Özet
Üretken yapay zeka modellerinin yalnızca birkaç saniyelik ses veya video örneğinden gerçek zamanlı ses ve görüntü klonlama (deepfake) üretebilmesi, Türkiye'de hem kurumsal finans departmanlarını hedef alan CEO Fraud vakalarını hem de sanatçı, yönetici ve uzmanların rızası dışında sahte yatırım veya ürün reklamlarında kullanılmasını hızla artırmıştır. Bu incelemede; 4721 sayılı TMK m. 24-25 kişilik hakkı koruması, 5846 sayılı FSEK m. 86 kapsamındaki resim ve portre hakkı, 6098 sayılı TBK m. 49 ve m. 58 maddi-manevi tazminat ile m. 526 vekaletsiz iş görme kazancının iadesi, 6698 sayılı KVKK m. 6 biyometrik veri ihlali, 5237 sayılı TCK m. 158/1-f nitelikli dolandırıcılık ve Regulation (EU) 2024/1689 (EU AI Act) m. 50 şeffaflık kuralları çerçevesinde AYM'nin 5651 m. 9 iptali sonrası ihtiyati tedbir stratejileri ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Deepfake Teknolojisi, Ses Klonlama ve Çok Katmanlı Hukuki Sorumluluk
Sosyal medya reklamlarında tanınmış bir cerrahın hiç onaylamadığı bir takviye ürünü övmesi, ünlü bir ekonomistin ağzından kripto yatırım tavsiyesi verilmesi ya da bir holding genel müdürünün klonlanmış sesiyle mali işler müdürüne acil yurt dışı havale talimatı geçilmesi artık kurgu senaryosu değil, günlük yargı pratiğinin doğrudan konusudur. Gerçek zamanlı ses sentezi ve yüz değiştirme (face-swap) araçları, birkaç dakikalık kamuya açık video kaydını işleyerek insan kulağının ve gözünün ayırt edemediği sentetik medya üretebilmektedir.
Türk hukuk sisteminde "deepfake" adıyla müstakil bir kanun maddesi bulunmaması, bu fiillerin yaptırımsız kaldığı anlamına gelmez. Tam tersine; olayın niteliğine göre Yapay Zeka Hukuku, Bilişim Hukuku, KVKK ve Veri Güvenliği Hukuku ve Dijital Medya Hukuku kesişiminde eşzamanlı hukuki, idari ve cezai mekanizmalar devreye girer. Konunun telif hakları boyutu için Generative AI hukuki çerçeve ve telif incelememize de göz atılabilir.
II. Ses ve Görüntünün Kişilik Hakkı Niteliği (TMK m. 24-25) ve FSEK m. 86 Portre Koruması
Kişinin dış görünümü (yüzü, mimikleri, bedeni) ile sesi, kimliğini toplum nezdinde bireyselleştiren en temel maddi olmayan kişilik değerleridir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 24. maddesi hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimsenin, hakimden saldırıda bulunanlara karşı korunma isteyebileceğini hükme bağlar; 25. madde ise saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini, tespitini ve maddi-manevi tazminat taleplerini düzenler. Bu konuda ayrıntılı bilgi için AI Düzenleme: Türkiye ve AB Karşılaştırması başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Yapay zeka ile üretilen sentetik bir videoda, kişinin gerçekte hiç söylemediği sözlerin kendi ses tonu ve yüzüyle kurgulanması, ikili bir kişilik hakkı ihlali yaratır: İlki kişinin sesi ve görüntüsü üzerindeki özbelirleme hakkının izinsiz gaspıdır; ikincisi ise kişiye söylemediği beyanların atfedilmesi suretiyle şeref, itibar ve mesleki güvenilirliğinin zedelenmesidir. Bunun yanında 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (FSEK) 86. maddesi, eser niteliği taşımasa dahi resim ve portrelerin tasvir edilenin açık rızası olmaksızın umuma arzını yasaklar ve TMK m. 24 ile TBK m. 58 hükümlerine açık atıf yapar.
Mevzuat İlkesi — TMK m. 24-25 ve FSEK m. 86 Birlikte Uygulanması:
Bir gerçek kişinin fotoğrafı, video kaydı veya sentetik yolla yeniden üretilmiş yüzü ve sesi, kişinin açık rızası bulunmadıkça ticari tanıtımda veya kamuya açık dijital yayınlarda kullanılamaz. Kişinin sosyal medyada herkesin erişimine açık biçimde paylaştığı videoların dahi yapay zeka modelini eğitmek ve yeni bir beyan üretmek amacıyla işlenmesi, ilk paylaşım rızasının kapsamını aşar ve hukuka aykırı saldırı oluşturur.
