Özet
Kurumsal sunuculara, ERP sistemlerine ve veri tabanlarına yönelik fidye yazılımı (ransomware) ile siber sızıntı saldırıları, yalnızca teknik bir bilişim kesintisi olmayıp çok katmanlı idari, cezai ve özel hukuk yaptırımlarını tetikleyen ağır bir hukuki krizdir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) m. 12/5 ve Kurul'un 2019/10 sayılı ilke kararı uyarınca veri sorumlusu şirketler, ihlali öğrendikleri andan itibaren gecikmeksizin ve en geç 72 saat içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna (Kurul) ve makul sürede ilgili kişilere bildirimde bulunmak zorundadır. Veri güvenliği tedbiri eksikliği tespit edilen şirketlere 2026 yılı yeniden değerleme oranıyla KVKK m. 18/1-b kapsamında 256.357 TL ile 17.092.242 TL arasında idari para cezası uygulanabilmektedir. Ayrıca 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu kapsamında Siber Güvenlik Başkanlığı ve USOM koordinasyon süreçleri, 5237 sayılı TCK m. 243-244 ve m. 136 uyarınca Siber Suçlarla Mücadele başvuruları, fidye ödemenin mali/cezai riskleri ve B2B müşterilere karşı TBK m. 112 sözleşmesel sorumluluğu eşzamanlı yönetilmelidir.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Kurumsal Ağlara Yönelik Fidye Yazılımı (Ransomware) ve Çift Şantaj Saldırıları
Günümüzde ticari şirketlerin üretim hatları, muhasebe yazılımları, müşteri ilişkileri yönetimi (CRM) platformları ve insan kaynakları arşivleri tamamen dijital sunucular üzerinde tutulmaktadır. Bu dijital bağımlılığı hedef alan fidye yazılımı (ransomware) saldırıları, yalnızca sistem dosyalarını güçlü kriptografik algoritmalarla şifreleyerek şirketin operasyonunu kilitlemekle kalmamakta; modern "çift şantaj" (double extortion) tekniğiyle şirket ağındaki gizli müşteri, personel ve finansal verileri şifreleme öncesinde dışarı sızdırarak fidye ödenmemesi halinde dark web ortamında yayımlamakla tehdit etmektedir.
Saldırıya uğrayan şirket yönetimlerinin ilk saatlerde yaptığı en büyük hata, krizi yalnızca IT departmanının çözeceği teknik bir arıza olarak görüp hukuki bildirim ve delil muhafaza yükümlülüklerini ertelemektir. Oysa kişisel verilerin sızdırılması, silinmesi veya şifrelenerek şirket için dahi erişilemez hale gelmesi, kanuni olarak derhal işleyen sıkı bildirim saatlerini başlatmaktadır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için KVKK Uyum Süreci: Adım Adım Rehber başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Bu incelemede; KVKK ve Veri Güvenliği Hukuku, Bilişim Hukuku ve Ticaret ve Şirketler Hukuku perspektifinden fidye yazılımı saldırısı sonrası 72 saatlik KVKK bildirimi, 2026 yılı güncel idari para cezası sınırları, 7545 sayılı Kanun kapsamında USOM süreci, savcılık soruşturması ve ticari müşterilere karşı tazminat sorumluluğu ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.
II. KVKK m. 12/5 Kapsamında 72 Saatlik Veri İhlali Bildirim Yükümlülüğü ve Sürenin Başlangıcı
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun veri güvenliğine ilişkin yükümlülükleri düzenleyen 12. maddesi, veri sorumlusunu hem önleyici teknik ve idari tedbirleri almakla hem de gerçekleşen ihlalleri ivedilikle bildirmekle yükümlü tutmuştur.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m. 12/5: "İşlenen kişisel verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesi hâlinde, veri sorumlusu bu durumu en kısa sürede ilgilisine ve Kurula bildirir. Kurul, gerekmesi hâlinde bu durumu, kendi internet sitesinde ya da uygun göreceği başka bir yöntemle ilan edebilir."
Kanunda yer alan "en kısa sürede" ifadesi belirsizliği ortadan kaldırmak üzere Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 24.01.2019 tarihli ve 2019/10 sayılı Kararı ile somutlaştırılmıştır. Kurul kararına göre veri sorumlusu, veri ihlalini öğrendiği tarihten itibaren gecikmeksizin ve en geç 72 saat içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna bildirimde bulunmak zorundadır. Ayrıca hafta sonları, resmi tatiller veya şirketin iç teknik incelemesinin tamamlanmamış olması 72 saatlik süreyi durdurmaz.
