Özet
Trendyol, Hepsiburada, N11 ve Amazon TR gibi pazaryerlerinde satış yapan işletmelerin birikmiş hakediş alacakları, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 89 kapsamında üçüncü kişiye gönderilen birinci, ikinci ve üçüncü haciz ihbarnameleri yoluyla haczedilebilmektedir. Aracı hizmet sağlayıcı pazaryeri şirketi, 7 günlük süreler içinde haciz ihbarnamesine itiraz etmezse borç kendi zimmetinde sayılır ve takip borcundan bizzat sorumlu hale gelir; üçüncü ihbarname aşamasında ise 15 günlük hak düşürücü sürede menfi tespit davası açılması gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (HGK) ve 12. Hukuk Dairesi içtihatları uyarınca haciz ihbarnamesi yalnızca tebliğ anında doğmuş alacaklar ile mevcut bir sözleşmeye dayalı belirlenebilir müstakbel alacakları kapsar. Satıcı hakedişlerinin 6098 sayılı TBK m. 183 uyarınca tedarikçiye veya faktoring şirketine temliki ile haczin çakışması halinde öncelik sırası kurulur; e-ticaret mağazasının bütün halinde devrinde ise 6102 sayılı TTK m. 11/3 ve TBK m. 202 gereğince devralan ve devreden 2 yıl süreyle geçmiş borçlardan müteselsilen sorumlu olur.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — E-Ticaret Pazaryeri Hakediş Ekosistemi ve Alacaklıların Takip Stratejileri
Günümüzde perakende ticaretin büyük bölümü Trendyol, Hepsiburada, N11 ve Amazon Türkiye gibi çok satıcılı elektronik ticaret pazaryerleri üzerinden gerçekleşmektedir. Bu modelde son tüketiciden tahsil edilen ürün bedelleri doğrudan satıcının banka hesabına aktarılmamakta; 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca aracı hizmet sağlayıcı sıfatını haiz pazaryeri platformunun havuzunda belirli vade ve iade güvenliği süreleri boyunca tutulduktan sonra komisyon, kargo ve hizmet bedelleri düşülerek satıcıya hakediş olarak ödenmektedir.
Geleneksel icra takiplerinde borçlu satıcının banka hesaplarında nakit bulunamadığında, alacaklılar açısından en likit ve tahsili elverişli malvarlığı değeri pazaryerleri nezdinde birikmiş satıcı hakediş alacaklarıdır. Alacaklı vekilleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 89 uyarınca pazaryeri şirketlerine üçüncü kişi sıfatıyla haciz ihbarnamesi göndererek borçlunun platform nezdindeki alacaklarına el koymaktadır. Bu durum yalnızca borçlu satıcıyı değil; günlük binlerce ihbarnameyi yasal sürelerinde yanıtlamak zorunda kalan pazaryeri şirketlerini, hakedişe dayanarak finansman sağlayan faktoring kurumlarını ve mevcut bir e-ticaret mağazasını devralmak isteyen yatırımcıları da doğrudan hukuki sorumlulukla karşı karşıya bırakmaktadır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Pazaryerlerinde İlişkili Hesap (Bağlantılı Mağaza) Kapatmaları ve Hukuki Çözümü 2026 başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Bu çalışmada; e-ticaret hukuku ile cebri icra ve borçlar hukuku kesişimindeki üç temel uyuşmazlık başlığı incelenmektedir: İİK m. 89 çerçevesinde pazaryeri hakedişlerinin haczi ve doğmuş/müstakbel alacak ayrımı, 6098 sayılı TBK m. 183 kapsamında hakedişin temliki ile haciz çatışması ve 6102 sayılı TTK m. 11/3 ile TBK m. 202 uyarınca e-ticaret mağazası devrinde geçmiş borçlardan doğan 2 yıllık müteselsil sorumluluk rejimi.
II. İİK m. 89/1, 89/2 ve 89/3 Kapsamında Birinci, İkinci ve Üçüncü Haciz İhbarnamesi Süreçleri
2004 sayılı İİK m. 89, borçlunun üçüncü kişilerdeki hamiline ait olmayan veya kıymetli evraka bağlı bulunmayan hak ve alacaklarının haciz usulünü üç kademeli bir ihbarname mekanizmasına bağlamıştır. Amaç, üçüncü kişinin (örneğin pazaryeri şirketinin) borcu icra dairesi dışında borçluya ödemesini engellemek ve icra dairesine beyanda bulunma yükümlülüğü yüklemektir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Trendyol Satıcı İhlalleri, İhlal Puanı Sistemi ve Hukuki İtiraz Yolları 2026 başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
- Birinci Haciz İhbarnamesi (İİK m. 89/1): İcra dairesi tarafından pazaryeri şirketine tebliğ edilen bu ihbarnamede; satıcının platformdaki alacağının haczedildiği, bundan böyle borcun yalnızca icra dairesine ödenebileceği, borçluya yapılacak ödemenin geçerli olmayacağı ve borç yoksa veya alacak miktarı hacizden azsa durumun tebliğden itibaren 7 gün içinde yazılı veya sözlü olarak icra dairesine bildirilmesi gerektiği ihtar edilir.
