Işıkoğlu Partners Avukatlık ve Danışmanlık
IŞIKOĞLU
PARTNERS
Avukatlık & Danışmanlık
25+
Uzmanlık Alanı
%100
Kesintisiz İletişim & Hizmet
%100
Şeffaflık
3
Avukat

Değerlerimiz

Öncü İlkelerimiz & Değerlerimiz
01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Avukatlarımız

Hukuki Görüşler & Makaleler

Tüm Makaleleri Gör →

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Hukuk Kütüphanesi ve Adalet Heykeli
Biz Kimiz?

Genç, dinamik ve yenilikçi ekibimizle; geleneksel hukuk alanlarındaki uzmanlığımızı çağımızın dijital ve modern ihtiyaçlarıyla birleştiriyoruz.

Biz, tamamen genç ve dinamik bir ekip olarak kurduğumuz hukuk ofisimizde; enerjimizi, günceli yakalama becerimizi ve yenilikçi bakış açımızı müvekkillerimize en iyi şekilde yansıtmayı hedefliyoruz.

Hukukun temel taşlarını oluşturan Ticaret ve Şirketler Hukuku, Ceza Hukuku, İcra Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Miras Hukuku, Medeni Hukuk ve İş Hukuku gibi klasik alanlarda sağlam bir bilgi birikimi ve disiplinli bir çalışma anlayışına sahibiz. Bu alanlarda müvekkillerimize güven veren, köklü ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsiyoruz.

Ancak bununla yetinmiyor, çağın hızla değişen ihtiyaçlarına da aynı kararlılıkla yanıt veriyoruz. Teknolojinin, girişimciliğin ve dijital dünyanın hayatın merkezine oturduğu günümüzde; E-Ticaret Hukuku, KVKK & Veri Koruma Hukuku, Bilişim Hukuku, Startup ve Yatırım Hukuku, Kripto & Fintech Hukuku, Dijital Medya ve İnfluencer Hukuku, Oyun ve E-Spor Hukuku, Yapay Zekâ ve Teknoloji Hukuku gibi modern hukuk alanlarında da yenilikçi çözümler sunuyoruz.

Gençliğimizden aldığımız dinamizm ve teknolojiye olan hâkimiyetimiz sayesinde, geleneksel hukuk disiplinlerini modern dünyanın ihtiyaçlarıyla birleştiriyor; müvekkillerimizin karşılaşabileceği her türlü soruna yaratıcı, hızlı ve etkili hukuki çözümler üretiyoruz.

Bizim için hukuk yalnızca mevcut sorunları çözmek değil, aynı zamanda müvekkillerimizin gelecek planlarını güvenle şekillendirebilmeleri için önleyici ve yol gösterici bir güçtür. Bu nedenle hedefimiz, müvekkillerimizin yalnızca hukuki süreçlerini yönetmek değil; aynı zamanda yeni çağın sunduğu fırsatları en güvenli ve en verimli şekilde değerlendirmelerine yardımcı olmaktır.

Avukatlarımız

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Faaliyet Alanlarımız

Işıkoğlu Hukuk, ticari şirketlerden teknoloji girişimlerine, fikri mülkiyetten kripto & fintech hukuku ve yapay zeka odaklı danışmanlığa kadar geniş yelpazede uzman hukuk hizmeti sunar. Müvekkil odaklı yaklaşımımız, üstün dürüstlük ve şeffaflık ilkeleriyle her zaman kesintisiz iletişim sağlar.

01
-

Işıkoğlu Partners

Bu uzmanlık alanındaki sözleşme, uyum ve uyuşmazlık süreçleriniz için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp'tan Sorun İletişim Formu ile Yazın →

Diğer Uzmanlık Alanları

Bu Alandaki Makalelerimiz

Ekibimiz

Geleneksel hukuk disiplinlerindeki sağlam birikimini çağımızın dijital, finansal ve teknolojik ihtiyaçlarıyla birleştiren; müvekkil odaklı temsil, şeffaf iletişim ve titiz dosya takibi ilkeleriyle çalışan avukat kadromuz.

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Avukat

İletişim

E-Posta: iletisim@isikoglupartners.com
Telefon: +90 531 869 3827
WhatsApp'tan Sorun
AVUKAT
-

Deneyim & Pratik

    Çalışma Alanları

      Konu Başlıkları
      Toplam 1.095 Hukuki Makale & Rehber
      Yükleniyor...

      İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesi Zorunluluğu, İBKB Kapatma Süreleri, Terkin Sınırları ve Kambiyo İdari Para Cezaları (1567 SK m. 3 — 2026)

      1567 sayılı Kanun m. 3, 2018-32/48 sayılı Tebliğ ve TCMB İhracat Genelgesi kapsamında ihracat bedelinin 180 günde yurda getirilmesi, %35 döviz satışı, İBKB kapatma, 15.000/100.000 USD terkin sınırları, 90 günlük ihtarname ve Sulh Ceza Hakimliği itirazı — kapsamlı rehber.

      Vergi Hukuku Yazar: Av. Celil Işık Okuma Süresi: 22 dk (4599 kelime) Son Güncelleme: 2026-11-15

      Özet

      1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun m. 3, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin 2018-32/48 sayılı Tebliğ ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) İhracat Genelgesi hükümleri çerçevesinde; fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde ihracat bedellerinin yurda getirilerek İhracat Bedeli Kabul Belgesi'ne (İBKB) bağlanması, 2025–2026 dönemindeki %30, %25 ve 31 Ocak 2027'ye uzatılan %35 oranındaki zorunlu TCMB döviz satışı yükümlülükleri, 15.000 ABD Doları ve 100.000 ABD Doları (%10) terkin sınırları, Ek-2 tam istisna ve Ek-3 %50 muafiyet ülkeleri, aracı bankanın 5 iş günlük ihbarı üzerine Vergi Dairesince gönderilen 90 günlük ihtarname ve mücbir sebep ek süreleri ile Cumhuriyet Savcılığı tarafından kesilen %5 (kesinleşme öncesi iadede %2,5) oranındaki kambiyo idari para cezalarına karşı 5326 sayılı Kabahatler Kanunu uyarınca 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği nezdinde yürütülen itiraz süreçleri — kapsamlı hukuki inceleme.

      Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.


      I. Giriş — Kambiyo Mevzuatı ve İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesi Rejimi

      Türkiye'nin dış ticaret politikası ve ödemeler dengesi yönetimi çerçevesinde, yurt dışına ihraç edilen malların döviz karşılıklarının Türkiye bankacılık sistemine dahil edilmesi kamu düzenine ilişkin temel bir yükümlülük olarak yapılandırılmıştır. 4 Eylül 2018 tarihli ve 30525 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin 2018-32/48 sayılı Tebliğ ile, 2008 yılından itibaren serbest bırakılmış olan ihracat bedellerinin yurda getirilmesi zorunluluğu yeniden ihdas edilmiş ve zaman içinde kalıcı bir kambiyo denetim sistemine dönüştürülmüştür.

