Özet
Türkiye'den küresel pazarlara yazılım, SaaS, e-ticaret ve dijital danışmanlık ihraç eden girişimcilerin ABD merkezli şirket kurarken en sık tercih ettiği yapılar Delaware ve Wyoming eyaletlerindeki Limited Liability Company (LLC) ile C-Corporation (C-Corp) modelleridir. 2026 yılı itibarıyla iki kritik federal ve eyalet düzenlemesi gündemdedir: Birincisi, Delaware LLC yıllık franchise vergisinin House Bill 400 ile 1 Ocak 2026'dan itibaren 400 USD olarak güncellenmesi; ikincisi ise FinCEN Beneficial Ownership Information (BOI) bildiriminin Mart 2025 Geçici Kuralı ve Ağustos 2026 Nihai Kuralı ile ABD'de kurulu yerli şirketler (Delaware/Wyoming LLC ve C-Corp) için tamamen kaldırılmış olmasıdır. Buna karşılık yabancı sahipli tek üyeli LLC'ler (Disregarded Entity) ile C-Corp şirketler için IRS nezdinde Form SS-4 ile EIN alınması ve her yıl Form 5472 ile pro-forma Form 1120 beyanı verilmesi zorunludur; eksiklik veya gecikme halinde her form başına 25.000 USD federal idari ceza uygulanmaktadır. Öte yandan ABD'de vergi çıkmaması Türkiye'de vergi ödenmeyeceği anlamına gelmemekte; Türkiye'de mukim ortaklar açısından GVK tam mükellefiyet, iş merkezi riski, GVK m. 22 (%50 kâr payı istisnası), KVK m. 7 Kontrol Edilen Yabancı Kurum (CFC) kuralları ve TR-ABD Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (ÇVÖA) birlikte değerlendirilmek zorundadır.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Türk Girişimcilerin ABD'de Şirket Kurma Motivasyonları ve Hukuki Çerçeve
Küresel yazılım (SaaS), yapay zeka uygulamaları, Amazon FBA / Shopify e-ticaret operasyonları ve B2B teknoloji ihracatı yürüten Türkiye merkezli girişimciler; Stripe veya Mercury/Relay gibi ABD ödeme ve finans altyapılarına erişmek, kurumsal ABD müşterilerine yerel fatura kesmek ve melek yatırımcılar ile risk sermayesi (VC) fonlarından yatırım alabilmek amacıyla ABD'de şirket kurmayı tercih etmektedir. Dijital şirket kuruluş platformlarının yaygınlaşmasıyla birkaç gün içinde çevrimiçi olarak ABD şirketi kurulabilmesi, beraberinde çoğu kurucunun gözden kaçırdığı ciddi federal beyan cezaları ve Türk vergi tarhiyatı riskleri getirmektedir.
ABD şirketi kurmak sadece eyalet sekreterliğine kuruluş belgesi tescil ettirmekten ibaret değildir. Kurucu Türkiye'de yaşamaya devam ettiği ve şirketi Türkiye'den yönettiği sürece, ortaya iki egemen devletin vergi ve ticaret hukukunun kesiştiği karmaşık bir sınır ötesi yapı çıkmaktadır. Bir tarafta ABD Internal Revenue Code (IRC) kapsamındaki ağır bilgi beyanı yükümlülükleri, diğer tarafta Türkiye Cumhuriyeti mevzuatı (193 sayılı GVK, 5520 sayılı KVK, 213 sayılı VUK ve Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması) eşzamanlı olarak işlemektedir. Bu alan; Vergi Hukuku, Ticaret ve Şirketler Hukuku ile Borçlar Hukuku disiplinlerinin eşgüdümünü gerektirir.
II. Single-Member LLC, Multi-Member LLC ve Delaware C-Corp Yapısal Farkları
ABD'de şirket kuruluşunda hukuki form seçimi, iş modeline ve sermaye ihtiyacına göre yapılmaktadır. Türk kurucuların önünde üç temel yapı seçeneği bulunmaktadır: Bu konuda ayrıntılı bilgi için İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesi Zorunluluğu, İBKB Kapatma Süreleri, Terkin Sınırları ve Kambiyo İdari Para Cezaları (1567 SK m. 3 — 2026) başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
- Single-Member LLC (Tek Üyeli Limited Sorumluluk Şirketi): Federal vergi hukuku (IRS) açısından varsayılan olarak "Disregarded Entity" (vergi bakımından ayrı tüzel kişiliği göz ardı edilen / şeffaf varlık) kabul edilir. Şirket tek bir gerçek veya tüzel kişi ortağa aittir, sınırlı sorumluluk koruması eyalet hukuku gereği mevcuttur. Türkiye'den yönetilen ve ABD'de fiziksel işyeri/bağımlı acentesi (ETBUS - Engaged in Trade or Business in the United States) bulunmayan e-ticaret, yazılım veya dijital hizmet satıcıları için en sık kullanılan modeldir.
