Özet
6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Ek Madde 1 ve Ek Madde 2 ile Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik m. 17 hükümleri çerçevesinde; Trendyol (DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Ticaret A.Ş.) nezdinde faaliyet gösteren satıcılara uygulanan İyi Ticaret Sistemi ihlal puanları (12, 24, 36 ve 48 puan barajları), orijinal olmayan ürün, geçersiz belge, tedarik edememe ve buybox manipülasyonu iddiaları, aracı hizmet sağlayıcının satıcıdan açıklama talep etme ve en az 3 iş günü süre verme zorunluluğu, KEP üzerinden resmi ihtarname çekilmesi, Ticaret Bakanlığı şikayeti ve Asliye Ticaret Mahkemesinde ihtiyati tedbir talepli dava süreci — detaylı inceleme.
Bu makale son olarak 12 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Elektronik Ticaret Pazaryerlerinde Denetim Yetkisi ve Satıcı İhlal Puanı Rejimi
Elektronik ticaret pazaryeri iş modelinde, platform işleticisi konumundaki Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı (ETAHS) ile bağımsız tacir veya esnaf sıfatıyla mal ve hizmet arz eden Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcı (ETHS - Satıcı) arasında çok katmanlı bir ticari sözleşme ilişkisi kurulmaktadır. Türkiye'de yüksek işlem hacmine sahip pazaryeri platformlarından biri olan Trendyol (DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Ticaret A.Ş.), platform içi operasyonel düzeni, tüketici memnuniyetini ve marka haklarını koruma gerekçesiyle satıcıların ticari davranışlarını "İyi Ticaret Sistemi" adı verilen algoritmik ve idari bir puanlama mekanizması üzerinden denetlemektedir.
Söz konusu denetim mekanizması; satıcının siparişi zamanında kargoya vermemesinden tüketiciye kusurlu mal teslim edilmesine, tedarik zinciri faturalarının doğrulanamamasından fikri ve sınai mülkiyet hakkı ihlallerine kadar pek çok eylemi belirli ihlal puanları ve buna bağlı cezai şart kesintileri ile yaptırıma bağlamaktadır. Uygulamada platform algoritmalarının veya belge inceleme ekiplerinin satıcının sunduğu resmi e-Arşiv / e-Fatura belgelerini somut bir gerekçe göstermeksizin reddetmesi, tek bir tüketici şikayeti üzerine ürünlerin "orijinal olmayan ürün" koduyla satışa kapatılması veya stok senkronizasyonu kaynaklı teknik hataların ağır ihlal puanlarıyla cezalandırılması ciddi ticari uyuşmazlıklara yol açmaktadır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için E-Ticarette Dikkat Edilmesi Gereken Hukuki Yükümlülükler: A'dan Z'ye Uyum Rehberi 2026 başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Bir satıcı hesabına tanımlanan ihlal puanları yalnızca ilgili ürün ilanının silinmesiyle sınırlı kalmamakta; puanların belirli eşikleri aşması halinde mağazanın geçici olarak askıya alınmasına, algoritma sıralamalarında (Buybox ve arama sonuçlarında) geriye düşürülmesine, içerideki hakediş ödemelerinin bloke edilmesine ve nihayetinde satıcı iş ortaklığı sözleşmesinin tek taraflı feshine sebebiyet vermektedir. Bu nedenle ihlal puanı uyuşmazlıkları, doğrudan doğruya E-Ticaret Hukuku, Ticaret ve Şirketler Hukuku ile Borçlar Hukuku ilkelerinin kesişim alanında incelenmelidir.
II. 6563 Sayılı Kanun Ek Madde 2 ve Yönetmelik Çerçevesinde Aracılık Sözleşmesi
7416 sayılı Kanun ile 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a eklenen Ek Madde 1 ve Ek Madde 2 hükümleri ve bu kanuna dayanılarak Ticaret Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik, pazaryerlerinin satıcılar karşısındaki asimetrik pazar gücünü sınırlandırmış ve aracılık sözleşmelerinin içeriğini emredici hukuk kurallarına bağlamıştır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için E-İhracat ve Mikro İhracat (ETGB) Yapan Şirketler İçin Hukuki Süreçler ve Teşvikler 2026 başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Ek Madde 1/1: "Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının, aracılık hizmeti sunduğu elektronik ticaret hizmet sağlayıcının ticari faaliyetlerini önemli ölçüde bozan, makul karar alma yeteneğini azaltan veya belirli bir kararı almaya zorlayarak normal şartlarda taraf olmayacağı bir ticari ilişkinin tarafı olmasına sebep olan uygulamaları haksız ticari uygulamadır. Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının haksız ticari uygulamada bulunması yasaktır."
