Özet
7499 sayılı Kanunla köklü biçimde değiştirilen 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) m. 9 ve 10 Temmuz 2024 tarihli Yurt Dışına Aktarım Yönetmeliği ile birlikte, Türk şirketlerinin Amazon AWS, Google Workspace, Microsoft 365, Shopify, HubSpot veya yurt dışı CRM sunucularını "genel açık rıza" alarak kullanma dönemi tamamen sona ermiştir. Yeni sistemde yurt dışına düzenli veri aktarımı ancak Kurulun yeterlilik kararı bulunması veya uygun güvencelerden birinin (uygulamada en yaygın olarak 4 farklı modülde hazırlanan Standart Sözleşme — SCC) sağlanmasıyla mümkündür. Taraflarca imzalanan Standart Sözleşmenin en geç 5 iş günü içinde standartsozlesme.kvkk.gov.tr modülü üzerinden Kuruma bildirilmesi zorunludur; bildirimin yapılmaması halinde hem veri sorumlusuna hem de veri işleyene 2026 yılı itibarıyla KVKK m. 18/1-d uyarınca 90.308 TL ile 1.806.177 TL arasında, hukuka aykırı aktarımın bütününde ise m. 18/1-b uyarınca 17.092.242 TL'ye varan idari para cezası uygulanmaktadır.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Küresel Bulut ve SaaS Ekosisteminde Türk Şirketlerinin Yurt Dışı Veri Aktarımı Gerçeği
Türkiye'de faaliyet gösteren ticari işletmelerin, girişimlerin ve e-ticaret markalarının neredeyse tamamı günlük operasyonlarında sunucuları yurt dışında bulunan küresel bulut altyapılarını ve yazılım servislerini kullanmaktadır. Kurumsal e-postaların Google Workspace veya Microsoft 365 üzerinden yürütülmesi, e-ticaret altyapısının Shopify üzerinde barındırılması, yazılım ve veri tabanı sunucularının Amazon Web Services (AWS) İrlanda/Frankfurt bölgelerinde tutulması yahut müşteri ilişkileri yönetiminin HubSpot ve Salesforce gibi platformlardan sağlanması hukuken doğrudan kişisel verilerin yurt dışına aktarımı anlamına gelmektedir.
Yalnızca verinin fiziki olarak yabancı bir ülkedeki sunucuya kaydedilmesi değil; yurt dışındaki bir merkez ofisten, grup şirketinden veya yabancı teknik destek ekibinden Türkiye'deki sunucuya uzaktan erişim sağlanması da KVKK kapsamında yurt dışına veri aktarımı sayılmaktadır. Eski KVKK m. 9 düzenlemesi döneminde yeterlilik kararı yayımlanmadığı ve taahhütname onayları çok uzun sürdüğü için, şirketler pratikte ilgili kişilerden "açık rıza" almak suretiyle aktarım yapmaya çalışmış; ancak bu uygulama Avrupa Birliği GDPR standardıyla uyumsuz olduğu için ticari hayatta ciddi tıkanmalara yol açmıştır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Şirketlere Yönelik Fidye Yazılımı (Ransomware) ve Siber Saldırı Sonrası KVKK 72 Saatlik Veri İhlali Bildirimi, USOM Süreci ve Hukuki Sorumluluk başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
7499 sayılı Kanun ile getirilen yeni KVKK m. 9 rejimi, açık rızayı sürekli aktarımlar için geçerli bir genel hukuki sebep olmaktan çıkarmış ve AB GDPR sistemine paralel üç basamaklı bir mimari kurmuştur. Bu çalışma kapsamında; KVKK ve Veri Güvenliği Hukuku, E-Ticaret Hukuku ve Bilişim Hukuku açılarından yeni m. 9 kuralları, Standart Sözleşme (SCC) modülleri, 5 iş günü bildirim yükümlülüğü ve 2026 yılı ceza riskleri ayrıntılı biçimde incelenmektedir.
II. 7499 Sayılı Kanunla Değişen Yeni KVKK m. 9 ve İlgili Yönetmelik Çerçevesi
12 Mart 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7499 sayılı Kanun ile 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 9. maddesi tamamen yenilenmiş (1 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe girmiş; açık rızaya dayalı geçiş dönemi ise 1 Eylül 2024 itibarıyla sona ermiştir). Uygulamanın usul ve esaslarını belirlemek üzere Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından 10 Temmuz 2024 tarihli Resmî Gazete'de Kişisel Verilerin Yurt Dışına Aktarılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur.
