Özet
Kurumsal bilişim ağlarını hedef alan modern fidye yazılımı (ransomware) saldırıları, yalnızca sunucuları şifreleyerek üretimi ve ticareti durdurmakla kalmamakta; şifreleme öncesinde veritabanlarındaki müşteri, personel ve finans kayıtlarını saldırgan sunucularına sızdırarak (çift aşamalı şantaj — double extortion) şirketi ağır bir hukuki ve regülatif krizin ortasına bırakmaktadır. Saldırının tespit edildiği ilk dakikadan itibaren 72 saatlik yasal geri sayım başlar: Veri sorumlusu şirket 6698 sayılı KVKK m. 12/5 ve Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 2019/10 sayılı İlke Kararı uyarınca ihlali 72 saat içinde Kurula bildirmek, 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu ve USOM/SOME çerçevesinde siber olayı raporlamak, uçucu dijital delilleri bozmadan adli bilişim imajı alarak TCK m. 243–244 kapsamında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunmak zorundadır. Bu makalede, siber kriz anında yönetim kurulunun ve hukuk-bilişim ekiplerinin adım adım izlemesi gereken yasal prosedür ile Kurulun idari para cezası değerlendirme ölçütleri incelenmektedir.
I. Giriş: Çift Aşamalı Fidye Yazılımı Saldırıları ve İlk Saatlerde Yapılan Kritik Hatalar
Geçmişte fidye yazılımı saldırıları sistem yöneticisinin ekranda şifrelenmiş dosya uzantılarını ve fidye notunu (README_RECOVER.txt) gördüğü anlık olaylar sanılırdı. Oysa güncel siber tehdit istihbaratı ve adli bilişim incelemeleri, saldırgan grupların (RaaS — Ransomware-as-a-Service yapılarının) sızdırılmış VPN kimlik bilgileri, çok faktörlü doğrulaması (MFA) kapalı uzak masaüstü (RDP) portları veya güvenlik açığı bulunan kenar ağ cihazları üzerinden şirket ağına sızdıktan sonra ortalama 14 ila 45 gün boyunca içeride sessizce yatay hareket (lateral movement) yürüttüğünü göstermektedir. Saldırganlar Active Directory yetkilerini ele geçirip önce bulut ve yerel yedekleri silmekte, ardından GB'larca ticari ve kişisel veriyi dışarı aktarmakta (data exfiltration) ve en son aşamada tüm sanal makineleri (ESXi / Hyper-V) şifrelemektedir.
Krizin patlak verdiği ilk sabah şirket yönetimlerinin refleks olarak yaptığı üç ölümcül hata, daha sonra telafisi imkânsız hukuki yaptırımlara yol açar:
- Panikle Sunuculara Format Atmak veya Fişi Çekmek: Şifrelenen sunucuların enerjisinin aniden kesilmesi geçici bellekteki (RAM) şifreleme süreç izlerini, aktif ağ bağlantılarını ve saldırgan komutlarını yok eder; sistemlerin alelacele sıfırlanması ise hem kök nedenin (root cause) tespit edilmesini imkânsızlaştırır hem de KVKK Kurulu nezdinde "delil karartma / yetersiz inceleme" izlenimi doğurur.
- "Veri Çalınmadı, Sadece Şifrelendi" Yanılgısıyla KVKK Bildirimini Gizlemek: Kişisel Verileri Koruma Kurulunun istikrar kazanmış kararlarına göre kişisel veri ihlali yalnızca verinin üçüncü kişilerin eline geçmesi (gizlilik ihlali) değildir; verilerin şifrelenerek şirket tarafından erişilemez hale gelmesi (erişilebilirlik ihlali) ve değiştirilmesi (bütünlük ihlali) de doğrudan KVKK m. 12/5 kapsamında bildirilmesi zorunlu bir kişisel veri ihlalidir.