Orta ve büyük ölçekli elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar bakımından getirilen yükümlülükler kapsamında, aracılık sözleşmesinin taşıması gereken asgari unsurlar Yönetmelik'in 15. maddesinde açıkça sayılmıştır. Buna göre, pazaryeri tarafından satıcıya uygulanabilecek her türlü ihlal puanı, hizmet kısıtlaması, mağaza askıya alma ve sözleşme feshi gerekçelerinin aracılık sözleşmesinde açık, anlaşılır ve nesnel (objektif) ölçütlere bağlanmış olması şarttır. Muğlak, yoruma açık veya tamamıyla platformun tek taraflı takdirine bırakılmış soyut hükümler Yönetmelik m. 15 ve m. 17 karşısında hukuki geçerlilik taşımamaktadır.
Ayrıca Yönetmelik'in 16. maddesi uyarınca, aracı hizmet sağlayıcı tarafından aracılık sözleşmesinde veya "İyi Ticaret Sistemi" kurallarında yapılacak değişiklikler, satıcıya dahili iletişim sistemi üzerinden bildirilmedikçe ve bildirim tarihinden itibaren 15 gün (teknik geliştirme gerektiren hallerde veya komisyon/cezai şart oranlarının satıcı aleyhine artırıldığı durumlarda 30 gün) geçmedikçe yürürlüğe giremez. Platformun yeni yayınladığı bir kural değişikliğine dayanarak geçmiş siparişlere geriye dönük ihlal puanı tanımlaması, doğrudan 6563 sayılı Kanun Ek Madde 1/2-c hükmünde yasaklanan ağır bir haksız ticari uygulamadır.
III. Trendyol İyi Ticaret Sistemi, İhlal Puanı Kademeleri (12, 24, 36, 48 Puan) ve Yaptırım Mekanizması
Trendyol satıcı panelinde uygulanan "İyi Ticaret Sistemi", satıcıların operasyonel ve hukuki standartlara uyumunu belirli ihlal kodları üzerinden puanlayan kümülatif bir sicil sistemidir. Sistemde her bir ihlal türüne belirli bir puan atanmakta; tanımlanan puanlar 365 günlük (1 yıllık) hareketli zaman dilimi içerisinde takip edilmektedir. Toplam puan belirli eşiklere ulaştığında kademeli yaptırımlar devreye girmektedir.
| Toplam İhlal Puanı Eşiği | Uygulanan Platform Yaptırımı | Operasyonel ve Mali Etki | Hukuki Niteliği ve İtiraz İmkânı |
|---|---|---|---|
| 12 İhlal Puanı | Mağazanın 2 Gün Süreyle Satışa Kapatılması (Geçici Askıya Alma) | Tüm ürün ilanları 48 saat boyunca pasife alınır; yeni sipariş alınamaz, mevcut siparişlerin kargolanması devam eder. | Yönetmelik m. 17 kapsamında aracılık hizmetinin geçici askıya alınmasıdır; 3 iş günü açıklama kuralına tabidir. |
| 24 İhlal Puanı | Mağazanın 5 Gün Süreyle Satışa Kapatılması | 120 saatlik satış durdurma; organik sıralama ve Buybox görünürlüğünde ciddi algoritma kaybı ve ciro düşüşü yaşanır. | Haksız puanların iptali ve mahrum kalınan kâr (TBK m. 112) için arabuluculuk ve ticari dava konusu edilebilir. |
| 36 İhlal Puanı | Mağazanın 7 Gün Süreyle Satışa Kapatılması | 1 haftalık tam ticari duraksama; tedarik zinciri ve nakit akışında bozulma, fesih öncesi son uyarı kademesi. | KEP ihtarnamesi ve Ticaret Bakanlığı başvurusu ile puanların silinmesi talep edilmelidir; aksi halde 48 puanda fesih gerçekleşir. |
| 48 İhlal Puanı ve Üzeri | Mağazanın Süresiz Kapatılması ve Satıcı Sözleşmesinin Feshi | Satıcı hesabı tamamen kapatılır; içerideki hakediş bakiyeleri iade/chargeback riski gerekçesiyle 90-180 gün bloke edilir. | Asliye Ticaret Mahkemesinde ihtiyati tedbir talepli sözleşmenin feshinin geçersizliği, hakediş tahsili ve tazminat davası açılır. |
Kademeli yapının yanı sıra, orijinal olmayan ürün satışı veya geçersiz belge sunumu gibi ağır ihlal iddialarında kademeler uygulanmaksızın tek seferde doğrudan 48 ihlal puanı tanımlanarak mağaza süresiz kapatılabilmektedir.