III. Ses İzi ve Yüz Verisinin Biyometrik Veri Statüsü (KVKK m. 6) ve İdari Yaptırımlar
Ses veya yüz klonlaması teknik olarak kişinin ses frekans spektrumunu ya da yüz nirengi noktalarını (facial landmarks / voiceprint) matematiksel vektörlere dönüştürerek sentez üretir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun (KVKK) 6. maddesinin birinci fıkrası uyarınca biyometrik veriler özel nitelikli kişisel veri kategorisindedir. Kişiyi benzersiz biçimde tanımlama veya doğrulama amacıyla işlenen ses ve yüz verileri, kural olarak ilgili kişinin açık rızası olmaksızın veya kanunda sayılan istisna şartları gerçekleşmeden işlenemez. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Otonom Araç Kazalarında Hukuki Sorumluluk başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
KVKK'da 7499 sayılı Kanun ile yapılan ve 2024 yılında yürürlüğe giren değişiklikler sonrasında özel nitelikli kişisel verilerin işlenme şartları yeniden düzenlenmiş olsa da ticari reklam, sahte içerik üretimi veya üçüncü kişi modellerini beslemek amacıyla kişinin ses ve yüz verilerinin izinsiz kazınması hiçbir istisna kapsamına girmez. Mağdur, KVKK m. 11 kapsamında veri sorumlusuna başvurarak verilerin silinmesini ve model eğitim setlerinden çıkarılmasını talep edebilir; sonuç alınamaması halinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikayette bulunarak veri sorumlusu hakkında idari para cezası uygulanmasını sağlayabilir. Bu alandaki genel uyum çerçevesi için yapay zeka ve KVKK veri koruma rehberimiz incelenebilir.
IV. Reklamda İzinsiz Klonlama: TBK m. 58 Tazminat, Kazancın İadesi ve TTK m. 55 Haksız Rekabet
Ünlülerin, doktorların veya sektör uzmanlarının klonlanmış görüntüleriyle sahte ürün/yatırım reklamları yayınlanması, salt manevi üzüntü doğuran bir kişilik ihlali değil; aynı zamanda yüksek ticari değer taşıyan bir tanıtım ve marka hakkı gaspıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) çerçevesinde hak sahibinin başvurabileceği başlıca mali talepler üç başlıkta toplanır:
- Maddi Tazminat ve Farazi Lisans Bedeli (TBK m. 49): Kişinin normal şartlarda bir marka veya ürün tanıtımı için sözleşme yapsaydı talep edebileceği piyasa reklam bedeli (farazi lisans/sponsorluk ücreti), doğrudan uğranılan maddi zarar kalemi olarak bilirkişi incelemesiyle istenebilir.
- Gerçek Olmayan Vekaletsiz İş Görmeden Doğan Kazancın İadesi (TBK m. 530 ve TMK m. 25/3): Failin izinsiz deepfake reklamı yayınlayarak elde ettiği net ticari kazancın (satış geliri veya komisyonların) hak sahibine devri talep edilebilir. Bu yol, özellikle saldırganın elde ettiği haksız gelirin makul reklam rayicini aştığı durumlarda etkili sonuç verir.
- Manevi Tazminat (TBK m. 58): Sahte bir yatırım vaadiyle veya güvenilmez bir ürünle ilişkilendirilmek kişinin mesleki saygınlığını ve toplumsal güvenini zedeler; hakim saldırının ağırlığına, yayın erişimine ve tarafların ekonomik durumuna göre caydırıcı nitelikte manevi tazminata hükmeder.
Ayrıca reklamı yayınlayan şirketin, tüketiciyi tıp profesörü veya finans uzmanı onayı varmış gibi aldatması 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 55/1-a maddesi anlamında yanıltıcı beyanla haksız rekabet ve 6502 sayılı Kanun m. 61 anlamında aldatıcı ticari reklam teşkil eder. Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Reklam Kurulu nezdinde idari durdurma ve yüksek tutarlı idari para cezası başvurusu da yapılabilir.