- İkinci Haciz İhbarnamesi (İİK m. 89/2): Pazaryeri şirketi birinci ihbarnamenin tebliğinden itibaren 7 günlük kesin süre içinde itiraz etmezse borç zimmetinde sayılır ve kendisine ikinci haciz ihbarnamesi gönderilir. Üçüncü kişi bu ikinci ihbarnamenin tebliğinden itibaren de 7 gün içinde birinci ihbarnamedeki sebeplerle itiraz etme imkanına sahiptir. İtiraz edilmezse ikinci ihbarname de kesinleşir.
- Üçüncü Haciz İhbarnamesi (İİK m. 89/3): İlk iki ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen üçüncü kişiye gönderilen son bildirimde; zimmetinde sayılan borcu 15 gün içinde icra dairesine ödemesi veya bu 15 günlük hak düşürücü süre içinde takip alacaklısına karşı menfi tespit davası açması ihtar edilir.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 89/1-2: "...Üçüncü şahıs; borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce borç ödenmiş veya mal istihlak edilmiş veya kusuru olmaksızın telef olmuş veya malın borçluya ait olmadığı veya malın kendisine rehnedilmiş olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise, keyfiyeti haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirmeye mecburdur."
III. Pazaryerlerinin (Aracı Hizmet Sağlayıcıların) İtiraz Etmemesi Halinde Borçtan Sorumluluğu
Büyük e-ticaret pazaryerlerinin hukuk ve finans departmanlarına her gün çok sayıda İİK m. 89/1 haciz ihbarnamesi ulaşmaktadır. İhbarname tarihi itibarıyla satıcının pazaryerinde hiç alacağı olmasa dahi (örneğin satıcının mağazası kapalıysa veya iade/komisyon kesintileri nedeniyle satıcı platforma eksi bakiyedeyse), aracı hizmet sağlayıcı şirket 7 günlük sürede "borçlunun şirketimiz nezdinde hak ve alacağı bulunmamaktadır" şeklinde itiraz etmezse ağır bir hukuki sonuçla karşılaşır.
Nitekim İİK m. 89/2 ve m. 89/3 işleyişi gereğince; birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine süresinde itiraz etmeyen üçüncü kişi pazaryeri şirketi, gerçekte satıcıya bir kuruş dahi borçlu olmasa bile icra dosyasındaki borç miktarı kendi zimmetinde sayılır ve haciz tutarı kadar tutarı bizzat ödemekle yükümlü hale gelir. Aracı hizmet sağlayıcıların UYAP/KEP entegrasyonuyla veya tebligat takip sistemiyle her bir ihbarnameyi satıcı bazlı cari hesap hareketleriyle kontrol ederek 7 gün dolmadan icra müdürlüğüne cevap sunması, şirket malvarlığını başkasının borcunu ödemekten korumanın yegane yoludur.
IV. Doğmuş Alacak vs. Doğacak (Müstakbel) Alacak Ayrımı: Yargıtay HGK ve 12. HD İlkeleri
Alacaklı vekillerinin pazaryerlerine gönderdiği İİK m. 89/1 ihbarnamelerinde neredeyse her zaman "borçlunun doğmuş ve bundan sonra doğacak (müstakbel) tüm hakediş alacaklarının haczi" talep edilmektedir. Pazaryeri uygulamalarında en yoğun hukuki tartışma, haciz ihbarnamesinin tebliğinden sonraki haftalarda veya aylarda satıcının yeni siparişler almasıyla oluşacak gelecekteki hakedişlerin bu ilk ihbarname kapsamında haczedilmiş sayılıp sayılmayacağı noktasındadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (HGK) ve temyiz incelemesinde görevli Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre alacaklar üç grupta değerlendirilir:
- Mevcut (Doğmuş) Alacaklar: Tebliğ anında satıcı tarafından teslim edilmiş, iade/onay süresi dolmuş veya dolmamış olsa da hukuki sebebi tamamlanmış, tutarı belli hakediş bakiyeleri doğrudan haciz kapsamındadır.
- Süregelen Hukuki İlişkiye Dayalı Müstakbel (Beklenen) Alacaklar: Borçlu ile üçüncü kişi arasında ihbarnamenin tebliğ tarihinde hukuken kurulmuş ve devam etmekte olan temel bir sözleşme ilişkisi varsa ve bu ilişkiden doğacak alacağın cins ile borçlusu belirlenebiliyorsa, henüz vadesi gelmemiş veya miktarı kesinleşmemiş bu alacaklar müstakbel alacak olarak İİK m. 89/1 ile haczedilebilir. Pazaryeri ile satıcı arasındaki Satıcı İş Ortaklığı Sözleşmesi devam eden temel bir çerçeve ilişkidir; ancak satıcının gelecekte tüketicilerden yeni sipariş alıp almayacağı belirsizdir.