- Multi-Member LLC (Çok Üyeli LLC): İki veya daha fazla ortağın bulunduğu LLC'ler IRS nezdinde varsayılan olarak "Partnership" (Adi Ortaklık) statüsünde vergilendirilir. Her yıl 15 Mart'a kadar Form 1065 ortaklık beyannamesi ile ortaklara Schedule K-1/K-2/K-3 düzenlenmesi gerekir. Yabancı ortakların ABD kaynaklı ticari kazancı varsa IRC § 1446 uyarınca yüksek oranlı stopaj kesintisi gündeme gelebildiğinden, çok ortaklı yapılarda işletme sözleşmesi (Operating Agreement) ve vergi planlaması özenle yapılmalıdır.
- Delaware C-Corporation (C-Corp): Türkiye'deki Anonim Şirket muadili olan C-Corp, sahibinden tamamen ayrı bir kurumlar vergisi mükellefidir. Risk sermayesi (VC) yatırımı almak, Y Combinator / Techstars gibi hızlandırıcılara katılmak, SAFE (Simple Agreement for Future Equity) imzalamak veya çalışanlara hisse opsiyonu (ESOP) vermek isteyen teknoloji girişimleri için fiili standarttır. C-Corp elde ettiği kâr üzerinden %21 federal kurumlar vergisi öder, ardından ortaklara temettü dağıttığında ikinci kez stopaj doğar (çifte vergilendirme); ayrıca yatırım almadan önce tüm fikri mülkiyetin C-Corp'a devri gerekir.
III. Delaware ve Wyoming Eyalet Karşılaştırması ve 2026 Güncel Franchise Tax Tutarları
Yabancı kurucular için şirket kuruluş eyaletinde iki eyalet öne çıkmaktadır: Şirketler hukukunun (Delaware General Corporation Law ve Court of Chancery içtihatlarının) oturmuş olması sebebiyle yatırım odaklı C-Corp'lar için Delaware; düşük sabit maliyet ve kamusal kayıt gizliliği nedeniyle bağımsız LLC'ler için ise Wyoming tercih edilmektedir.
2026 yılı itibarıyla eyalet yıllık sabit vergi ve harç tutarlarında önemli bir güncelleme yürürlüğe girmiştir:
- Delaware LLC Yıllık Franchise Vergisi (2026 Güncellemesi): Delaware eyaletinde daha önce 300 USD olarak uygulanan yıllık sabit LLC franchise vergisi, House Bill 400 düzenlemesi kapsamında 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girmek üzere 400 USD'ye yükseltilmiştir. Delaware LLC'ler ayrı bir yıllık faaliyet raporu (Annual Report) vermezler, yalnızca her yıl en geç 1 Haziran tarihine kadar bu sabit vergiyi öderler; gecikme halinde 200 USD maktu ceza ve aylık %1,5 faiz işler.
- Delaware C-Corp Franchise Vergisi: C-Corp şirketler her yıl en geç 1 Mart tarihine kadar Annual Report vermek ve Franchise Tax ödemek zorundadır. Burada kurucuların düştüğü en büyük tuzak, 10.000.000 adet hisse ihraç edilip varsayılan "Authorized Shares Method" ile hesaplama yapılması sonucu on binlerce dolarlık vergi faturasıyla karşılaşılmasıdır. Oysa C-Corp şirketler hesaplama yöntemi olarak "Assumed Par Value Capital Method" seçeneğini kullanarak yıllık franchise vergisini asgari düzeye (genellikle 400–450 USD bandı + 50 USD rapor harcı) düşürebilmektedir.
- Wyoming LLC Yıllık Raporu: Wyoming eyaleti eyalet gelir vergisi almaz; her yıl şirketin kuruluş yıldönümü ayının ilk gününe kadar Annual Report verilir ve Wyoming içinde bulunan varlık tutarına bağlı olarak asgari 60 USD yıllık lisans harcı ödenir. Ayrıca yöneticilerin ve üyelerin isimleri kamuya açık ticaret sicilinde yayınlanmaz.
IV. IRS Form SS-4 İle EIN Başvurusu, Registered Agent ve W-8BEN / W-8BEN-E Süreci
Eyalet sekreterliğinden kuruluş onayı (Certificate of Formation / Incorporation) alındıktan sonra iki zorunlu idari adım tamamlanır:
- Registered Agent (Kayıtlı Temsilci) Zorunluluğu: Delaware veya Wyoming'de kurulan her şirket, o eyalette fiziksel sokak adresi bulunan lisanslı bir Registered Agent bulundurmak zorundadır. Yasal tebligatlar ve eyalet yazışmaları bu temsilci üzerinden şirkete iletilir; temsilcinin yenilenmemesi şirketin "Good Standing" statüsünü kaybetmesine ve idari feshine yol açar.
- IRS Form SS-4 ve EIN Alınması: Employer Identification Number (EIN), şirketin ABD federal vergi kimlik numarasıdır. ABD Sosyal Güvenlik Numarası (SSN) veya Bireysel Vergi Numarası (ITIN) bulunmayan Türk kurucular IRS'in çevrimiçi portalından anında EIN alamazlar; bunun yerine kurucunun ıslak veya dijital imzasını taşıyan Form SS-4 belgesinin kuruluş belgesiyle birlikte IRS'in uluslararası birimine faks veya posta yoluyla iletilmesi gerekir.