Yeni düzenlemenin en kritik yapısal özelliği, yurt dışına aktarım mekanizmasını hiyerarşik bir sıraya bağlamasıdır. Buna göre şirketler ilk adımda aktarılacak verinin yurt içinde işlenmesinin hukuka uygun olup olmadığını (KVKK m. 5 veya m. 6 şartlarından en az birinin varlığını) doğrulamak zorundadır. Yurt içinde dahi hukuki sebebi bulunmayan bir veri, yurt dışına Standart Sözleşme imzalanarak dahi aktarılamaz. Bu konuda ayrıntılı bilgi için İşyerinde Güvenlik Kamerası, Araç Takip (GPS), Parmak İzi / Yüz Tanıma (Biyometrik Veri) İle Mesai Takibi ve KVKK / Danıştay İptal Kararları başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
İkinci adımda ise aktarımın yapılacağı ülke, sektör veya uluslararası kuruluş hakkında Kurul tarafından verilmiş bir yeterlilik kararı bulunup bulunmadığına bakılır. Yeterlilik kararı yoksa veri sorumlusu veya veri işleyen, kanunda tahdidi olarak sayılan uygun güvencelerden birini (başta Standart Sözleşme olmak üzere) kurmakla yükümlüdür. Üçüncü basamak olan istisnai (arızi) aktarım ise yalnızca düzenli olmayan ve tek seferlik işlemlerde devreye sokulabilir.
III. 1. Basamak: Yeterlilik Kararı (KVKK m. 9/1-3) ve Güncel Uygulama Durumu
Yeni KVKK m. 9/1 uyarınca kişisel veriler, KVKK m. 5 ve m. 6'da belirtilen şartlardan birinin varlığı ve aktarımın yapılacağı ülke, ülke içerisindeki sektörler veya uluslararası kuruluşlar hakkında yeterlilik kararı bulunması halinde veri sorumluları ve veri işleyenler tarafından başka bir ek izin veya sözleşme aranmaksızın yurt dışına aktarılabilir.
6698 sayılı KVKK m. 9/1 ve m. 9/3: "(1) Kişisel veriler, 5 inci ve 6 ncı maddelerde belirtilen şartlardan birinin varlığı ve aktarımın yapılacağı ülke, ülke içerisindeki sektörler veya uluslararası kuruluşlar hakkında yeterlilik kararı bulunması hâlinde, veri sorumluları ve veri işleyenler tarafından yurt dışına aktarılabilir.
(3) Yeterlilik kararı, en geç dört yılda bir değerlendirilir. Kurul, değerlendirme sonucunda veya gerekli gördüğü diğer hâllerde, yeterlilik kararını ileriye etkili olmak üzere değiştirebilir, askıya alabilir veya kaldırabilir."
Eski kanun metninden farklı olarak yeni KVKK m. 9, Kurula yalnızca bütün bir ülke için değil; o ülkenin belirli bir sektörü (örneğin finans veya sağlık sektörü) ya da uluslararası bir kuruluş hakkında da kısmi yeterlilik kararı verme yetkisi tanımıştır. Kurul yeterlilik değerlendirmesi yaparken ilgili ülkedeki karşılıklılık durumunu, veri güvenliğine ilişkin mevzuatı, bağımsız veri koruma otoritesinin varlığını ve yargısal başvuru yollarını inceler.
Uygulamada sıkça düşülen bir yanılgı, Avrupa Birliği'nin kendi GDPR mevzuatı kapsamında tanıdığı ülkelerin (örneğin AB/AEA ülkeleri veya ABD Data Privacy Framework sertifikalı firmaların) Türkiye bakımından da otomatik olarak güvenli ülke sayıldığı düşüncesidir. Oysa KVKK bakımından yeterlilik kararı münhasıran Türkiye Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından Resmî Gazete'de yayımlanarak tesis edilmedikçe herhangi bir yabancı ülke Türkiye hukuku açısından yeterlilik statüsüne sahip olmaz; bu nedenle AB veya ABD merkezli bulut servisleri için ikinci basamak olan uygun güvenceler mekanizmasına geçilmesi şarttır.
IV. 2. Basamak: Uygun Güvenceler ve Standart Sözleşmelerin (SCC) Dört Modülü
Aktarım yapılacak ülke veya sektör hakkında Kurul tarafından verilmiş bir yeterlilik kararı yoksa, KVKK m. 9/4 uyarınca verilerin yurt dışına aktarılabilmesi için kanunda sayılan dört uygun güvence aracından birinin sağlanması ve ilgili kişinin aktarımın yapılacağı ülkede de haklarını kullanma ve etkili kanun yollarına başvurma imkanının bulunması gerekir. Bu araçlar şunlardır: (a) Kamu kurum ve kuruluşları ile uluslararası kuruluşlar arasındaki uluslararası sözleşme niteliğinde olmayan anlaşma (Kurul izniyle), (b) Çok uluslu şirket toplulukları içinde uygulanan Bağlayıcı Şirket Kuralları (BCR) (Kurul onayıyla), (c) Kurul tarafından ilan edilen Standart Sözleşme (SCC) ve (ç) Yeterli korumayı sağlayacak hükümlerin yer aldığı yazılı taahhütname (Kurul izniyle).