- Sırf Ümit ve İhtimale Dayalı Alacaklar: Yargıtay HGK ve 12. HD'nin istikrarlı biçimde vurguladığı üzere; ihbarnamenin tebliğ edildiği tarihte mevcut olmayan, yalnızca tarafların ileride yeni satış yapması ihtimaline dayanan ümit ve ihtimal alacakları müstakbel alacak sayılmaz ve önceki İİK m. 89/1 ihbarnamesiyle haczedilemez.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 12. Hukuk Dairesi Yerleşik İçtihat İlkesi (Müstakbel Alacak Haczi): "İİK'nın 89. maddesi uyarınca gönderilen haciz ihbarnamesi, kural olarak tebliğ edildiği tarihteki mevcut (doğmuş) alacakları kapsar. İleride doğacak (müstakbel) alacakların haczedilebilmesi için borçlu ile üçüncü kişi arasında haciz ihbarnamesinin tebliği anında mevcut ve süregelen bir hukuki ilişkinin bulunması ve alacağın bu temel ilişkiden doğacağının belirlenebilir olması şarttır. Sırf ileride yeni iş veya satış yapılacağı umuduna ve ihtimaline dayalı, henüz hukuki sebebi doğmamış alacaklar üzerine konulan hacizler hukuken geçersizdir."
Bu içtihat çerçevesinde pazaryeri şirketleri; tebliğ anında satışı gerçekleşmiş ancak teslimat veya yasal cayma süresi nedeniyle ödeme vadesi henüz gelmemiş siparişlere ait hakedişleri (belirlenebilir müstakbel alacak olarak) bloke edip vadesi geldikçe icra dairesine aktarmalı; buna karşılık tebliğ tarihinde henüz siparişi dahi verilmemiş gelecek satışlar yönünden "doğmuş ve tebliğ itibarıyla siparişe bağlanmış başka bir alacak bulunmadığı" yönünde ihtirazi kayıtla itirazını bildirmelidir.
V. Komisyon, Kargo Kesintisi, İade Rezervi ve Pazaryeri Takas/Mahsup Hakkının Haczetkisi
Bir pazaryerinin satıcı panelinde görünen brüt satış cirosu, hiçbir zaman icra dairesine aktarılacak net hakediş tutarına eşit değildir. İİK m. 89/1 ihbarnamesi tebliğ edildiğinde pazaryerinin üçüncü kişi olarak icra dosyasına yatıracağı tutar, satıcı sözleşmesinden doğan kesintiler düşüldükten sonra kalan net alacak üzerinden hesaplanır.
6098 sayılı TBK m. 139–145 uyarınca takas hakkı ve pazaryeri satıcı sözleşmelerindeki cari hesap/mahsup hükümleri doğrultusunda; pazaryeri şirketi haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce doğmuş olan komisyon alacağını, kargo barem bedellerini, reklam/sponsorluk faturalarını, sözleşmeden doğan gecikme veya tedarik edememe cezai şartlarını ve tüketici iadeleri için ayrılması gereken yasal cayma dönemi rezervini mahsup ettikten sonra yalnızca kalan net hakediş bakiyesini hacze konu edebilir. Nitekim pazaryerleri cevap dilekçelerinde sıklıkla "toplam brüt bakiye X TL olmakla birlikte, 14 günlük tüketici cayma/iade süresi ve kargo/cezai şart mahsubu sonrası netleşecek tutarın vadesinde icra dosyasına gönderileceği" şerhini düşerek çift ödeme riskini bertaraf etmektedir.
VI. Hakedişin Faktoring Şirketine veya Tedarikçiye Temliki (TBK m. 183) ve Hacizle Yarışması
E-ticaret satıcıları nakit akışını hızlandırmak amacıyla pazaryerlerindeki hakediş alacaklarını sıklıkla faktoring şirketlerine veya mal aldıkları toptancı/üretici tedarikçilere devretmektedir (alacağın temliki). 6098 sayılı TBK m. 183 uyarınca, kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun (pazaryerinin) rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir ve TBK m. 184 gereğince bu devir işleminin yazılı şekilde yapılması yeterlidir.