V. CEO Fraud (Yönetici Ses/Video Taklidi) Vakalarında Şirket-Banka Kusur Paylaşımı ve TCK m. 158/1-f
Kurumsal şirketleri hedef alan CEO Fraud (Deepfake Vishing / Video İmza Taklidi) saldırılarında saldırganlar; yönetim kurulu başkanının, CEO'nun veya mali direktörün sesini ve hatta canlı video konferans görüntüsünü klonlayarak muhasebe veya hazine çalışanını acil ve gizli bir şirket alımı bahanesiyle yurt dışı hesaplara yüksek tutarlı EFT/SWIFT yapmaya ikna etmektedir.
Bu olaylarda ceza hukuku ve özel hukuk iki ayrı kulvarda ilerler:
- Ceza Hukuku Boyutu (TCK m. 158/1-f ve m. 243): Yapay zeka ile üretilen sahte ses ve görüntünün bilişim sistemleri, sesli görüşme yazılımları veya elektronik iletişim araçları kullanılarak aldatıcı araç haline getirilmesi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 158/1-f maddesinde düzenlenen "bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık" suçunu oluşturur. Saldırganın şirket e-posta sunucusuna sızıp yazışma tarzını öğrenmiş olması halinde ayrıca TCK m. 243 bilişim sistemine girme suçu da birleşir.
- Banka ve Şirket Arasındaki Hukuki Sorumluluk: Şirketin yetkili imzacısı veya muhasebe personeli, ses klonuna aldanarak kendi bankacılık şifreleriyle ve SMS/mobil onay mekanizmalarını kullanarak transferi onaylamışsa, bankanın kusursuz sorumlu tutulması her olayda kolay değildir. Ancak işlem şirketin olağan ticari hacminin çok üzerindeyse, yeni açılmış riskli bir yurt dışı muhabire ilk kez gidiyorsa ve banka anti-fraud alarm sistemleri olağandışı transferi sorgulamadan onayladıysa, TTK m. 18/2 kapsamında basiretli tacir gibi davranması beklenen bankanın özen borcu (TBK m. 506 vekalet özeni) kapsamında müterafik kusur değerlendirmesi gündeme gelir.
VI. EU AI Act (Regulation 2024/1689) m. 50 Şeffaflık Kuralı ve 5651 m. 9 İptali Sonrası Tedbir Yolları
Avrupa Birliği Yapay Zeka Tüzüğü olan Regulation (EU) 2024/1689 (EU AI Act), 50. maddesiyle yapay zeka sağlayıcıları ve uygulayıcıları için açık şeffaflık ve deepfake etiketleme yükümlülüğü getirmiştir (2 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlükte olan şeffaflık hükümleri). Buna göre mevcut kişilerin görüntüsünü, sesini veya videosunu gerçekmiş gibi taklit eden sentetik içerikleri üreten veya yayan sistemler, içeriğin yapay olarak üretildiğini veya manipüle edildiğini makine tarafından okunabilir biçimde işaretlemek ve kullanıcıya açıkça bildirmek zorundadır. AB pazarına reklam veren veya içerik sunan şirketler bu yükümlülüğe aykırılıkta ağır idari yaptırımlarla karşılaşır.
Türkiye'de ise internetteki deepfake içeriklerinin kaldırılması usulü kritik bir dönüşüm geçirmiştir. Anayasa Mahkemesi'nin 11/10/2023 tarihli ve E. 2020/76, K. 2023/172 sayılı kararıyla 5651 sayılı Kanun'un 9. maddesi iptal edilmiş ve iptal hükmü 10 Ekim 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten sonra 5651 m. 9 kapsamında Sulh Ceza Hakimliğinden doğrudan erişim engeli kararı alınması yolu kapandığından, deepfake mağdurları şu üç hukuki kanalı kullanmaktadır:
- Asliye Hukuk / Asliye Ticaret Mahkemesinde HMK m. 389 İhtiyati Tedbiri: TMK m. 24-25 (kişilik hakkı) veya TTK m. 55-56 (ticari itibar ve haksız rekabet) davası öncesi veya dava ile birlikte, içeriğin yayından kaldırılması ve erişimin durdurulması için ivedilikle ihtiyati tedbir istenir.
- Özel Hayatın Gizliliği Halinde 5651 m. 9/A: Klonlanan görüntü kişinin özel hayatına ve mahremiyet alanına müdahale ediyorsa idari başvuru yolu halen işlerliğini korumaktadır.