      Uygulamada pek çok ihracatçı firma; malı fiilen ihraç edip bedelini banka havalesiyle tahsil etmiş olsa dahi, İhracat Bedeli Kabul Belgesi'nin (İBKB) gümrük beyannamesiyle eşleştirilmemesi, alıcının ödemeyi geciktirmesi, ticari iskonto veya navlun kesintilerinin terkin sınırlarını aşması yahut yabancı ithalatçının acze düşmesi nedeniyle ağır yaptırımlarla karşılaşabilmektedir. Bu süreç yalnızca muhasebe veya dış ticaret operasyonunu değil; doğrudan Vergi Hukuku, İdare Hukuku ve kabahatler hukuku alanlarını ilgilendiren teknik bir uyuşmazlık doğurmaktadır.

      Kambiyo takip rejiminin hiyerarşik yapısı üç temel norm üzerine kuruludur: En üstte ceza ve yetki normunu içeren 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun, ortada çerçeve düzenleme olan 32 sayılı Karar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 2018-32/48 sayılı Tebliği ve en altta operasyonel detayları belirleyen TCMB İhracat Genelgesi yer almaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı talimatlarıyla sık güncellenen Genelge hükümlerinin takip edilmemesi, şirket yöneticileri ile tüzel kişiler hakkında yüksek tutarlı nispi idari para cezalarının düzenlenmesine yol açmaktadır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Vergi Borcu Yapılandırma: 2026 Rehberi başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      Temel Yasal Çerçeve: İhracat bedellerinin fiili ihraçtan itibaren en geç 180 gün içinde yurda getirilmesi ve İBKB'ye bağlanması zorunludur. Süresinde kapatılmayan açık hesaplar aracı banka tarafından 5 iş günü içinde Vergi Dairesine bildirilir; 90 günlük ihtarname süresi sonunda da kapatılmayan bedeller için Cumhuriyet Savcılığınca 1567 sayılı Kanun m. 3/3 uyarınca rayiç bedelin %5'i oranında idari para cezası uygulanır.

      II. 2018-32/48 Sayılı Tebliğ ve TCMB İhracat Genelgesi Uyarınca 180 Günlük Yurda Getirme Zorunluluğu

      2018-32/48 sayılı Tebliğ'in 3. maddesi ve TCMB İhracat Genelgesi'nin 4. maddesi uyarınca, Türkiye'de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedellerin, ithalatçının ödemesini müteakip doğrudan ve gecikmeksizin ihracata aracılık eden bankaya transfer edilmesi veya getirilmesi şarttır. Bedellerin yurda getirilme süresi, kural olarak fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günü geçemez. Fiili ihraç tarihi, gümrük beyannamesinin gümrük idaresince kapatıldığı tarihi ifade etmektedir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Gelir Vergisi Beyannamesi 2026 Rehberi başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      Genel 180 günlük kuralın yanında dış ticaretin niteliğine göre farklı başlangıç tarihleri ve özel süreler öngörülmüştür. İhracatçılarla yurt dışındaki alıcılar arasında düzenlenen sözleşmelerde vadeli satış öngörülmesi ve bu vadenin 180 günü aşması halinde; ihracat bedellerinin yurda getirilme süresi sözleşmede belirlenen vade bitiminden itibaren 90 günü aşamaz. Ancak bu istisnadan yararlanabilmek için, vade içeren yazılı satış sözleşmesinin gümrük beyannamesi tescil aşamasında veya banka takibi sırasında ibraz edilmiş olması büyük önem taşımaktadır.

      Özellikli ihracat türleri bakımından TCMB İhracat Genelgesi şu özel süreleri tanımıştır:

      • Konsinye Yoluyla Yapılan İhracat: Konsinye ihracatta kesin satışın yapıldığı tarihten itibaren 180 gün içinde bedelin yurda getirilmesi zorunludur.
      • Yurt Dışı Fuar, Sergi ve Haftalara Gönderilen Mallar: Bu etkinliklerde satışı yapılan malların bedelleri, fuar veya serginin bitiminden itibaren 180 gün içinde yurda getirilmelidir.
      • Yurt Dışı Müteahhitlik Şirketlerince Yapılan İhracat: Yurt dışında müteahhitlik işleri üstlenen firmaların şantiyelerine gönderdikleri makine, teçhizat ve malzemelerin kesin satışı halinde veya kira/satış bedellerinde Genelge m. 6 uyarınca 365 günlük özel süre uygulanmaktadır.
      • Finansal Kiralama (Leasing) Yoluyla İhracat: 6361 sayılı Kanun kapsamındaki finansal kiralama sözleşmelerinde bedel yurda getirme süresi, sözleşmede belirlenen kira vade tarihlerinden itibaren 90 gün olarak hesaplanır.

      Ayrıca belirtmek gerekir ki; hizmet ihracatı, mikro ihracat (ETGB kapsamında 300 kg ve 15.000 Avro sınırını aşmayan basitleştirilmiş gümrük beyannamesi ile yapılan işlemler) ve serbest bölgelere yapılan sevkiyatlar bakımından mevzuatta tanınan özel sınırlar dikkatle ayrıştırılmalıdır. Özellikle hizmet ihracatında fiziki gümrük beyannamesi düzenlenmediği için 2018-32/48 Tebliği kapsamındaki İBKB takibi mal ihracatına özgü olarak işletilirken; serbest bölgeye yapılan mal ihracatları genel kambiyo takibine tabidir.


      III. 2025–2026 Döneminde TCMB'ye Zorunlu Döviz Satış Oranları (%30, %25 ve %35 Geçişleri)

      İhracat bedellerinin sadece Türkiye'deki bir bankaya getirilmesi yeterli görülmeyip, 2022 yılından itibaren İBKB veya Döviz Alım Belgesi'ne (DAB) bağlanan ihracat bedellerinin belirli bir yüzdesinin aracı banka vasıtasıyla TCMB'ye satılması zorunluluğu getirilmiştir. Başlangıçta %25 olarak uygulanıp ardından %40'a yükseltilen bu oran, 2024–2026 döneminde makroekonomik gelişmeler paralelinde Hazine ve Maliye Bakanlığı talimatlarıyla TCMB İhracat Genelgesi'ne eklenen ek ve geçici maddelerle birkaç kez güncellenmiştir.

      Gümrük beyannamesi kapatma veya İBKB düzenleme tarihinde hangi oranın geçerli olduğunun bilinmesi, bankanın döviz bozma tutarı ile şirketlerin Döviz Dönüşüm Desteği hesaplamaları açısından kritik önem taşır. 2025 ve 2026 yıllarındaki oran değişikliklerinin resmi kronolojisi şu şekildedir:

      • 11 Haziran 2024 – 2 Mart 2025 Dönemi (%30): TCMB İhracat Genelgesi'ne eklenen Ek Madde 2 uyarınca, İBKB veya DAB'a bağlanan ihracat bedellerinin en az %30'unun aracı bankaya, bankaca da TCMB'ye satılması zorunlu kılınmıştır.
      • 3 Mart 2025 – 4 Mayıs 2025 Dönemi (%25): Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 28 Şubat 2025 tarihli talimatıyla Genelgeye eklenen Ek Madde 3 çerçevesinde zorunlu satış oranı %25'e çekilmiştir.
      • 5 Mayıs 2025 – 31 Ocak 2027 Dönemi (%35): Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 2 Mayıs 2025 tarihli yazısı ile Genelgeye eklenen Geçici Madde 2 uyarınca satış oranı yeniden %35'e çıkarılmıştır. Akabinde Geçici Madde 3 ve Geçici Madde 4 ile yapılan süre uzatımları neticesinde önce 30 Nisan 2026 ve 31 Temmuz 2026'ya, ardından 31 Temmuz 2026 tarihli güncellemeyle 31 Ocak 2027 tarihine kadar %35 oranı kesintisiz şekilde yürürlükte tutulmuştur.