- Kayıt Dışı Fidye Pazarlığına Girişmek: İtibar kaybı korkusuyla olayı resmi makamlardan gizleyip aracılar üzerinden kripto parayla fidye ödemek; verinin karanlık ağda (dark web) sızdırılmasını engellemediği gibi, sızıntı birkaç hafta sonra ortaya çıktığında şirketi hem ağırlaştırılmış KVKK cezasıyla hem de terörizmin finansmanı / MASAK soruşturmalarıyla baş başa bırakır.
II. KVKK m. 12/5 Kapsamında 72 Saatlik Veri İhlali Bildirimi ve Aşamalı Bildirim Usulü
Türk veri koruma hukukunda siber saldırı bildirim yükümlülüğünün yasal dayanağı 6698 sayılı KVKK'nın 12. maddesinin 5. fıkrası ile Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 24.01.2019 tarihli ve 2019/10 sayılı İlke Kararıdır.
6698 sayılı KVKK m. 12/5 ve Kurulun 2019/10 Sayılı Kararı:
"İşlenen kişisel verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesi hâlinde, veri sorumlusu bu durumu en kısa sürede ilgilisine ve Kurula bildirir. Kurul, gerekmesi hâlinde bu durumu, kendi internet sitesinde ya da uygun göreceği başka bir yöntemle ilan edebilir."
(2019/10 sayılı Kurul Kararı uyarınca Kanundaki "en kısa sürede" ibaresi 72 saat olarak somutlaştırılmıştır.)
72 saatlik bu katı süre hesaplanırken hafta sonları ve resmî tatiller durdurulmaz; Cuma akşamı saat 18:00'de öğrenilen bir fidye yazılımı saldırısının en geç Pazartesi akşamı saat 18:00'e kadar Kurumun çevrimiçi Kişisel Veri İhlali Bildirim Modülü (ihlalbildirimi.kvkk.gov.tr) üzerinden bildirilmesi şarttır. Uygulamada hayati önem taşıyan üç usul kuralı şunlardır:
- Sürenin Başlangıç Anı (Öğrenme Tarihi): 72 saatlik süre saldırganın ağa ilk sızdığı tarihte değil, veri sorumlusunun bir kişisel veri ihlali gerçekleştiğini makul ölçüde kesinlikle öğrendiği anda başlar. Ancak şüpheli bir alarm alındığında makul ve ivedi bir ön teknik inceleme yapılması meşru iken, süreyi uzatmak amacıyla incelemenin kasten sürüncemede bırakılması Kurul tarafından geç bildirim olarak cezalandırılmaktadır.
- Aşamalı Bildirim (Ön Bildirim ve Takip Bildirimi): Karmaşık bir fidye yazılımı saldırısında 72 saat içinde kaç bin müşterinin hangi tablolarının etkilendiğini ve saldırganın tam olarak hangi açıktan girdiğini kesinleştirmek çoğu zaman teknik olarak imkânsızdır. Kurulun 2019/10 sayılı Kararı bu durum için Aşamalı Bildirim hakkı tanımıştır: Veri sorumlusu ilk 72 saat dolmadan elindeki mevcut bulgularla "Ön Bildirim" yapar, devam eden adli bilişim (forensic) incelemesi tamamlandıkça gecikmeksizin ek/takip bildirimleriyle tabloyu günceller. Haklı gerekçe olmaksızın 72 saatin aşılması halinde ise gecikme nedenlerinin belgelendirilerek bildirilmesi zorunludur.
- İlgili Kişilere (Müşteri/Çalışanlara) Bildirim: İhlalden etkilenen veri kategorileri belirlendikten sonra makul olan en kısa sürede ilgili kişilere (iletişim adresleri biliniyorsa doğrudan e-posta/SMS yoluyla, ulaşılamıyorsa veri sorumlusunun kurumsal web sitesinde açık duyuru yayımlanarak) ihlalin ne zaman gerçekleştiği, hangi verilerin etkilendiği, olası olumsuz sonuçlara karşı alabilecekleri tedbirler (örneğin parola sıfırlama, oltalama uyarısı) ve şirketin irtibat noktası sade bir dille bildirilmelidir.