Bu dört yol arasında önceden Kurul izni/onayı gerektirmemesi ve özel sektör şirketlerinin günlük bulut/yazılım ihtiyaçlarına hızla cevap vermesi sebebiyle uygulamada başat rolü Standart Sözleşmeler (Standard Contractual Clauses — SCC) oynamaktadır. Kurul tarafından yayımlanan matbu Standart Sözleşme metinleri, aktarım yapan ve veriyi alan tarafların hukuki statüsüne göre dört ayrı modüle ayrılmıştır:
| Standart Sözleşme (SCC) Modülü | Aktaran Taraf → Alan Taraf | Tipik Ticari ve Teknoloji Kullanım Senaryosu |
|---|---|---|
| Modül 1 (VS → VS) | Veri Sorumlusundan Veri Sorumlusuna | İki bağımsız şirketin (ör. Türk otel/e-ticaret firması ile yabancı tur operatörü veya grup dışı iş ortağı) kendi amaçlarıyla müşteri verisi paylaşması. |
| Modül 2 (VS → Vİ) | Veri Sorumlusundan Veri İşleyene | Türk şirketinin AWS, Google Workspace, Microsoft 365, HubSpot veya Shopify gibi yurt dışı SaaS/bulut sağlayıcılarına veri aktarması (En yaygın modül). |
| Modül 3 (Vİ → Vİ) | Veri İşleyenden Veri İşleyene | Türkiye'de veya yurt dışında yerleşik bir ana veri işleyenin (ör. yerli SaaS sağlayıcısı), yurt dışındaki alt veri işleyen (sub-processor) bulut sunucusuna aktarım yapması. |
| Modül 4 (Vİ → VS) | Veri İşleyenden Veri Sorumlusuna | Türkiye'deki çağrı merkezi, yazılım evi veya AR-GE firmasının (veri işleyen), yurt dışındaki müşteri şirkete (veri sorumlusu) işlenmiş verileri geri göndermesi. |
Yönetmelik uyarınca Kurum tarafından yayımlanan Standart Sözleşme metinlerinin içeriği ve maddeleri üzerinde değişiklik yapılamaz; taraflar sözleşmenin gövde hükümlerini pazarlık konusu yapamazlar. Yalnızca sözleşmenin eklerinde yer alan veri kategorileri, veri konusu kişi grupları, aktarımın amacı, saklama süreleri ve alınan teknik/idari tedbirler somut olaya göre eksiksiz doldurulmalıdır. Ticari ücret, hizmet seviyesi (SLA) veya sorumluluk sınırı gibi unsurlar ayrı bir ana hizmet sözleşmesinde (MSA/DPA) düzenlenebilir ancak bu yan hükümler Standart Sözleşme güvencelerini daraltıcı etki doğuramaz.
V. 5 İş Günü İçinde Kuruma Bildirim Zorunluluğu (m. 9/5) ve 2026 Yılı İdari Para Cezaları
Standart Sözleşmeyi seçen şirketler açısından yeni mevzuatın getirdiği en hayati usul şartı, imzalanan sözleşmenin 5 iş günü içinde Kişisel Verileri Koruma Kurumuna bildirilmesi zorunluluğudur. KVKK m. 9/5 ve Yönetmelik m. 14 gereğince bu bildirim hem veri sorumlusu hem de —eğer aktarım zincirinde taraf ise— veri işleyen tarafından gerçekleştirilebilir; taraflar sözleşmede bildirimi kimin yapacağını kararlaştırabilirler ancak yapılmamasından doğan sorumluluk ağır sonuçlar taşır.
6698 sayılı KVKK m. 9/5: "Standart sözleşme, imzalanmasından itibaren beş iş günü içinde veri sorumlusu veya veri işleyen tarafından Kuruma bildirilir."
5 iş günlük süre, Standart Sözleşmenin taraflarca imzalarının tamamlandığı (son imzanın atıldığı) tarihten itibaren işlemeye başlar ve hafta sonları ile resmi tatiller bu hesaba dahil edilmez. Bildirimler Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından devreye alınan çevrimiçi Standart Sözleşme Bildirim Modülü (standartsozlesme.kvkk.gov.tr) üzerinden elektronik olarak yapılmakta; imzalı sözleşme nüshası, tarafların imza sirküleri/yetki belgeleri ve yabancı dilde imzalanmışsa noter onaylı Türkçe tercümesi sisteme yüklenmektedir.