      İşleyiş bakımından; ihracatçı firma yurda getirdiği ABD Doları, Avro veya İngiliz Sterlini cinsinden ihracat bedelinin %35'lik kısmını İBKB düzenleyen aracı bankaya işlem günü geçerli TCMB döviz alış kuru üzerinden satar ve banka aynı gün bu tutarı Merkez Bankası'na aktararak Türk Lirası karşılığını ihracatçının hesabına öder. Dövizin kalan %65'lik kısmı ise ihracatçının döviz tevdiat hesabında serbestçe tutulabilir, ithalat ödemelerinde kullanılabilir veya serbest piyasa koşullarında bozdurulabilir.


      IV. İhracat Bedeli Kabul Belgesi (İBKB) Düzenlenmesi ve Hesap Kapatma Usulleri

      İhracat bedelinin Türkiye'ye havale edilmiş olması tek başına kambiyo hesabını kapatmaz; bu tutarın ilgili gümrük beyannamesiyle ilişkilendirilerek aracı banka tarafından elektronik ortamda İhracat Bedeli Kabul Belgesi (İBKB) düzenlenmesi şarttır. Uygulamada en sık karşılaşılan kambiyo cezası nedenlerinden biri, ihracat bedeli şirketin banka hesabına zamanında gelmiş olmasına rağmen, dış ticaret veya finans biriminin bankaya gümrük beyannamesi numarasını bildirerek İBKB kestirmeyi ihmal etmesidir.

      Ödeme şekillerine göre ihracat bedellerinin kabul ve kapatma prosedürü farklılık gösterir. Peşin ödeme (peşin döviz) halinde döviz, malın fiili ihracından önce yurda gelir ve ihraç sonrasında 180 gün içinde ilgili peşin bedel dekontuyla gümrük beyannamesi eşleştirilerek hesap kapatılır. Akreditifli, vesaik mukabili veya mal mukabili ödemelerde ise havale açıklamasına alıcı unvanı, fatura numarası ve beyanname bilgilerinin yazdırılması; dövizin üçüncü bir ülkeden veya alıcı dışındaki üçüncü bir şahıstan gelmesi halinde ise alıcı ile ödeyen arasındaki bağlantıyı gösteren ek sözleşme ya da muvafakatnamenin bankaya sunulması gerekmektedir.

      Bazı ihracatçılar bedeli banka havalesi yerine yurt dışından yolcu beraberinde nakit (efektif) olarak getirmektedir. Efektif olarak yurda getirilen ihracat bedellerinin geçerli kabul edilebilmesi ve İBKB'ye bağlanabilmesi için; gümrük kapılarından giriş sırasında gümrük idaresine Nakit Beyan Formu (NBF) düzenletilmesi ve formda paranın ihracat bedeli olduğunun belirtilmesi zorunludur. NBF olmadan elden getirilen dövizlerin bankaya yatırılarak ihracat hesabı kapatmada kullanılması mümkün değildir.

      Öte yandan, ihracatçıların yurt dışı ithalat bedelleriyle ihracat alacaklarını mahsup etmeleri de Genelge'nin 21. maddesinde sıkı şartlara bağlanmıştır. İthalat bedelleri, dışarıda yerleşik firmalara ödenecek komisyonlar veya yurt dışındaki iştiraklere yapılacak ödemeler; ancak faturalı, sözleşmeli ve belge asılları 180 günlük kapatma süresi içinde aracı bankaya ibraz edilmek kaydıyla ihracat bedelinden mahsup edilerek hesap kapatmada dikkate alınabilir.


      V. İhracat Hesaplarında Terkin Sınırları (15.000 USD, Eski 30.000 USD ve 100.000 USD Limitleri)

      Dış ticaret işlemlerinde malın hasarlı çıkması, alıcının küçük miktarlı kalite kesintisi yapması, muhabir banka masrafları veya kur farkları nedeniyle gümrük beyannamesinde yazılı tutar ile yurda gelen net bedel arasında sıklıkla fark oluşmaktadır. Bu küçük tutarlı açık hesapların kamuya ve ihracatçıya gereksiz bürokratik yük yaratmadan kapatılabilmesi için TCMB İhracat Genelgesi'nin "Terkin" başlıklı 28. maddesi kademeli terkin limitleri öngörmüştür.

      Önceki yıllarda her bir gümrük beyannamesi itibarıyla 30.000 ABD Doları olarak uygulanan doğrudan banka terkin sınırı, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın talimatıyla 25 Nisan 2022 tarihinden itibaren 15.000 ABD Dolarına çekilmiştir. 2026 yılı itibarıyla geçerli güncel terkin kuralları şu şekilde işlemektedir:

      1. 15.000 ABD Dolarına Kadar Noksanlıklar (Doğrudan Banka Terkini): Her bir gümrük beyannamesi itibarıyla 15.000 ABD Doları veya eşitine kadar noksanlığı bulunan ihracat hesapları, ödeme şekline ve toplam beyanname bedeline olan oranına bakılmaksızın doğrudan aracı bankalarca terkin edilerek kapatılır. Bu tutarın altındaki beyannamelerde hiç bedel getirilmemiş olsa dahi terkin işlemi yapılır.
      2. 15.000 USD – 100.000 USD Arası Noksanlıklarda %10 Kuralı: Her bir gümrük beyannamesi itibarıyla 15.000 ABD Dolarından yüksek olmakla birlikte 100.000 ABD Dolarını aşmamak üzere, beyannamede veya formda yer alan bedelin %10'una kadar olan noksanlıklar (sigorta bedellerinden kaynaklanan noksanlıklar dahil) ödeme şekline bakılmaksızın doğrudan aracı bankalarca veya 90 günlük ihtarname süresi içinde ilgili Vergi Dairesince terkin edilir. Örneğin 900.000 USD tutarındaki bir beyannamede 90.000 USD açık kalmışsa, oran %10'u ve tutar 100.000 USD'yi aşmadığı için doğrudan banka tarafından terkin edilebilir.
      3. 200.000 ABD Dolarına Kadar Mücbir Sebep/Haklı Durum Terkini: Yukarıdaki doğrudan sınırları aşan ancak 200.000 ABD Doları veya eşitine kadar olan noksanlıklarda, mücbir sebep veya haklı durum hallerinin tevsik edilmesi şartıyla ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı veya Vergi Dairesi Müdürlüğü terkin yetkisini kullanabilir.
      4. 200.000 ABD Dolarını Aşan Noksanlıklar: 200.000 ABD Dolarının üzerindeki açık ihracat hesaplarının terkin talepleri yalnızca Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından değerlendirilip sonuçlandırılır.

