Özet
Büyük ölçekli inşaat, enerji, şirket birleşme ve devralmaları (M&A), hissedarlar sözleşmeleri ve sınır ötesi ticari alım-satım projelerinde hız, uzman hakem seçimi, gizlilik ve 1958 New York Konvansiyonu sayesinde uluslararası icra kabiliyeti sağlaması nedeniyle devlet yargısı yerine kurumsal tahkim tercih edilmektedir. Türkiye bağlantılı ticari sözleşmelerde en yaygın iki merkez İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve Milletlerarası Ticaret Odası Tahkim Divanı (ICC)'dır. Ne var ki sözleşmelerin gece yarısı müzakerelerinde son madde olarak özensizce kaleme alınan "patolojik (sakat) tahkim şartları" —özellikle hem tahkimi hem mahkemeyi aynı anda yetkili kılan çelişkili ifadeler, özel yetkisiz temsilci imzası veya 805 sayılı Kanun Türkçe dil ihlalleri— yıllar süren yetki itirazlarına ve hakem kararlarının 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu (MTK) m. 15 ya da 6100 sayılı HMK m. 439 uyarınca Bölge Adliye Mahkemesinde iptaline yol açmaktadır.
I. Türk Hukukunda İkili Tahkim Rejimi: 4686 Sayılı MTK ve 6100 Sayılı HMK Ayrımı
Tahkim yeri (seat of arbitration) Türkiye (örneğin İstanbul veya Ankara) olarak kararlaştırılan bir tahkim yargılamasının hangi usul kanununa (lex arbitri) tabi olacağı, uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıyıp taşımadığına göre belirlenir:
- 4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu (MTK): Tahkim yeri Türkiye seçilmiş ve MTK m. 2 anlamında yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklara uygulanır. Yabancılık unsuru yalnızca taraflardan birinin yurt dışında yerleşik olmasıyla sınırlı değildir! İki taraf da Türk ticaret siciline kayıtlı Türk şirketi olsa dahi; şirketlerden birinin ortağı yabancı sermayedar ise (4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında yabancı sermayeli Türk şirketi ise — MTK m. 2/1-c) veya sözleşmenin uygulanması Türkiye'ye yurt dışından sermaye ya da kredi getirilmesini sağlıyorsa (m. 2/1-d), tahkim iç tahkim olmaktan çıkar ve doğrudan 4686 sayılı MTK hükümlerine tabi olur!
- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK m. 407–444 — İç Tahkim): Tahkim yeri Türkiye olan ve MTK m. 2'deki yabancılık unsurlarından hiçbirini taşımayan (tamamı yerli sermayeli iki Türk şirketi arasındaki yurt içi sözleşmelerden doğan) tahkim yargılamalarına uygulanır.
- Yabancı Tahkim Yeri Seçimi (Örn. Cenevre, Zürih, Paris, Londra): Taraflar ICC veya başka bir kurumsal tahkimde tahkim yerini Türkiye dışında bir şehir olarak seçmişlerse ne MTK ne de HMK uygulanır; tahkim o yabancı ülkenin tahkim kanununa tabi olur ve alınan hakem kararı Türkiye'de iptal davasına konu edilemeyip 1958 New York Konvansiyonu uyarınca tenfiz davasına konu edilir.
II. Kusursuz Bir ISTAC ve ICC Tahkim Klozunun Beş Kurucu Unsuru
6570 sayılı Kanunla kurulan İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC), düşük idari masraf/hakem ücreti tarifesi, 5.000.000 TL altındaki (güncel tarife limitine tabi) uyuşmazlıklarda otomatik devreye giren 3 aylık Seri Tahkim Kuralları ve Türkçe/İngilizce yargılama altyapısıyla hem yerel hem bölgesel sözleşmelerde öne çıkarken; ICC Tahkim Divanı hakem kararlarını tebliğ edilmeden önce Divan denetiminden geçirmesi (scrutiny of the award — ICC m. 34) ve yüksek meblağlı sınır ötesi projelerdeki küresel prestiji nedeniyle tercih edilmektedir. Hangi kurum seçilirse seçilsin, geçerli bir tahkim klozunda şu beş unsur net olarak yazılmalıdır:
- Kesin, Kayıtsız ve Münhasır Tahkim İradesi: Uyuşmazlıkların nihai olarak tahkim yoluyla çözüleceği emir kipiyle ("çözümlenecektir / shall be finally settled") yazılmalı; "taraflar dilerse tahkime başvurabilir" gibi seçimlik veya muğlak ifadelerden kaçınılmalıdır.