- W-8BEN ve W-8BEN-E Formları: ABD'li müşterilere veya platformlara (Amazon, Upwork, Stripe, AdSense) verilen hizmet ve satışlarda %30 standart kaynak stopajı kesilmemesi için; gerçek kişiler ve şeffaf tek üyeli LLC sahipleri adına Form W-8BEN, C-Corp veya Türkiye'deki A.Ş./Ltd. şirketler adına ise Form W-8BEN-E düzenlenerek karşı tarafa sunulur.
V. Form 5472 + Pro-Forma Form 1120 Yükümlülüğü ve 25.000 USD İdari Ceza Riski
Yabancı kurucular açısından ABD'deki en yüksek mali tehlike gelir vergisi değil, bilgi beyanı cezalarıdır. 26 U.S.C. § 6038A ve 2017 tarihli Hazine Yönetmeliği (Treasury Regulation § 1.6038A-1) uyarınca; tek bir yabancı gerçek veya tüzel kişiye ait ABD LLC'leri (Foreign-Owned U.S. Disregarded Entities) ile en az %25 oranında yabancı ortağa sahip C-Corp şirketler, ABD'de vergi borcu doğup doğmadığına bakılmaksızın her yıl IRS'e bilgi beyanı vermek zorundadır.
IRC § 6038A ve Form 5472 Kuralı: Yabancı sahipli tek üyeli bir ABD LLC, şirkete kurucu tarafından kuruluş sermayesi yatırılması, kuruluş veya muhasebe masrafının kurucunun şahsi kartından ödenmesi, şirketten kurucuya kâr/para çekilmesi ya da ilişkili taraflarla borç/hizmet işlemi yapılması gibi tüm "bildirime tabi işlemleri" (Reportable Transactions) göstermek üzere her yıl Pro-Forma Form 1120 ekinde Form 5472 doldurup IRS'e sunmak zorundadır.
Uygulamada hayati önem taşıyan dört kural şunlardır:
- Sıfır Gelir Halinde Dahi Zorunlu Olması: Şirketin yıl boyunca hiç satış yapmamış, tek bir fatura kesmemiş ve sıfır dolar ciro elde etmiş olması Form 5472 yükümlülüğünü kaldırmaz; çünkü kuruluş harçlarının ödenmesi veya banka hesabına 100 USD yatırılması dahi ilişkili taraf işlemi (Reportable Transaction) sayılır.
- 25.000 USD Ceza Yaptırımı: Form 5472'nin zamanında (takvim yılı mükellefleri için 15 Nisan, Form 7004 ile uzatma alındıysa 15 Ekim tarihine kadar) verilmemesi veya esaslı ölçüde eksik/hatalı verilmesi halinde IRC § 6038A(d) uyarınca her bir form ve her bir yıl için 25.000 USD maktu idari para cezası kesilir. IRS'in ceza ihbarnamesinden sonra 90 gün içinde eksiklik giderilmezse, takip eden her 30 günlük süre için ek 25.000 USD daha ceza tahakkuk eder.
- Kayıt Saklama ve Muhasebe (IRC § 6001): Yabancı sahipli LLC'lerin de kurucuyla ve ilişkili taraflarla yaptıkları tüm transferlerin banka dekontlarını ve muhasebe defterlerini saklama zorunluluğu mevcuttur.
VI. FinCEN BOI Bildirimlerinde 2026 Güncel Durumu (Ağustos 2026 Nihai Kuralı)
Kurumsal Şeffaflık Yasası (Corporate Transparency Act — CTA) kapsamında 2024 yılında yürürlüğe giren ve her şirketin gerçek faydalanıcı bilgilerini ABD Hazine Bakanlığı Mali Suçlarla Mücadele Ağı'na (FinCEN) bildirmesini zorunlu kılan BOI (Beneficial Ownership Information) rejiminde 2025 ve 2026 yıllarında köklü bir mevzuat değişikliği gerçekleşmiştir.
Eski kaynaklarda tüm Delaware ve Wyoming LLC ile C-Corp şirketlerin BOI bildirimi yapmak zorunda olduğu ve günlük 591 USD ceza uygulanacağı belirtilse de, güncel 2026 hukuki durumu şu şekildedir:
- Mart 2025 Geçici Nihai Kuralı ve Ağustos 2026 Nihai Kuralı: FinCEN tarafından 26 Mart 2025 tarihinde yayımlanan Interim Final Rule ve ardından Ağustos 2026'da yayımlanarak (14 Ağustos 2026 itibarıyla) yürürlüğe giren Final Rule ile "bildirim yükümlüsü şirket" (Reporting Company) tanımı daraltılmıştır.
- ABD Eyaletlerinde Kurulu Yerli Şirketler Muaf Tutulmuştur: Güncel kural uyarınca Delaware, Wyoming veya herhangi bir ABD eyaletinin hukukuna göre kurulan tüm yerli şirketler (Domestic Reporting Companies — tek/çok üyeli LLC ve C-Corp dahil) BOI bildirim yükümlülüğünden tamamen muaf tutulmuştur; bu şirketlerin ilk, güncel veya düzeltme BOI raporu verme zorunluluğu ortadan kalkmış ve ABD kişilerine ait önceki bildirim kayıtlarının sistemden silinmesi süreci başlatılmıştır.
