPKn m. 115 uyarınca Sermaye Piyasası Kanunu'nda tanımlanan suçlardan dolayı kovuşturma yapılabilmesi kural olarak SPK tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı başvuruda bulunulmasına bağlıdır (özel muhakeme şartı). Bununla birlikte yatırımcılar doğrudan savcılığa başvurarak hem SPK'nın yazılı başvurusunun istenmesini hem de delillerin ve malvarlıklarının ivedilikle korunmasını talep edebilirler.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.







