Işıkoğlu Partners Avukatlık ve Danışmanlık
IŞIKOĞLU
PARTNERS
Avukatlık & Danışmanlık
25+
Uzmanlık Alanı
%100
Kesintisiz İletişim & Hizmet
%100
Şeffaflık
3
Avukat

Değerlerimiz

Öncü İlkelerimiz & Değerlerimiz
01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Avukatlarımız

Hukuki Görüşler & Makaleler

Tüm Makaleleri Gör →

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Hukuk Kütüphanesi ve Adalet Heykeli
Biz Kimiz?

Genç, dinamik ve yenilikçi ekibimizle; geleneksel hukuk alanlarındaki uzmanlığımızı çağımızın dijital ve modern ihtiyaçlarıyla birleştiriyoruz.

Biz, tamamen genç ve dinamik bir ekip olarak kurduğumuz hukuk ofisimizde; enerjimizi, günceli yakalama becerimizi ve yenilikçi bakış açımızı müvekkillerimize en iyi şekilde yansıtmayı hedefliyoruz.

Hukukun temel taşlarını oluşturan Ticaret ve Şirketler Hukuku, Ceza Hukuku, İcra Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Miras Hukuku, Medeni Hukuk ve İş Hukuku gibi klasik alanlarda sağlam bir bilgi birikimi ve disiplinli bir çalışma anlayışına sahibiz. Bu alanlarda müvekkillerimize güven veren, köklü ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsiyoruz.

Ancak bununla yetinmiyor, çağın hızla değişen ihtiyaçlarına da aynı kararlılıkla yanıt veriyoruz. Teknolojinin, girişimciliğin ve dijital dünyanın hayatın merkezine oturduğu günümüzde; E-Ticaret Hukuku, KVKK & Veri Koruma Hukuku, Bilişim Hukuku, Startup ve Yatırım Hukuku, Kripto & Fintech Hukuku, Dijital Medya ve İnfluencer Hukuku, Oyun ve E-Spor Hukuku, Yapay Zekâ ve Teknoloji Hukuku gibi modern hukuk alanlarında da yenilikçi çözümler sunuyoruz.

Gençliğimizden aldığımız dinamizm ve teknolojiye olan hâkimiyetimiz sayesinde, geleneksel hukuk disiplinlerini modern dünyanın ihtiyaçlarıyla birleştiriyor; müvekkillerimizin karşılaşabileceği her türlü soruna yaratıcı, hızlı ve etkili hukuki çözümler üretiyoruz.

Bizim için hukuk yalnızca mevcut sorunları çözmek değil, aynı zamanda müvekkillerimizin gelecek planlarını güvenle şekillendirebilmeleri için önleyici ve yol gösterici bir güçtür. Bu nedenle hedefimiz, müvekkillerimizin yalnızca hukuki süreçlerini yönetmek değil; aynı zamanda yeni çağın sunduğu fırsatları en güvenli ve en verimli şekilde değerlendirmelerine yardımcı olmaktır.

Avukatlarımız

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Faaliyet Alanlarımız

Işıkoğlu Hukuk, ticari şirketlerden teknoloji girişimlerine, fikri mülkiyetten kripto & fintech hukuku ve yapay zeka odaklı danışmanlığa kadar geniş yelpazede uzman hukuk hizmeti sunar. Müvekkil odaklı yaklaşımımız, üstün dürüstlük ve şeffaflık ilkeleriyle her zaman kesintisiz iletişim sağlar.

01
-

Işıkoğlu Partners

Bu uzmanlık alanındaki sözleşme, uyum ve uyuşmazlık süreçleriniz için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp'tan Sorun İletişim Formu ile Yazın →

Diğer Uzmanlık Alanları

Bu Alandaki Makalelerimiz

Ekibimiz

Geleneksel hukuk disiplinlerindeki sağlam birikimini çağımızın dijital, finansal ve teknolojik ihtiyaçlarıyla birleştiren; müvekkil odaklı temsil, şeffaf iletişim ve titiz dosya takibi ilkeleriyle çalışan avukat kadromuz.