III. 7545 Sayılı Siber Güvenlik Kanunu, USOM/SOME ve Sektörel Otorite (BDDK, SPK, TCMB) Bildirimleri
Siber saldırı yaşayan bir şirketin hukuki yükümlülüğü yalnızca KVKK bildirimiyle sınırlı değildir. 19 Mart 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu m. 7/1-b uyarınca siber uzayda faaliyet gösteren ve hizmet sunan kuruluşlar, tespit ettikleri siber zafiyetleri ve gerçekleşen siber olayları gecikmeksizin Siber Güvenlik Başkanlığına (ve Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi — USOM'a) bildirmekle yükümlüdür. Özellikle enerji, finans, elektronik haberleşme, ulaştırma, sağlık ve su yönetimi gibi Kritik Altyapı sektörlerinde faaliyet gösteren şirketlerin bünyelerindeki Kurumsal SOME aracılığıyla Sektörel SOME ve USOM'a anlık teknik gösterge (IoC — Indicators of Compromise, saldırgan IP adresleri, zararlı yazılım hash değerleri) paylaşımı yapması yasal zorunluluktur.
Buna ek olarak şirketin tabi olduğu sektörel düzenleyici kurumlara göre eşzamanlı bildirim takvimi işletilmelidir:
- Bankalar, Finansal Kuruluşlar ve Ödeme/Elektronik Para Şirketleri: BDDK Bilgi Sistemleri Yönetmeliği ve TCMB Bilgi Sistemleri Tebliği kapsamında operasyonel sürekliliği veya hassas veriyi etkileyen önemli siber olayların derhal ilgili denetim otoritesine ve sektörel SOME'ye raporlanması şarttır.
- Halka Açık Anonim Şirketler (SPK / KAP): 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve II-15.1 sayılı Özel Durumlar Tebliği uyarınca, üretimi durduran veya şirketin finansal durumu/hisse değeri üzerinde etki doğurabilecek büyüklükteki bir siber saldırı "içsel bilgi" niteliği taşıdığından Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) özel durum açıklaması yapılması değerlendirilmelidir.
- Siber Risk Sigortası (Cyber Insurance) İhbarı: Şirketin yürürlükte bir Siber Güvenlik Sigorta Poliçesi varsa, TTK m. 1446 ve poliçe özel şartları gereğince olay öğrenildiği anda (çoğu poliçede ilk 24–48 saat içinde) sigortacının acil müdahale hattına ihbar yapılmalı; adli bilişim firması ve kriz danışmanı sigortacının onaylı panelinden (veya yazılı onayıyla) görevlendirilmelidir ki masraflar teminat dışı kalmasın.
IV. Adli Bilişim (Digital Forensics), Delil Zinciri ve Savcılık Suç Duyurusu (TCK m. 243, m. 244, m. 136)
Siber saldırıya uğrayan şirket, ceza hukuku bakımından "suçtan zarar gören / müşteki" konumundadır. Şirketin hem siber saldırganların tespiti hem de üçüncü kişilere ve kamu kurumlarına karşı saldırının dışarıdan gelen organize bir suç eylemi olduğunu resmi yargı kaydına geçirmek için Cumhuriyet Başsavcılığı Bilişim Suçları Soruşturma Bürosuna kapsamlı bir suç duyurusunda bulunması gerekir.
Suç duyurusunun hukuki omurgasını 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'ndaki dört temel suç tipi oluşturur: (1) TCK m. 243 (Bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girme ve orada kalma), (2) TCK m. 244/1–2 (Bilişim sisteminin işleyişini engelleme, bozma, verileri yok etme, değiştirme veya şifreleyerek erişilmez kılma — 1 yıldan 5 yıla kadar hapis), (3) TCK m. 244/4 (Bu fiillerin işlenmesi suretiyle haksız çıkar / fidye sağlamaya teşebbüs), (4) Veri sızıntısı varsa TCK m. 136 (Kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme veya yayma — 2 yıldan 4 yıla kadar hapis) ve TCK m. 107 (Şantaj).