      Gümrük beyannamesindeki döviz cinsi ile yurda getirilen döviz cinsinin farklı olması (örneğin Avro bazlı beyannameye karşılık ABD Doları veya Türk Lirası havale gelmesi) halinde çapraz kur dönüşümü TCMB tarafından İBKB'nin düzenlendiği gün ilan edilen gösterge niteliğindeki çapraz kurlar üzerinden hesaplanır. Kur oynaklığından doğan cüzi farklar da yukarıdaki 15.000 USD ve %10 limitleri içinde bankalarca terkin edilerek kapatılabilmektedir.

      Noksanlık / Açık Hesap Tutarı Oran / Ek Şart Terkin Yetkili Merci Yasal Dayanak
      15.000 USD'ye kadar (dahil)
      (25.04.2022 öncesi 30.000 USD idi)
      Beyanname bedeline oran şartı aranmaz; hiç bedel gelmese de uygulanır. Doğrudan Aracı Banka TCMB İhracat Genelgesi m. 28/1-a
      15.000 USD üzeri – 100.000 USD'ye kadar Noksanlık, toplam beyanname bedelinin %10'unu aşmamalıdır. Aracı Banka (veya 90 günlük ihtar süresinde Vergi Dairesi) TCMB İhracat Genelgesi m. 28/1-b
      200.000 USD'ye kadar (oran/sınır aşanlar) Mücbir sebep veya haklı durumun resmi belgelerle kanıtlanması gerekir. İlgili Vergi Dairesi Başkanlığı / Müdürlüğü TCMB İhracat Genelgesi m. 28/2
      200.000 USD üzeri açık hesaplar Mücbir sebep, haklı durum veya olağanüstü tahsil imkansızlığı ispatı gerekir. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı TCMB İhracat Genelgesi m. 28/3

      VI. Tam İstisna (Ek-2) ve Kısmi %50 İstisna (Ek-3) Kapsamındaki Ülkeler

      TCMB İhracat Genelgesi, bankacılık sisteminin zayıf olduğu, uluslararası yaptırımlar veya döviz transfer kısıtlamaları nedeniyle bedellerin bankacılık kanalıyla transferinin fiilen güçleştiği bazı pazarlara yönelik ihracatlarda özel kolaylıklar sağlamıştır. Bu kapsamda Genelge'nin 4. maddesinin 6. fıkrası ile bağlantılı Ek-2 listesi tam istisnayı, 22. maddesiyle bağlantılı Ek-3 listesi ise %50 oranında yurda getirme istisnasını düzenlemektedir.

      Ek-2 (Tam İstisna Ülkeleri): Gümrük beyannamesinde varış ülkesi olarak Ek-2 listesinde yer alan ülkeler gösterilmişse, bu ihracat işlemlerinden doğan bedellerin 180 gün içinde yurda getirilmesi ve İBKB'ye bağlanması zorunluluğu aranmaz. Güncel listede; Afganistan, Angola, Belarus, Benin, Burkina Faso, Cibuti, Çad, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Etiyopya, Fildişi Sahili, Filistin, Gabon, Gana, Gine, Güney Sudan, İran, Kamerun, Kenya, Kırgızistan, Kongo Cumhuriyeti, Kuzey Kore, Küba, Liberya, Lübnan, Mali, Moldova, Mozambik, Nijerya, Senegal, Somali, Sudan, Suriye, Tacikistan, Tanzanya, Venezuela ve Yemen gibi ülkeler yer almaktadır.

      Ek-3 (%50 Tasarruf Serbestisi Tanınan Ülkeler): Genelge'nin 22/1. maddesi ve Ek-3 listesi uyarınca; Azerbaycan, Cezayir, Fas, Kazakistan, Libya, Özbekistan, Tunus, Türkmenistan ve Ukrayna'ya yapılan ihracatlarda, gümrük beyannamesinde yer alan bedelin en az %50'sinin yurda getirilmesi yeterlidir. Kalan %50'lik kısım ihracatçının serbest tasarrufuna bırakılmış olup bu kısım için kambiyo takibi ve İBKB kapatma zorunluluğu işletilmez.

      Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir husus da transit ticaret ve serbest bölge uygulamalarıdır. Transit ticarette (alış ve satış bedelleri yurt dışından yurt dışına ödendiği ve Türk gümrük bölgesine fiilen mal girip çıkmadığı hallerde) ihracat bedeli yurda getirme zorunluluğu uygulanmaz. Buna karşılık Türkiye'deki serbest bölgelere yapılan satışlarda mal yurt dışına çıkmış sayıldığı için gümrük beyannamesi düzenlenir ve alıcı serbest bölge şirketi olsa dahi kambiyo kapatma takibi devam eder.

      Dikkat Edilmesi Gereken Ülke Tuzağı: İstisna listeleri Hazine ve Maliye Bakanlığı yazılarıyla dönem dönem güncellenmektedir. Özellikle Rusya, Irak, Mısır ve Suudi Arabistan gibi pazarlarda statü değişiklikleri yaşandığından ve beyannamedeki "gidiş/varış ülkesi" hanesi ile alıcı ülkesinin farklı yazılması halinde banka otomasyonu hesabı açık tuttuğundan, ihracat anında yürürlükteki Ek-2 ve Ek-3 listelerinin fiili ihraç tarihine göre kontrol edilmesi şarttır.

      VII. Banka İhbarı, Vergi Dairesi 90 Günlük İhtarnamesi, Mücbir Sebep ve Haklı Durum Ek Süreleri

      180 günlük (veya sözleşmeli vadelerde vadeden itibaren 90 günlük) süre içinde ihracat bedeli yurda getirilip İBKB'ye bağlanamazsa ve bakiye tutar 15.000 USD / 100.000 USD (%10) terkin sınırlarının üzerinde kalırsa idari takip süreci otomatik olarak başlar. 2018-32/48 sayılı Tebliğ ve TCMB Genelgesi'ne göre aracı banka, sürenin bitimini takip eden 5 iş günü içinde açık kalan ihracat hesabını ihracatçının bağlı olduğu Vergi Dairesi Başkanlığı'na veya Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne ihbar etmek zorundadır.

      Vergi dairesi, bankadan gelen ihbarı aldıktan sonra ihracatçı firmaya 90 gün süreli resmi ihtarname tebliğ eder. Bu 90 günlük ihtarname süresi; ihracatçı için hayati bir önemli imkan penceresidir. İhtarname süresi içinde ihracatçı şirket:

      • Bedeli yurda getirerek aracı bankada İBKB düzenletebilir ve kapatma belgesini vergi dairesine sunarak dosyayı cezasız kapatabilir,
      • Alıcının ödeme güçlüğü, ticari uyuşmazlık, malın gümrükten çekilememesi veya yurt dışı dava/tahkim süreci gibi mücbir sebep yahut haklı durumları tevsik ederek vergi dairesinden ek süre talep edebilir.