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Avukat

İletişim

E-Posta: iletisim@isikoglupartners.com
Telefon: +90 531 869 3827
WhatsApp'tan Sorun
AVUKAT
-

Deneyim & Pratik

    Çalışma Alanları

      Konu Başlıkları
      Toplam 1.095 Hukuki Makale & Rehber
      Yükleniyor...

      Patent ve Faydalı Model Hakkına Tecavüz Davası (SMK m. 141), Eşdeğerler Doktrini ve Hükümsüzlük Savunması

      6769 sayılı SMK m. 141 patent ve faydalı model hakkına tecavüz davası, SMK m. 89/5 eşdeğerler doktrini (üçlü test), SMK m. 138 hükümsüzlük karşı davası ve önceden kullanım (SMK m. 87) savunması — kapsamlı hukuki rehber.

      Fikri Mülkiyet Hukuku Yazar: Av. Celil Işık Okuma Süresi: 12 dk (2464 kelime) Son Güncelleme: 2026-11-13

      Özet

      Sanayi, makine, ilaç ve yazılım destekli teknik buluşlarda hak korumasının merkezini oluşturan 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m. 141 patent ve faydalı model hakkına tecavüz davaları; doğrudan ve dolaylı tecavüz fiilleri (SMK m. 86), koruma kapsamının istemler çerçevesinde yorumu ve SMK m. 89/5 eşdeğerler doktrini (aynı işlev–aynı yol–aynı sonuç üçlü testi ile tescil dosyası geçmişiyle sınırlama ilkesi), davalının en etkili savunmaları olan SMK m. 138 hükümsüzlük karşı davası (yenilik ve buluş basamağı yokluğu), serbest tekniğin bilinen durumu savunması, önceki kullanım hakkı (SMK m. 87), Bolar istisnası (SMK m. 85/3-c) ve çoklu uzman bilirkişi incelemesi ile ihtiyati tedbir stratejileri — kapsamlı hukuki inceleme.

      Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.


      I. Giriş — Endüstriyel Rekabetin Zirvesi: Patent ve Faydalı Model Uyuşmazlıkları

      Üretim teknolojilerinde ve Ar-Ge yatırımlarında rekabet kızıştıkça, bir rakibin piyasaya sürdüğü yenilikçi ürünün veya üretim yönteminin patenti yahut faydalı modeli ihlal edip etmediği sorusu şirketlerin ticari varlığını doğrudan etkileyen yüksek tutarlı davalara konu olmaktadır. Özellikle makine imalatı, otomotiv yan sanayi, medikal cihazlar, kimya ve ambalaj sektörlerinde açılan patent tecavüzü davalarında, verilecek bir ihtiyati tedbir kararı fabrikanın üretim hattını durdurabilmekte, gümrüklerde ihracatı kilitleyebilmektedir.

      Buna karşılık Türkiye'de tescil edilen bazı faydalı modellerin ve patentlerin aslında yıllardır dünya literatüründe veya kataloglarda yer alan teknik çözümlerden oluştuğu da sıkça görülmektedir. Dolayısıyla hem tecavüzü ileri süren hak sahibinin hem de itham edilen üreticinin Fikri Mülkiyet Hukuku ve Uluslararası Sınai Haklar kurallarını teknik mühendislik analiziyle birleştirmesi zorunludur. Tescil ve başvuru koşulları için ayrıca Patent Başvurusu: Kapsamlı Rehber başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.


      II. SMK m. 141 Kapsamında Doğrudan ve Dolaylı (SMK m. 86) Patent Tecavüzü Fiilleri

      6769 sayılı SMK m. 141, patent veya faydalı model hakkına tecavüz sayılan fiilleri açık biçimde sıralamıştır. Buna göre hak sahibinin izni olmaksızın korumalı ürünü üretmek, satmak, kullanmak, ithal etmek veya bu amaçlarla ticari olarak elde bulundurmak doğrudan tecavüz oluşturur. Korumanın konusu bir üretim usulü (yöntemi) ise, yalnızca o usulün izinsiz kullanılması değil, bu usulle doğrudan elde edilen ürünlerin piyasaya sürülmesi veya ithal edilmesi de SMK m. 85 ve m. 141 uyarınca tecavüz kapsamındadır.