- Yalnızca Yabancı Şirketler Kapsamda Kalmıştır: Buna karşılık ABD dışında (örneğin Türkiye, İngiltere veya Estonya hukukuna göre) kurulmuş olup ABD'de iş yapmak üzere herhangi bir ABD eyaletine kayıt (Foreign Qualification) yaptıran yabancı şirketler (Foreign Reporting Companies), yalnızca ABD vatandaşı/mukimi olmayan yabancı gerçek faydalanıcıları bakımından FinCEN'e BOI raporu sunmaya devam etmektedir.
VII. Türkiye'de Mukim Ortakların Tam Mükellefiyet ve "İş Merkezi" (PE) Vergi Riski
Türk girişimcilerin göz ardı ettiği en büyük tehlike, ABD'deki şirket yapısı yasal olarak doğru kurulsa dahi Türkiye Cumhuriyeti vergi hukuku nezdinde doğabilecek vergi ziyaı riskidir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 3. ve 4. maddeleri uyarınca ikametgâhı Türkiye'de bulunan veya bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturan gerçek kişiler tam mükelleftir ve Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri tüm kazanç ve iratlar üzerinden Türkiye'de vergilendirilirler.
ABD LLC veya C-Corp sahibi Türkiye mukimlerinin karşılaşabileceği başlıca üç Türk vergi hukuku riski bulunmaktadır:
- Fiili İş Merkezi (Place of Effective Management) Riski (KVK m. 3 / VUK m. 156): 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m. 3 uyarınca kanuni merkezi yurt dışında (örneğin Delaware'de) bulunsa dahi, şirketin iş merkezi (iş bakımından muamelelerin bilfiil toplandığı ve yönetildiği yer) Türkiye'deyse, o şirket Türkiye'de tam mükellef kurum sayılır. Tüm sözleşmeleri Türkiye'deki evinden/ofisinden imzalayan, müşteri ve tedarikçi yönetimini tamamen Türkiye'den yürüten tek kişilik bir ABD şirketinin iş merkezinin Türkiye'de olduğu iddiasıyla Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından Türkiye'de geriye dönük kurumlar vergisi, KDV ve vergi ziyaı tarhiyatı yapılması ciddi bir hukuki risktir.
- Fatura Düzenlemeden Şahsi Hesaba Para Aktarımı: ABD LLC'nin banka hesabındaki parayı (örneğin Mercury'den Türkiye'deki şahsi banka hesabına) herhangi bir resmi beyan olmaksızın doğrudan transfer etmek, MASAK ve vergi idaresi nezdinde "kayıt dışı kazanç / beyan edilmemiş ticari veya menkul sermaye geliri" incelemesine yol açmaktadır.
- Single-Member LLC'nin Türkiye'de Hukuki Niteliği Tartışması: ABD'de "vergi şeffaf" (disregarded) kabul edilen tek üyeli LLC'nin Türkiye'de bir sermaye şirketi (limited şirket muadili) mi yoksa şahsın kendi ticari işletmesi gibi mi değerlendirileceği hususunda idari uygulamada farklı yaklaşımlar bulunabilmektedir; bu nedenle yapının kuruluşundan önce somut duruma göre Türkiye'de bir şirketten ABD şirketine hizmet faturası kesilmesi ya da kâr payı dağıtımının belgelenmesi büyük önem taşır.
VIII. Kontrol Edilen Yabancı Kurum (KVK m. 7) ve Yurt Dışı Kâr Payı %50 İstisnası (GVK m. 22)
Türkiye'de yerleşik gerçek kişi ve şirketlerin yurt dışında kurdukları iştiraklerden elde ettikleri kazançların Türkiye'de nasıl vergilendirileceğini düzenleyen iki temel kurum mevcuttur:
1. Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kazancı (CFC — 5520 sayılı KVK m. 7)
Yurt dışındaki düşük vergili şirketlerde kâr biriktirilerek Türkiye'de vergilemenin ertelenmesini önlemek üzere 5520 sayılı KVK m. 7'de Kontrol Edilen Yabancı Kurum (KEYK/CFC) müessesesi düzenlenmiştir. Türkiye'de tam mükellef gerçek kişi ve kurumların doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin, kâr payının veya oy hakkının en az %50'sine sahip olduğu yurt dışı iştirakler; şu dört şartın birlikte gerçekleşmesi halinde kâr dağıtımı yapmasalar dahi Türkiye'de kurumlar vergisi matrahına dahil edilir:
- Kontrol Şartı: Türkiye'deki tam mükellef kişi ve kurumların yurt dışı şirketin sermaye, kâr payı veya oy hakkının en az %50'sine sahip olması,
- Pasif Gelir Şartı (%25): Yurt dışı şirketin toplam gayrisafi hasılatının %25 veya fazlasının; sermaye, organizasyon ve eleman istihdamıyla yürütülen aktif ticari/sınai faaliyet dışındaki faiz, kâr payı, kira, lisans ücreti (royalty) ve menkul kıymet satış geliri gibi pasif gelirlerden oluşması,
- Düşük Vergi Yükü Şartı (%10): Yurt dışı şirketin ticari bilanço kârı üzerinden ilgili ülkede ödediği toplam gelir/kurumlar vergisi yükünün %10'un altında olması,
- Hasılat Eşiği: Yurt dışı iştirakin ilgili yıldaki toplam gayrisafi hasılatının 100.000 TL karşılığı yabancı parayı geçmesi.