6698 sayılı Kanunun 18. maddesine 7499 sayılı Kanunla eklenen (d) bendi ile bildirim yükümlülüğüne aykırılık müstakil bir kabahat olarak düzenlenmiştir. Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen %25,49 oranındaki yeniden değerleme oranı doğrultusunda 2026 yılı (1 Ocak – 31 Aralık 2026) için geçerli tutarlara göre; Standart Sözleşmeyi imzalayıp 5 iş günü içinde Kuruma bildirmeyen veri sorumluları ve veri işleyenler hakkında 90.308 TL alt sınır ile 1.806.177 TL üst sınır arasında idari para cezası uygulanmaktadır. Üstelik Standart Sözleşme hiç imzalanmadan hukuka aykırı biçimde yurt dışına veri aktarılmaya devam edilmesi halinde Kurul, m. 18/1-b uyarınca veri güvenliği ihlalinden 256.357 TL ile 17.092.242 TL arasında çok daha ağır bir idari para cezasına hükmedebilmektedir.
VI. 3. Basamak: Arızi (İstisnai) Aktarım Halleri (m. 9/6) ve Sürekli Bulut Kullanımının Sınırları
Yeterlilik kararı bulunmayan ve taraflarca uygun güvencelerden (SCC, BCR vb.) birinin de kurulamadığı durumlarda son çare olarak KVKK m. 9/6'da düzenlenen istisnai aktarım hallerine başvurulabilir. Madde metni bu yolun ancak "arızi olmak kaydıyla" (tek veya birkaç seferle sınırlı, süreklilik arz etmeyen, olağan iş akışının parçası olmayan hallerde) kullanılabileceğini emretmektedir.
Arızi aktarım çerçevesinde uygulanabilecek istisnalar şunlardır: İlgili kişinin muhtemel riskler hakkında bilgilendirilmek suretiyle verdiği açık rıza; ilgili kişi ile veri sorumlusu arasındaki bir sözleşmenin ifası veya sözleşme öncesi tedbirlerin uygulanması için aktarımın zorunlu olması; ilgili kişi yararına yapılacak bir sözleşmenin kurulması/ifası için zorunluluk; üstün kamu yararı; bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için zorunluluk; fiili imkansızlık veya hukuki ehliyetsizlik nedeniyle rıza veremeyen kişinin hayatının korunması ile kamuya açık sicillerden mevzuata uygun aktarım.
Burada şirketlerin en sık yaptığı hata, çalışanların yurt dışı insan kaynakları sistemine girilmesi veya müşterilerin Shopify/HubSpot üzerinden kaydedilmesi için "sözleşmenin ifası" yahut "açık rıza" istisnasına sığınmaya çalışmaktır. Yönetmelik uyarınca düzenli, tekrarlayan, sistemli ve aynı amaçla birden fazla kez gerçekleşen veri aktarımları (örneğin bir e-ticaret sitesinin her sipariş verisini sürekli olarak yurt dışı bulut sunucusuna göndermesi veya global kurumsal e-posta sunucusu kullanması) kesinlikle arızi sayılamaz; bu aktarımlar için mutlaka 2. basamak (Standart Sözleşme) kurulmalıdır.
VII. AWS, Google Workspace, Microsoft 365, Shopify ve CRM Kullanan Şirketler İçin Uyum Yol Haritası
Türkiye'de yerleşik bir şirketin Amazon AWS, Google Cloud/Workspace, Microsoft 365, Shopify, Salesforce veya HubSpot gibi küresel teknoloji devleriyle çalışırken yeni KVKK m. 9'a uyum sağlaması pratik bazı sözleşmesel güçlükler içerir; zira küresel sağlayıcılar genellikle yalnızca AB Standart Sözleşme Maddelerini (EU SCC) otomatik olarak imzalamakta, Türk KVKK Standart Sözleşmesini ek imza sürecine tabi tutmaktadır.
Uyum yol haritasında ilk adım, şirketin Yurt Dışı Veri Akış Envanterini çıkarmaktır. Bu envanterde hangi yazılımın sunucusunun AB sınırlarında (örneğin AWS Frankfurt / Microsoft Avrupa veri merkezleri) olsa dahi yurt dışı aktarım sayıldığı tespit edilir; çünkü sunucu AB'de olsa bile Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışına çıktığı anda KVKK m. 9 uygulanır. Ayrıca ilgili küresel sağlayıcının Türk KVKK Kurumu tarafından yayımlanan resmi Standart Sözleşme metinlerini (Modül 2: Veri Sorumlusundan Veri İşleyene) imzalayıp imzalamadığı kurumsal muhataplık kanallarından sorgulanmalıdır.