      2018-32/48 sayılı Tebliğ'in 9. maddesi uyarınca mücbir sebep halleri; ithalatçı veya ihracatçı firmanın feshi, iflası, konkordato ilan etmesi veya faaliyetlerini daimi surette tatil etmesi, ithalatçı ülkede döviz transferini kısıtlayan resmi kararlar, savaş, ablukalar, doğal afetler, grev/lokavt ve resmi makamların tasarruflarıdır. Mücbir sebep dışında kalan ancak ihracatçının elinde olmayan gecikmeleri ifade eden haklı durumlarda ise (örneğin alıcıya karşı yurt dışında alacak davası veya icra takibi açılması, malın gümrükte alıkonulması, kalite uyuşmazlığı) mücbir sebep/haklı durum süresince ve sonrasında vergi dairelerince altışar aylık dönemlerle ek süre verilmektedir.

      Ek süre başvurularında belge tasdiki konusunda son derece titiz davranılmalıdır. Yurt dışındaki alıcının iflas ettiğini, ülkede kambiyo yasağı bulunduğunu veya yabancı mahkemede alacak davası açıldığını gösteren evrakların ilgili ülkenin yetkili makamlarınca (ticaret odası, mahkeme, icra dairesi) düzenlenmiş ve Türk konsolosluğunca veya Lahey Apostil Şerhi kapsamında tasdik edilmiş olması, ayrıca yeminli tercümesinin yapılması şarttır. Başvuruların mutlaka 90 günlük ihtarname süresi dolmadan önce vergi dairesi kayıtlarına girmesi gerekir.


      VIII. 1567 Sayılı Kanun m. 3 Uyarınca %5 İdari Para Cezası, %2,5 Azaltım Kuralı ve Tekerrür

      Vergi dairesince tanınan 90 günlük ihtarname süresi içinde bedel getirilmez, geçerli bir ek süre alınmaz veya terkin sağlanmazsa, vergi dairesi durumu Cumhuriyet Başsavcılığına ihbar eder. Kambiyo mevzuatında idari yaptırım uygulama yetkisi vergi dairesinde değil, bizzat Cumhuriyet Savcısı'ndadır. 1567 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 3. fıkrası yaptırım rejimini şu şekilde hükme bağlamıştır:

      1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun m. 3/3: "Her türlü mal, kıymet, hizmet ve sermaye ithal ve ihraç edenler veya bu işlere aracılık edenlerden bu işlemlerinden doğan alacaklarını 1 inci maddeye göre alınan kararlardaki hükümlere göre ve bu kararlarda tayin edilen süreler içinde yurda getirmeyenler, yurda getirmekle yükümlü oldukları kıymetlerin rayiç bedelinin yüzde beşi kadar idarî para cezasıyla cezalandırılırlar. İdarî para cezasına ilişkin karar kesinleşinceye kadar alacaklarını yurda getirenlere, birinci fıkra hükmüne göre idarî para cezası verilir. Ancak, verilecek idarî para cezası yurda getirilmesi gereken paranın yüzde ikibuçuğundan fazla olamaz."

      Bu kanun hükmünün uygulamada doğurduğu temel mali ve hukuki sonuçlar dört başlıkta toplanmaktadır:

      1. %5 Nispi İdari Para Cezası ve Kur Esası: İhracat bedelinin yurda getirilmeyen kısmının rayiç bedelinin %5'i tutarında idari para cezası kesilir. Döviz cinsinden bedellerde TL matrah belirlenirken, kabahatin işlendiği tarih (ihracatçının yükümlülüğünü ihlal ettiği ve 90 günlük ihtar süresinin dolduğu gün) itibarıyla geçerli TCMB döviz satış kuru esas alınır.
      2. Karar Kesinleşmeden Önce Bedelin Getirilmesi (%2,5 Üst Sınırına İniş): Savcılık tarafından %5 oranında idari yaptırım kararı tebliğ edildikten sonra ancak karar henüz Sulh Ceza Hakimliği nezdinde kesinleşmeden önce ihracatçı bedeli yurda getirir ve İBKB kestirirse, uygulanacak idari para cezası rayiç bedelin %2,5'ini geçemez ve birinci fıkra aralığında değerlendirilir.
      3. Tekerrür Halinde İki Kat Ceza (1567 SK m. 3/7): Kabahatin işlendiği tarihten itibaren aynı fiilin tekrar işlenmesi (tekerrür) halinde verilecek idari para cezası iki kat (%10) olarak uygulanabilmektedir. Bu nedenle her bir gümrük beyannamesi dosyasının peş peşe kesinleşmesine izin vermemek hayati önem taşır.
      4. Peşin Ödemede Dörtte Bir Eksiltme (5326 SK m. 17/6): Cumhuriyet Savcılığınca kesilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 15 günlük başvuru süresi içinde ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17/6 uyarınca cezanın dörtte üçü tahsil edilir (%25 peşin ödeme azaltımı uygulanır); üstelik bu ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.

      Cezanın muhatabı bakımından 1567 sayılı Kanun m. 3/son fıkra ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 8 birlikte değerlendirilmelidir. Tüzel kişi (anonim veya limited şirket) adına yapılan ihracat işlemlerinde, idari para cezası doğrudan ihracatçı tüzel kişi şirket tüzel kişiliğine kesilebileceği gibi, şirketi temsile yetkili yönetim kurulu üyeleri veya müdürler aleyhine de yaptırım tesis edilip edilemeyeceği yargı kararlarında titizlikle incelenmektedir. Kural olarak kabahatten elde edilen menfaat ve sorumluluk tüzel kişiye ait olup aynı fiilden dolayı hem şirkete hem yöneticiye mükerrer ceza verilmesi ölçülülük ilkesiyle bağdaşmamaktadır.


      IX. Sulh Ceza Hakimliği İtiraz Yolu, Görev Ayrımı ve Yerleşik Yargı İçtihatları

      Cumhuriyet Savcılığı tarafından düzenlenen kambiyo idari yaptırım kararlarına karşı yargı yolu idari yargı (Vergi veya İdare Mahkemesi) değil, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27 uyarınca adli yargı içindeki Sulh Ceza Hakimliği'dir. İdari para cezası kararının şirkete tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde yetkili Sulh Ceza Hakimliği'ne itiraz dilekçesi verilmesi zorunludur; bu 15 günlük süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin geçirilmesi halinde ceza kesinleşir ve vergi dairesince 6183 sayılı Kanun kapsamında haciz yoluyla takip edilir.

      Sulh Ceza Hakimliği'nin başvuruyu reddetmesi halinde, 5326 sayılı Kanun m. 28/10 ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun itiraz hükümleri çerçevesinde tebliğden itibaren iki hafta içinde bir sonraki numaralı Sulh Ceza Hakimliği'ne (veya Asliye Ceza Mahkemesi nezdindeki yetkili itiraz merciine) itiraz edilebilir. Kesinleşen kararlara karşı maddi ve hukuki açık aykırılık bulunması durumunda Adalet Bakanlığı'na kanun yararına bozma (CMK m. 309) başvurusu ile Anayasa Mahkemesi'ne mülkiyet hakkı ihlali iddiasıyla bireysel başvuru yolları gündeme gelmektedir.