Ancak pazaryeri hakedişlerinin temlikinde iki kritik hukuki engel ve çatışma alanı ortaya çıkar:
- Sözleşmesel Temlik Yasağı (TBK m. 183/1-2): Birçok pazaryeri, satıcı iş ortaklığı sözleşmesine "Satıcı, platform nezdindeki hakediş alacaklarını platformun önceden yazılı onayı olmaksızın üçüncü kişilere devir ve temlik edemez" hükmünü koymaktadır. TBK m. 183/2 gereğince borçlu (pazaryeri), devir yasağını içeren yazılı bir borç senedine/sözleşmeye dayanarak sonradan alacağı devralan üçüncü kişiye karşı da temlikin geçersizliğini ileri sürebilir (sadece temlik yasağı içermeyen yazılı borç senedine güvenerek devralan iyi niyetli üçüncü kişi korunur).
- Temlik ile İİK m. 89 Haczi Arasındaki Yarışma: Geçerli bir temlik mevcutsa ve haciz ihbarnamesi ile çakışırsa öncelik zaman önceliği (prior tempore potior jure) ilkesine göre belirlenir. Temlik sözleşmesinin kesin tarihi (noter onayı veya pazaryerine bildirim tarihi) haciz ihbarnamesinin pazaryerine tebliğ tarihinden önce ise alacak devralanın mülkiyetine geçmiş sayılır ve haciz boşlukta kalır. Buna karşılık adi yazılı ve tarihsiz bir temlik sözleşmesi, haczi boşa çıkarmak için sonradan düzenlenmiş olabileceği gerekçesiyle HMK m. 209 ve İİK m. 89 uygulamasında üçüncü kişilere karşı tarih ispatı yönünden kabul edilmez; bu nedenle temliklerin mutlaka noter onaylı düzenlenmesi ve KEP/noter ihtarıyla pazaryerine bildirilmesi şarttır.
VII. Üçüncü Haciz İhbarnamesi Sonrası 15 Günlük Menfi Tespit Davası ve İİK m. 89/4 Tazminatı
Pazaryeri şirketi operasyonel bir ihmal nedeniyle birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine 7'şer günlük sürelerde itiraz edemez ve kendisine İİK m. 89/3 uyarınca üçüncü haciz ihbarnamesi tebliğ edilirse, artık icra dairesine basit bir dilekçe vererek borçtan kurtulması mümkün değildir. Kanun koyucu bu aşamada iki aşamalı bir zorunluluk öngörmüştür:
- Üçüncü kişi pazaryeri, üçüncü haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 15 gün içinde (hak düşürücü süre) takip alacaklısına karşı yetkili mahkemede (Asliye Hukuk veya uyuşmazlığın ticari niteliğine göre Asliye Ticaret Mahkemesinde) menfi tespit davası açmalıdır.
- Menfi tespit davası açıldığına dair derkenarlı dava dilekçesi örneğini, tebliğden itibaren 20 gün içinde haciz ihbarnamesini gönderen icra dairesine sunmalıdır. Bu iki şart yerine getirildiğinde Yargıtay 12. Hukuk Dairesi içtihatları doğrultusunda üçüncü kişi aleyhine yürütülen cebri icra ve haciz işlemleri dava kesinleşene kadar durur.
Buna karşılık pazaryeri şirketi süresinde birinci veya ikinci ihbarnameye "borcum yoktur" şeklinde itiraz ederse ve takip alacaklısı bu beyanın gerçeğe aykırı olduğunu düşünürse, bu kez alacaklı İİK m. 89/4 uyarınca İcra Hukuk Mahkemesi'nde üçüncü kişinin beyanının aksini ispat ederek tazminata mahkum edilmesini (ve TCK/İİK m. 338 kapsamında gerçeğe aykırı beyan cezasını) talep edebilir. Bu davalarda pazaryerinin ticari defterleri, satıcı cari hesap ekstreleri ve kesinti faturaları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılır.
| Aşama / Hukuki İşlem | Yasal Dayanak ve Süre | Görevli Merci | Sürenin Kaçırılmasının Sonucu |
|---|---|---|---|
| 1. Haciz İhbarnamesine İtiraz | İİK m. 89/1 — Tebliğden itibaren 7 gün | İlgili İcra Dairesi | Alacak üçüncü kişinin zimmetinde sayılır; 2. ihbarname gönderilir. |
| 2. Haciz İhbarnamesine İtiraz | İİK m. 89/2 — Tebliğden itibaren 7 gün | İlgili İcra Dairesi | Zimmet hali kesinleşmeye doğru ilerler; 3. ihbarname tebliğ edilir. |
| 3. İhbarname Sonrası Menfi Tespit | İİK m. 89/3 — 15 gün dava + 20 gün icraya bildirim | Genel Mahkeme (Asliye Hukuk / Ticaret) | Borç kesin olarak üçüncü kişinin üzerinde kalır; malları haczedilir. |
| Gerçeğe Aykırı Beyana İtiraz | İİK m. 89/4 — Genel dava süresi (alacaklı açar) | İcra Hukuk Mahkemesi | Pazaryeri gerçeğe aykırı beyan vermişse tazminata mahkum edilir. |
| Mağaza Devrinde Eski Borç Sorumluluğu | TBK m. 202 ve TTK m. 11/3 — 2 yıl müteselsil | Asliye Ticaret Mahkemesi | Usulüne uygun ilan yoksa 2 yıllık süre başlamaz; sorumluluk sürer. |
VIII. E-Ticaret Mağazasının veya Şirketin Devrinde TTK m. 11/3 ve TBK m. 202 Uyarınca 2 Yıl Sorumluluk
E-ticaret ekosisteminde satıcıların icra hacizlerinden veya marka kısıtlarından kaçınmak amacıyla ya da ticari çıkış (exit) stratejisi kapsamında pazaryeri mağazasını, marka hakkını, stoklarını ve alan adını bir başka şahsa veya şirkete devretmesi çok sık karşılaşılan bir işlemdir. Burada ticaret ve şirketler hukuku açısından iki ayrı devir modeli ortaya çıkar: şirket hisse devri ve ticari işletme (mağaza) devri.