Uygulamada en çok tartışılan nokta 72 saatlik sürenin ne zaman işlemeye başladığıdır. Kurul'un yerleşik kararlarına göre bu süre, IT ekibinin veya yönetimin sistemde olağandışı bir fidye notu, şifrelenmiş dosya uzantıları yahut yetkisiz veri erişim alarmı gördüğü —yani ihlalin gerçekleştiğine dair makul düzeyde kesinliğe (reasonable degree of certainty) ulaşıldığı— anda başlar. Şirketin sızıntının kesin hacmini belirlemek için haftalarca sürecek adli bilişim raporunu beklemesi, 72 saatlik bildirim yükümlülüğünün ihlali sayılır. İlk bildirim mevcut verilerle 72 saat içinde yapılmalı, inceleme ilerledikçe ek bilgiler Kurula peyderpey iletilmelidir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için İşyerinde Güvenlik Kamerası, Araç Takip (GPS), Parmak İzi / Yüz Tanıma (Biyometrik Veri) İle Mesai Takibi ve KVKK / Danıştay İptal Kararları başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
III. İlgili Kişilere Bildirim Usulü ve Sızıntı Olmadan Şifrelemenin İhlal Sayılması
Fidye yazılımı saldırılarına maruz kalan birçok şirket, "Saldırgan verileri dışarı kopyalamadı, yalnızca sunucudaki dosyalarımızı şifreledi ve elimizde yedek var" savunmasıyla KVKK bildirimi yapmaktan kaçınmaktadır. Oysa hem KVKK Kurulunun yerleşik uygulamaları hem de Avrupa Veri Koruma Kurulu (EDPB) rehberleri, bilgi güvenliğinin üç temel ayağını Gizlilik (Confidentiality), Bütünlük (Integrity) ve Erişilebilirlik (Availability) olarak tanımlar.
Bu bağlamda fidye yazılımının kişisel verileri şifreleyerek veri sorumlusunun erişimini geçici olarak dahi engellemesi veya veri bütünlüğünü bozması, tek başına bir erişilebilirlik ve bütünlük ihlali olarak veri ihlali bildirimine konu olabilmektedir. Saldırganın veriyi ele geçirip dışarı aktarmadığının teknik firewall/EDR loglarıyla tereddütsüz ispatlanabildiği ve temiz yedekten derhal geri dönüş sağlandığı hallerde dahi, durumun iç kayıt altına alınması ve veri sızıntısı şüphesi varsa bildirim yapılması zorunludur.
Veri ihlali Kurula bildirildikten sonra veri sorumlusu, ihlalden etkilenen kişilerin (müşteriler, çalışanlar, tedarikçi yetkilileri) tespit edilmesinin ardından makul olan en kısa süre içerisinde ilgili kişilere de doğrudan bildirim yapmak zorundadır. İlgili kişinin iletişim bilgisine (e-posta, SMS, telefon) ulaşılabiliyorsa doğrudan; ulaşılamıyorsa veri sorumlusunun kendi web sitesi üzerinden görünür bir duyuruyla bildirim yapılmalı ve bireylerin kimlik hırsızlığı/oltalama (phishing) risklerine karşı alabileceği koruyucu önlemler açıklanmalıdır.
IV. 2026 Yılı KVKK m. 18/1-b İdari Para Cezaları ve Kurul'un Teknik/İdari Tedbir Denetimi
KVKK Kuruluna veri ihlali bildirimi yapıldığında veya sızdırılan veriler ihbar üzerine Kurulun önüne geldiğinde, Kurul re'sen inceleme başlatarak şirketin saldırı öncesinde KVKK m. 12/1 uyarınca gerekli teknik ve idari tedbirleri alıp almadığını denetler. İhlalin dışarıdan gelen profesyonel bir siber saldırıdan kaynaklanması, veri sorumlusunu otomatik olarak sorumluluktan kurtarmaz; aksine Kurul her dosyada şifre politikalarını, çok faktörlü kimlik doğrulamayı (MFA), ağ segmentasyonunu, yama yönetimini ve çalışan eğitimlerini sorgular.