- Doğru Kurumsal Tahkim Merkezi Adı: Kurumun resmi adı tam yazılmalıdır ("İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) Tahkim Kuralları" veya "Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) Tahkim Kuralları").
- Tahkim Yeri (Seat / Place of Arbitration): Örneğin "Tahkim yeri İstanbul, Türkiye'dir." Tahkim yeri, fiziksel duruşmaların yapılacağı otel/toplantı salonu demek değildir; tahkimin hukuki milliyetini, lex arbitri'yi ve ileride iptal davasına hangi ülke mahkemesinin bakacağını tayin eden en kritik hukuki bağlama noktasıdır.
- Tahkim Dili: Dilekçelerin, delil tercümelerinin ve duruşmaların hangi dilde (örneğin Türkçe veya İngilizce) yürütüleceği açıkça tek bir dil olarak belirlenmelidir ("Türkçe ve İngilizce" yazılması tüm evrakın çift dilli sunulması maliyetine yol açar).
- Hakem Sayısı ve Esasa Uygulanacak Maddi Hukuk: Orta ölçekli sözleşmelerde maliyet ve hız için tek hakem, karmaşık ve yüksek meblağlı sözleşmelerde üç hakem belirlenmeli; ayrıca sözleşmenin esasına uygulanacak maddi hukuk (örneğin maddi Türk Hukuku veya İsviçre Borçlar Kanunu) ayrı bir cümleyle netleştirilmelidir.
III. Patolojik Tahkim Şartları, Özel Temsil Yetkisi ve 805 Sayılı Kanun (Türkçe Dil Zorunluluğu)
Frédéric Eisemann tarafından doktrine kazandırılan "patolojik tahkim şartı" (pathological arbitration clause) kavramı, tahkimin sorunsuz işlemesini engelleyen veya tahkim anlaşmasını tamamen batıl (geçersiz) kılan hatalı sözleşme maddelerini ifade eder. Yargıtay 11. ve 15. Hukuk Dairelerinin uygulamada en çok iptal/geçersizlik nedeni saydığı dört patolojik hata şunlardır:
- Tahkim ve Devlet Mahkemesini Birlikte Yetkili Kılan Çelişkili Klozlar: Sözleşmenin bir cümlesinde "Uyuşmazlıklar ISTAC/ICC tahkiminde çözülür" denildikten hemen sonra "İhtilaf halinde İstanbul Çağlayan Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir" yazılması Türk yargı pratiğinde ölümcül hatadır! Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre tahkim istisnai bir yargı yolu olduğundan tahkim iradesinin kesin ve mutlak (devlet mahkemelerinin esasa ilişkin yetkisini tamamen dışlayıcı) olması şarttır; hem tahkime hem mahkemeye yetki veren kloz kesin hükümsüzdür! (Eğer tahkim dışındaki ihtiyati haciz/tedbir veya icra işlemleri için mahkeme yetkisi yazılmak isteniyorsa, mutlaka "Esasa ilişkin münhasır tahkim şartına halel gelmemek kaydıyla, yalnızca geçici hukuki koruma tedbirleri ve hakem kararının icrası bakımından İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir" şeklinde kaleme alınmalıdır.)
- Var Olmayan Kuruma Atıf veya "Hakem-Bilirkişi" Karmaşası: "İstanbul Ticaret Mahkemesi Tahkim Kurulu" gibi gerçekte var olmayan bir merkeze atıf yapılması ya da uyuşmazlığı çözecek kişinin hakem mi yoksa HMK m. 193 delil sözleşmesi kapsamında teknik bilirkişi (expert determination) mi olduğunun anlaşılamaması.