      6769 sayılı SMK m. 86 ve m. 141 Çerçevesi (Doğrudan ve Dolaylı Tecavüz Sınırları):
      Patent veya faydalı model koruması, yalnızca tüm istem unsurlarını birleştiren nihai ürünü değil; SMK m. 86 kapsamında buluşun esaslı bir unsuruna ilişkin parçaların veya araçların, buluşu yetkisiz biçimde uygulayacağını bildiği veya bilmesi gerektiği üçüncü kişilere Türkiye'de sunulmasını (dolaylı tecavüzü) da yasaklar. Öte yandan SMK m. 141, lisans sözleşmesiyle verilen hakların izinsiz genişletilmesini ve hakka tecavüz yoluyla elde edilmiş ürünlerin ticari dolaşımını da yaptırıma bağlar.

      Önemli bir usul kuralı olarak, patent veya faydalı model hakkına tecavüz fiilleri bakımından 2017 tarihli 6769 sayılı SMK ile cezai yaptırım (hapis cezası) kaldırılmıştır! Marka hakkına tecavüzden (SMK m. 30) farklı olarak, patent ve faydalı model ihlallerinde ceza davası ve savcılık baskını söz konusu değildir; tüm ihtilaflar Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerinde (FSHHM) açılan hukuk davalarıyla çözülür. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Markanın 5 Yıl Kullanılmaması Nedeniyle TÜRKPATENT İdari İptal Süreci (SMK m. 26) ve Hükümsüzlük Davaları başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.


      III. Koruma Kapsamı (SMK m. 89) ve Eşdeğerler Doktrini (SMK m. 89/5) Üçlü Testi

      Patent davalarındaki en kritik teknik analiz, patent belgesinin koruma kapsamının belirlenmesidir. SMK m. 89 uyarınca koruma kapsamı esas olarak istemler (claims) ile belirlenir; tarifname ve teknik resimler istemlerin yorumlanmasında yardımcı olarak kullanılır. Rakip üreticiler nadiren patent istemlerindeki her unsuru kelimesi kelimesine (lafzi olarak) kopyalar; çoğunlukla bir vidayı perçinle, bir mekanik yayı pnömatik pistonla veya bir malzemeyi benzer alaşımla değiştirerek patentin etrafından dolaşmaya çalışır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Tanınmış Marka Koruması (SMK m. 6/4-5), Kötüniyetli Marka Tescili ve TÜRKPATENT YİDK Karar İptali Davası başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      İşte bu noktada SMK m. 89/5 Eşdeğerler Doktrini devreye girer:

      6769 sayılı SMK m. 89/5 Çerçevesi (Eşdeğerler Doktrini ve Üçlü Test):
      Kanun hükmü gereğince koruma kapsamı belirlenirken, tecavüzün ileri sürüldüğü tarihte istemlerde yazılı unsurlara eşdeğer nitelikteki unsurlar da koruma dahiline alınır. Bir unsurun eşdeğer sayılabilmesi için teknik bilirkişi heyeti şu üç soruya birlikte olumlu yanıt vermelidir: Rakip ürün unsuru, patentteki unsurla temelde (1) aynı işlevi görüyor mu, bu işlevi (2) aynı yolla (aynı çalışma prensibiyle) gerçekleştiriyor mu ve (3) aynı sonucu doğuruyor mu?

      Ancak eşdeğerler doktrini sınırsız değildir! İki güçlü hukuki fren mekanizması eşdeğerlik iddiasını sınırlar: Birincisi "Tüm Unsurlar Kuralı" (All Elements Rule) uyarınca, eşdeğerlik her bir istem unsuru bazında aranır; patent istemindeki zorunlu bir unsur rakip üründe hiçbir eşdeğeri olmadan tamamen çıkarılmışsa tecavüz oluşmaz. İkincisi ise "Başvuru Geçmişiyle Sınırlama" (Prosecution History Estoppel — SMK m. 89/6) ilkesidir: Patent sahibi tescil aşamasında TÜRKPATENT veya EPO inceleme uzmanının itirazını aşmak için koruma kapsamını bilerek daraltmış ve belirli bir teknik çözümü kapsam dışı bırakmışsa, sonradan tecavüz davasında eşdeğerler doktrinine dayanarak vazgeçtiği o alanı yeniden koruma içine alamaz.