Eğer mağaza şahıs işletmesi statüsündeyse veya bir sermaye şirketi içi işletme/mağaza varlıkları (stoklar, web sitesi, pazaryeri satıcı hesabı, marka ve tedarikçi portföyü) başka bir şirkete satılıyorsa, bu işlem 6102 sayılı TTK m. 11/3 kapsamında ticari işletmenin bütün halinde devri niteliğini taşıyabilir. TTK m. 11/3 uyarınca ticari işletme devri yazılı sözleşmeyle yapılır ve ticaret siciline tescil ve ilan edilir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 202/1-2: "Bir malvarlığını veya bir işletmeyi aktif ve pasifleriyle birlikte devralan, bunu alacaklılara bildirdiği veya ticari işletmeler için Ticaret Sicili Gazetesinde, diğerleri için Türkiye genelinde dağıtımı yapılan gazetelerden birinde yayımlanacak ilanla duyurduğu tarihten başlayarak, onlara karşı malvarlığındaki veya işletmedeki borçlardan sorumlu olur. Bununla birlikte, iki yıl süreyle önceki borçlu da devralanla birlikte müteselsil borçlu olarak sorumlu kalır."
Bu emredici hüküm gereğince; taraflar aralarında imzaladıkları mağaza devir sözleşmesine "eski vergi, SGK, tedarikçi ve icra borçlarından yalnızca devreden sorumludur, devralan borçları üstlenmemiştir" şeklinde bir kayıt koysalar bile, bu kayıt yalnızca iç ilişkide (rücu bakımından) geçerlidir. Üçüncü kişi alacaklılara karşı devralan işletme eski borçların tamamından doğrudan sorumlu olur, devreden ise bildirim veya ilan tarihinden (henüz muaccel olmamış borçlarda muacceliyet tarihinden) itibaren 2 yıl boyunca müteselsil sorumlu kalmaya devam eder. Üstelik ticaret sicilinde tescil ve ilan yapılmadan gizli biçimde yapılan mağaza devirlerinde 2 yıllık hak düşürücü süre hiç işlemeye başlamaz!
IX. Muvazaalı Mağaza veya Marka Devri ile İİK m. 280 Kapsamında Tasarrufun İptali Riski
Borçlu satıcının, pazaryerindeki hakedişlerine haciz geldiği anda eşinin, ortağının veya yakın çevresinin üzerine yeni bir şirket kurarak aynı marka altında yeni bir pazaryeri mağazası açması ve eski stoklar ile müşteri/ürün linklerini bu yeni mağazaya aktarması uygulamada sıkça görülen bir kaçış yöntemidir. Ancak 2004 sayılı İİK m. 280/3 hükmü alacaklılara bu muvazaayı aşma konusunda çok güçlü bir silah tanımaktadır.
İİK m. 280/3 uyarınca; ticari işletmenin veya işyerindeki mevcut ticari emtianın tamamını veya mühim bir kısmını devreden veya satın alan yahut bir kısmını iktisapla beraber işyerini sonradan işgal eden şahsın, borçlunun alacaklılarını ızrar (zarara uğratma) kastını bildiği ve borçlunun da bu hallerde zarara uğratma kastıyla hareket ettiği kanunen karine olarak kabul edilir. Eğer devirden en az üç ay önce keyfiyet alacaklılara yazılı olarak bildirilmemiş veya Ticaret Sicili Gazetesi ve uygun vasıtalarla ilan edilmemişse, alacaklı açacağı tasarrufun iptali davası (İİK m. 277 vd.) sonucunda devralan yeni şirketin devraldığı stok, marka ve işletme değerleri üzerinde cebri icra yetkisi elde edebilir.