- Temsilcide Özel Tahkim Yetkisi Eksikliği (TBK m. 504/3 ve HMK m. 74): Şirketin ticaret siciline tescilli yönetim kurulu üyeleri (TTK m. 371) veya ticari mümessilleri (TBK m. 548) ek yetki aranmaksızın tahkim şartı imzalayabilirken; sözleşmeyi şirket adına bir avukat veya iradi vekil (vekaletnameyle yetkilendirilen müdür/danışman) imzalıyorsa, vekaletnamesinde "tahkim ve hakem sözleşmesi yapmaya" ilişkin açık özel yetki bulunması zorunludur! Aksi halde tahkim şartı yetkisiz temsil nedeniyle şirketi bağlamaz.
- 805 Sayılı İktisadi Müesseselerde Mecburi Türkçe Kullanılması Hakkında Kanun Riski: 1926 tarihli 805 sayılı Kanun m. 1 uyarınca Türk tabiiyetindeki tüm şirket ve müesseseler Türkiye dahilindeki her türlü muamele ve mukavelelerini Türkçe tutmak zorundadır; m. 4 uyarınca buna aykırı düzenlenen kağıt ve senetler şirket lehine nazara alınmaz! Yargıtay 11. Hukuk Dairesi çeşitli kararlarında, her iki tarafı da Türk tabiiyetinde (Türk ticaret siciline kayıtlı şirket — yabancı sermayeli olsalar bile Türk tüzel kişisi!) olan tarafların Türkiye'de akdettikleri İngilizce sözleşmelerdeki İngilizce tahkim şartlarını 805 sayılı Kanuna aykırılık nedeniyle geçersiz sayabilmektedir! (Sözleşmenin karşı tarafı yabancı tabiiyetli bir şirketse m. 2 yorumu uyarınca Türkçe zorunluluğu aranmamaktadır; ancak iki Türk şirketi arasındaki sözleşmelerde sözleşme ve tahkim şartı mutlaka Türkçe —veya Türkçe nüshanın üstün olduğu çift sütunlu Türkçe/İngilizce— imzalanmalıdır!)
IV. Acil Durum Hakemi (Emergency Arbitrator) ve Devlet Mahkemesinden İhtiyati Tedbir/Haciz (MTK m. 6)
Tahkim yargılamasında 3 kişilik hakem heyetinin seçilmesi ve göreve başlaması ortalama 1 ila 3 ay sürebilmektedir. Oysa bu süre zarfında karşı taraf banka teminat mektubunu haksız yere nakde çevirebilir, şirket hisselerini kaçırabilir veya şantiyedeki makinelere el koyabilir. Hem ISTAC Acil Durum Hakemi Kuralları (Ek-I) hem de ICC Tahkim Kuralları m. 29 (Ek-V), henüz hakem heyeti oluşmadan önce başvurudan itibaren 2 iş günü içinde bir Acil Durum Hakemi atanmasına ve çok kısa sürede (ISTAC'ta 7 gün, ICC'de 15 gün içinde) geçici hukuki koruma tedbiri verilmesine imkan tanır.
Bununla birlikte uygulayıcıların bilmesi gereken kritik sınır şudur: MTK m. 6/2 uyarınca hakem veya acil durum hakemi, cebri icra organları tarafından icrası gereken ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı veremeyeceği gibi üçüncü kişileri (örneğin sözleşmeye taraf olmayan bankayı veya tapu müdürlüğünü) doğrudan bağlayan karar da veremez! Taraf hakemin verdiği tedbire kendiliğinden uymazsa kararın icrası için yine mahkemeye gidilmesi gerekir. İşte bu nedenle MTK m. 6/1 (ve HMK m. 414/3) açıkça güvence getirmiştir: Tahkim yargılamasından önce veya tahkim yargılaması sırasında taraflardan birinin doğrudan devlet mahkemesinden (Asliye Ticaret Mahkemesinden) ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz istemesi tahkim anlaşmasına aykırılık teşkil etmez! Mahkemeden ihtiyati tedbir/haciz alan davacının, MTK m. 10/A uyarınca tedbirden itibaren 30 gün (HMK iç tahkimde 2 hafta, İİK m. 264 ihtiyati hacizde 7 gün!) içinde tahkim davasını açması (tamamlayıcı merasim) şarttır.