      Sulh Ceza Hakimliği önündeki incelemelerde ve Yargıtay ile Danıştay'ın yerleşik içtihatlarında şu temel hukuk ilkeleri ön plana çıkmaktadır:

      Yargıtay Ceza Daireleri, Yerleşik İçtihat İlkesi (1567 SK m. 3/3 Kusur İlkesi ve Tahsil İmkansızlığı): "5326 sayılı Kabahatler Kanunu ve ceza hukukunun temel prensipleri uyarınca kusursuz kabahat sorumluluğu kabul edilemez. İhracatçının malı fiilen yurt dışına ihraç ettikten sonra yabancı alıcının ödemeyi yapmaması üzerine yurt dışında hukuki takip veya dava başlatması, alıcının iflas etmesi ya da ödeme yapmaması karşısında elinde olmayan sebeplerle bedeli tahsil edemediğini resmi belgelerle kanıtlaması durumunda, kabahatin manevi unsuru ve kast/taksir derecesinde kusur oluşmadığından idari para cezasının kaldırılmasına karar verilmelidir."
      Yargıtay Ceza Daireleri, Yerleşik İçtihat İlkesi (Fiili Ödeme ve İBKB Eksikliği Ayrımı): "1567 sayılı Kanun m. 3/3'teki yaptırım, ihracat bedelinin fiilen yurda getirilmemesine bağlıdır. İhracat bedelinin süresi içerisinde Türkiye'deki bankalara fiilen transfer edildiği SWIFT kayıtları ve banka dekontlarıyla sabit olmasına rağmen, yalnızca bankaca İBKB düzenlenmesindeki teknik veya operasyonel gecikme nedeniyle açık gösterilen hesaplar yönünden ihracat bedelinin yurda getirilmediğinden söz edilemez ve idari para cezası uygulanamaz."
      Danıştay 7. / 10. Dairesi, Görev ve İhtarname Denetimi İlkesi: "Vergi dairesinin 90 günlük ihtarname yazısı icrai bir tahakkuk veya ceza işlemi olmayıp hazırlık/bildirim niteliğindedir; ancak vergi dairesinin mücbir sebep veya haklı durum ek süre talebini hukuka aykırı biçimde reddetmesine veya terkin talebini reddetmesine karşı açılan davalar idari yargı denetimine tabidir. Buna karşılık Cumhuriyet Savcılığınca verilen idari para cezalarına itiraz görevi münhasıran Sulh Ceza Hakimliklerine aittir."

      X. Pratik Uygulama: 1567 SK m. 3 İdari Para Cezasına Karşı Sulh Ceza Hakimliği İtiraz Dilekçesi Örneği

      Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından gönderilen kambiyo idari yaptırım kararına karşı 15 günlük hak düşürücü süre içinde verilecek itiraz dilekçesinin hukuki kurgusu aşağıda yer almaktadır:

      İTİRAZ DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR

      [İL/İLÇE] NÖBETÇİ SULH CEZA HAKİMLİĞİ'NE


      İTİRAZ EDEN: [İhracatçı Şirket Unvanı, VKN, Adresi]
      VEKİLİ: Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi]
      KARAR VEREN MAKAM: [İl/İlçe] Cumhuriyet Başsavcılığı (Kambiyo Suçları Soruşturma Bürosu)
      İTİRAZ KONUSU KARAR: [Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ../../2026 tarihli ve 2026/... İdari Yaptırım Karar No'lu kararı ile kesilen ... TL idari para cezası]
      TEBLİĞ TARİHİ: ../../2026 (15 günlük yasal süre içinde itiraz edilmektedir)

      AÇIKLAMALAR :

      1. İtiraz eden müvekkil şirket tarafından ../../2025 tarihli ve [GB No] sayılı Gümrük Beyannamesi kapsamında [Ülke] mukimi alıcı firmaya [Tutar/Döviz] bedelli mal ihracatı gerçekleştirilmiştir. İlgili bedelin süresi içerisinde kapatılmadığı iddiasıyla [Banka Adı] tarafından vergi dairesine bildirim yapılmış, akabinde vergi dairesinin ihbarı üzerine [Başsavcılık] tarafından 1567 sayılı Kanun m. 3/3 uyarınca [Tutar] TL tutarında %5 oranında idari para cezası düzenlenmiştir.

      2. Usule Aykırılık — 90 Günlük İhtarname ve Ek Süre Talebinin Dikkate Alınmaması: Müvekkil şirket, vergi dairesi tarafından tebliğ edilen 90 günlük ihtarname süresi içinde [Yabancı Alıcı]'nın konkordato/ödeme temerrüdü içinde olduğunu ve yurt dışında alacak davası açıldığını belgeleyerek TCMB İhracat Genelgesi m. 28 ve 2018-32/48 sayılı Tebliğ m. 9 uyarınca haklı durum ek süre/terkin talebinde bulunmuştur (Ek-1: Vergi Dairesi Başvurusu ve Alıcı Aleyhine Açılan Dava Kayıtları). Bu başvuru sonuçlandırılmaksızın Savcılığa ihbar yapılması hukuka aykırıdır.

      3. Esasa Aykırılık — Fiili İhracat Bedelinin Yurda Getirilmesi / Kusurun Yokluğu: [Alternatif Savunma 1: İhracat bedelinin tamamı/büyük kısmı fiili ihraçtan sonraki 180 gün içinde [Banka] hesabına SWIFT yoluyla gelmiş olup yalnızca beyanname eşleştirmesi ve İBKB düzenlenmesinde banka kaynaklı gecikme yaşanmıştır (Ek-2: SWIFT Dekontları). Kalan cüzi fark 15.000 ABD Doları doğrudan terkin sınırı altındadır.] [Alternatif Savunma 2: Bedel, alıcının haksız temerrüdü nedeniyle müvekkilin iradesi dışında tahsil edilememiş olup kabahatte kusur unsuru bulunmamaktadır. Ayrıca itirazımız kabul edilmese dahi karar kesinleşmeden önce kalan bakiye yurda getirilmiş bulunduğundan 1567 SK m. 3/3 ikinci cümle gereği cezanın %2,5 sınırına düşürülmesi gerekmektedir.]


      SONUÇ VE İSTEM :

      Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; usul ve yasaya aykırı olan [Cumhuriyet Başsavcılığı]'nın ../../2026 tarih ve 2026/... İdari Yaptırım Karar No'lu idari para cezası kararının İPTALİNE (KALDIRILMASINA), yargılama giderleri ve vekalet ücretinin hazine üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygıyla vekaleten arz ve talep ederiz.


      İtiraz Eden Vekili
      Av. [Adı Soyadı]
      İmza


      XI. İhracatçı Şirketler İçin Kambiyo Hesap Takibi ve İhtarname Yönetimi Kontrol Listesi

      İhracat bedellerinin yurda getirilmesi sürecinde idari para cezası riskini en aza indirmek ve olası denetimlerde eksiksiz ispat dosyası sunabilmek için dış ticaret ve finans birimlerinin iç kontrol sistemi oluşturması gerekir. Kurumsal ihraç operasyonlarında banka bildirimleri beklenmeden beyanname bazlı takip cetveli tutulmalıdır.