IV. Orijinal Olmayan (Taklit) Ürün ve Fatura / Yetkili Satıcı Belgesi Uyuşmazlıkları
Trendyol satıcılarının karşılaştığı en ağır yaptırım kalemi, "Orijinal Olmayan Ürün Satışı" veya "Orijinallik Doğrulaması Yapılamayan Ürün / Geçersiz Belge" ihlalleridir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m. 7 ve m. 29 uyarınca tescilli bir markanın taklidini ticari amaçla satışa sunmak marka hakkına tecavüz teşkil eder. Pazaryerleri de 6563 sayılı Kanun m. 9 ve ilgili Yönetmelik hükümleri gereğince fikri ve sınai mülkiyet hakkı ihlali bildirimleri üzerine hukuka aykırı içeriği yayından kaldırmakla yükümlüdür. Konunun marka hukuku boyutu hakkında detaylı bilgi için Fikri ve Sınai Mülkiyet Hukuku sayfamız incelenebilir.
Ancak uygulamada yaşanan temel hukuki sorun, satıcının sattığı ürünlerin tamamen orijinal ve faturalı olmasına rağmen Trendyol tarafından "orijinal olmayan ürün" veya "geçersiz belge" koduyla ihlal puanı ve yüksek tutarlı cezai şart uygulanmasıdır:
- Paralel İthalat veya Alt Dağıtıcıdan (Toptancıdan) Alım ve SMK m. 152: Türk marka hukukunda "marka hakkının tükenmesi ilkesi" (SMK m. 152) geçerlidir. Marka sahibi tarafından veya onun izniyle piyasaya sunulan orijinal ürünlerin, yetkili bayi ağı dışındaki bağımsız tacirler tarafından faturalı olarak alınıp yeniden satılması tamamen yasaldır. Buna rağmen Trendyol belge kontrol ekibi, satıcıdan "ana marka sahibine veya ana distribütöre kadar uzanan kesintisiz fatura zincirini" talep etmekte; satıcının kendi toptancısı ticari sır gerekçesiyle kendi alış faturasını paylaşmadığında satıcının ürününü "orijinal değil" sayarak ihlal puanı vermektedir.
- Tüketici Yorumları ve Kötü Niyetli Rakip Şikayetleri: Ürünü satın alan bir tüketicinin ambalaj yenilenmesi veya sübjektif bir kanaatle ürün değerlendirmesine "sahte ürün" yazması ya da rakip bir satıcının sahte sipariş vererek şikayet oluşturması üzerine, ürün üzerinde hiçbir laboratuvar veya uzman bilirkişi incelemesi yapılmaksızın satıcıya ihlal puanı tanımlanmaktadır.
- Görsel veya Barkod Eşleşme Hataları (Katalog Sistemi): Pazaryerinin ortak katalog (Buybox) sisteminde, başka bir satıcı tarafından açılmış barkod kartına ürün yükleyen satıcı, barkod açıklamasındaki ufak bir farklılık nedeniyle taklit ürün satıcısı muamelesi görebilmektedir.
V. Tedarik Edememe, Kusurlu Ürün Gönderimi, Yanıltıcı İlan ve Buybox İhlalleri
Orijinallik uyuşmazlıkları dışında, satıcıların günlük operasyonlarında en sık maruz kaldıkları ve birikerek 12, 24 veya 36 puan barajlarının aşılmasına neden olan diğer ihlal kategorileri şunlardır:
A. Tedarik Edememe (Sipariş İptali) ve Kargo Gecikmesi İhlalleri
Satıcının stokta bulunmayan bir ürünü satışa açık unutması, entegrasyon yazılımındaki senkronizasyon hatası veya depoda ürünün hasarlı çıkması nedeniyle siparişi iptal etmesi ("tedarik edememe") durumunda Trendyol hem sipariş başına ihlal puanı tanımlamakta hem de ürün tutarına oranlı cezai şart faturası düzenlemektedir. Eğer tedarik edememe durumu; Trendyol API servislerinin çökmesi, stok güncelleme isteğinin platform sunucuları tarafından işlenmemesi veya anlaşmalı kargo firmasının gönderiyi şubede bekletip barkodu okutmaması gibi platformdan ya da anlaşmalı kargo şirketinden kaynaklanan bir kusura dayanıyorsa, 6098 sayılı TBK m. 112 ve m. 182/2 uyarınca kusuru bulunmayan satıcıya ihlal puanı ve cezai şart yükletilemez.
B. Kusurlu / Yanlış / Eksik Ürün Gönderimi İhlalleri
Tüketicinin iade talebinde iade sebebini "kusurlu ürün" veya "yanlış/eksik ürün gönderildi" olarak seçmesi, çoğu zaman otomatik olarak satıcı hanesine ihlal puanı yazılmasına yol açmaktadır. Satıcı, depo paketleme kamera kayıtları, kargo tartım (desi/ağırlık) fişleri ve iade gelen ürünün açılış videosu ile ürünün eksiksiz ve sağlam gönderildiğini ispatladığı takdirde bu ihlal puanları derhal silinmelidir.