X. Pratik Uygulama: Pazaryeri Şirketi (Üçüncü Kişi) Tarafından İİK m. 89/1 İhbarnamesine İtiraz Dilekçesi
Üçüncü kişi konumundaki pazaryerinin (veya satıcı cari hesabı sıfır/eksi bakiyede ya da temlikli olan aracı şirketin) 7 günlük yasal süresi içinde icra dairesine sunacağı İİK m. 89/1 itiraz dilekçesi örneği aşağıda yer almaktadır:
İCRA İTİRAZ DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR
T.C. [İL] [NUMARA]. İCRA MÜDÜRLÜĞÜ'NE
(2004 sayılı İİK m. 89/1 Birinci Haciz İhbarnamesine İtirazdır)
| DOSYA NO | : 2026/[XXXX] E. |
| İTİRAZ EDEN (3. KİŞİ) | : [Pazaryeri / Aracı Hizmet Sağlayıcı Şirket Unvanı, MERSİS No, Adresi] |
| VEKİLİ | : Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi] |
| ALACAKLI / BORÇLU | : [Alacaklı Unvanı] / [Satıcı Borçlu Şirket Unvanı, VKN] |
| TEBLİĞ TARİHİ | : ../../2026 (7 günlük yasal itiraz süresi içindedir.) |
AÇIKLAMALAR :
1. Müdürlüğünüzün yukarıda numarası yazılı dosyasından müvekkil pazaryeri şirketine hitaben gönderilen İİK m. 89/1 birinci haciz ihbarnamesi ../../2026 tarihinde tebliğ alınmış olup, 7 günlük yasal süresi içerisinde itiraz ve beyanlarımız sunulmaktadır.
2. Haciz ihbarnamesinin tebliğ edildiği ../../2026 tarih ve saat itibarıyla şirketimiz muhasebe ve satıcı cari hesap kayıtlarında yapılan incelemede; takip borçlusu [Satıcı Unvanı]'nın şirketimiz nezdinde kesinleşmiş ve muaccel olmuş [Tutar] TL hakediş alacağı dışında başka bir hak ve alacağı bulunmamakta olup, muaccel alacak üzerine işbu dosya lehine haciz şerhi işlenmiştir (veya: borçlunun şirketimiz nezdinde hiçbir doğmuş ve muaccel hak ve alacağı bulunmamaktadır; cari hesabı kargo/iade kesintileri sebebiyle [Tutar] TL borç bakiyesi vermektedir).
3. Öte yandan, ihbarnamede yer alan "ileride doğacak (müstakbel) tüm alacakların haczi" talebi yönünden; Yargıtay HGK ve 12. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları gereğince tebliğ tarihinde henüz siparişi verilmemiş, gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belirsiz olan ilerideki muhtemel satışlar sırf ümit ve ihtimal alacağı niteliğinde olduğundan işbu ihbarname kapsamında haczedilemez. Yalnızca tebliğ tarihinde siparişe bağlanmış ve 14 günlük yasal tüketici cayma süresi ile komisyon/kargo/cezai şart mahsubu sonrasında netleşecek bakiye tutarları vadesi geldiğinde Müdürlüğünüz hesabına aktarılacak; doğmamış ve ihtimale bağlı alacaklar yönünden haciz ihbarnamesine açıkça İTİRAZ EDİLMEKTEDİR.
4. [Varsa ek beyan:] Ayrıca borçlunun şirketimiz nezdindeki alacakları üzerinde dosyaya tebliğ edilmiş ../../2026 tarihli ve [Kurum/İcra Dairesi] öncelikli hacizleri/noter onaylı temlik bildirimi bulunmakta olup, müvekkil şirketin sözleşmeden kaynaklanan takas ve mahsup hakları saklıdır.
SONUÇ VE İSTEM :
Yukarıda arz edilen nedenlerle; işbu İİK m. 89/1 haciz ihbarnamesine karşı yasal süresinde yapılan itiraz ve beyanların dosyasına kabulü ile doğmamış müstakbel alacaklar ve sözleşmesel kesinti/mahsup haklarımız saklı kalmak üzere borçlunun şirketimiz nezdinde tebliğ anında başkaca hak ve alacağı bulunmadığının kayda geçirilmesi vekaleten arz ve talep olunur.
Üçüncü Kişi Vekili
Av. [Adı Soyadı]
İmza
XI. Pazaryeri Satıcıları, Alacaklılar ve Devralanlar İçin İcra ve Devir Kontrol Listesi
- 7 Günlük İhbarname Takibi (Pazaryeri): KEP üzerinden ulaşan her İİK m. 89/1 ve 89/2 ihbarnamesi için satıcı cari hesap ekstresi anlık çekilmeli ve 7 gün dolmadan netleşmemiş/doğmamış alacaklar için ihtirazi kayıtlı itiraz verilmelidir.