Veri güvenliği yükümlülüklerinin (KVKK m. 12/1 ve 72 saatlik m. 12/5 bildiriminin) yerine getirilmemesi halinde KVKK m. 18/1-b uyarınca uygulanan idari para cezaları, Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen %25,49 oranındaki yeniden değerleme oranı doğrultusunda 2026 yılı (1 Ocak – 31 Aralık 2026) için ciddi tutarlara yükselmiştir:
| İhlal Edilen Yükümlülük | Kanuni Dayanak (6698 s. KVKK) | 2026 Yılı Alt Sınırı (TL) | 2026 Yılı Üst Sınırı (TL) |
|---|---|---|---|
| Veri Güvenliği Yükümlülükleri ve İhlal Bildirimi Eksikliği | Madde 18/1-b (Madde 12) | 256.357 TL | 17.092.242 TL |
| Kurul Kararlarını Yerine Getirmeme | Madde 18/1-c (Madde 15) | 427.263 TL | 17.092.242 TL |
| Aydınlatma Yükümlülüğünün İhlali | Madde 18/1-a (Madde 10) | 85.437 TL | 1.709.200 TL |
| VERBİS Kayıt ve Bildirim Yükümlülüğüne Aykırılık | Madde 18/1-ç (Madde 16) | 341.809 TL | 17.092.242 TL |
Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 256.357 TL ile 17.092.242 TL arasındaki ceza miktarını belirlerken; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17/2 uyarınca ihlalin haksızlık muhtevasını, etkilenen kişi sayısını, özel nitelikli veri bulunup bulunmadığını, şirketin ekonomik büyüklüğünü ve en önemlisi veri sorumlusunun saldırı sonrası 72 saat içinde şeffaf bildirim yapıp yapmadığını dikkate almaktadır. Nitekim 72 saat içinde zamanında bildirim yapmayan ve ihlali gizleyen şirketlere üst sınıra yakın yaptırımlar uygulanırken, Kurul kararına karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesinde iptal davası (2577 sayılı İYUK m. 7) açılabilmektedir.
V. 7545 Sayılı Siber Güvenlik Kanunu Çerçevesinde USOM, Siber Güvenlik Başkanlığı ve SOME Süreci
Türkiye'de siber olaylara müdahale mimarisi, 19 Mart 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu ve bu Kanunla kurulan Siber Güvenlik Başkanlığı ile yeni ve bağlayıcı bir yasal zemine oturmuştur. Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi (USOM), Siber Güvenlik Başkanlığı bünyesinde ulusal siber tehditlerin tespiti, zararsızlaştırılması ve olay koordinasyonunun merkezi otoritesi olarak faaliyet göstermektedir.
7545 sayılı Kanun yalnızca kamu kurumlarını ve bankacılık/enerji/telekomünikasyon gibi kritik altyapı işletmecilerini değil, siber uzayda varlık gösteren ve veri işleyen tüm özel hukuk tüzel kişilerini de belirli bildirim ve iş birliği yükümlülükleri altına almaktadır. Kritik sektörlerde yer alan veya bünyesinde Sektörel/Kurumsal SOME (Siber Olaylara Müdahale Ekibi) bulunduran şirketler, fidye yazılımı veya ağ sızması tespit ettiğinde durumu gecikmeksizin ilgili sektörel SOME'ye ve USOM'a raporlamakla yükümlüdür.
USOM bildirimi hem şirketin siber olay anında teknik destek ve zararlı IP/hash engelleme koordinasyonu almasını sağlar hem de ileride açılacak idari ve hukuki soruşturmalarda şirketin "ihlal anında resmi siber otoritelerle derhal iş birliği yaptığına" dair güçlü bir basiretli tacir kanıtı sunar. Ayrıca 7545 sayılı Kanun kapsamında Başkanlık veya USOM tarafından talep edilen siber olay log kayıtlarının ve teknik verilerin zamanında ve eksiksiz sunulmaması ağır idari yaptırımlara bağlanmıştır.