C. Buybox Manipülasyonu ve Yanıltıcı İlan İhlalleri
Bir ürünün gerçek değerinin çok üzerinde fahiş bedelle listelenmesi veya özel satış dönemlerinde (promosyon dönemlerinde) önce satış bedelinin yapay olarak yükseltilip ardından sahte tenzilat gösterilmesi (Fiyat Etiketi Yönetmeliği m. 11'deki "son 10 günün en düşük satış bedeli" kuralına aykırılık) ihlal puanı sebebidir. Ancak üretici maliyetlerindeki resmi artışlar veya döviz kuru hareketleri nedeniyle yapılan normal bedel güncellemelerinin algoritma tarafından otomatik olarak "manipülasyon" sayılarak ürünün kilitlenmesi, sözleşme serbestisi ilkelerine aykırılık teşkil eder.
VI. Aracı Hizmet Sağlayıcının Açıklama Talep Etme ve Süre Verme Zorunluluğu (Yönetmelik m. 17)
Trendyol'un satıcıya ihlal puanı tanımlarken ve bu puana bağlı olarak ürün kısıtlaması, mağaza askıya alma veya sözleşme feshi uygularken uymak zorunda olduğu en kritik usul kuralı, Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik'in 17. maddesinde düzenlenmiştir.
Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik m. 17/2-3: "(2) Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı, aracılık hizmetinin kısıtlanmasını, askıya alınmasını veya sonlandırılmasını gerektiren nesnel ölçütlerin varlığı hâlinde, gerekçelerini açık ve anlaşılır şekilde belirterek elektronik ticaret hizmet sağlayıcıdan açıklama talep eder ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcıya açıklamasını sunması için en az üç iş günü süre verir. (3) Elektronik ticaret hizmet sağlayıcının açıklamasının yetersiz olması veya süresi içinde açıklama sunulmaması hâlinde elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı aracılık hizmetini kısıtlayabilir, askıya alabilir veya sonlandırabilir. Bu durumda karar, elektronik ticaret hizmet sağlayıcının açıklamasının elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya ulaştığı tarihten itibaren yedi iş günü içinde veya açıklama sunulmaması hâlinde ikinci fıkrada belirtilen sürenin sonunda elektronik ticaret hizmet sağlayıcıya bildirilir."
Yönetmelik m. 17 hükmünden çıkan dört emredici sonuç şunlardır:
- Somut ve Anlaşılır Gerekçe Zorunluluğu: Platform, satıcıya sadece "Politika ihlali tespit edildi" şeklinde şablon bir mesaj gönderemez. Hangi siparişte, hangi üründe, sözleşmenin hangi nesnel maddesinin ne suretle ihlal edildiğini açıkça bildirmek zorundadır.
- En Az 3 İş Günü Savunma Süresi: Mevzuattan veya kamu güvenliği/sağlığını ilgilendiren acil hallerden kaynaklanan istisnalar haricinde; platform satıcıdan açıklama istemeden ve en az 3 iş günü savunma süresi tanımadan doğrudan mağazayı askıya alamaz veya kapatamaz.
- 7 İş Günü İçinde Karar Bildirimi: Satıcı 3 iş günü içinde faturasını, kamera kaydını veya hukuki açıklamasını sunduğunda, platform bu açıklamayı inceleyip en geç 7 iş günü içinde nihai kararını bildirmekle yükümlüdür.
- Usule Aykırılığın Sonucu: Yönetmelik m. 17'deki bildirim ve 3 iş günü açıklama prosedürüne uyulmaksızın yapılan her türlü askıya alma ve fesih işlemi usulden hukuka aykırıdır.
VII. Ceza Puanı ve Cezai Şart Hükümlerinin TBK m. 20-25 (Genel İşlem Koşulları) Denetimi
Trendyol ile satıcılar arasında akdedilen "Satıcı İş Ortaklığı ve İlan Sözleşmesi" ile bunun ekini oluşturan "İyi Ticaret Sistemi" kuralları, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 20 anlamında tipik birer Genel İşlem Koşulu (İltihaki Sözleşme) niteliğindedir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 21/1 ve m. 25: "Karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşullarının sözleşmenin kapsamına girmesi, sözleşmenin yapılması sırasında düzenleyenin karşı tarafa, bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verip, bunların içeriğini öğrenme imkânı sağlamasına ve karşı tarafın da bu koşulları kabul etmesine bağlıdır. Aksi takdirde, genel işlem koşulları yazılmamış sayılır." (m. 21/1) — "Genel işlem koşullarına, dürüstlük kurallarına aykırı olarak, karşı tarafın aleyhine veya onun durumunu ağırlaştırıcı nitelikte hükümler konulamaz." (m. 25)
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin istikrarlı içtihatlarına göre; tacirler arasındaki sözleşmelerde dahi genel işlem koşulları çerçevesinde yapılacak yürürlük denetimi (TBK m. 21), yorum denetimi (TBK m. 23) ve içerik denetimi (TBK m. 25) tam olarak uygulanır:
- Tek Taraflı Değiştirme Yasağı (TBK m. 24): Sözleşmede yer alan "Trendyol ihlal puanı tablosunu ve cezai şart tutarlarını dilediği zaman tek taraflı olarak değiştirme hakkına sahiptir" şeklindeki kayıtlar TBK m. 24 uyarınca kesin olarak yazılmamış sayılır.