      IV. İhtiyati Tedbir, Tek Taraflı Delil Tespiti ve Gümrüklerde El Koyma (SMK m. 159)

      Endüstriyel ürünlerde davalı taraf makine veya kalıp detaylarını değiştirebileceğinden, hak sahibinin dava öncesinde HMK m. 400 uyarınca delil tespiti yaptırması ve teknik bilirkişi eşliğinde numune/fotoğraf/teknik çizim aldırması kritik önem taşır. Akabinde SMK m. 159 uyarınca üretimin, satışın ve ithalatın durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talep edilebilir.

      Ancak mahkemeler özellikle faydalı modellerde veya yeni tescil edilmiş patentlerde ihtiyati tedbir kararı verirken son derece temkinli davranmaktadır. Çünkü faydalı model incelemesinde buluş basamağı aranmaz ve davalının tekniğin bilinen durumuna ilişkin sunacağı güçlü bir belge hükümsüzlük ihtimalini ortaya çıkarabilir; bu nedenle mahkemeler genellikle dosya kapsamlı bir teknik ön bilirkişi incelemesinden geçmeden fabrika faaliyetini durduran tedbirlere hükmetmemektedir.


      V. Karşılaştırmalı Tablo: Patent Tecavüzü, Faydalı Model İhlali ve Hükümsüzlük Karşı Davası

      Karşılaştırma Kriteri Patent Tecavüzü (SMK m. 141) Faydalı Model Tecavüzü (SMK m. 142–144) Hükümsüzlük Karşı Davası (SMK m. 138 / m. 144)
      Koruma Süresi ve Kapsam Başvurudan itibaren 20 yıl (ürün ve usul buluşları). Başvurudan itibaren 10 yıl (usuller ve kimyasal/biyoteknolojik maddeler hariç). Kabul edilirse tescil geçmişe etkili (ex tunc) olarak sicilden silinir.
      İnceleme Şartları Yenilik + Buluş Basamağı + Sanayiye Uygulanabilirlik. Yenilik + Sanayiye Uygulanabilirlik (buluş basamağı aranmaz). Önceki kamuya sunulmuş katalog, yayın veya yetersiz tarifname ile iptal.
      Eşdeğerler Doktrini SMK m. 89/5 üçlü testi tam olarak uygulanır. İstemler ve eşdeğerler yorumu kıyasen uygulanır. Eşdeğer unsur tekniğin bilinen durumuysa Formstein savunması ile reddedilir.
      Ceza Yaptırımı Yoktur (yalnızca hukuk davası ve tazminat). Yoktur (yalnızca hukuk davası ve tazminat). Hukuk davasıdır (FSHHM görevlidir; tecavüz davasında bekletici mesele yapılır).

      VI. Hükümsüzlük Karşı Davası (SMK m. 138), Önceden Kullanım (m. 87) ve Serbest Teknik Savunması

      Kendisine patent veya faydalı model tecavüzü davası açılan davalı üreticinin tek savunması "benim ürünüm farklı" demek değildir. Uygulamada tecavüz davalarının çok önemli bir bölümü, davalının elindeki güçlü savunma ve karşı dava araçlarıyla düşmektedir:

      1. Hükümsüzlük Karşı Davası (SMK m. 138 ve m. 144): Davalı yalnızca cevap dilekçesinde "bu patent geçersizdir" şeklinde def'i ileri sürerek patenti sicilden sildiremez! Bunun için cevap süresi içinde veya ayrı bir dava olarak açılıp birleştirilmek üzere hükümsüzlük karşı davası açması zorunludur. Başvuru tarihinden (veya rüçhan tarihinden) önce dünyanın herhangi bir yerinde yazılı yayın, fuar sergisi, satış faturası veya video ile kamuya sunulmuş özdeş bir ürün bulunursa patent yenilik yokluğundan; uzman kişi için aşikar ise (patentler bakımından) buluş basamağı eksikliğinden hükümsüz kılınır. Hükümsüzlük kararı tecavüz davasının hukuki temelini ortadan kaldırdığı için tecavüz davasında bekletici mesele yapılır.
      2. Önceki Kullanım Hakkı (SMK m. 87): Davalı, patent başvuru tarihinden önce aynı buluşu Türkiye'de iyi niyetle kullanmakta olduğunu veya kullanıma yönelik ciddi ve gerçek tedbirler aldığını tarihli fatura, makine siparişi veya kalıp çizimleriyle ispatlarsa, işletme ihtiyaçları ölçüsünde aynı faaliyeti sürdürme hakkına sahiptir.
      3. Serbest Tekniğin Bilinen Durumu (Formstein / Gillette) Savunması: Davacının eşdeğerler doktriniyle kapsamı genişleterek davalının ürününü tecavüz saydığı senaryoda, davalının ürettiği o teknik çözüm zaten patent başvurusundan önceki tekniğin bilinen durumu içinde kalıyorsa, hiç kimseye yıllardır bilinen bir tekniği tekelleştirme yetkisi verilemeyeceğinden tecavüz iddiası reddedilir.

      VII. Teknik Bilirkişi Heyeti, Bolar İstisnası (SMK m. 85) ve Tazminat Hesaplaması (SMK m. 151)

      Patent davalarının kaderi, Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin atayacağı çok disiplinli bilirkişi heyetinin kalitesine bağlıdır. İdeal bir heyette buluşun teknik alanından uzman mühendis akademisyen, bir sınai mülkiyet/patent vekili ve bir fikri mülkiyet hukukçusu akademisyen yer almalıdır. Bilirkişilerin yalnızca "iki ürün benzer" gibi yüzeysel yorum yapması hukuka aykırıdır; patentin her bir bağımsız ve bağımlı istemi madde madde (unsur matrisi tablosuyla) davalı ürüne karşılaştırılmalıdır.

      Kritik Bolar İstisnası ve Bilirkişi İncelemesi Uyarısı: Özellikle ilaç ve tıbbi cihaz sektörlerinde SMK m. 85/3-c kapsamında düzenlenen Bolar istisnası uyarınca, patent konusu buluşun ilaç ruhsatı alınması ve buna yönelik gerekli test ve deneylerin yapılması amacıyla geçici olarak kullanılması tecavüz sayılmaz. Ayrıca faydalı model belgelerine dayanılarak yapılan ihtar ve tedbir taleplerinde, faydalı modelin mutlaka olumlu araştırma raporu içerip içermediği ve fuar/internet arşivlerinde (ör. Wayback Machine, eski ürün katalogları) öncelikli kamuya sunumun bulunup bulunmadığı araştırılmadan tazminat veya uzlaşma yoluna gidilmemelidir.

      Tecavüz sabit olduğunda ise SMK m. 151 uyarınca davacı üç tazminat seçeneğinden birini seçebilir: İhlal olmasaydı elde edebileceği muhtemel kâr, davalının ihlal konusu üründen elde ettiği net kazanç veya farazi lisans sözleşmesi bedeli. Hesaplamada patentin ürünün tamamındaki ticari değere katkı payı (örneğin bir makinenin içindeki tek bir kapak mekanizması ihlal edilmişse tüm makine cirosunun değil, o mekanizmanın makine değerine katkısının esas alınması) belirleyicidir.


      VIII. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Yerleşik İçtihat İlkeleri

      Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (İstemlerin Esas Alınması ve Unsur Karşılaştırması):
      "Patent veya faydalı model hakkına tecavüzün saptanmasında koruma kapsamı SMK m. 89 uyarınca istemlerle sınırlıdır. Bilirkişi heyetince soyut genel benzerlik değerlendirmesi yapılamaz; patentin bağımsız istemlerindeki tüm teknik unsurların davalı üründe birebir veya eşdeğerler doktrini (aynı işlev, aynı yol, aynı sonuç) kapsamında bulunup bulunmadığı tek tek irdelenmelidir."
      Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Hükümsüzlük Davasının Bekletici Mesele Yapılması):
      "Patent tecavüzü davasında davalı tarafından açılan veya birleştirilen patentin hükümsüzlüğü karşı davası, tecavüz davasının ön şartı niteliğinde olduğundan öncelikle çözümlenmeli yahut ayrı mahkemede derdest ise sonucu bekletici mesele yapılmalıdır. Hükümsüz kılınan patent başlangıçtan itibaren koruma sağlamaz."
      Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Faydalı Modelde Yenilik Denetimi):
      "Faydalı model belgesi verilirken buluş basamağı aranmasa da yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik mutlak şarttır. Başvuru tarihinden önce yurt içinde veya yurt dışında kamuya sunulmuş aynı teknik özelliklerin varlığı kanıtlandığında faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmelidir."