- Platform İhbar Mekanizması ve Reklam Hesabı Dondurma: Meta, TikTok, YouTube ve Google Ads nezdinde kimliğe bürünme (impersonation) ve FSEK/marka ihlali bildirimleriyle reklam hesaplarının anlık askıya alınması sağlanır.
VII. Yapay Zeka Klonlama İhlallerinde Hukuki Nitelendirme ve Başvuru Yolları Matrisi
| İhlal Senaryosu | Esas Alınan Mevzuat | Görevli Mercii ve Acil Tedbir | Talep Edilebilecek Haklar |
|---|---|---|---|
| Sahte Yatırım / Ürün Reklamında Ünlü veya Uzman Klonu | TMK m. 24-25, FSEK m. 86, TBK m. 49/58/530, TTK m. 55, 6502 SK m. 61 | Asliye Hukuk / Asliye Ticaret Mahkemesi + Reklam Kurulu | HMK m. 389 ihtiyati tedbirle durdurma, farazi reklam bedeli, kazanç iadesi, manevi tazminat |
| CEO Fraud İle Sahte Havale / SWIFT Talimatı | TCK m. 158/1-f, m. 243; TTK m. 18/2; TBK m. 49, m. 506 | Cumhuriyet Başsavcılığı + Asliye Ticaret Mahkemesi | Banka transfer geri çağırma (recall), CMK m. 128 bloke, kusurlu banka veya faile karşı rücu/tazminat |
| Biyometrik Veri Havuzu Oluşturma / Ses Modeli Eğitimi | 6698 sayılı KVKK m. 6, m. 11, m. 15; EU AI Act m. 50 | Veri Sorumlusu + Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK) | Model eğitim verisinin silinmesi (imha), işlemenin durdurulması, idari para cezası |
| Kişisel İtibar Suikastı / Mahrem Deepfake Montajı | TMK m. 24-25, 5651 SK m. 9/A, TCK m. 134 (Özel Hayat), TCK m. 125 | Sulh Ceza (CMK koruma) / Asliye Hukuk + İdari Mercii (9/A) | 5651 m. 9/A erişim engeli, HMK m. 389 tedbir, manevi tazminat ve ceza soruşturması |
VIII. Yargıtay Hukuk Dairelerinin Kişilik Hakkı, Resim ve Ses İzinsiz Kullanımı İlkeleri
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 4. / 11. Hukuk Dairelerinin yerleşik kararlarında dijital mecralarda ses ve görüntünün izinsiz kullanımı hakkında istikrarlı ölçütler geliştirilmiştir:
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi — Rıza Kapsamının Aşılması İlkesi:
Bir kimsenin belirli bir röportaj, bilimsel toplantı veya sosyal medya yayını için verdiği ses ve görüntü kaydının, kişinin onayı alınmaksızın başka bir ticari ürünün tanıtımında, reklam filminde veya bağlamından koparılarak yeni bir beyan üretilmesinde kullanılması, önceki rızanın sınırlarını aşar ve TMK m. 24 ile FSEK m. 86 kapsamında hukuka aykırı kişilik hakkı ihlali sayılır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi — Ticari Tanıtımda Farazi Lisans Bedeli İlkesi:
Tanınmış bir kişinin veya mesleki itibarı yüksek bir uzmanın adının, görüntüsünün ya da sesinin ticari reklamlarda izinsiz kullanılması halinde maddi tazminat; olayın gerçekleştiği tarihte taraflar arasında geçerli bir reklam veya marka yüzü sözleşmesi yapılmış olsaydı ödenmesi gereken emsal bedel üzerinden bilirkişi marifetiyle saptanır.
Yargıtay Ceza Daireleri — Bankacılık ve İletişim Araçlarının Aldatıcı Kullanımı:
Mağdurun iradesini fesada uğratacak teknik manipülasyonlar, sahte ses veya sahte kimlik oluşturma araçları kullanılarak gerçekleştirilen haksız malvarlığı transferlerinde eylem basit dolandırıcılık sınırını aşar ve bilişim sistemlerinin araç kılınması nedeniyle nitelikli dolandırıcılık hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.