- Müstakbel Alacak İçin Yenileme (Alacaklı): Satıcının devamlı satış yaptığı aktif mağazası varsa, ilk ihbarname tarihinden sonra doğan yeni sipariş alacaklarını da yakalamak için belirli aralıklarla ek İİK m. 89/1 ihbarnameleri çıkarılmalıdır.
- Temlik Sözleşmesinin Noter Onayı (Faktoring/Tedarikçi): TBK m. 183 kapsamındaki hakediş temliklerinde hem pazaryeri sözleşmesinde temlik yasağı olup olmadığı incelenmeli hem de tarih ispatı için noter onaylı temlik ve noter/KEP bildirimi yapılmalıdır.
- Mağaza Devrinde Sicil İlanı ve Borç Sorgusu (Devralan): E-ticaret mağazası veya markası devralınırken devredenin vergi/SGK borcu yok yazısı, UYAP icra sorgusu ve TTK m. 11/3 uyarınca ticaret siciline tescil/ilan yükümlülüğü mutlaka yerine getirilmelidir.
- Üçüncü İhbarnamede 15 Günlük Menfi Tespit: İtiraz süreleri kaçırılıp 3. ihbarname tebliğ edilmişse 15 gün içinde menfi tespit davası açılmalı ve 20 gün içinde dava derkenarı icra dosyasına ibraz edilmelidir.
XII. Sonuç
E-ticaret pazaryerlerindeki hakediş hacizleri, alacak temlikleri ve mağaza devirleri; icra hukukunun şekilci süreleriyle ticaret ve borçlar hukukunun sorumluluk kurallarının kesiştiği hassas bir alandır. İncelememizde vurgulanan temel hukuki esaslar şunlardır:
- 7 Günlük ve 15 Günlük Süreler Hak Düşürücüdür: İİK m. 89/1 ve 89/2 ihbarnamelerine 7 gün içinde itiraz etmeyen üçüncü kişi pazaryeri borçtan şahsen sorumlu hale gelir; 89/3 aşamasında ise 15 günlük menfi tespit davası ve 20 günlük icraya bildirim süreleri hayati önem taşır.
- Ümit Alacakları İlk İhbarnameyle Haczedilemez: Yargıtay HGK ve 12. HD ilkeleri uyarınca yalnızca tebliğ tarihinde doğmuş veya mevcut siparişe bağlanmış belirlenebilir alacaklar haciz kapsamına girer; gelecekteki belirsiz satışlar için ek ihbarname gerekir.
- Temlikte Sözleşme Yasağı ve Kesin Tarih Belirleyicidir: TBK m. 183 kapsamında yazılı temlik yasağı pazaryerince devralana karşı ileri sürülebilir; temlik geçerliyse hacizle yarışmada noter onaylı kesin tarih ve bildirim önceliği esas alınır.
- Mağaza Devrinde Borçlar Devralana Geçer (TBK m. 202): Ticari işletme veya mağaza varlıklarını aktif ve pasifleriyle devralan kişi geçmiş borçlardan doğrudan sorumlu olurken devreden 2 yıl müteselsil sorumlu kalır; gizli veya ilansız devirler İİK m. 280 tasarrufun iptali riskini doğurur.
Gerek haciz ihbarnamesi tebliğ alan platformların gerekse mağaza devri veya hakediş temliki planlayan işletmelerin, hak düşürücü süreleri ve tescil/ilan prosedürlerini uzman hukuki destekle yönetmesi telafisi güç mali kayıpların önüne geçecektir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK m. 89 Haciz İhbarnamesi, m. 277-280 Tasarrufun İptali)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK m. 183-194 Alacağın Devri, m. 202 İşletme Devri)
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK m. 11/3 Ticari İşletmenin Bütün Halinde Devri)
- 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun
- Yargıtay Emsal Karar Arama Sistemi (Hukuk Genel Kurulu ve 12. Hukuk Dairesi İçtihatları)
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Trendyol Hesap Kapama, Mağaza Askıya Alma ve Bakiye Blokajına İtiraz 2026
6563 sayılı ETK Ek Madde 1-2, Yönetmelik m.17 ve TBK m.20-25 kapsamında Trendyol mağaza kapatma, askıya alma ve hakediş... -
Mesafeli Satis Sozlesmesi: Hukuki Gereklilikler
Mesafeli satis sozlesmesi nedir? E-ticarette zorunlu bilgilendirme, cayma hakki, iade sureci ve yaptirimlarini bu... -
Dropshipping Türkiye: Hukuki Durum ve Vergi
Dropshipping Türkiye'de yasal mı? E-ticaret mevzuatı, vergi yükümlülükleri, gümrük işlemleri ve tüketici hakları... -
E-Ticarette İade ve Cayma Hakkı
E-ticarette iade ve cayma hakkı nasıl kullanılır? 14 günlük süre, istisnalar, iade masrafları, satıcı yükümlülükleri ve... -
Turkish E-Commerce Law: Compliance Guide for Online Businesses
A comprehensive legal guide on Turkey e-commerce law regulations for online businesses. Explore compliance requirements...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Evet, çok ciddi bir mali sorumluluk doğurur. 2004 sayılı İİK m. 89 uyarınca birinci ve ikinci haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 7 günlük kesin sürelerde itiraz etmeyen üçüncü kişi pazaryeri şirketi, gerçekte satıcıya borcu olmasa bile icra dosyasındaki borç miktarını kendi zimmetinde kabul etmiş sayılır. Üçüncü haciz ihbarnamesi tebliğ edildiğinde 15 gün içinde menfi tespit davası açılmazsa pazaryerinin kendi hesaplarına haciz konulabilir.