      Ayrıca muhabir banka masrafları, kalite uyuşmazlıkları veya navlun farkları nedeniyle oluşan kesintilerin sözleşmeye bağlanması, vergi dairesine yapılacak ek süre başvurularında belge zincirinin kesintisiz korunmasını sağlar. Uygulamada izlenmesi gereken temel adımlar şunlardır:

      1. 180 Günlük Vade Takvimlendirmesi: Her gümrük beyannamesinin fiili ihraç (kapanış) tarihi baz alınarak 150. günde erken uyarı sistemi kurulmalı; sözleşmeli vade 180 günden uzunsa yazılı satış sözleşmesi önceden aracı bankaya ibraz edilmelidir.
      2. Gelen Dövizlerin Derhal İBKB ile Eşleştirilmesi: Hesaba gelen ihracat havaleleri bekletilmeden beyanname bazında İBKB'ye bağlanmalı, yürürlükteki %35 TCMB döviz satış işlemi aynı gün onaylanmalıdır.
      3. Terkin ve Ek-2/Ek-3 Analizi: 15.000 USD altındaki açıklar ile 100.000 USD'ye kadar %10'luk farklar için bankaya yazılı terkin talimatı verilmeli; Ek-2 veya Ek-3 ülkelerine yapılan sevkiyatlarda istisna beyanı dosyalanmalıdır.
      4. 90 Günlük İhtarnameyi Kesinlikle Cevapsız Bırakmama: Vergi dairesinden ihtarname tebliğ alındığı gün, tahsil edilemeyen alacak için derhal alıcıyla yazışma, noter ihtarı veya yurt dışı hukuki takip başlatılarak 90 gün dolmadan vergi dairesine haklı durum ek süre dilekçesi sunulmalıdır.
      5. Savcılık Kararında 15 Günlük Süreyi Kaçırmama: İdari yaptırım kararı tebliğ edildiğinde 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği'ne itiraz edilmeli ve mümkünse karar kesinleşmeden bakiye bedel getirilerek %2,5 sınırından yararlanılmalıdır.

      Bu beş aşamalı takip protokolünün düzenli olarak uygulanması, ihracatçı şirketlerin hem tekerrür nedeniyle iki kat cezaya maruz kalmasını hem de yüksek tutarlı teminat/haciz riskleriyle karşılaşmasını önlemektedir.


      XII. Sonuç

      1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun, 2018-32/48 sayılı Tebliğ ve TCMB İhracat Genelgesi hükümleri, ihracatçılar bakımından yalnızca dövizin tahsilini değil, belirli süre ve şekil şartları içinde bankacılık sistemine kaydını zorunlu kılan sıkı bir kambiyo disiplinidir. İnceleme kapsamında öne çıkan temel hukuki sonuçlar şunlardır:

      1. 180 Gün ve %35 Zorunlu Satış Kuralı: İhracat bedelleri fiili ihraçtan itibaren 180 gün içinde yurda getirilerek İBKB'ye bağlanmalı; 2025–2026 döneminde %30 ve %25 geçişlerinin ardından 31 Ocak 2027'ye uzatılan %35 oranındaki TCMB döviz satışı yükümlülüğü eksiksiz yerine getirilmelidir.
      2. 15.000 / 100.000 USD Terkin Mekanizması: Gümrük beyannamesi başına 15.000 USD'ye kadar noksanlıklar ile 100.000 USD'ye kadar %10'u aşmayan farklar doğrudan bankalarca terkin edilerek açık hesap kapatılabilir.
      3. 90 Günlük İhtarname ve Mücbir Sebep Savunması: Banka ihbarı üzerine Vergi Dairesince tanınan 90 günlük ihtarname süresi içinde haklı durum veya mücbir sebep belgeleri sunularak ek süre alınması ceza kesilmesini önler.
      4. %5 Cezaya Karşı Sulh Ceza Hakimliği Yolu: Cumhuriyet Savcılığınca verilen %5 oranındaki idari para cezalarına karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği'ne itiraz edilebilir; karar kesinleşmeden bedel yurda getirilirse ceza üst sınırı %2,5'e iner.

      Özellikle yurt dışı alıcı temerrütleri, konsinye veya vadeli satış ihtilafları ve yüksek tutarlı beyannamelerde ihbar ve ihtarname süreçlerinin en başından itibaren belgeli yönetilmesi, telafisi güç kambiyo yaptırımlarını ve tekerrür riskini bertaraf etmenin tek etkili yoludur.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.



      İlgili Makaleler

      SIKÇA SORULAN SORULAR

      Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları

      2018-32/48 sayılı Tebliğ m. 3 ve TCMB İhracat Genelgesi m. 4 uyarınca, ihraç edilen malların bedellerinin fiili ihraç tarihinden itibaren en geç 180 gün içinde yurda getirilerek aracı bankada İhracat Bedeli Kabul Belgesi'ne (İBKB) bağlanması zorunludur. İhracat sözleşmesinde 180 günü aşan açık bir vade belirlenmişse, bedellerin vade bitiminden itibaren en geç 90 gün içinde yurda getirilmesi gerekir. Konsinye ihracat veya yurt dışı müteahhitlik işleri gibi özellikli işlemlerde ise Genelge'de belirlenen özel süreler uygulanır.

      TCMB İhracat Genelgesi'ne eklenen Geçici Madde 4 ve Hazine ve Maliye Bakanlığı talimatları uyarınca, 5 Mayıs 2025 tarihinden itibaren %35 olarak belirlenen zorunlu döviz satış oranının uygulama süresi 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatılmıştır. Buna göre 2026 yılı boyunca İBKB veya DAB'a bağlanan ihracat bedellerinin %35'i aracı banka vasıtasıyla işlem günü kurundan TCMB'ye satılmakta ve TL karşılığı ihracatçıya ödenmektedir. Kalan %65'lik döviz tutarı ise firmanın serbest kullanımına bırakılmaktadır.

      TCMB İhracat Genelgesi m. 28 uyarınca, her bir gümrük beyannamesi itibarıyla 15.000 ABD Dolarına kadar (eski sınır 30.000 USD idi; 25 Nisan 2022'de 15.000 USD'ye çekilmiştir) olan açık hesaplar ve noksanlıklar oran şartı aranmaksızın doğrudan aracı bankalarca terkin edilir. 15.000 USD üzeri ve 100.000 USD'yi aşmayan noksanlıklarda ise açık kalan tutar gümrük beyannamesi bedelinin %10'unu geçmiyorsa yine doğrudan banka veya vergi dairesince terkin uygulanır. 200.000 USD'ye kadar mücbir sebep/haklı durum terkinine vergi dairesi, üstüne ise Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir.

      180 günlük sürede kapatılmayan ihracat hesapları aracı bankaca 5 iş günü içinde vergi dairesine ihbar edilir ve vergi dairesi ihracatçıya 90 gün süreli bir ihtarname gönderir. Bu süre içinde ihracatçı firma ya bedeli yurda getirip İBKB düzenleterek hesabı kapatmalı ya da alıcının iflası, ticari ihtilaf veya gümrük alıkoyması gibi mücbir sebep yahut haklı durumları belgeleyerek ek süre talep etmelidir. 90 günlük ihtar süresi içinde işlem yapılmazsa dosya Cumhuriyet Başsavcılığına sevk edilir.