      IX. Pratik Uygulama: Tecavüz Davasına Karşı SMK m. 138 Hükümsüzlük Karşı Davası Taslağı

      CEVAP VE KARŞI DAVA DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR

      [İL] [...] FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'NE


      DOSYA NO: 2026/[...] E.
      DAVALI / KARŞI DAVACI: [Üretici Şirket Unvanı, MERSİS No, Adres]
      VEKİLİ: Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi]
      DAVACI / KARŞI DAVALI: [Patent Sahibi Şirket Unvanı, Adres]
      KONU: Asıl patent tecavüzü davasına cevaplarımız ile SMK m. 138 (faydalı modelde m. 144) uyarınca davacının TR [2022/...] sayılı belgesinin HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE karar verilmesi talepli KARŞI DAVAMIZDIR.

      ASIL DAVAYA CEVAPLARIMIZ :

      1. İstem Kapsamına Girmeme ve Eşdeğerler Doktrininin Uygulanamaması: Davacının TR [2022/...] sayılı belgesinin 1. bağımsız isteminde yer alan "[Teknik Unsur]" müvekkil şirketin ürününde bulunmamaktadır. Üstelik müvekkil ürünündeki çözüm farklı mekanik çalışma prensibine (farklı yola) dayandığından SMK m. 89/5 eşdeğerler doktrini şartları gerçekleşmemiştir.

      2. Önceki Kullanım ve Serbest Teknik Savunması: Müvekkil şirket bu makineyi davacının başvuru tarihinden üç yıl önce fuarlarda sergileyip satmıştır (Ek-1: 2019 Tarihli Fuar Katalogları ve İhraç Faturaları); SMK m. 87 uyarınca önceki kullanım hakkımız mevcuttur.

      KARŞI DAVA (HÜKÜMSÜZLÜK) GEREKÇELERİMİZ :

      3. Yenilik ve Buluş Basamağı Yokluğu (SMK m. 83, m. 138): Davacıya ait patentin koruma altına almaya çalıştığı mekanizma, başvuru tarihinden önce yayımlanmış EP [...] ve US [...] patent dokümanları ile tarafımızın 2019 yılı ürün kataloğunda birebir kamuya sunulmuştur (Ek-2: Tekniğin Bilinen Durumu Dokümanları). Dolayısıyla belge mutlak yenilik kriterini taşımadığından geçmişe etkili olarak hükümsüz kılınmalıdır.


      SONUÇ VE İSTEM :

      Yukarıda arz edilen nedenlerle; öncelikle karşı davamızın bekletici mesele/ön sorun olarak incelenmesine, teknik bilirkişi heyeti incelemesi sonucunda TR [2022/...] numaralı patent/faydalı modelin SMK m. 138 uyarınca HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ve sicilden terkinine, asıl tecavüz ve tazminat davasının ise tüm talepleriyle REDDİNE karar verilmesini arz ve talep ederiz.


      Davalı / Karşı Davacı Vekili
      Av. [Adı Soyadı]
      İmza


      X. Patent ve Faydalı Model Uyuşmazlıkları İçin Teknik-Hukuki Kontrol Listesi

      1. İstem Matrisi (Claim Chart) Oluşturun: Davaya konu buluşun her bir bağımsız istem unsurunu satır satır rakip ürünün teknik bileşenleriyle kıyaslayın.
      2. Tekniğin Bilinen Durumu (Prior Art) Araştırması Yaptırın: Patent veya faydalı modelin başvuru tarihinden önceki uluslararası patent veri tabanlarını (Espacenet, WIPO, USPTO), fuar kataloglarını ve internet arşivlerini tarayın.
      3. Hükümsüzlük Talebini Mutlaka Karşı Dava ile Açın: Yalnızca cevap dilekçesinde geçersizlik iddiasıyla yetinmeyin; sicilden terkin için cevap süresi içinde hükümsüzlük karşı davası açın.
      4. Önceki Kullanım Kanıtlarını Toplayın: Başvuru tarihinden önce Türkiye'deki üretim, kalıp faturası ve Ar-Ge çizimlerini tarih sırasıyla arşivleyin.
      5. Bilirkişi Heyetinin Branş Uygunluğunu Denetleyin: Makine, elektrik, kimya veya yazılım alanına özgü uzman akademisyen ile patent vekilinin heyette mutlaka yer almasını talep edin.