- Kusursuz Sorumluluk Dayatması (TBK m. 25): Satıcının hiçbir kusuru bulunmayan hallerde satıcıya ihlal puanı ve cezai şart kesilmesini öngören hükümler dürüstlük kuralına (TMK m. 2) ve TBK m. 25'e aykırı olduğundan kesin hükümsüzdür.
VIII. Platform İçi İtiraz Süreci ve Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) Üzerinden Resmi İhtarname
Bir satıcıya haksız ihlal puanı tanımlandığında izlenmesi gereken süreç iki aşamalıdır: İlk aşama satıcı paneli üzerinden yapılan teknik itiraz, ikinci aşama ise resmi hukuki ihtarname sürecidir.
1. Satıcı Paneli ("Destek / İhlal Puanı İtirazı") Aşaması
Bildirim ulaştığı andan itibaren satıcı, Yönetmelik m. 17'de tanınan süre içerisinde tüm kanıtlayıcı belgelerini sisteme yüklemelidir. Orijinallik incelemelerinde; VUK uyumlu e-Fatura/e-Arşiv Fatura XML ve PDF görüntüleri, GİB doğrulama ekran görüntüsü, varsa yetkili satıcı belgesi, ürünün barkod/lot numarasını gösteren fotoğrafları ve tedarikçiye yapılan banka ödeme dekontları sunulmalıdır.
2. Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) veya Noter İhtarnamesi
Panel üzerinden yapılan itirazlar standart metinlerle reddedildiğinde, derhal 6102 sayılı TTK m. 18/3 uyarınca DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Ticaret A.Ş.'nin MERSİS'te kayıtlı resmi KEP adresine hukuki ihtarname gönderilmelidir. KEP ihtarnamesi; içerik, gönderim ve teslim zamanını kesin delil (HMK m. 199) niteliğinde belgeleyen resmi bir elektronik tebligat aracıdır ve doğrudan şirketin Hukuk Müşavirliği Departmanına ulaşmaktadır.
IX. Ticaret Bakanlığı Haksız Ticari Uygulama Şikayeti ve İdari Para Cezaları
Trendyol'un Yönetmelik m. 17'de öngörülen 3 iş günü açıklama süresini tanımaması, somut gerekçe bildirmeksizin ihlal puanı tanımlaması veya hakedişten haksız cezai şart kesintisi yapması halinde, satıcının başvurabileceği etkili idari denetim yolu Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü nezdinde yapılacak Haksız Ticari Uygulama Şikayetidir.
6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m. 12/1: "Ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasına aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya, haksız ticari uygulamada bulunulan her bir elektronik ticaret hizmet sağlayıcı için on bin Türk lirasından yüz bin Türk lirasına kadar; ... Ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya her bir aykırılık için üç yüz bin Türk lirası idari para cezası verilir."
Ticaret Bakanlığına yapılacak başvuruda; satıcı paneli ekran görüntüleri, reddedilen faturalar ve KEP ihtarnamesi eklenerek platformun 6563 sayılı Kanun Ek Madde 1, Ek Madde 2 ve Yönetmelik m. 15-17 hükümlerini ihlal ettiği somut olarak ortaya konulur. Konunun idari denetim boyutu hakkında İdare Hukuku ve Bilişim Hukuku sayfalarımızdan da yararlanılabilir.
X. Asliye Ticaret Mahkemesinde İhtiyati Tedbir, Puan İptali ve Menfi Tespit / Tazminat Davası
İdari itiraz ve KEP ihtarnamesine rağmen haksız ihlal puanlarının silinmemesi, mağazanın satışa kapatılması ya da hakedişlerden yüksek tutarlı cezai şart kesintisi yapılması durumunda uyuşmazlık yargı önüne taşınır.
1. Görevli Mahkeme ve Zorunlu Arabuluculuk (TTK m. 5/A)
Hem pazaryeri hem de satıcı tacir sıfatını haiz olduğundan, açılacak davalar 6102 sayılı TTK m. 4 ve m. 5 uyarınca ticari dava niteliğindedir ve görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. Bir miktar paranın ödenmesine ilişkin taleplerde dava açılmadan önce TTK m. 5/A uyarınca ticari dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulması zorunludur. Ancak 6100 sayılı HMK m. 389 vd. uyarınca talep edilecek ihtiyati tedbir başvurularında arabuluculuk şartı aranmaz.