Eğer küresel sağlayıcı Türk KVKK Standart Sözleşme metnini doğrudan imzalamaya yanaşmıyorsa şirketlerin önünde iki hukuki ve teknik seçenek bulunur: Birincisi, Türkiye'de yerleşik yetkili iş ortağı / bayi (reseller) veya Türkiye içi veri işleyen üzerinden Modül 2'yi yerli şirketle imzalayıp yurt dışı alt veri işleyen geçişini değerlendirmek veya kurumsal sözleşmede KVKK ek protokolünü (Turkish Addendum) talep etmektir. İkincisi ise kritik müşteri/hasta/finans verilerini tutan ana ERP ve veri tabanlarını Türkiye lokasyonlu veri merkezlerine (on-premise veya yerli bulut sağlayıcılarına) taşıyarak yurt dışı aktarım yüzeyini tamamen daraltmaktır.
VIII. Alt Veri İşleyen Zincirleri, Çift Dilli Sözleşme Düzeni ve İspat Yükü
Birçok Türk SaaS veya yazılım şirketi kendi sunucularını Türkiye'de tuttuğunu beyan etse de, arka planda e-posta gönderimi, hata izleme, ödeme geçidi veya yapay zeka API entegrasyonu için yurt dışı alt servislere (SendGrid, Sentry, OpenAI, Stripe vb.) veri göndermektedir. Bu durumda Türk yazılım sağlayıcısı veri işleyen sıfatıyla hareket etmekte ve kendi kullandığı yabancı alt yükleniciler (sub-processors) bakımından Modül 3 (Veri İşleyenden Veri İşleyene) Standart Sözleşmesini imzalayıp 5 iş günü içinde Kuruma bildirmekle yükümlü olmaktadır.
Yönetmeliğe göre Standart Sözleşmenin Türkçe metni esas kabul edilmektedir. Yabancı teknoloji firmalarıyla müzakerelerde kolaylık sağlamak amacıyla Kurul tarafından yayımlanan metin İngilizce ile çift sütunlu (bilingual) olarak düzenlenebilir; ancak uyuşmazlık halinde ve Kuruma bildirim aşamasında Türkçe metin bağlayıcıdır. Sözleşme münhasıran yabancı dilde imzalanmışsa 5 iş günü içinde yapılacak bildirim sırasında yeminli/noter onaylı Türkçe tercümesinin sisteme yüklenmesi şarttır.
Ayrıca Kuruma bildirim sırasında sözleşmeyi imzalayan yabancı şirket yetkilisinin (örneğin ABD'deki veya İrlanda'daki şirketin imza yetkilisinin) imza yetkisini gösterir güncel ticaret sicil/good standing belgesi ile apostil veya noter tasdik şartlarının sağlanması gerekmektedir. Bu evrakların son dakika telaşıyla 5 iş günlük süreyi kaçırmaya yol açmaması için yetki belgeleri imza gününden önce hazırlanmalıdır.
IX. Veri İşleyenin Doğrudan Sorumluluğu ve Kurul Cezalarına Karşı İdare Mahkemesi Yolu
7499 sayılı Kanun değişikliğinin Türk veri koruma hukukuna getirdiği en önemli yeniliklerden biri, veri işleyenlerin de doğrudan idari para cezası muhatabı haline gelmesidir. Eski kanun döneminde idari para cezalarının neredeyse tamamı yalnızca veri sorumlusuna kesilirken, yeni KVKK m. 18/2 hükmü m. 18/1-d kapsamındaki Standart Sözleşme bildirim yükümlülüğüne aykırılık halinde cezanın doğrudan veri sorumlusu veya veri işleyen gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri hakkında uygulanabileceğini hükme bağlamıştır.
Bu düzenleme özellikle Türkiye'de başka şirketlere bulut, çağrı merkezi, yazılım veya dijital pazarlama hizmeti sunan B2B ajanslar ve teknoloji sağlayıcıları açısından kritik bir sorumluluk doğurmaktadır. Veri işleyen şirket, müşterisinden aldığı verileri yurt dışındaki sunuculara veya alt yüklenicilere Modül 3 Standart Sözleşmesi olmaksızın yahut 5 iş günü bildirimi yapmadan aktardığında doğrudan 90.308 TL – 1.806.177 TL aralığındaki idari para cezasına muhatap olmaktadır.