VI. 5237 Sayılı TCK m. 243, m. 244 ve m. 136 Kapsamında Siber Suçlarla Mücadele Soruşturması
Fidye yazılımı saldırısı, şirket tüzel kişiliğine ve veri varlıklarına yönelik işlenmiş ağır bir bilişim suçudur. Şirket yönetimi yalnızca KVKK ve USOM süreçleriyle yetinmemeli, aynı zamanda vakit kaybetmeden Cumhuriyet Başsavcılığına (ve Emniyet/Jandarma Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüklerine) suç duyurusunda bulunmalıdır.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 244/2 ve m. 244/4: "(2) Bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren, var olan verileri başka bir yere gönderen kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(4) Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan fiillerin işlenmesi suretiyle kişinin kendisinin veya başkasının yararına haksız bir çıkar sağlamasının başka bir suç oluşturmaması hâlinde, iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur."
Ransomware saldırılarında fail, şirketin bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girip (TCK m. 243) sistemdeki verileri şifreleyerek erişilmez kılmakta (TCK m. 244/2), deşifre anahtarı karşılığında kripto para talep ederek haksız çıkar sağlamaya çalışmakta (TCK m. 244/4 ve şartları oluştuğunda TCK m. 107 şantaj suçu) ve çaldığı müşteri/personel kişisel verilerini yayımlamakla veya satmakla tehdit etmektedir (TCK m. 136 kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme ve yayma suçu).
Savcılık başvurusunun hemen yapılması iki açıdan hayati önem taşır: Birincisi, şüpheli yabancı IP adreslerine, komut-kontrol sunucularına ve kripto para cüzdan adreslerine ilişkin uluslararası adli yardımlaşma ve MASAK blokaj taleplerinin hızla başlatılmasıdır. İkincisi ise şirket hakkında B2B müşteriler veya KVKK Kurulunca yürütülecek denetimlerde şirketin fail değil suçun mağduru konumunda olduğunun resmi soruşturma dosyasıyla belgelenmesidir.
VII. Fidye Ödemenin Hukuki, Mali ve Ceza Hukuku Riskleri (MASAK ve Yaptırım Düzenlemeleri)
Sunucuları tamamen duran ve yedekleri de şifrelenmiş olan şirket yöneticileri, faaliyetin durma maliyetini gözeterek saldırganların talep ettiği Bitcoin/Monero fidyeyi ödemeyi bir çıkış yolu olarak görebilmektedir. Ancak Türk hukuku ve uluslararası uyum standartları bakımından fidye ödemek son derece ağır ikincil hukuki riskler doğurmaktadır.
Öncelikle fidye talep eden siber suç örgütlerinin bir bölümü uluslararası yaptırım listelerinde yer alan yapılarla veya terörizmin finansmanı kapsamındaki aktörlerle bağlantılı olabilmektedir. 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun (MASAK düzenlemeleri) ile 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun çerçevesinde, yaptırım kapsamındaki aktörlere doğrudan veya kripto para aracıları üzerinden varlık aktarımı yapılması ağır cezai ve idari sorumluluk doğurabilir.
Vergi ve şirketler hukuku bakımından da ödenen fidye tutarının muhasebeleştirilmesi ciddi bir problemdir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca faturası ve meşru ticari karşılığı olmayan bu tür yasadışı ödemeler kanunen kabul edilmeyen gider niteliğinde kalmakta ve yönetim kurulunun şirkete karşı özen borcu (TTK m. 369) kapsamında ortaklara karşı hesap verebilirliğini tartışmalı hale getirmektedir. Üstelik suç örgütüne fidye ödenmesi deşifre anahtarının verileceğinin veya çalınan verilerin gerçekten silineceğinin hiçbir hukuki teminatını sağlamaz.
VIII. B2B Müşterilere, İş Ortaklarına ve Çalışanlara Karşı Sözleşmesel ve Haksız Fiil Sorumluluğu
B2B yazılım, lojistik, sağlık veya dış ticaret alanlarında hizmet sunan bir şirket fidye yazılımı saldırısına uğradığında, yalnızca kendi verileri değil kurumsal müşterilerine ait ticari sırlar ve müşteri portföyleri de sızdırılabilir yahut SLA (Hizmet Seviyesi) kesintisi yaşanabilir. Bu durumda ticari sözleşmelerdeki gizlilik, veri işleyen sorumluluğu (KVKK m. 12/2) ve borca aykırılık (TBK m. 112) hükümleri gündeme gelir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 18/2 uyarınca her tacir ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek zorundadır. Yargıtay uygulamasında teknolojik açıdan bilinen olağan bir siber saldırı vektörü (örneğin VPN zafiyeti, yamasız sunucu veya MFA eksikliği sebebiyle gerçekleşen ransomware saldırısı), öngörülemez ve önlenemez bir mücbir sebep (force majeure) olarak kabul edilmemektedir. Şirketin siber saldırı karşısında sözleşmesel tazminattan kurtulabilmesi, gerekli tüm güncel güvenlik duvarı, yedekleme ve şifreleme tedbirlerini aldığı halde kusurunun bulunmadığını (TBK m. 112) ispatlamasına bağlıdır.