V. ISTAC vs. ICC Tahkimi ve MTK vs. HMK İptal Rejimi Karşılaştırma Tablosu
| Karşılaştırma Kriteri | 4686 Sayılı MTK (Yabancılık Unsurlu Tahkim) | 6100 Sayılı HMK m. 407–444 (İç Tahkim) | ISTAC vs. ICC Kurumsal Farkı |
|---|---|---|---|
| Uygulama Alanı | Tahkim yeri Türkiye + MTK m. 2 yabancılık unsuru (yabancı ortaklı Türk şirketi dahil). | Tahkim yeri Türkiye + yabancılık unsuru bulunmayan tamamen yerli uyuşmazlıklar. | Her iki kurum da uyuşmazlığın niteliğine göre MTK veya HMK kapsamında görev yapabilir. |
| Tahkim Süresi | İlk toplantıdan / tek hakem atanmasından itibaren 1 yıl (MTK m. 10/B — uzatılabilir). | İlk toplantı / atamadan itibaren 1 yıl (HMK m. 427 — anlaşma veya mahkemeyle uzatılabilir). | ISTAC Seri Tahkimde 3 ay; ICC m. 31'de görev belgesinden itibaren 6 ay (Divanca uzatılabilir). |
| İptal Davası Mahkemesi | Tahkim yeri Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakar. | Tahkim yeri Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakar (HMK m. 439/1). | Tahkim yeri İstanbul ise İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesi görevlidir (temyiz: Yargıtay 11. HD). |
| İptal Davası Süresi | Hakem kararının tebliğinden itibaren 30 gün (MTK m. 15/A — gün hesabı!). | Hakem kararının tebliğinden itibaren 1 ay (HMK m. 439/4 — ay hesabı!). | 31 çeken aylarda 30 gün ile 1 ay farkı hak kaybı yaratabildiğinden 30 gün esas alınmalıdır! |
| İcrayı Durdurma Etkisi | İptal davası açılması hakem kararının icrasını kendiliğinden durdurur (MTK m. 15/A)! | İptal davası icrayı durdurmaz; ancak hükmedilen tutar kadar teminat yatırılırsa durdurulabilir (HMK m. 439/4). | Yabancılık unsurlu MTK kararında borçlu teminatsız iptal açarak icrayı durdurabilmektedir! |
VI. 4686 Sayılı MTK m. 15 Kapsamında Hakem Kararlarının İptali Davası ve Sınırlı Sebepler
Türkiye'de (örneğin İstanbul'da ISTAC veya ICC kurallarıyla) verilen bir hakem kararına karşı esastan istinaf başvurusu yapılamaz; tek kanun yolu, tahkim yeri Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) nezdinde açılacak iptal davasıdır (MTK m. 15; HMK m. 439). İptal mahkemesi hakemin delilleri doğru değerlendirip değerlendirmediğini veya maddi hukuku (TBK/TTK/CISG) doğru uygulayıp uygulamadığını inceleyemez (révision au fond yasağı).
4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu m. 15/A (Sınırlı İptal Sebepleri Özeti):
"Hakem kararları; (1) Taraflarca ispatlanması şartıyla: (a) Ehliyetsizlik veya tahkim anlaşmasının geçersizliği, (b) Hakem seçiminde usule uyulmaması, (c) Kararın tahkim süresi içinde verilmemesi, (d) Hakemin yetkisini hukuka aykırı olarak var veya yok sayması, (e) Tahkim anlaşması dışına çıkılması (ultra petita), (f) Tahkim yargılamasının usule aykırı yürütülmesi ve bu aykırılığın kararın esasına etkili olması, (g) Tarafların eşitliği ilkesinin ve hukuki dinlenilme (savunma) hakkının gözetilmemesi; (2) Mahkemece resen gözetilecek sebeplerle: (a) Uyuşmazlığın Türk hukukuna göre tahkime elverişli olmaması (örneğin Türkiye'deki taşınmazın aynı, işçi-işveren bireysel alacakları —işe iade istisnası hariç—, iflas, kira tespiti/tahliye gibi konular), (b) Kararın kamu düzenine aykırı olması hallerinde iptal edilebilir."