Kurul tarafından kesilen tüm idari para cezalarına karşı yargı yolu açıktır. 7499 sayılı Kanun ile değişen KVKK m. 18/3 uyarınca, Kurulun verdiği idari yaptırım kararlarına karşı sulh ceza hakimliği yerine doğrudan İdare Mahkemelerinde iptal davası açılması esası getirilmiştir. Tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde (2577 sayılı İYUK m. 7) yetkili İdare Mahkemesinde yürütmenin durdurulması talepli iptal davası açılarak teknik/hukuki savunmalar sunulabilmektedir.
X. Pratik Uygulama: Standart Sözleşme (SCC) Uyum Protokolü ve Bildirim Üst Yazısı Taslağı
Yurt dışı bulut veya SaaS sağlayıcısıyla Standart Sözleşme (Modül 2) imzalayan bir Türk şirketinin hem iç sorumluluk paylaşımını belgelemek hem de standartsozlesme.kvkk.gov.tr bildirimine esas teşkil etmek üzere düzenleyeceği uyum protokolü ve bildirim beyanı taslağı aşağıdadır:
KVKK M. 9 STANDART SÖZLEŞME UYUM EK PROTOKOLÜ VE BİLDİRİM BEYANI TASLAĞI
KİŞİSEL VERİLERİ KORUMA KURUMU BAŞKANLIĞI'NA
(6698 Sayılı KVKK m. 9/5 Kapsamında 5 İş Günü Standart Sözleşme Bildirimi)
1. Taraflar ve Modül Seçimi: Veri Aktaran sıfatıyla Türkiye'de yerleşik [Türk Şirket Unvanı, MERSİS No] (Veri Sorumlusu) ile Veri Alan sıfatıyla [Ülke] mukimi [Yabancı Bulut/SaaS Sağlayıcısı Unvanı] (Veri İşleyen) arasında; 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 9. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca Kurum tarafından ilan edilen "Veri Sorumlusundan Veri İşleyene Aktarıma İlişkin Standart Sözleşme (Modül 2)" ../../2026 tarihinde tarafların yetkili temsilcilerince eksiksiz imzalanmıştır.
2. Değiştirilemezlik ve Türkçe Metin Beyanı: İmzalanan Standart Sözleşme metninin gövde hükümleri üzerinde Kişisel Verileri Koruma Kurulunca yayımlanan resmi şablona oranla hiçbir değişiklik, eksiltme veya kısıtlama yapılmamıştır. Sözleşmenin Türkçe metni ile birlikte tarafların yetki ve imza sirküleri belgeleri (ve varsa noter onaylı tercümeleri) ekte sunulmaktadır.
3. Veri Kategorileri ve Teknik Tedbirler: Aktarım konusu veriler Ek-1'de sayılan kimlik, iletişim, müşteri işlem ve işlem güvenliği log verileriyle sınırlı olup; veriler aktarım sırasında TLS 1.3 ve depolama aşamasında AES-256 standartlarıyla şifrelenmektedir. Alt veri işleyen listesi Ek-2'de beyan edilmiş olup Veri Alan'ın yapacağı tüm alt aktarımlarda Modül 3 güvencelerinin sağlanması zorunludur.
4. 5 İş Günü Bildirim Taahhüdü ve Süre Tespiti: Sözleşmedeki son imza tarihi ../../2026 olup, işbu bildirim KVKK m. 9/5 uyarınca kanuni 5 iş günlük süre dolmadan ../../2026 tarihinde Standart Sözleşme Bildirim Modülü üzerinden Kurum kayıtlarına intikal ettirilmiştir.
Veri Sorumlusu Şirket Yetkilisi / Vekili
[Adı Soyadı, İmza / Kaşe]
XI. E-Ticaret ve Kurumsal Şirketler İçin Yurt Dışı Aktarım Uyum Kontrol Listesi
Şirketlerin 2026 yılı KVKK denetimlerinde idari para cezası riskiyle karşılaşmaması için tüm yurt dışı yazılım ve bulut entegrasyonlarını şu kontrol listesiyle gözden geçirmesi gerekir:
- Tüm Yurt Dışı Veri Çıkışlarının Envantere İşlenmesi: ERP, CRM, e-posta, İK, çerez/analitik araçları ve yedekleme sunucularının fiziksel sunucu lokasyonları ve destek erişim ülkeleri tespit edilmelidir.
- Doğru SCC Modülünün Belirlenmesi: Şirketin veri sorumlusu mu yoksa başka bir kurum adına veri işleyen mi olduğu netleştirilerek Modül 1, 2, 3 veya 4 arasından doğru şablon seçilmelidir.
- Yetki Belgeleri ve Tercüme Ön Hazırlığı: Yabancı sağlayıcıdan alınacak imza yetki belgeleri (ticaret sicil/imza beyanı) ve gerekliyse noter tasdikli Türkçe tercüme, sözleşme imzalanmadan önce temin edilmelidir.