Savcılık soruşturmasının ve olası ticari rücu davalarının (örneğin güvenlik açığına yol açan dış BT bakım firmasına karşı açılacak tazminat davasının) başarıya ulaşması Delil Zincirinin (Chain of Custody) bozulmamasına bağlıdır. Sistemler temizlenmeden önce bağımsız adli bilişim uzmanları tarafından yazma korumalı (write-blocker) donanımlarla örnek sunucu imajları ve RAM dökümleri alınmalı, SHA-256 kriptografik özet (hash) değerleri zaman damgalı tutanağa bağlanmalı; güvenlik duvarı (Firewall), VPN, EDR/XDR ve bulut erişim logları değiştirilemez (WORM) depolama alanına yedeklenmelidir.
V. Kripto Varlıkla Fidye Ödemenin Cezai, MASAK ve Uluslararası Yaptırım Riskleri
Yedekleri de şifrelenen şirketler zaman zaman üretimi bir an önce başlatmak düşüncesiyle saldırganların talep ettiği Bitcoin veya Monero cinsinden fidyeyi ödeme baskısı hisseder. Hukuki açıdan fidye ödenmesi son derece tehlikeli dört sonuç doğurur:
- KVKK Bildirimini Ortadan Kaldırmaz: Saldırganların "fidyeyi öderseniz verileri sileceğiz" sözünün hiçbir teknik ve hukuki karşılığı yoktur; suç örgütleri aynı veriyi aylar sonra ikinci kez şantaj yapmakta veya karanlık ağ forumlarında satmaktadır. Verinin şifrelenmiş ve dışarı çıkmış olması sebebiyle KVKK m. 12/5 bildirim borcu doğmuştur; fidyeyi ödeyip olayı Kuruldan gizleyen şirketlere ihlal sonradan tespit edildiğinde çok daha ağır idari para cezası uygulanmaktadır.
- Terörizmin Finansmanı ve MASAK Suçlaması: Uluslararası fidye yazılımı gruplarının önemli bir kısmı devlet destekli yaptırım listelerinde (BM Güvenlik Konseyi, ABD OFAC SDN listeleri vb.) veya terör/organize suç bağlantılı cüzdanlarda yer almaktadır. 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun (MASAK) ile TCK m. 220/7 (örgüte bilerek yardım) riskleri nedeniyle, kaynağı/alıcısı yaptırımlı bir kripto cüzdana kurumsal veya yönetici şahsi hesabından fon transfer edilmesi yöneticileri ağır cezai soruşturmalarla ve uluslararası bankacılık sisteminden dışlanma riskiyle karşı karşıya bırakabilir.
- Vergisel Gider Yazılamama ve Muhasebe Sorunu: Yasa dışı şantajcılara kayıt dışı veya belgesiz aktarılan kripto ödemelerin ticari kazançtan gider olarak indirilmesi mümkün olmadığı gibi TTK m. 553 kapsamında yönetim kurulu üyelerinin şahsi sorumluluğunu tetikleyebilir.
VI. KVKK Kurulunun İdari Para Cezası Kriterleri (KVKK m. 18/1-b — 2026 Yılı Uygulaması)
Şirket yöneticilerinin en çok çekindiği soru şudur: "Kurula 72 saat içinde kendimiz bildirim yaparsak kesin olarak idari para cezası yer miyiz?" Bilinmelidir ki siber saldırıya uğramak tek başına kusursuz sorumluluk esasına dayalı otomatik bir ceza sebebi değildir. KVKK m. 12/1 veri sorumlusuna kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesini ve erişilmesini önlemek amacıyla "uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbirleri alma" yükümlülüğü yükler. 2026 yılı itibarıyla KVKK m. 18/1-b kapsamındaki veri güvenliği ihlali idari para cezası alt ve üst sınırı 256.357 TL ile 17.092.242 TL arasındadır.