Uygulamada BAM ve Yargıtay nezdinde en çok başarıya ulaşan iptal gerekçeleri şunlardır: (1) Tahkim süresinin (1 yıllık sürenin) tarafların yazılı anlaşması veya mahkeme kararıyla usulünce uzatılmadan aşılması (hakemlerin bu takvimi kaçırması tüm yargılamayı sıfırlar!), (2) Hakem heyetinin taraflardan birinin kritik delil veya teknik bilirkişi incelemesi talebini gerekçesiz reddederek hukuki dinlenilme hakkını (HMK m. 27) ihlal etmesi, (3) Hakemin tarafsızlığı ve bağımsızlığına gölge düşüren (IBA Menfaat Çatışması Kılavuzu Kırmızı/Turuncu Liste) ilişkileri gizlemiş olması.
VII. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulunun Tahkim İçtihat İlkeleri
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Kesin Tahkim İradesi ve Patolojik Kloz):
"Tahkim, devlet mahkemelerinin yargı yetkisini istisnaen kaldıran iradi bir uyuşmazlık çözüm yolu olduğundan tahkim sözleşmesinde tarafların uyuşmazlığı hakemde çözme iradelerinin açık, kesin ve hiçbir tereddüde yer vermeyecek şekilde ortaya konulması şarttır. Sözleşmede hem tahkim şartına hem de uyuşmazlıkların çözümünde adli yargı mahkemelerinin yetkili olduğuna dair çelişkili hükümlere birlikte yer verilmesi halinde mutlak tahkim iradesinden söz edilemeyeceğinden tahkim şartı geçersizdir."
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (İptal Davasında Kamu Düzeni ve Esasa Girme Yasağı):
"MTK m. 15 ve HMK m. 439 uyarınca açılan iptal davası bir istinaf incelemesi olmayıp mahkeme hakem kurulunun maddi vakıa ve hukuk kurallarını uygulamadaki olası hatalarını kamu düzeni kavramını genişleterek denetleyemez. Kamu düzenine aykırılık ancak Türk hukukunun temel ilkelerine, Anayasal savunma güvencelerine ve dürüstlük kurallarına açık ve ağır aykırılık hallerinde söz konusu olur."
VIII. Uygulama Rehberi: Model ISTAC / ICC Tahkim Klozu Örnekleri ve Müzakere Kontrol Listesi
Sözleşme hazırlığında patolojik kloz riskini sıfıra indiren kurumsal standart tahkim maddesi örnekleri ve kontrol adımları aşağıdadır:
Örnek 1 — ISTAC Model Tahkim Şartı (Ek Unsurlarla Güçlendirilmiş):
"İşbu Sözleşmeden doğan veya işbu Sözleşmeyle ilişkili olan her türlü uyuşmazlık, İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) Tahkim Kuralları uyarınca nihai olarak tahkim yoluyla çözümlenecektir. Tahkim yeri İstanbul, Türkiye'dir. Tahkim dili Türkçe'dir. Hakem sayısı [1 (bir) / 3 (üç)]'tür. Uyuşmazlığın esasına maddi Türk Hukuku uygulanacaktır."
Örnek 2 — ICC Model Tahkim Şartı (Sınır Ötesi Sözleşmeler İçin):
"İşbu Sözleşmeden kaynaklanan veya işbu Sözleşmeyle bağlantılı olarak doğacak tüm uyuşmazlıklar, Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) Tahkim Kuralları uyarınca bu Kurallara göre atanan [bir / üç] hakem tarafından nihai olarak çözümlenecektir. Tahkim yeri [İstanbul, Türkiye / Cenevre, İsviçre]'dir. Tahkim dili [İngilizce / Türkçe]'dir. Sözleşmenin esasına [maddi Türk Hukuku / İsviçre Hukuku] uygulanacaktır."
- Mahkeme Yetki Klozunu Temizleyin: Sözleşmeye tahkim şartı koyduğunuz anda, eski şablonlardan kalan "İstanbul Mahkemeleri yetkilidir" maddesini metinden tamamen silin!