2. İhtiyati Tedbir Talebi (HMK m. 389) ve Emsal Yargıtay İlkeleri
Asliye Ticaret Mahkemesinden HMK m. 389 uyarınca; haksız tanımlanan ihlal puanlarının ve mağaza kapatma/askıya alma kararının tedbiren durdurulmasına, mağazanın yeniden satışa açılmasına ve hakediş kesintilerinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı talep edilmelidir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin Yerleşik İçtihadı (Elektronik Pazaryeri ve Genel İşlem Koşulları İlkeleri): "Elektronik ticaret pazaryeri işleticisi ile satıcı arasında akdedilen standart nitelikteki aracılık sözleşmelerinde, satıcının kusuru ve sözleşmeye aykırılığı somut, teknik ve denetlenebilir delillerle ispatlanmaksızın, salt platformun tek taraflı kayıtlarına veya soyut tüketici bildirimlerine dayanılarak cezai şart tahakkuk ettirilmesi ve hakedişten mahsup yapılması, 6098 sayılı TBK m. 20-25 genel işlem koşulları ile TMK m. 2 dürüstlük kuralına aykırıdır."
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Emsal İlkesi (Ticari Sözleşmelerde Haksız Askıya Alma ve Yoksun Kalınan Kâr): "Sürekli borç ilişkisi doğuran ticari sözleşmelerde, taraflardan birinin sözleşmede veya kanunda öngörülen ihtar ve savunma usullerine uymaksızın edimini haksız yere askıya alması veya sözleşmeyi feshetmesi halinde, karşı taraf TBK m. 112 ve m. 125 uyarınca uğradığı müspet zararın (emsal dönem ciroları ve net kâr marjı üzerinden bilirkişice hesaplanacak yoksun kalınan kârın) tazminini talep edebilir."
XI. Örnek KEP İhtarnamesi Kurgusu ve İhlal Puanı İtiraz Kontrol Listesi
Aşağıda, haksız ihlal puanı tanımlanan ve ürünleri kısıtlanan bir satıcının, Trendyol (DSM Grup) resmi KEP adresine gönderebileceği ihtarname kurgusu yer almaktadır:
KEP / NOTER İHTARNAMESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR
İHTARNAME
| İHTAR EDEN | : [Satıcı Şirket Ticaret Unvanı, MERSİS No, Vergi No, Adresi] (Satıcı ID: [……]) |
| VEKİLİ | : Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi, KEP Adresi] |
| MUHATAP | : DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Ticaret A.Ş. (Trendyol) Maslak Mah. Saat Sok. Spine Tower No: 5 İç Kapı No: 19 Sarıyer / İSTANBUL |
| KONU | : 6563 sayılı Kanun Ek Madde 1-2 ve ilgili Yönetmelik m. 17'ye aykırı olarak müvekkil mağazasına tanımlanan [……] tarihli ve [……] puanlık haksız ihlal puanının silinmesi, kapatılan ürün ilanlarının açılması ve hakediş kesintisinin iadesi ihtarıdır. |
AÇIKLAMALAR :
1. Müvekkil şirket, işletmekte olduğunuz www.trendyol.com elektronik ticaret pazaryeri platformunda [……] Satıcı ID numarası ve "[……]" mağaza adıyla faaliyet gösteren bağımsız bir elektronik ticaret hizmet sağlayıcısıdır (ETHS).
2. Şirketiniz tarafından ../../2026 tarihinde satıcı paneli üzerinden gönderilen bildirimle, müvekkilin satışa sunduğu [Barkod No ve Ürün Adı] isimli ürüne ilişkin olarak "[Orijinal Olmayan Ürün / Geçersiz Fatura / Tedarik İhlali]" gerekçesiyle müvekkil hesabına [……] ihlal puanı tanımlanmış, ilgili ürün satışa kapatılmış ve cari hesaptan [……] TL cezai şart kesintisi yapılmıştır.
3. Müvekkil tarafından ../../2026 tarihli ve [……] numaralı destek talebi üzerinden; dava konusu ürünlerin 213 sayılı VUK hükümlerine uygun olarak [Tedarikçi Unvanı]'ndan satın alındığını gösteren [Fatura Tarih ve GİB No] sayılı resmi e-Fatura, banka ödeme dekontları ve barkod/lot eşleşme fotoğrafları eksiksiz sunulmuş olmasına rağmen, tarafınızca hiçbir somut gerekçe belirtilmeksizin itirazımız reddedilmiştir.
4. 6563 sayılı Kanun Ek Madde 2 ve Yönetmelik m. 17 uyarınca; aracılık hizmetinin kısıtlanması veya askıya alınması işlemleri nesnel ölçütlere dayanmak, gerekçesi açık ve anlaşılır biçimde bildirilmek ve satıcıya en az 3 iş günü açıklama süresi tanınmak zorundadır. Ayrıca 6769 sayılı SMK m. 152 (marka hakkının tükenmesi ilkesi) uyarınca Türkiye'de faturalı olarak piyasaya arz edilmiş orijinal ürünlerin satışının engellenmesi ve 6098 sayılı TBK m. 20-25 genel işlem koşullarına aykırı şekilde kusursuz satıcıya cezai şart kesilmesi açıkça haksız ticari uygulamadır.