Kişisel Verileri Koruma Kurulunun yayımladığı yüzlerce veri ihlali kararında ceza verilip verilmeyeceğini ve cezanın miktarını belirleyen somut denetim kriterleri şunlardır:
- Ağırlaştırıcı Kusur Halleri (Yüksek Ceza Sebepleri): İnternete açık RDP/VPN erişimlerinde Çok Faktörlü Kimlik Doğrulama (MFA) kullanılmaması; üreticisi tarafından aylar önce yayımlanmış kritik güvenlik yamasının (CVE) geçilmemesi; destek süresi bitmiş (End-of-Life, örn. eski Windows Server sürümleri) işletim sistemi çalıştırılması; yedeklerin ana ağla aynı domain üzerinde tutularak saldırıda yedeklerin de şifrelenmesi; yılda en az bir kez sızma testi (pentest) yaptırılmaması ve 72 saatlik bildirim süresinin haklı sebep olmadan geçirilmesi.
- Lehine / İndirim Sebebi Sayılan Haller: Saldırı öncesinde güncel güvenlik duvarı, EDR/XDR, MFA, ağ segmentasyonu, düzenli sızma testi ve ISO 27001 tedbirlerinin eksiksiz uygulandığının belgelenmesi; saldırının sıfırıncı gün açığı (zero-day) veya sofistike saldırıdan kaynaklanması; çevrimdışı (air-gapped / immutable) yedekler sayesinde verilerin hızla kurtarılması ve 72 saat içinde Kurula ve ilgili kişilere tam şeffaflıkla bildirim yapılarak zararın azaltılması.
VII. Siber Saldırı Sonrası İlk 72 Saat Hukuki ve Teknik Müdahale Zaman Çizelgesi Tablosu
| Zaman Dilimi | Teknik Müdahale Adımları (BT / SOME / Adli Bilişim) | Hukuki ve Regülatif Adımlar (Hukuk / Yönetim Kurulu) |
|---|---|---|
| 0 – 6. Saat (Tespit ve İzolasyon) |
Enfekte segmentlerin ağ bağlantısını kesme (sunucu gücünü kapatmadan!); RAM dökümü ve ilk log kopyalarını alma; aktif yönetici parolalarını ve API anahtarlarını izole ortamda sıfırlama. | Siber Kriz Masasının toplanması; Siber Sigorta poliçesi acil ihbarının yapılması; gizlilik (NDA) çerçevesinde bağımsız Adli Bilişim ve Hukuk ekibinin görevlendirilmesi. |
| 6 – 24. Saat (Kapsam ve USOM) |
Saldırı giriş vektörünün (VPN, oltalama, CVE açığı) ve dışarı veri çıkışı (exfiltration) trafiğinin tespiti; temiz çevrimdışı yedeklerin sağlamlık kontrolü; IoC çıkarma. | 7545 s. Kanun m. 7 uyarınca USOM / Sektörel SOME siber olay bildiriminin yapılması; sektörel otoriteye (BDDK, TCMB, SPK/KAP) ön değerlendirme ve bildirim. |
| 24 – 48. Saat (Adli İmaj ve Delil) |
Şifrelenen örnek disklerin SHA-256 hash doğrulamalı adli imajlarının alınması; etkilenen veritabanı tablolarının (müşteri, İK, tedarikçi kişi sayısı) haritalandırılması. | Adli imaj ve log tutanaklarıyla birlikte Cumhuriyet Başsavcılığına TCK m. 243, 244, 136 kapsamında suç duyurusu hazırlanması; müşteri/tedarikçi SLA bildirimlerinin kontrolü. |
| 48 – 72. Saat (KVKK Kurul Bildirimi) |
Güvenli temiz ortamda (clean room) sistemlerin yedeklerden ayağa kaldırılması; EDR ajanlarının tüm uç noktalara dağıtılması ve yama doğrulaması. | 72. saat dolmadan KVKK Veri İhlali Bildirim Modülü üzerinden resmi bildirimin (tüm detaylar bitmediyse Ön Bildirimin) sunulması ve ilgili kişi duyuru metninin hazırlanması. |
| 72. Saat Sonrası (Takip ve İyileştirme) |
Tam adli bilişim kök neden raporunun tamamlanması; karanlık ağ (dark web) sızıntı takibinin sürdürülmesi ve mimari sıkılaştırma. | İlgili kişilere (SMS/e-posta/web duyurusu) bildirim yapılması; KVKK Kuruluna Takip/Nihai Bildirimin ve alınan ek güvenlik tedbiri kanıtlarının sunulması. |
VIII. Kriz Yönetimi Rehberi: Ön Bildirim ve Suç Duyurusu Çerçevesi ile Hazırlık Listesi
Kriz anında zaman kaybını önlemek için her kurumsal şirketin basılı (çevrimdışı erişilebilir, çünkü saldırı anında şirket dosya sunucusu da şifrelenmiş olabilir!) bir Siber Olay Müdahale ve Hukuki Bildirim Planı (IRP) bulundurması şarttır:
KVKK Veri İhlali Ön Bildirim Dosyasında Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar (2019/10 Sayılı Karar Uyarınca):
1. Zaman Çizelgesi: İhlalin gerçekleştiği (tahmini ilk sızma ve şifreleme) tarih-saat ile veri sorumlusu tarafından öğrenildiği tam tarih-saat.