Görüldüğü üzere, ABD'deki şirket gerçek anlamda ticari faaliyet (örneğin aktif yazılım üretimi veya e-ticaret mal satışı) yürütüyor ve pasif geliri toplam hasılatının %25'inin altında kalıyorsa KVK m. 7 (CFC) kapsamına girmez. Buna karşılık yalnızca marka/patent lisans geliri veya yatırım geliri toplayan ve %10'un altında vergi ödeyen bir ABD LLC'nin ortakları tam mükellef Türk şirketi ise KVK m. 7 doğrudan uygulanır.
2. Gerçek Kişiler İçin Yurt Dışı Kâr Paylarında %50 İstisna (GVK m. 22/4 — 7491 Sayılı Kanun)
7491 sayılı Kanun ve takip eden Cumhurbaşkanı Kararı ile 193 sayılı GVK m. 22'ye eklenen düzenleme uyarınca (2026 itibarıyla yürürlükteki şartlarla); Türkiye'de tam mükellef gerçek kişilerin yurt dışında kurulu anonim veya limited şirket niteliğindeki kurumlardan elde ettikleri kâr paylarının yarısı (%50'si) gelir vergisinden istisnadır. Bu önemli vergisel avantajdan yararlanabilmek için üç şartın birlikte sağlanması gerekir: (1) İştirak edilen kurumun ödenmiş sermayesinin en az %20'sine (eskiden %50 idi) sahip olunması, (2) Kâr dağıtımı yapan kurumun Türkiye'deki A.Ş. veya limited şirket muadili tüzel kişilikte olması (C-Corp bu şartı açıkça karşılar; tek ortaklı disregarded LLC ise şeffaf yapı tartışması taşır) ve (3) Elde edilen kâr payının, ilgili takvim yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe (izleyen yılın Mart ayı sonuna) kadar Türkiye'ye transfer edilmesi. İstisna sonrası kalan %50 tutar ise GVK m. 75 kapsamında menkul sermaye iradı olarak beyan edilir.
IX. Türkiye–ABD Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (ÇVÖA) m. 10 ve Vergi Mahsubu
Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasında yürürlükte bulunan Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması, aynı kazanç üzerinden hem ABD'de hem Türkiye'de iki kez vergi ödenmesini önlemeye yönelik mekanizmalar içermektedir:
- Temettü Stopajı Sınırları (ÇVÖA m. 10): ABD iç mevzuatında yabancı hissedarlara ödenen C-Corp temettülerinden %30 oranında stopaj kesilir. Ancak Türkiye mukimi ortaklar geçerli mukimlik belgesi ve W-8BEN/W-8BEN-E formu ibraz ettiğinde ÇVÖA m. 10 uyarınca ABD'nin uygulayacağı stopaj tavanı; temettüyü alan gerçek lehdar şirketin oy hakkı veren hisselerin doğrudan en az %10'una sahip bir şirket olması halinde %15, gerçek kişi yatırımcılar dahil diğer tüm durumlarda ise %20 olarak uygulanır.
- Gayrimaddi Hak Bedelleri / Royalty (ÇVÖA m. 12): Yazılım telifi, lisans ve patent kullanım bedellerinde kaynak ülke stopajı anlaşma kapsamında %10 (teçhizat kiralamasında %5) ile sınırlandırılmıştır.
- Ödenen Vergilerin Mahsubu (ÇVÖA m. 23, GVK m. 123, KVK m. 33): ABD'de federal gelir vergisi veya temettü stopajı olarak fiilen ödenen vergiler, ABD vergi dairesinden veya yetkili makamlardan alınan resmi ödeme belgelerinin (konsolosluk/apostil veya yasal mevzuat çerçevesinde onaylı) ibraz edilmesi kaydıyla, aynı kazanç için Türkiye'de hesaplanan gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilir. Ancak dikkat edilmelidir ki; ÇVÖA hükümleri Türkiye'nin KVK m. 7 (CFC) uygulama yetkisini engellemez.