- İki Türk Şirketi Arasında 805 Sayılı Kanun Kontrolü: Yabancı sermayeli olsalar bile her iki taraf da Türkiye'de kurulu A.Ş./Ltd. Şti. ise sözleşmeyi ve tahkim şartını mutlaka Türkçe (veya Türkçe'nin geçerli dil olduğu çift dilli metinle) akdedin.
- İmza Sirküleri ve Özel Yetki Teyidi: İmza atan kişinin ticaret sicilindeki temsil yetkisini (münferit/müşterek imza sınırını) kontrol edin; vekaletnameyle imza atılıyorsa HMK m. 74 "tahkim sözleşmesi yapma" özel yetkisini bizzat görün.
- Zorunlu Arabuluculuk İstisnası (TTK m. 5/A ve HMK): Geçerli tahkim şartı bulunan ticari uyuşmazlıklarda tahkime başvurmadan önce TTK m. 5/A dava şartı zorunlu arabuluculuk uygulanmaz (ancak taraflar kendileri Med-Arb çok basamaklı klozu koymuşlarsa oradaki müzakere/arabuluculuk süresine uyulması zorunludur!).
Kaynaklar ve Mevzuat Referansları
- 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu (m. 1, m. 2, m. 6, m. 10, m. 15) ve 6570 sayılı İstanbul Tahkim Merkezi Kanunu
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 74, m. 407–444 İç Tahkim Hükümleri) ve 805 sayılı Kanun
- ISTAC Tahkim ve Seri Tahkim Kuralları ile ICC (2021) Tahkim Kuralları
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 11. / 15. Hukuk Dairesi Tahkim İçtihatları
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup somut olaylara ilişkin hukuki mütalaa veya danışmanlık yerine geçmez.
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Hayır. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre tahkim iradesi kesin, açık ve devlet mahkemelerinin esasa ilişkin yetkisini tamamen dışlayıcı olmalıdır. Hem tahkime hem de devlet mahkemelerine aynı anda genel yetki tanıyan çelişkili (patolojik) tahkim şartları geçersiz sayılmaktadır.
Her iki şirket Türk ticaret siciline kayıtlı olsa bile şirketlerden birinin ortağı yabancı sermayedar ise (4875 sayılı Kanun kapsamında yabancı yatırımlı şirket ise), 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu m. 2/1-c uyarınca yabancılık unsuru gerçekleşir ve tahkim yeri Türkiye seçildiğinde HMK değil 4686 sayılı MTK uygulanır.
Evet. 4686 sayılı MTK m. 6 ve 6100 sayılı HMK m. 414 uyarınca tahkim anlaşmasının varlığı, tahkimden önce veya tahkim yargılaması sırasında tarafların devlet mahkemelerinden ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz talep etmesine engel değildir ve tahkim iradesinden feragat anlamına gelmez.
İptal davası ilk derece mahkemesi sıfatıyla doğrudan tahkim yeri Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) ilgili Hukuk Dairesinde açılır. Hak düşürücü dava açma süresi 4686 sayılı MTK'ya tabi yabancılık unsurlu tahkimde kararın tebliğinden itibaren 30 gün, 6100 sayılı HMK'ya tabi iç tahkimde ise 1 aydır.
Bu husus uygulanan kanuna göre değişir: 4686 sayılı MTK m. 15/A kapsamındaki milletlerarası tahkim kararlarına karşı iptal davası açılması hakem kararının icrasını kendiliğinden durdurur. Buna karşılık 6100 sayılı HMK m. 439/4 kapsamındaki iç tahkim kararlarında iptal davası icrayı kendiliğinden durdurmaz; ancak borçlu hükmedilen tutar kadar teminat yatırırsa icranın durdurulmasına karar verilebilir.
Hayır. HMK m. 74 ve TBK m. 504/3 uyarınca iradi temsilcinin (vekilin veya avukatın) müvekkili adına geçerli bir tahkim sözleşmesi veya tahkim şartı imzalayabilmesi için vekaletnamesinde "tahkim ve hakem sözleşmesi yapmaya" ilişkin açık özel yetki bulunması zorunludur.