Ayrıca KVKK m. 12/2 gereğince veri işleyen sıfatıyla müşterisinin verilerini barındıran veya işleyen bir tedarikçi şirket, veri sorumlusuna (müşteri firmaya) karşı aldığı güvenlik tedbirlerinden müştereken sorumludur. Kurumsal sözleşmelerde yer alan siber ihlal bildirim sürelerine (örneğin 24 saat içinde müşteriye haber verme yükümlülüğüne) uyulmaması, haklı fesih ve cezai şart taleplerine zemin hazırlar.
IX. Olay Müdahalesi, Adli Bilişim Delil Muhafazası ve Yönetim Kurulu Sorumluluğu
Siber saldırı tespit edildiğinde yönetim ve IT birimlerinin refleksif olarak sunucuları kapatıp formatlayarak yedekten dönmesi, hem adli soruşturma hem de KVKK savunması bakımından hayati delilleri yok etmektedir. Şifrelenen sistemlerin RAM imajları, güvenlik duvarı (firewall) trafik logları, Active Directory oturum açma kayıtları ve fidye notu metinleri adli bilişim (forensics) standartlarına uygun biçimde hash özeti alınarak muhafaza edilmelidir.
Özellikle KVKK incelemelerinde "Veri dışarı sızdırıldı mı, yoksa yalnızca şifrelendi mi?" sorusuna kesin teknik yanıt verilebilmesi ancak ağ çıkış (egress) loglarının korunmasıyla mümkündür. Sızdırma (exfiltration) gerçekleşmediğinin teknik raporla ispatlanması, ilgili kişilere yapılacak bildirim kapsamını daraltabileceği gibi Kurulun idari para cezası takdirinde de önemli bir hafifletici unsur oluşturur.
Öte yandan 6102 sayılı TTK m. 369 uyarınca anonim şirket yönetim kurulu üyeleri (ve TTK m. 626 uyarınca limited şirket müdürleri) görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmekle yükümlüdür. Siber güvenlik bütçesi taleplerinin reddedilmesi, kritik yedekleme eksikliği veya bilinen yazılım açıklarının kapatılmaması halinde şirketin uğradığı idari para cezaları ve ticari tazminatlar nedeniyle yöneticilerin hukuki sorumluluğu gündeme gelebilir.
X. Pratik Uygulama: KVKK Veri İhlali Bildirimi ve Savcılık / USOM Suç Duyurusu Taslağı
Siber saldırı sonrasında ilk 72 saat içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna yapılacak veri ihlali ön bildiriminde ve Cumhuriyet Başsavcılığına sunulacak suç duyurusunda yer alması gereken zorunlu hukuki unsurları içeren taslak aşağıdadır:
SUÇ DUYURUSU VE İHLAL BİLDİRİM TASLAĞI — BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR
[İL] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'NA
(Siber Suçlar Soruşturma Bürosu'na Gönderilmek Üzere)
| MÜŞTEKİ | : [Mağdur Şirket Unvanı, MERSİS No, Adresi] |
| VEKİLİ | : Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi] |
| ŞÜPHELİ | : Kimliği Meçhul Siber Saldırgan(lar) (Loglardaki IP / Cüzdan Adresleri Ektedir) |
| SUÇ KONUSU | : 5237 sayılı TCK m. 243 (Bilişim Sistemine Girme), m. 244/2-4 (Verileri Erişilmez Kılma ve Haksız Çıkar Sağlama), m. 136 (Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Ele Geçirme) ve m. 107 (Şantaj) suçları hakkında soruşturma başlatılması ve delil muhafaza talebidir. |
AÇIKLAMALAR VE TEKNİK TESPİTLER :
1. Müvekkil şirketin [Merkez Adresi] lokasyonundaki sunucu altyapısına ../../2026 tarihinde saat [Saat] sularında dış kaynaklı yetkisiz erişim sağlanarak fidye yazılımı (ransomware) çalıştırılmıştır. Saldırı sonucunda ticari operasyon veri tabanları ile çalışan ve müşteri kayıtlarının yer aldığı dizinler şifrelenmiş ve masaüstüne kripto para cüzdan adresi içeren fidye notu bırakılmıştır (Ek-1: Fidye Notu ve Ekran Görüntüleri).