X. ABD Şirket Türleri ve 2026 Yükümlülükleri Karşılaştırma Tablosu
Aşağıdaki tabloda Türk kurucuların ABD'de tercih edebileceği şirket modellerinin 2026 yılı itibarıyla eyalet harçları, IRS bildirimleri, BOI durumu ve Türkiye vergi etkileri karşılaştırılmaktadır:
| Kriter / Özellik | Single-Member LLC (Yabancı Sahipli) | Multi-Member LLC (Partnership) | Delaware C-Corporation (C-Corp) |
|---|---|---|---|
| IRS Vergi Statüsü | Disregarded Entity (Şeffaf; ABD dışı hizmette ABD gelir vergisi 0 USD olabilir). | Partnership (Kazanç doğrudan ortaklar düzeyinde vergilendirilir). | Ayrı Kurumlar Vergisi Mükellefi (%21 Federal Kurumlar Vergisi). |
| Yıllık IRS Beyannameleri | Form 5472 + Pro-Forma Form 1120 (Son tarih: 15 Nisan). | Form 1065 + Schedule K-1, K-2, K-3 (Son tarih: 15 Mart) + § 1446 stopajı. | Form 1120 + Form 5472 (%25+ yabancı ortak varsa; son tarih: 15 Nisan). |
| Bildirmeme Ceza Riski | Form 5472 başına 25.000 USD ceza (gelir 0 USD olsa dahi!). | Ortak ve ay başına geç beyan cezaları + stopaj yaptırımları. | Form 5472 başına 25.000 USD + geç ödeme/eksik vergi cezaları. |
| 2026 Eyalet Sabit Harçları | Delaware: 400 USD (HB 400 - 1 Haziran) Wyoming: Asgari 60 USD (Yıldönümü). |
Delaware: 400 USD (1 Haziran) Wyoming: Asgari 60 USD. |
Delaware: 50 USD Rapor + Franchise Tax (Assumed Par Value ile min. ~400 USD, 1 Mart). |
| 2026 FinCEN BOI Durumu | Ağustos 2026 Final Rule ile ABD yerli şirketi olarak MUAF. | Ağustos 2026 Final Rule ile ABD yerli şirketi olarak MUAF. | Ağustos 2026 Final Rule ile ABD yerli şirketi olarak MUAF. |
| Türkiye'de Vergi Etkisi | Tam mükellef kurucu Türkiye'de beyan verir; GVK m. 22 (%50 istisna) şeffaflık nedeniyle tartışmalıdır. | Ortak payına isabet eden kazanç Türkiye'de tam mükellefiyet kapsamında değerlendirilir. | Şartlar sağlanırsa dağıtılan temettüde GVK m. 22 %50 istisna uygulanır; ABD stopajı %15/%20 mahsup edilir. |
XI. Pratik Uygulama: ABD Şirket Kuruluşu ve Çift Ülke Vergi Uyum Beyan Taahhütnamesi Taslağı
Türkiye'de faaliyet gösteren bir yazılım veya teknoloji şirketinin ya da ortakların ABD'de iştirak (C-Corp veya LLC) kurarken hem Türk şirketler/vergi hukuku hem de ABD federal beyan kuralları açısından sorumluluk sınırlarını belirleyen kurumsal uyum ve hizmet ilişkisi protokolü örneği aşağıda yer almaktadır:
ULUSLARARASI İŞTİRAK VE VERGİ UYUM PROTOKOLÜ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR
ABD ŞİRKETİ (DELAWARE / WYOMING) KURULUŞ, FİKRİ MÜLKİYET VE ÇİFT ÜLKE VERGİ UYUM YÖNETİMİ KARAR / PROTOKOL METNİ
1. Şirket Yapısı ve Eyalet Uyum Sorumluluğu:
[... LLC / Inc.] şirketinin [Delaware / Wyoming] eyaletindeki Registered Agent sözleşmesi kesintisiz sürdürülecek; Delaware eyaletinde her yıl 1 Haziran'dan önce 400 USD tutarındaki LLC Franchise Vergisi (veya C-Corp için 1 Mart'tan önce Assumed Par Value yöntemiyle hesaplanan Franchise Tax) gecikmeksizin ödenecektir.
2. IRS Form 5472 / 1120 ve Kurucu İşlemlerinin Kaydı:
Şirketin kurucu/ortaklarla gerçekleştirdiği tüm sermaye transferleri, masraf ödemeleri ve hizmet faturaları (Reportable Transactions) tarih ve tutar bazında muhasebe defterine işlenecek; IRC § 6038A uyarınca 25.000 USD idari cezaya maruz kalmamak için her hesap dönemini izleyen 15 Nisan'a kadar (gerekirse Form 7004 uzatması alınarak 15 Ekim'e kadar) ABD'li CPA aracılığıyla Form 5472 + Pro-Forma Form 1120 (veya Form 1120) beyanı yapılacaktır.
3. Türkiye Vergi Hukuku, Transfer Fiyatlandırması ve İş Merkezi Ayrımı:
ABD şirketi ile Türkiye'deki [Şirket Unvanı Ltd./A.Ş.] arasındaki yazılım geliştirme veya pazarlama hizmetleri, 5520 sayılı KVK m. 13 uyarınca emsallere uygunluk ilkesine dayalı yazılı bir Master Services Agreement kapsamında faturalandırılacak; bedeller yasal beyan süresi içinde Türkiye'deki banka hesaplarına transfer edilecektir. ABD şirketinin bağımsız karar alma ve operasyon belgeleri tutularak Türkiye'de kanuni/iş merkezi tartışması doğmaması gözetilecektir.
4. Kâr Payı Dağıtımı ve ÇVÖA Belgeleri:
C-Corp statüsünde temettü dağıtımı yapılacağında Türkiye Vergi Dairesinden alınacak güncel Mukimlik Belgesi ile W-8BEN / W-8BEN-E formu temettü ödemesinden önce ibraz edilerek TR-ABD ÇVÖA m. 10 (%15 / %20) tavan stopaj oranından ve Türkiye'de GVK m. 22 (%50 istisna) ile vergi mahsubu hakkından yararlanılacaktır.
XII. ABD'de Şirketi Bulunan Türk Kurucular İçin 2026 Yıllık Uyum Kontrol Listesi
Hem ABD hem de Türkiye tarafında ağır vergi ve bilgi beyanı cezalarından korunmak adına her yıl takip edilmesi gereken kritik takvim ve uyum adımları şunlardır:
- 1 Mart / 1 Haziran Eyalet Franchise Tax Ödemesi: Delaware C-Corp için 1 Mart (Assumed Par Value hesabı kontrol edilerek), Delaware LLC için 1 Haziran (2026 itibarıyla 400 USD), Wyoming LLC için kuruluş yıldönümü ayının 1. günü (min. 60 USD) ödeme tamamlanmalıdır.