      XI. Sonuç

      6769 sayılı SMK m. 141 kapsamındaki patent ve faydalı model hakkına tecavüz davaları, teknik mühendislik gerçeği ile fikri mülkiyet hukuku kurallarının eksiksiz sentezini gerektirir. Hak sahipleri SMK m. 89/5 eşdeğerler doktrini ile patentin etrafından dolaşan ihlallere karşı koruma elde ederken; itham edilen sanayiciler de tekniğin bilinen durumu araştırması, hükümsüzlük karşı davası (SMK m. 138) ve önceki kullanım hakkı (SMK m. 87) savunmalarıyla haksız tekel iddialarını etkisiz kılabilmektedir.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Patent ve faydalı model uyuşmazlıklarında uzman bir avukata ve patent vekiline başvurulması tavsiye edilir.



      İlgili Makaleler

      SIKÇA SORULAN SORULAR

      Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları

      Her zaman önlenmez. 6769 sayılı SMK m. 89/5 uyarınca eşdeğerler doktrini gereği, değiştirilen unsur patent istemindeki unsurla aynı işlevi görüyor, bu işlevi aynı yolla gerçekleştiriyor ve aynı sonucu doğuruyorsa eşdeğer kabul edilir ve patent hakkına tecavüz gerçekleşir.

      Hayır. Sadece cevap dilekçesinde geçersizlik iddiası ileri sürmek patentin sicilden silinmesini sağlamaz. Patentin hükümsüz kılınabilmesi için davalının süresi içinde hükümsüzlük karşı davası (veya ayrı bir hükümsüzlük davası) açarak SMK m. 138 kapsamında yenilik veya buluş basamağı yokluğunu kanıtlaması gerekir.

      Hayır. 2017 yılında yürürlüğe giren 6769 sayılı SMK ile patent ve faydalı model hakkına tecavüz fiilleri suç olmaktan çıkarılmıştır. İhlaller ceza mahkemelerinde değil, Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerinde tazminat, men ve ihtiyati tedbir davalarıyla çözümlenir.

      Hayır. SMK m. 142 uyarınca faydalı modellerde buluş basamağı şartı aranmaz; yalnızca yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik şartları aranır. Dolayısıyla faydalı model hükümsüzlüğü davasında başvuru tarihinden önce tekniğin bilinen durumunda özdeş bir ürünün kamuya sunulmuş olduğu (yenilik yokluğu) ispatlanmalıdır.

      SMK m. 87 uyarınca patent başvuru tarihinden önce aynı buluşu Türkiye'de iyi niyetle kullanmakta olan veya kullanıma yönelik ciddi tedbirler alan kişi önceki kullanım hakkına sahiptir ve işletme ihtiyaçları ölçüsünde üretimine devam edebilir.

      SMK m. 151/2 uyarınca hak sahibi üç seçimlik yöntemden birini seçebilir: İhlal olmasaydı elde edeceği muhtemel gelir, davalının ihlalden elde ettiği net kazanç veya farazi lisans sözleşmesi bedeli. Bu hesaba ek olarak manevi tazminat da talep edilebilir.

      Hayır. SMK m. 85/3-c (Bolar istisnası) gereğince, ilaçların ruhsatlandırılması ve bunun için gerekli test ve deneyler de dahil olmak üzere buluşu içeren deneysel fiiller patent hakkının kapsamı dışındadır ve tecavüz oluşturmaz.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.