2. Olayın Özeti ve Kaynağı: Saldırının türü (fidye yazılımı varyantı, yetkisiz erişim yöntemi) ve etkilenen sistemlerin niteliği.
3. Etkilenen Kişi Grupları ve Veri Kategorileri: Tahmini ilgili kişi sayısı (çalışan, müşteri, abone) ve etkilenen veri türleri (kimlik, iletişim, finans, özel nitelikli veri olup olmadığı).
4. Olası Sonuçlar ve Alınan Tedbirler: İhlal öncesi mevcut olan güvenlik tedbirleri (Firewall, EDR, MFA, ISO 27001, Pentest raporları) ile saldırı sonrasında derhal devreye alınan teknik izolasyon ve şifre sıfırlama önlemleri.
5. Aşamalı Bildirim Şerhi: "Bağımsız adli bilişim incelemesi ve savcılık soruşturması devam etmekte olup, kesinleşen ek teknik bulgular takip bildirimiyle Kurumunuza ivedilikle sunulacaktır" kaydı.
Saldırı Öncesi Yönetim Kurulu Siber Hukuk Hazırlık Kontrol Listesi
- 3-2-1-1-0 Yedekleme Kuralı: En az bir yedek kopyasının ağdan tamamen kopuk (air-gapped) veya silinemez/değiştirilemez (immutable WORM) bulut kasasında tutulduğu bizzat geri yükleme tatbikatıyla doğrulanmalıdır.
- Evrensel MFA Zorunluluğu: Tüm VPN, e-posta, bulut yönetim panelleri ve ayrıcalıklı sistem yöneticisi (Domain Admin) hesaplarında donanım veya uygulama tabanlı MFA istisnasız zorunlu kılınmalıdır.
- Loglama (5651 SK ve KVKK m. 12): Merkezi SIEM log sunucusu üretim ağından izole edilmeli; saldırgan içeride yönetici yetkisi alsa bile merkezi logları silememelidir.
- Tedarikçi DPA 24 Saat Kuralı: Dış veri işleyenlerle yapılan sözleşmelerde tedarikçinin siber ihlali en geç 24 saatte şirkete bildirme borcu yer almalıdır.
- Yıllık Masa Başı Kriz Tatbikatı (Tabletop Exercise): Yılda bir kez BT, Hukuk, Kurumsal İletişim ve Üst Yönetimin katılımıyla sahte bir fidye yazılımı senaryosu üzerinden 72 saatlik KVKK ve USOM bildirim provası yapılmalıdır.
Sonuç olarak fidye yazılımı saldırılarında hukuki hasarı en aza indirmenin yolu olayı saklamak değil; delilleri koruyarak 72 saatlik yasal pencerede KVKK, USOM ve Savcılık süreçlerini eşgüdümlü, kanıta dayalı ve şeffaf biçimde yönetmektir.