SONUÇ VE İSTEM :
İşbu ihtarnamenin tarafınıza tebliğinden itibaren 3 (üç) iş günü içerisinde;
- Müvekkil mağaza siciline hukuka aykırı olarak işlenen [……] ihlal puanının tamamen silinmesini ve mağaza/ürün kısıtlamalarının kaldırılmasını,
- Müvekkilin hakediş bakiyesinden haksız olarak mahsup edilen [……] TL cezai şart tutarının 6563 sayılı Kanun Ek Madde 1 uyarınca derhal müvekkil banka hesabına iade edilmesini,
- Aksi takdirde 6563 sayılı Kanun m. 12 kapsamında Ticaret Bakanlığı nezdinde Haksız Ticari Uygulama şikayetinde bulunulacağını ve Asliye Ticaret Mahkemesinde ihtiyati tedbir talepli alacak, menfi tespit ve mahrum kalınan kâr tazminatı davası açılacağını vekaleten ihtar ederiz.
İhtar Eden Vekili
Av. [Adı Soyadı]
(Güvenli Elektronik İmza ile İmzalanmıştır)
XII. Sonuç
Trendyol ve benzeri elektronik ticaret pazaryerlerinde uygulanan satıcı ihlal puanı mekanizması, somut delile dayanmayan algoritmik kararlarla uygulandığında satıcıların ticari varlığını tehdit eden ağır bir yaptırıma dönüşmektedir. İncelememizde ortaya konulan hukuki ilkeler şu şekilde özetlenebilir:
- İhlal Puanları Denetimsiz Değildir: 6563 sayılı Kanun Ek Madde 1-2 ve ilgili Yönetmelik m. 17 uyarınca, pazaryerinin tanımladığı her ihlal puanı nesnel ölçütlere dayanmak ve yargısal denetime açık olmak zorundadır.
- En Az 3 İş Günü Açıklama Süresi Emredicidir: Yönetmelik m. 17/2 gereğince platform, kısıtlama veya askıya alma işleminden önce gerekçesini açıkça belirterek satıcıdan açıklama istemek ve en az 3 iş günü süre vermekle yükümlüdür; satıcının açıklamasına da 7 iş günü içinde yanıt verilmelidir.
- Faturalı Orijinal Ürüne Taklit Cezası Verilemez: 6769 sayılı SMK m. 152 marka hakkının tükenmesi ilkesi uyarınca, VUK uyumlu e-Fatura ile temin edilen orijinal ürünlerin satışının salt "distribütör zinciri paylaşılmadı" gerekçesiyle engellenmesi hukuka aykırıdır.
- Genel İşlem Koşulları Denetimi (TBK m. 20-25) Uygulanır: Satıcının kusuru bulunmadığı halde kesilen cezai şartlar ve puanlar TBK m. 25 uyarınca hükümsüzdür.
- KEP İhtarnamesi, Bakanlık Şikayeti ve Ticari Dava Bütünlük İçinde Yürütülmelidir: Panel itirazının reddi halinde vakit kaybetmeksizin KEP üzerinden resmi ihtarname çekilmeli, Ticaret Bakanlığına başvuruda bulunulmalı ve Asliye Ticaret Mahkemesinden ihtiyati tedbir talep edilmelidir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (Ek Madde 1, Ek Madde 2, m. 12)
- Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik (m. 15, 16, 17)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK m. 20-25, 112, 182) ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK m. 4, 5/A, 18, 22)
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK m. 7, 29, 152 — Marka Hakkının Tükenmesi İlkesi)
- Yargıtay Emsal Karar Arama Sistemi (11. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu İçtihatları)
Bu makale 2026-11-12 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
E-Ticaret Sitesi Kurma: Yasal Yükümlülükler Rehberi
E-ticaret sitesi kurarken uyulması gereken yasal yükümlülükleri keşfedin. Mesafeli satış sözleşmesi, KVKK uyumu, ETBİS... -
Mesafeli Satis Sozlesmesi: Hukuki Gereklilikler
Mesafeli satis sozlesmesi nedir? E-ticarette zorunlu bilgilendirme, cayma hakki, iade sureci ve yaptirimlarini bu... -
Dropshipping Türkiye: Hukuki Durum ve Vergi
Dropshipping Türkiye'de yasal mı? E-ticaret mevzuatı, vergi yükümlülükleri, gümrük işlemleri ve tüketici hakları... -
E-Ticarette İade ve Cayma Hakkı
E-ticarette iade ve cayma hakkı nasıl kullanılır? 14 günlük süre, istisnalar, iade masrafları, satıcı yükümlülükleri ve... -
Turkish E-Commerce Law: Compliance Guide for Online Businesses
A comprehensive legal guide on Turkey e-commerce law regulations for online businesses. Explore compliance requirements...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Trendyol İyi Ticaret Sistemi kurallarına göre son 365 gün içinde toplam 12 ihlal puanına ulaşan mağaza 2 gün, 24 puana ulaşan mağaza 5 gün, 36 puana ulaşan mağaza ise 7 gün süreyle geçici olarak satışa kapatılır. Toplam ihlal puanının 48 puana ulaşması veya tek seferde 48 puanlık ağır bir ihlal tanımlanması halinde ise mağaza süresiz olarak kapatılarak satıcı sözleşmesi feshedilir. Ancak 6563 sayılı Kanun Ek Madde 2 ve ilgili Yönetmelik m. 17 uyarınca bu işlemlerin tamamı nesnel ölçütlere dayanmak zorundadır.