      Av. Celil Işık
      Av. Celil Işık Yönetici Ortak · Avukat
      Ticaret ve şirketler hukuku, teknoloji, e-ticaret, dijital platformlar, kripto varlıklar, startup yatırımları ve KVKK alanlarında şirketlere ve girişimcilere hukuki danışmanlık sunmaktadır.
      1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB meslek kuralları çerçevesinde genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış ve Işıkoğlu Partners Hukuk Bürosu tarafından incelenmiştir.
      İletişim
      Merkez Ofis
      Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
      Dragos Center No 15
      iletisim@isikoglupartners.com
      +90 531 869 3827

      Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

      Hukuki Hesaplama Araçları

      4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve güncel AAÜT/Arabuluculuk tarifeleri çerçevesinde hazırlanan interaktif hukuki hesaplama araçları.

      Ana Sayfa › Hesaplama Araçları › Hesaplama
      Hukuki Hesaplama Aracı

      Hukuk Hukuki Kontrol: Işıkoğlu Partners Güncel Mevzuat: 2026 Yürürlük Parametreleri

      Diğer Hukuki Hesaplama Araçları

      International Legal Practice in Istanbul, Türkiye

      Işıkoğlu Partners advises foreign corporations, venture-backed technology companies, digital platforms and cross-border investors across corporate formation, M&A, CMB crypto/FinTech licensing, KVKK data protection, commercial debt recovery and international arbitration.

      Direct Counsel via WhatsApp (+90 531 869 3827) Email: iletisim@isikoglupartners.com
      Multilingual Legal Counsel & Sworn Interpreter Coordination (Notary · Title Deed · Trade Registry · Courts)
      Our Istanbul team provides direct English-speaking legal representation alongside accredited sworn interpreter coordination in Russian (Русский), Arabic (العربية), German (Deutsch), Persian, French and 12 additional languages for powers of attorney, real estate closings, company formation, banking/MASAK compliance and court proceedings.

      Core International Practice Areas

      Turkish Law Guides in English (46 Publications)

      Comprehensive statutory and case-law guides prepared by our Istanbul legal team for international investors, corporations and foreign nationals.

      English Legal Desk › Practice Area
      International Legal Practice

      Istanbul, Türkiye Turkish Practice Page: Faaliyet Alanları →
      Hukuki Geçerlilik & Uyum Testleri

      Tahliye taahhütnamesi geçerliliği, KVKK ve VERBİS kayıt yükümlülüğü, e-ticaret ETBİS/İYS uyumu, işçi haklı fesih şartları, şirket ortaklık sözleşmesi ve yabancı yatırımcı uygunluk kriterlerini ilgili kanun maddelerine göre adım adım kontrol edin.

      Uyum Testi

      Hukuk Hukuki İnceleme: Işıkoğlu Partners

      Diğer Hukuki Uyum & Geçerlilik Testleri

      Hukuk & Ticaret Terimleri Sözlüğü (A–Z)

      Türk hukuku, ticari sözleşmeler, icra-iflas, gayrimenkul, miras, iş hukuku, girişim sermayesi ve teknoloji hukukunda en sık karşılaşılan kavramların kanun dayanaklı tanımları ve uygulama rehberleri.

      Ana Sayfa › Hukuk Sözlüğü › Hukuk Terimi
      Hukuk Terimi
      Hukuk Kanuni Dayanak: - İnceleyen: Işıkoğlu Partners
      KISA HUKUKİ TANIM ÖZETİ

      Aynı Alandaki Diğer Hukuk Terimleri

      Yüksek Mahkeme & Kurul Emsal Karar İncelemeleri

      Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulları, Hukuk ve Ceza Daireleri, Danıştay, Anayasa Mahkemesi, Kişisel Verileri Koruma Kurulu ve Rekabet Kurulunun iş dünyasını ve bireyleri doğrudan ilgilendiren yerleşik içtihat ilkeleri.

      Emsal Karar İncelemesi
      Hukuk Merci: Yüksek Mahkeme Künye: İçtihat Analiz: Işıkoğlu Partners
      YERLEŞİK HUKUKİ İLKE ÖZETİ

      ISTANBUL · TÜRKİYE
      International Legal Practice

      WhatsApp (+90 531 869 3827) iletisim@isikoglupartners.com

      Legal Guide

      WhatsApp'tan Sorun