- 15 Mart / 15 Nisan IRS Federal Beyanı (Form 5472 + 1120 / 1065): Yabancı sahipli LLC ve C-Corp için 15 Nisan'a kadar Form 5472 verilmelidir (yetişmeyecekse 15 Nisan'dan önce mutlaka Form 7004 ile 15 Ekim'e kadar resmi uzatma alınmalıdır).
- FinCEN BOI Statü Kontrolü: ABD eyaletinde kurulu şirketler Ağustos 2026 Final Rule ile muaf olsa da, eğer ABD dışında kurulu bir Türk şirketinin ABD eyaletinde şube/yabancı şirket kaydı (Foreign Registration) varsa yabancı gerçek faydalanıcılar bakımından BOI bildirimi teyit edilmelidir.
- Türkiye Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi (Mart Sonu): Türkiye mukimi kurucunun ABD şirketinden şahsi olarak elde ettiği kazanç/temettüler (GVK m. 22 %50 istisna şartları ve Türkiye'ye transfer koşulu gözetilerek) izleyen yılın Mart ayı sonuna kadar Türkiye'de beyan edilmelidir.
- Kullanılmayan Şirketlerin Resmi Kapatılması: Faaliyeti durdurulan ABD şirketi kendi haline bırakılmamalı; eyalette resmi fesih (Dissolution) yapılıp IRS'e "Final Return" olarak son Form 5472 sunularak gelecek yılki 25.000 USD ceza riski sıfırlanmalıdır.
XIII. Sonuç
ABD'de LLC veya C-Corp şirket kuruluşu, küresel pazarlara açılan Türk teknoloji, e-ticaret ve yazılım girişimleri için güçlü ticari imkanlar sunarken; her iki ülkenin de federal ve yerel mevzuatlarına eşzamanlı uyum sağlanmadığında ciddi mali riskler yaratmaktadır. 2026 yılı itibarıyla öne çıkan temel hukuki sonuçlar şunlardır:
- Yapı Seçimi İş Modeline Göre Yapılmalıdır: Risk sermayesi yatırımı ve hisse opsiyonu planlayan girişimler için Delaware C-Corp, bireysel dijital satış ve hizmet ihracatı için ise tek üyeli Delaware/Wyoming LLC uygundur (Delaware LLC vergisi 2026'dan itibaren 400 USD'dir).
- Form 5472 ve 25.000 USD Ceza Riski İhmal Edilemez: Yabancı sahipli tek üyeli LLC'ler sıfır ciro elde etseler dahi her yıl 15 Nisan'a kadar Form 5472 + Pro-Forma Form 1120 vermek zorundadır; ihlali her form başına 25.000 USD ceza doğurur.
- FinCEN BOI Yerli Şirketler İçin Kalkmıştır: Ağustos 2026 Nihai Kuralı ile ABD'de kurulu LLC ve C-Corp şirketler BOI bildiriminden tamamen muaf tutulmuş, yükümlülük yalnızca ABD'ye kayıtlı yabancı ülke şirketleriyle sınırlandırılmıştır.
- Türkiye Vergilendirmesi ve ÇVÖA Planlaması Şarttır: Türkiye'de mukim kurucu tam mükellefiyet altındadır; iş merkezi (KVK m. 3), CFC (KVK m. 7), yurt dışı temettü %50 istisnası (GVK m. 22) ve TR-ABD ÇVÖA m. 10 (%15–%20 tavan stopaj ve vergi mahsubu) hükümleri kuruluş aşamasında birlikte planlanmalıdır.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- IRS — Form 5472 (26 U.S.C. § 6038A Foreign-Owned U.S. Disregarded Entity & 25.000 USD Penalty)
- FinCEN — Beneficial Ownership Information (BOI) Mart 2025 & Ağustos 2026 Nihai Kuralı
- Delaware Division of Corporations — House Bill 400 (2026 LLC 400 USD Franchise Tax)
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (m. 3 İş Merkezi, m. 7 CFC, m. 13, m. 33) ve 193 sayılı GVK (m. 22)
- Gelir İdaresi Başkanlığı — Türkiye-ABD Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (m. 10, m. 12, m. 23)
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Vergi Cezasına İtiraz Süreci ve Başvuru
213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında kesilen vergi ziyaı ve usulsüzlük cezalarına karşı idari ve yargısal başvuru... -
KDV İadesi Nasıl Alınır: Kapsamlı Rehber
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu kapsamında KDV iadesi nasıl alınır şartları, tam istisna halleri, vergi avantajı... -
E-Fatura ve E-Arşiv Zorunlulukları
213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve ilgili Genel Tebliğler kapsamında işletmelerin e-fatura ve e-arşiv fatura... -
Turkish Tax System: Guide for Expats and Foreign Companies
This comprehensive turkey tax system foreigners expats guide explores the fiscal obligations of expatriates and foreign... -
Vergi Borcu Yapılandırma ve Taksitlendirme
Vergi borcu yapılandırma ve taksitlendirme başvuru süreçleri, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Evet, vermek zorundadır. 26 U.S.C. § 6038A ve Treasury Regulation § 1.6038A-1 uyarınca yabancı ortağa sahip tek üyeli LLC'ler, yıl içinde kuruluş sermayesi yatırılması, masraf ödenmesi veya para transferi gibi herhangi bir ilişkili taraf işlemi (Reportable Transaction) varsa şirket hiç gelir elde etmese dahi her yıl 15 Nisan'a kadar (Form 7004 uzatmasıyla 15 Ekim'e kadar) Pro-Forma Form 1120 ekinde Form 5472 vermek zorundadır; aksi halde 25.000 USD ceza uygulanır.