- 5 İş Günü Alarmı Kurulması: Son imza atıldığı anda hukuk/uyum birimi
standartsozlesme.kvkk.gov.trmodülü üzerinden 5 iş günü içinde yüklemeyi tamamlamalı ve sistem alındısını arşivlemelidir. - Aydınlatma Metinleri ve Çerez Politikalarının Güncellenmesi: Aydınlatma metinlerindeki "yurt dışına aktarımın hukuki sebebi" bölümü eski açık rıza kalıplarından arındırılarak yeni KVKK m. 9/4 uygun güvence (Standart Sözleşme) referansına göre revize edilmelidir.
Özellikle yoğun reklam pikseli ve analiz çerezi (Google Analytics, Meta Pixel vb.) kullanan e-ticaret sitelerinin, kullanıcıların çerez tercih yönetim sistemlerini (CMP) KVKK rehberlerine uygun şekilde yeniden yapılandırması ve yurt dışı aktarım hukuki sebeplerini çerez politikasında şeffaf biçimde göstermesi gerekir.
Standart Sözleşme imzalamaktan kaçınan küçük niş SaaS sağlayıcıları yerine, KVKK uyumlu veri işleme şartlarını sağlayan veya Türkiye içinde barındırma seçeneği sunan sağlayıcıların tedarik süreçlerinde tercih edilmesi kurumsal uyum maliyetini ciddi ölçüde düşürecektir.
XII. Sonuç
7499 sayılı Kanun ile şekillenen yeni KVKK m. 9 rejimi, Türk şirketlerinin küresel bulut ve yazılım hizmetlerini kullanırken hukuki öngörülebilirlik kazanmasını sağlarken aynı zamanda sıkı bir şekil ve süre disiplini getirmiştir. Bu çalışmada incelenen başlıca sonuçlar şunlardır:
- Açık Rıza Genel Aktarım Aracı Değildir: AWS, Google Workspace, Microsoft 365, Shopify ve CRM gibi sürekli veri akışı yaratan sistemlerde açık rızaya dayanarak yurt dışına veri aktarmak artık hukuken geçerli değildir.
- Standart Sözleşme (SCC) Temel Çözümdür: Yeterlilik kararı bulunmadığı sürece tarafların rolüne göre belirlenen 4 modülden uygun olan Standart Sözleşme metni değiştirilmeden imzalanmalıdır.
- 5 İş Günü Bildirimi İhmal Edilmemelidir: İmzalanan her Standart Sözleşme 5 iş günü içinde KVKK portalına bildirilmelidir; aksi halde 2026 yılı itibarıyla 90.308 TL ile 1.806.177 TL arasında müstakil idari para cezası (m. 18/1-d) uygulanır.
- Veri İşleyenler de Doğrudan Sorumludur: Yeni düzenlemede bildirim ve uyum yaptırımları yalnızca veri sorumlularına değil, veri işleyen teknoloji ve hizmet şirketlerine de doğrudan kesilebilmektedir.
Şirketlerin veri envanterlerini ve tedarikçi sözleşmelerini yeni KVKK m. 9 ve Yönetmelik standartlarına uyarlaması, yüksek tutarlı idari para cezalarından ve İdare Mahkemesi ihtilaflarından korunmanın tek güvenli yoludur.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (7499 sayılı Kanunla Değişik m. 9 ve m. 18)
- Kişisel Verilerin Yurt Dışına Aktarılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (10.07.2024 RG)
- KVKK Standart Sözleşme Bildirim Modülü ve Resmi Şablonlar
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu (Yurt Dışı Aktarım Rehberi ve 2026 Ceza Tutarları)
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK m. 7 İptal Davası Süreleri)
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Veri İhlali Bildirimi: Süreç ve Yükümlülükler
KVKK kapsamında veri ihlali bildirimi nasıl yapılır? 72 saat kuralı, Kurul'a ve ilgili kişilere bildirim süreci,... -
KVKK Açık Rıza: Şartlar ve Örnekler
KVKK açık rıza nedir? Geçerlilik şartları, açık rıza formu örnekleri, sık yapılan hatalar ve Kurul kararları bu... -
GDPR vs KVKK: Data Protection Comparison
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ile Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) arasındaki... -
Çerez Politikası: KVKK Uyumlu Hazırlama
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve Kurul rehberleri ışığında, web siteleri için çerez politikası... -
Aydınlatma Metni Hazırlama Rehberi
KVKK kapsamında aydınlatma metni nasıl hazırlanır? Zorunlu unsurlar, örnekler, Kurul kararları ve sık yapılan hatalar...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Hayır, edilemez. 7499 sayılı Kanun ile değişen 6698 sayılı KVKK m. 9 uyarınca açık rıza artık sürekli ve düzenli yurt dışı aktarımlarında geçerli bir genel hukuki sebep değildir; açık rıza yalnızca KVKK m. 9/6 kapsamında arızi (tek seferlik ve süreklilik arz etmeyen) aktarımlarda istisnai olarak kullanılabilir. Amazon AWS, Google Workspace, Shopify veya CRM gibi sistemlere yapılan sürekli veri akışlarında mutlaka yeterlilik kararı veya Standart Sözleşme gibi uygun güvencelerden birinin sağlanması gerekir.