Hayır, kural olarak alamaz. Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik m. 17/2 uyarınca; aracı hizmet sağlayıcı, aracılık hizmetinin kısıtlanmasını, askıya alınmasını veya sonlandırılmasını gerektiren nesnel ölçütlerin varlığı halinde gerekçelerini açık ve anlaşılır şekilde belirterek satıcıdan açıklama talep etmek ve en az 3 iş günü süre vermek zorundadır.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 152'de düzenlenen marka hakkının tükenmesi ilkesi uyarınca, Türkiye'de yasal olarak piyasaya sunulmuş orijinal bir ürünü vergi mükellefi bir toptancıdan 213 sayılı VUK uyumlu e-Fatura ile satın alıp satmanız tamamen hukuka uygundur. Panel üzerinden sunduğunuz e-Fatura, banka ödeme dekontu ve ürün görselleri somut bir gerekçe olmaksızın reddedilirse, TTK m. 18/3 uyarınca KEP üzerinden resmi ihtarname göndermeli ve gerekirse Asliye Ticaret Mahkemesinde ihtiyati tedbir talepli dava açmalısınız.
Evet, iptal edilmelidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 112 ve m. 182/2 hükümleri uyarınca borçluya (satıcıya) hiçbir kusurun yükletilemeyeceği hallerde cezai şart ve yaptırım uygulanamaz. Siparişin kargo şubesinde bekletildiği veya pazaryeri API sisteminin çöktüğü kargo teslim fişleri ve ekran görüntüleriyle belgelendiğinde, satıcıya yüklenen ihlal puanı ve cezai şart kesintisi hukuki dayanaktan yoksun hale gelir.
Pazaryeri satıcı sözleşmeleri önceden tek taraflı hazırlanıp satıcıya müzakere edilmeksizin onaylatıldığından 6098 sayılı TBK m. 20-25 kapsamında genel işlem koşulu niteliğindedir. TBK m. 24 ve m. 25 ile 6563 sayılı Kanun Ek Madde 1 uyarınca; platforma tek taraflı kural değiştirme yetkisi veren, nesnel ölçütlere dayanmayan ve satıcının kusuru olmaksızın hakedişten re'sen kesinti yapılmasını öngören hükümler haksız ticari uygulama olup mahkemelerce hükümsüz sayılmaktadır.
6563 sayılı Kanun Ek Madde 1 ve Ek Madde 2'de düzenlenen yükümlülüklerin (3 iş günü açıklama süresi verilmemesi, somut gerekçe bildirilmemesi, haksız cezai şart kesintisi yapılması) ihlali halinde, Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü Elektronik Ticaret Dairesi Başkanlığına resmi şikayet dilekçesiyle başvurulabilir. Bakanlık yapılan denetim sonucunda 6563 sayılı Kanun m. 12 uyarınca aracı hizmet sağlayıcıya idari para cezası uygulama yetkisine sahiptir.
Hem satıcı hem de pazaryeri tacir olduğundan uyuşmazlık ticari dava niteliğindedir ve 6102 sayılı TTK m. 4 ve m. 5 uyarınca görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. Alacak ve tazminat talepleri için dava açmadan önce TTK m. 5/A uyarınca zorunlu arabuluculuğa başvurulması şarttır; ancak mağazanın acilen yeniden açılması için HMK m. 389 kapsamında doğrudan mahkemeden ihtiyati tedbir talep edilebilir.
Evet, istenebilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre; Yönetmelik m. 17 usulüne aykırı olarak veya haksız ihlal puanlarıyla mağazası kapatılan satıcı, TBK m. 112 uyarınca kapalı kalınan sürede mahrum kaldığı net kârı (yoksun kalınan kazancı) talep edebilir. Bu zarar, satıcının önceki aylardaki ortalama günlük cirosu ve sektörel net kâr marjı üzerinden bilirkişi incelemesiyle hesaplanır.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.