Hayır, ABD'de kurulan şirketler için kaldırılmıştır. FinCEN tarafından Mart 2025'te yayımlanan Geçici Nihai Kural ve 14 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren Nihai Kural (Final Rule) uyarınca Delaware, Wyoming veya başka bir ABD eyaletinde kurulan tüm yerli şirketler (LLC ve C-Corp dahil) BOI bildirim yükümlülüğünden tamamen muaf tutulmuştur; bildirim zorunluluğu yalnızca ABD dışında kurulup ABD eyaletine kayıt yaptıran yabancı şirketler bakımından bırakılmıştır.
Delaware'de yürürlüğe giren House Bill 400 uyarınca 1 Ocak 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere Delaware LLC yıllık sabit franchise vergisi 300 USD'den 400 USD'ye çıkarılmıştır (son ödeme tarihi 1 Haziran olup gecikmede 200 USD ceza + %1,5 aylık faiz işler). Wyoming LLC'lerde ise eyalet gelir vergisi bulunmamakta olup kuruluş yıldönümü ayının ilk gününe kadar verilen yıllık rapor harcı eyalet içi varlık yoksa asgari 60 USD'dir.
Hayır, mümkün değildir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m. 3 ve m. 4 uyarınca Türkiye'de ikamet eden veya yılda 6 aydan fazla Türkiye'de bulunan gerçek kişiler tam mükelleftir ve ABD dahil dünya çapında elde ettikleri tüm gelirlerini Türkiye'de beyan etmekle yükümlüdürler. Ayrıca şirketin fiili yönetim kararlarının tamamı Türkiye'den alınıyorsa, 5520 sayılı KVK m. 3 uyarınca şirketin iş merkezinin Türkiye'de sayılması riski de mevcuttur.
5520 sayılı KVK m. 7 uyarınca Türkiye'de tam mükellef kurum ve kişilerin en az %50 pay veya oy hakkına sahip olduğu ABD şirketinin; yıllık toplam hasılatının %25 veya fazlası faiz, kira, lisans veya temettü gibi pasif gelirlerden oluşuyorsa, ABD'de ödenen vergi yükü %10'un altındaysa ve hasılatı 100.000 TL karşılığı dövizi aşıyorsa, şirket kâr dağıtmasa dahi Türkiye'deki tam mükellef kurumun matrahına dahil edilerek vergilendirilir. Aktif yazılım veya e-ticaret ticareti yapan ve pasif geliri %25'in altında kalan şirketlerde CFC uygulanmaz.
7491 sayılı Kanun sonrası güncel 193 sayılı GVK m. 22 kurallarına göre; yurt dışındaki anonim veya limited şirket niteliğindeki bir kurumun (örneğin Delaware C-Corp) ödenmiş sermayesinin en az %20'sine sahip olan Türkiye mukimi gerçek kişi, elde ettiği kâr payını yıllık gelir vergisi beyannamesi verme süresine (Mart sonu) kadar Türkiye'ye transfer ederse bu kâr payının %50'si gelir vergisinden istisna edilir. Tek üyeli disregarded LLC yapılarında ise ABD vergi hukuku şeffaflığı nedeniyle Türkiye'deki sermaye şirketi niteliği tartışmalı olduğundan vergi danışmanlığıyla ilerlenmelidir.
TR-ABD ÇVÖA'nın 10. maddesi uyarınca, ABD'deki bir C-Corp tarafından Türkiye'deki ortağa dağıtılan temettülerde standart %30 IRS stopajı yerine; gerçek lehdar oy hakkı veren hisselerin doğrudan en az %10'una sahip bir şirketse en fazla %15, gerçek kişi ortaklar dahil diğer hallerde ise en fazla %20 stopaj uygulanır. ABD'de kesilen bu vergiler GVK m. 123 ve KVK m. 33 şartlarıyla Türkiye'deki vergiden mahsup edilebilir.
ABD'deki melek yatırımcılar, hızlandırıcı programlar ve risk sermayesi (VC) fonları vergi şeffaf olan LLC'lerde ortaklık kazancı nedeniyle kendilerine doğrudan ABD vergi beyanı (Schedule K-1) yüklenmesinden kaçındıkları için yalnızca Delaware C-Corp yapılarına yatırım yapmaktadır. Ayrıca C-Corp yapısı SAFE yatırım sözleşmelerine, imtiyazlı hisse (Preferred Stock) ihracına ve çalışan hisse opsiyonlarına (ESOP) doğrudan uygundur.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.