6698 sayılı KVKK m. 9/5 uyarınca taraflarca imzalanan Standart Sözleşmenin, son imzanın atıldığı tarihten itibaren en geç 5 iş günü içinde Kişisel Verileri Koruma Kurumuna bildirilmesi zorunludur. Bu 5 iş günlük hesaba hafta sonları ve resmi tatil günleri dahil edilmez. Bildirim, Kurumun standartsozlesme.kvkk.gov.tr adresindeki çevrimiçi Standart Sözleşme Bildirim Modülü üzerinden gerçekleştirilir.
7499 sayılı Kanun ile KVKK'nın 18. maddesine eklenen 18/1-d bendi uyarınca Standart Sözleşme bildirim yükümlülüğünü süresi içinde yerine getirmeyenler hakkında 2026 yılı için 90.308 TL alt sınır ve 1.806.177 TL üst sınır arasında idari para cezası öngörülmüştür. Ayrıca KVKK m. 18/2 gereğince bu ceza yalnızca veri sorumlularına değil, veri işleyen sıfatını taşıyan gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine de doğrudan uygulanabilmektedir.
Hayır, Kişisel Verilerin Yurt Dışına Aktarılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca Standart Sözleşmelerin ana metni müzakereye kapalıdır ve taraflarca değiştirilemez. Taraflar yalnızca sözleşmenin eklerinde yer alan veri kategorilerini, ilgili kişi gruplarını, aktarım amaçlarını ve alınan teknik-idari tedbirleri kendi süreçlerine göre doldurmalıdır. Metnin özünü değiştiren düzenlemeler yapılması halinde Standart Sözleşme geçersiz sayılır ve taahhütname izin sürecine tabi olur.
Evet, sayılır. 6698 sayılı KVKK bakımından Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışındaki her ülke (Avrupa Birliği ülkeleri dahil) yurt dışı niteliğindedir. Avrupa Birliği'nin kendi GDPR kuralları veya ABD Data Privacy Framework düzenlemeleri, Türkiye Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından ayrıca verilmiş bir yeterlilik kararı olmadıkça KVKK m. 9/1 kapsamında otomatik yeterlilik sağlamaz. Bu nedenle AB bölgesindeki sunuculara veri gönderilirken de Standart Sözleşme mekanizmasının kurulması zorunludur.
Türk şirketi müşteri ve çalışan verilerinin işleme amaçlarını belirleyen taraf olarak "veri sorumlusu", bulut veya e-ticaret altyapısını yalnızca teknik hizmet olarak sunan yabancı teknoloji sağlayıcısı ise "veri işleyen" konumundadır. Bu durumda taraflar arasında Modül 2 (Veri Sorumlusundan Veri İşleyene Aktarıma İlişkin Standart Sözleşme) imzalanmalıdır. Eğer yurt dışındaki başka bir bağımsız firmayla (örneğin yabancı distribütörle) veri paylaşılıyorsa Modül 1 (Veri Sorumlusundan Veri Sorumlusuna) tercih edilir.
Evet. Yönetmelik uyarınca Standart Sözleşme Türkçe olarak veya Türkçe metnin esas alınması kaydıyla çift dilli (örneğin Türkçe-İngilizce iki sütunlu) şekilde imzalanabilir. Eğer sözleşme yalnızca yabancı dilde düzenlenmişse, 5 iş günü içinde Standart Sözleşme Bildirim Modülüne yapılacak yükleme sırasında metnin noter onaylı Türkçe tercümesinin de sisteme eklenmesi zorunludur. Uyuşmazlık halinde Türkçe metin esas alınır.
7499 sayılı Kanun ile değişen 6698 sayılı KVKK m. 18/3 uyarınca Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından verilen tüm idari para cezalarına karşı yargı mercii sulh ceza hakimlikleri değil, İdare Mahkemeleridir. Hakkında idari para cezası uygulanan veri sorumlusu veya veri işleyen şirket, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7 uyarınca 60 gün içinde yetkili İdare Mahkemesinde yürütmenin durdurulması talepli iptal davası açabilir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.