2. Müvekkil şirket tarafından sistemler derhal ağdan izole edilmiş, şifrelenen sunucuların adli bilişim imajları ve güvenlik duvarı log kayıtları SHA-256 doğrulamasıyla mühürlenerek muhafaza altına alınmıştır (Ek-2: Log Özeti ve Şüpheli IP Kayıtları). Ayrıca olay hakkında 7545 sayılı Kanun kapsamında USOM'a teknik olay bildirimi yapılmış ve 6698 sayılı KVKK m. 12/5 uyarınca 72 saatlik süre dolmadan Kişisel Verileri Koruma Kuruluna Veri İhlali Bildirim Modülü üzerinden ön başvuru gerçekleştirilmiştir.
3. Saldırganların belirttiği [Kripto Cüzdan Adresi] ve [Saldırgan E-posta / Tor Adresi] üzerinden yürütülen şantaj faaliyetinin tespiti, uluslararası IP ve blokzincir takibinin yapılması, suç delillerinin (CMK m. 134) tespiti ile şüphelilerin cezalandırılması amacıyla kamu davası açılması talep olunur.
SONUÇ VE İSTEM :
Yukarıda arz edilen nedenlerle; TCK m. 243, 244/2-4, 136 ve 107 uyarınca ivedilikle soruşturma başlatılmasına, teknik log kayıtları üzerinde Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü incelemesi yaptırılmasına ve müvekkil şirketin mağduriyetinin giderilmesine yönelik yasal işlemlerin ikmalini vekaleten talep ederiz.
Müşteki Vekili
Av. [Adı Soyadı]
XI. Ransomware Saldırısının İlk 72 Saati İçin Şirket Acil Eylem Kontrol Listesi
Fidye yazılımı saldırısı tespit edildiği andan itibaren 72 saatlik yasal bildirim penceresi kapanmadan şirketin hukuk, uyum ve bilgi teknolojileri birimlerinin eşgüdüm içinde tamamlaması gereken adımlar şunlardır:
- 0-4. Saat — İzolasyon ve Delil Koruma: Etkilenen sunucular internetten izole edilir ancak güçleri kesilmeden RAM ve disk adli bilişim imajları alınır; kesinlikle formatlama yapılmaz.
- 4-24. Saat — Hukuk ve Siber Müdahale Masasının Kurulması: Öğrenme zamanı tutanakla sabitlenir; B2B müşteri sözleşmelerindeki bildirim saatleri ve siber sigorta poliçesi ihbar süreleri (genellikle 24-48 saat) kontrol edilir.
- 24-48. Saat — USOM ve Cumhuriyet Başsavcılığı Başvuruları: 7545 sayılı Kanun kapsamında USOM / sektörel SOME bildirimi ile Cumhuriyet Başsavcılığına TCK m. 243-244 suç duyurusu tamamlanır.
- 48-72. Saat — KVKK Veri İhlali Bildirimi (Zorunlu): Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun çevrimiçi ihlal bildirim portalından mevcut verilerle 72 saatlik bildirim gönderilir; eksik tespitler için "ek bildirim" yapılacağı şerh düşülür.
- 72. Saat Sonrası — İlgili Kişilere Duyuru ve İyileştirme: Etkilenen gerçek kişilere makul sürede bildirim yapılır; MFA, ağ segmentasyonu ve çevrimdışı (immutable) yedekleme tedbirleri devreye alınarak Kurul'a nihai rapor sunulur.
Bu kriz yönetim planının saldırı öncesinde tatbikatlarla test edilmesi ve şirket içi bir Veri İhlali Müdahale Prosedürüne bağlanması, kriz anındaki panik kaynaklı usul hatalarını önler.
Özellikle B2B veri işleyen statüsündeki teknoloji ve lojistik şirketlerinin, kendi müşterileri adına işledikleri verilerde 72 saat dolmadan doğrudan ana veri sorumlusu müşteriyi bilgilendirmesi sözleşmesel yükümlülüklerin ihlalini engeller.