      1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun m. 3/3 uyarınca, süresi içinde yurda getirilmeyen ihracat bedellerinin rayiç değerinin %5'i oranında idari para cezası uygulanır. Ceza Cumhuriyet Savcısı tarafından kesilir ve yabancı para tutarları fiil tarihindeki TCMB döviz satış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir. İdari para cezası kararı henüz kesinleşmeden önce ihracat bedeli yurda getirilirse uygulanacak ceza %2,5 oranını geçemez; ancak fiilin tekrarı (tekerrür) halinde ceza iki katına çıkabilir.

      1567 sayılı Kanun m. 3 uyarınca Cumhuriyet Savcılığı tarafından verilen idari para cezası kararlarına karşı Vergi Mahkemesinde değil, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27 uyarınca adli yargı mercisi olan Sulh Ceza Hakimliği nezdinde itiraz edilir. İtiraz süresi, kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün olup bu süre hak düşürücü niteliktedir. Süresi içinde başvurulmaması halinde karar kesinleşir ve 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil sürecine geçilir.

      TCMB İhracat Genelgesi'nin Ek-2 listesinde sayılan İran, Suriye, Venezuela, Lübnan, Yemen, Küba, Kuzey Kore, Belarus ve çeşitli Afrika/Orta Asya ülkelerine yapılan ihracatlarda bedel getirme zorunluluğundan tam istisna uygulanır. Genelge'nin Ek-3 listesinde yer alan Azerbaycan, Cezayir, Fas, Kazakistan, Libya, Özbekistan, Tunus, Türkmenistan ve Ukrayna'ya yapılan ihracatlarda ise bedelin en az %50'sinin yurda getirilmesi yeterli olup kalan %50'lik kısım ihracatçının tasarrufuna bırakılmıştır. Ancak gümrük beyannamesindeki varış ülkesi kaydının güncel liste ile uyumlu olması şarttır.

      Hayır, alıcının ödeme temerrüdüne düşmesi nedeniyle bedel tahsil edilemiyorsa ihracatçı kusursuz olduğunu belgelendirerek cezadan kurtulabilir. 2018-32/48 sayılı Tebliğ m. 9 kapsamında yabancı alıcıya karşı yurt dışında açılan dava, tahkim veya icra takibine ilişkin resmi evraklar 90 günlük ihtarname süresi içinde vergi dairesine sunulduğunda haklı durum kapsamında ek süre verilir. Dava sonucunda aciz veya tahsil imkansızlığı ortaya çıkarsa hesap terkin edilebilir; ceza kesilmişse de Sulh Ceza Hakimliği nezdinde kusursuz sorumluluk yasağı gereği iptali talep edilebilir.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.

      Av. Celil Işık
      Av. Celil Işık Yönetici Ortak · Avukat
      Ticaret ve şirketler hukuku, teknoloji, e-ticaret, dijital platformlar, kripto varlıklar, startup yatırımları ve KVKK alanlarında şirketlere ve girişimcilere hukuki danışmanlık sunmaktadır.
      1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB meslek kuralları çerçevesinde genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış ve Işıkoğlu Partners Hukuk Bürosu tarafından incelenmiştir.
      İletişim
      Merkez Ofis
      Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
      Dragos Center No 15
      iletisim@isikoglupartners.com
      +90 531 869 3827

      Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

      Hukuki Hesaplama Araçları

      4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve güncel AAÜT/Arabuluculuk tarifeleri çerçevesinde hazırlanan interaktif hukuki hesaplama araçları.

      Ana Sayfa › Hesaplama Araçları › Hesaplama
      Hukuki Hesaplama Aracı

      Hukuk Hukuki Kontrol: Işıkoğlu Partners Güncel Mevzuat: 2026 Yürürlük Parametreleri

      Diğer Hukuki Hesaplama Araçları

      International Legal Practice in Istanbul, Türkiye

      Işıkoğlu Partners advises foreign corporations, venture-backed technology companies, digital platforms and cross-border investors across corporate formation, M&A, CMB crypto/FinTech licensing, KVKK data protection, commercial debt recovery and international arbitration.

      Direct Counsel via WhatsApp (+90 531 869 3827) Email: iletisim@isikoglupartners.com
      Multilingual Legal Counsel & Sworn Interpreter Coordination (Notary · Title Deed · Trade Registry · Courts)
      Our Istanbul team provides direct English-speaking legal representation alongside accredited sworn interpreter coordination in Russian (Русский), Arabic (العربية), German (Deutsch), Persian, French and 12 additional languages for powers of attorney, real estate closings, company formation, banking/MASAK compliance and court proceedings.

      Core International Practice Areas

      Turkish Law Guides in English (46 Publications)

      Comprehensive statutory and case-law guides prepared by our Istanbul legal team for international investors, corporations and foreign nationals.

      English Legal Desk › Practice Area
      International Legal Practice

      Istanbul, Türkiye Turkish Practice Page: Faaliyet Alanları →
      Hukuki Geçerlilik & Uyum Testleri

      Tahliye taahhütnamesi geçerliliği, KVKK ve VERBİS kayıt yükümlülüğü, e-ticaret ETBİS/İYS uyumu, işçi haklı fesih şartları, şirket ortaklık sözleşmesi ve yabancı yatırımcı uygunluk kriterlerini ilgili kanun maddelerine göre adım adım kontrol edin.

      Uyum Testi

      Hukuk Hukuki İnceleme: Işıkoğlu Partners

      Diğer Hukuki Uyum & Geçerlilik Testleri

      Hukuk & Ticaret Terimleri Sözlüğü (A–Z)

      Türk hukuku, ticari sözleşmeler, icra-iflas, gayrimenkul, miras, iş hukuku, girişim sermayesi ve teknoloji hukukunda en sık karşılaşılan kavramların kanun dayanaklı tanımları ve uygulama rehberleri.

      Ana Sayfa › Hukuk Sözlüğü › Hukuk Terimi
      Hukuk Terimi
      Hukuk Kanuni Dayanak: - İnceleyen: Işıkoğlu Partners
      KISA HUKUKİ TANIM ÖZETİ

      Aynı Alandaki Diğer Hukuk Terimleri

      Yüksek Mahkeme & Kurul Emsal Karar İncelemeleri

      Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulları, Hukuk ve Ceza Daireleri, Danıştay, Anayasa Mahkemesi, Kişisel Verileri Koruma Kurulu ve Rekabet Kurulunun iş dünyasını ve bireyleri doğrudan ilgilendiren yerleşik içtihat ilkeleri.

      Emsal Karar İncelemesi
      Hukuk Merci: Yüksek Mahkeme Künye: İçtihat Analiz: Işıkoğlu Partners
      YERLEŞİK HUKUKİ İLKE ÖZETİ

      ISTANBUL · TÜRKİYE
      International Legal Practice

      WhatsApp (+90 531 869 3827) iletisim@isikoglupartners.com

      Legal Guide

      WhatsApp'tan Sorun