Kaynaklar ve Mevzuat Referansları
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (m. 12 Veri Güvenliği ve İhlal Bildirimi, m. 18 İdari Para Cezaları) ve Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 24.01.2019 tarihli, 2019/10 sayılı Kararı.
- 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu (m. 7 Siber Olay Bildirimi, m. 8 Denetim, m. 16 Yaptırımlar) ve USOM / SOME Kuruluş ve Çalışma Usul ve Esasları Tebliği.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (m. 107, m. 136, m. 243, m. 244) ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (m. 134 Bilgisayarlarda Arama, Kopyalama ve Elkoyma).
- 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun ve 5549 sayılı MASAK Mevzuatı.
Bu içerik yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup somut olaylara ilişkin hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz.
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Evet. Kişisel Verileri Koruma Kurulunun yerleşik kararlarına göre veri güvenliği yalnızca gizliliği değil, verilerin bütünlüğünü ve erişilebilirliğini de kapsar. Kişisel verilerin fidye yazılımıyla şifrelenerek veri sorumlusu tarafından erişilemez hale gelmesi doğrudan bir kişisel veri ihlalidir ve öğrenildiği andan itibaren 72 saat içinde Kurula bildirilmesi zorunludur.
Evet, dahildir. KVKK m. 12/5 ve Kurulun 2019/10 sayılı İlke Kararı kapsamındaki 72 saatlik süre "iş günü" olarak değil kesintisiz saat olarak işler; hafta sonları ve resmî tatiller süreyi durdurmaz. Cuma saat 19:00'da öğrenilen ihlal için en geç Pazartesi saat 19:00'a kadar çevrimiçi modülden (en azından Ön Bildirim düzeyinde) başvuru tamamlanmalıdır.
Kurulun 2019/10 sayılı Kararı "aşamalı bildirim" mekanizmasına izin vermektedir. Şirket ilk 72 saat dolmadan o ana kadar tespit edebildiği mevcut bilgilerle Ön Bildirim yapmalı, adli bilişim (forensic) incelemesinin devam ettiğini belirtmeli ve kesinleşen kişi sayısı ile teknik detayları gecikmeksizin Takip Bildirimi olarak Kuruma sunmalıdır.
Otomatik olarak ceza kesilmez. Kurul incelemesinde şirketin saldırı öncesinde KVKK m. 12/1 uyarınca gerekli teknik ve idari tedbirleri (MFA, güncel yama, güvenlik duvarı, EDR, çevrimdışı yedek, sızma testi, personel eğitimi) alıp almadığını denetler. Önlemleri tam alan ve 72 saatte şeffaf bildirim yapan şirketler hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilebilmekte; buna karşılık bildirimi gizleyen veya ağır güvenlik ihmali bulunan şirketlere 2026 yılında 17.092.242 TL'ye varan cezalar uygulanabilmektedir.
Kesinlikle ortadan kaldırmaz, aksine riskleri büyütür. Fidye ödenmesi ne verilerin saldırganlar tarafından kopyalanmadığını garanti eder ne de KVKK ve USOM bildirim yükümlülüğünü kaldırır. Üstelik yaptırım listesindeki uluslararası siber suç ve terör gruplarına kripto varlık transfer edilmesi MASAK, 6415 sayılı Kanun ve uluslararası yaptırım ihlalleri kapsamında ağır cezai soruşturmalara yol açabilir.
7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu m. 7 uyarınca Siber Güvenlik Başkanlığına / USOM'a (ve varsa Sektörel SOME'ye) gecikmeksizin siber olay bildirimi yapılmalı, delil imajlarıyla birlikte Cumhuriyet Başsavcılığı Bilişim Suçları Soruşturma Bürosuna TCK m. 243–244 kapsamında suç duyurusunda bulunulmalı; ayrıca şirket bankacılık, ödeme kuruluşu, enerji veya halka açık şirket statüsündeyse BDDK, TCMB, EPDK veya SPK/KAP özel bildirim kuralları işletilmelidir.