XII. Sonuç
Şirketlere yönelik fidye yazılımı ve siber sızıntı saldırıları sonrasında uygulanacak hukuki süreçler, teknik kurtarma çalışmaları kadar hızlı ve disiplinli yürütülmek zorundadır. Makalede ortaya konulan başlıca sonuçlar şunlardır:
- 72 Saatlik Süre Kesindir: KVKK m. 12/5 ve 2019/10 sayılı Kurul kararı gereğince ihlalin öğrenilmesinden itibaren en geç 72 saat içinde Kurul'a bildirim yapılmalı; tam raporun tamamlanması gerekçesiyle süre geçirilmemelidir.
- 2026 Cezaları Ağırlaşmıştır: Veri güvenliği ve ihlal bildirimi yükümlülüğüne aykırılık halinde KVKK m. 18/1-b kapsamında 256.357 TL ile 17.092.242 TL arasında idari para cezası riski bulunmaktadır.
- 7545 Sayılı Kanun ve TCK Koordinasyonu Esastır: USOM / Siber Güvenlik Başkanlığı bildirimi ve TCK m. 243, 244 ve 136 uyarınca yapılacak savcılık suç duyurusu şirketin mağduriyetini ve özen yükümlülüğünü belgelemektedir.
- Fidye Ödemek Çözüm Değildir: Fidye ödemesi yaptırım, MASAK ve vergisel riskler doğurduğu gibi yasal veri ihlali bildirim zorunluluğunu da ortadan kaldırmaz.
Kurumların siber saldırı öncesinde çok faktörlü kimlik doğrulama, değiştirilemez yedekleme ve güncel olay müdahale prosedürleriyle donatılması, hem veri kaybını hem de milyonlarca liralık idari ve ticari sorumluluğu önlemenin en etkili yoludur.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK m. 12, m. 18 İdari Para Cezaları)
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu (2019/10 Sayılı Veri İhlali Bildirim İlke Kararı ve 2026 Ceza Tutarları)
- 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu ve USOM / Siber Güvenlik Başkanlığı Düzenlemeleri
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK m. 107, m. 136, m. 243, m. 244 Bilişim Suçları)
- Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi (USOM) ve Siber Güvenlik Başkanlığı Portalı
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
KVKK Açık Rıza: Şartlar ve Örnekler
KVKK açık rıza nedir? Geçerlilik şartları, açık rıza formu örnekleri, sık yapılan hatalar ve Kurul kararları bu... -
GDPR vs KVKK: Data Protection Comparison
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ile Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) arasındaki... -
Çerez Politikası: KVKK Uyumlu Hazırlama
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve Kurul rehberleri ışığında, web siteleri için çerez politikası... -
Aydınlatma Metni Hazırlama Rehberi
KVKK kapsamında aydınlatma metni nasıl hazırlanır? Zorunlu unsurlar, örnekler, Kurul kararları ve sık yapılan hatalar... -
VERBİS Kaydı: Başvuru Süreci ve Gereklilikler
VERBİS kaydı nasıl yapılır? 6698 sayılı KVKK kapsamında sicile kayıt yükümlülüğü, istisna halleri, irtibat kişisi...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
6698 sayılı KVKK m. 12/5 ve Kurulun 2019/10 sayılı Kararı uyarınca 72 saatlik bildirim süresi, veri sorumlusunun ihlalin gerçekleştiğine dair makul düzeyde kesinliğe ulaştığı, yani ihlali öğrendiği anda başlar. Hafta sonu veya resmi tatil günleri bu süreyi durdurmadığı gibi, ayrıntılı adli bilişim raporunun tamamlanması beklenerek sürenin aşılması hukuka aykırı kabul edilir. Şirket ilk 72 saat içinde mevcut bulgularla Kurula ön bildirimde bulunup, inceleme derinleştikçe ek bildirim göndermelidir.
Evet, bildirim değerlendirmesi mutlaka yapılmalıdır. KVKK uygulaması veri güvenliğini gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik boyutlarıyla birlikte ele alır; fidye yazılımı ile verilerin şifrelenerek şirket için erişilemez kılınması bir erişilebilirlik ihlalidir. Saldırganın verileri dışarı aktarmadığı güvenlik duvarı kayıtlarıyla kesin biçimde kanıtlanamıyorsa veya veriye erişimde ciddi aksaklık doğmuşsa Kurula veri ihlali bildirimi yapılması gerekir.