Hayır, her zaman kapsamaz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 12. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre İİK m. 89 ihbarnamesi tebliğ anında doğmuş alacaklar ile halihazırda kurulmuş hukuki işleme (örneğin tebliğ tarihinde verilmiş ve teslim aşamasındaki siparişe) dayanan belirlenebilir müstakbel alacakları bağlar. Tebliğ tarihinde henüz siparişi dahi verilmemiş gelecek satışlar sırf ümit ve ihtimal alacağı sayıldığından ilk ihbarname ile haczedilemez; alacaklının ilerleyen dönemde yeni haciz ihbarnamesi göndermesi gerekir.
Hayır. 6098 sayılı TBK m. 139 ve devamı ile taraflar arasındaki satıcı iş ortaklığı sözleşmesi uyarınca pazaryeri, haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce doğmuş komisyon, kargo, reklam faturası, sözleşmesel cezai şart ve müşteri iade rezervi alacaklarını mahsup etme hakkına sahiptir. İcra dosyasına aktarılacak tutar, bu yasal ve sözleşmesel kesintiler düşüldükten sonra satıcıya ödenebilir hale gelen net hakediş alacağıdır.
Temliğin geçerli olup olmadığı iki şarta bağlıdır: Öncelikle 6098 sayılı TBK m. 183 uyarınca pazaryeri ile satıcı arasındaki yazılı sözleşmede alacağın devri (temlik) yasağı bulunmamalı veya pazaryerinin yazılı onayı alınmış olmalıdır. İkinci olarak temlik sözleşmesinin kesin tarihi (örneğin noter tasdik tarihi), İİK m. 89/1 haciz ihbarnamesinin pazaryerine tebliğ tarihinden önce olmalıdır; aksi halde haciz alacağı temlike göre öncelik kazanır.
İİK m. 89/3 kapsamında üçüncü haciz ihbarnamesini tebliğ alan üçüncü kişi pazaryeri, tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde takip alacaklısına karşı genel mahkemede (Asliye Hukuk veya Asliye Ticaret Mahkemesi) menfi tespit davası açmak zorundadır. Ayrıca dava açıldığına dair mahkeme derkenarını tebliğden itibaren 20 gün içinde ilgili icra dairesine sunmalıdır; bu işlemler yapıldığında icra takibi üçüncü kişi yönünden dava kesinleşene kadar durur.
Evet, olabilir. Bir e-ticaret mağazasının stokları, markası, web altyapısı ve ticari varlıklarıyla devredilmesi 6102 sayılı TTK m. 11/3 anlamında ticari işletme devri niteliği taşıyorsa, 6098 sayılı TBK m. 202 uyarınca devralan kişi devrin alacaklılara bildirildiği veya ticaret sicilinde ilan edildiği tarihten itibaren işletmenin geçmiş borçlarından doğrudan sorumlu olur. Sözleşmede "eski borçlar devredene aittir" yazılması sadece tarafların kendi iç ilişkisinde geçerlidir, alacaklılara karşı ileri sürülemez.
6098 sayılı TBK m. 202/2 hükmüne göre ticari işletmeyi devreden eski borçlu, devralanla birlikte 2 yıl süreyle müteselsil olarak sorumlu kalmaya devam eder. Bu 2 yıllık süre muaccel olmuş borçlar için devrin bildirim veya ticaret sicili ilan tarihinden, henüz muaccel olmamış borçlar için ise muacceliyet tarihinden itibaren işler. Devir ticaret siciline tescil ve ilan ettirilmezse 2 yıllık süre hiç işlemeye başlamaz.
Hayır, bu işlem tasarrufun iptali yaptırımıyla karşılaşır. 2004 sayılı İİK m. 280/3 hükmü gereğince ticari işletmenin veya işyerindeki emtianın tamamını ya da önemli kısmını devreden veya devralan kişilerin alacaklılara zarar verme kastıyla hareket ettiği kanunen varsayılır. Alacaklılar İİK m. 277 ve devamı uyarınca tasarrufun iptali davası açarak devredilen stok, marka ve ticari varlıklar üzerinden haciz ve satış yetkisi talep edebilirler.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.