6698 sayılı KVKK m. 18/1-b kapsamında veri güvenliği tedbirlerini almama ve ihlal bildirim yükümlülüğüne aykırı davranma nedeniyle uygulanan idari para cezaları 2026 yılı için 256.357 TL alt sınır ile 17.092.242 TL üst sınır arasında belirlenmiştir. Kurul cezayı takdir ederken ihlalden etkilenen kişi sayısını, özel nitelikli veri bulunup bulunmadığını, şirketin ekonomik büyüklüğünü ve 72 saatlik bildirim süresine uyulup uyulmadığını göz önünde bulundurur. Kesilen idari para cezasına karşı 60 gün içinde İdare Mahkemesinde iptal davası açılabilir.
19 Mart 2025 tarihinde yürürlüğe giren 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu uyarınca kritik altyapı işletmecileri ile Sektörel/Kurumsal SOME yükümlülüğüne tabi kuruluşlar tespit ettikleri siber saldırı ve zafiyetleri gecikmeksizin Siber Güvenlik Başkanlığı ve USOM koordinasyonuna bildirmek zorundadır. Diğer özel şirketler bakımından da USOM'a yapılan teknik olay bildirimi, hem teknik müdahale ve zararlı adres engellemesi sağlar hem de basiretli tacir yükümlülüğünün yerine getirildiğini ispatlar.
Türk hukukunda mağdurun fidye ödemesini doğrudan cezalandıran genel bir hüküm bulunmasa da, ödeme yapılan aktörlerin uluslararası yaptırım listelerinde veya terörizmin finansmanı kapsamında olması halinde 5549 ve 6415 sayılı Kanunlar çerçevesinde ağır cezai ve MASAK yaptırımı riski doğar. Ayrıca faturası olmayan bu tür ödemeler vergisel açıdan gider yazılamaz ve yöneticilerin TTK m. 369 özen borcu kapsamında sorumluluğunu gündeme getirebilir. Üstelik fidye ödenmesi KVKK 72 saatlik bildirim yükümlülüğünü de ortadan kaldırmaz.
Saldırganlar hakkında 5237 sayılı TCK m. 243 (bilişim sistemine hukuka aykırı girme), TCK m. 244/2 ve m. 244/4 (bilişim sistemindeki verileri şifreleyerek erişilmez kılma ve haksız çıkar sağlama), veri sızdırılıp yayılmakla tehdit ediliyorsa TCK m. 136 (kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme/yayma) ve TCK m. 107 (şantaj) maddeleri uyarınca Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmalıdır. Başvuru dilekçesine saldırganın IP kayıtları, fidye notu ve kripto para cüzdan adresleri eklenmelidir.
Kural olarak hayır; sözleşmede siber saldırının mücbir sebep olduğu açıkça kararlaştırılmamışsa ve şirket yeterli güvenlik duvarı, MFA ve yama tedbirlerini almamışsa mücbir sebep savunması kabul edilmez. 6102 sayılı TTK m. 18/2 uyarınca tacirlerin basiretli iş adamı gibi öngörülü davranma ve güncel siber güvenlik önlemlerini alma yükümlülüğü vardır. Bu nedenle şirket, veri kaybı veya hizmet kesintisi nedeniyle uğranılan zararlarda 6098 sayılı TBK m. 112 kapsamında kusursuz olduğunu teknik raporlarla ispatlayamadığı takdirde tazminatla karşılaşabilir.
Şifrelenmiş sunucuların doğrudan formatlanması, saldırganın sisteme hangi açıktan girdiğini, hangi dosyaların dışarı sızdırıldığını ve hangi IP adresleriyle iletişim kurduğunu gösteren adli bilişim delillerini geri dönülmez biçimde yok eder. Delillerin yok edilmesi hem CMK kapsamındaki savcılık soruşturmasının sonuçsuz kalmasına hem de KVKK Kuruluna veri sızıntısı yaşanmadığının ispatlanamamasına neden olur. Kurtarma işleminden önce mutlaka etkilenen sistemlerin adli imajları (disk ve bellek kopyaları) alınmalıdır.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.