IX. Pratik Uygulama: Deepfake Reklam İçeriğinin Kaldırılması ve Tazminat Dava Dilekçesi Taslağı
Yapay zeka ile sesi ve görüntüsü klonlanarak izinsiz reklam veya sahte finansal tanıtım içeriğinde kullanılan bir kişinin Asliye Hukuk Mahkemesine sunabileceği ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesi taslağı aşağıdadır:
DAVA DİLEKÇESİ TASLAĞI — İNCELEME VE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR
NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HAKİMLİĞİ'NE
(HMK m. 389 Uyarınca İhtiyati Tedbir, Saldırının Durdurulması, İçeriğin Kaldırılması ve Tazminat Taleplidir)
| DAVACI | : [Adı Soyadı, TCKN, Adresi] |
| VEKİLİ | : Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi] |
| DAVALI | : [Reklam Veren Şirket Unvanı / İçerik Üreticisi, MERSİS / Adres] |
| DAVA DEĞERİ | : [HMK m. 107 Belirsiz Alacak Maddi Tazminat] + [Manevi Tazminat Tutarı] TL |
| KONU | : Davacının ses ve görüntüsünün yapay zeka teknolojisiyle izinsiz klonlanarak reklam yayınlarında kullanılması sebebiyle TMK m. 24-25 ve FSEK m. 86 uyarınca kişilik hakkı saldırısının HMK m. 389 kapsamında ihtiyati tedbir yoluyla derhal durdurulması, sentetik içeriklerin kaldırılması ile TBK m. 49, 58 ve 530 uyarınca maddi-manevi tazminat talebidir. |
AÇIKLAMALAR :
1. Kişilik Değerlerinin Yapay Zeka İle İzinsiz Klonlanması: Davacı, [Meslek/Unvan] olarak kamuoyunda tanınan bir kişidir. Davalı taraf, davacının açık rızası olmaksızın kamuya açık bir konuşmasından aldığı ses ve yüz kayıtlarını yapay zeka (deepfake) yazılımıyla işleyerek, davacının hiç beyan etmediği "[ürün/yatırım vaadi]" ifadelerini söylemiş gibi kurgulamış ve [URL / Sosyal Medya Reklam Kütüphanesi Kayıtları] üzerinden sponsorlu reklam olarak yayınlamıştır (Ek-1: Noter E-Tespit Tutanağı ve Adli Bilişim İnceleme Raporu).
2. Hukuka Aykırılık ve Telafisi İmkansız Zarar Riski: Eylem TMK m. 24-25 kişilik hakkına saldırı, FSEK m. 86 portre hakkının ihlali ve KVKK m. 6 biyometrik verinin izinsiz işlenmesi mahiyetindedir. Reklamın her saat binlerce kullanıcıya ulaşması nedeniyle davacının mesleki itibarı zedelenmekte ve üçüncü kişiler nezdinde mali mağduriyet riski doğmaktadır. AYM'nin 5651 SK m. 9 iptal kararı sonrasında yargısal durdurma güvencesi Asliye Hukuk Mahkemesinin HMK m. 389 ihtiyati tedbir kararına dayanmaktadır.
3. Maddi, Manevi Tazminat ve Kazancın İadesi Talebi: Davacının mesleki saygınlığının zedelenmesi sebebiyle TBK m. 58 kapsamında manevi tazminat ile reklam yayını nedeniyle farazi lisans bedeli ve davalının elde ettiği haksız kazancın TBK m. 49/530 uyarınca tahsili gerekmektedir.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; öncelikle tensiple birlikte HMK m. 389 uyarınca teminatsız olarak dava konusu yapay zeka klonlama reklam ve içeriklerinin tüm mecralarda yayınının durdurulmasına ve kaldırılmasına ilişkin İHTİYATİ TEDBİR KARARI verilmesine, yargılama sonucunda saldırının hukuka aykırılığının tespiti ile maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini arz ve talep ederiz.
X. Kurumsal Finans Ekipleri ve Hak Sahipleri İçin Kriz Müdahale Kontrol Listesi
- Noter E-Tespit ve Reklam Kütüphanesi Kaydı: Deepfake reklam veya video fark edildiği anda ekran görüntüsüyle yetinilmemeli; Türkiye Noterler Birliği e-Tespit sistemi üzerinden URL, reklam veren ID ve zaman damgalı video kaydı alınmalıdır.
- Platform Şikayeti ve Biyometrik Veri İhlal Bildirimi: İlgili sosyal ağın kimlik taklidi (impersonation) ve fikri mülkiyet bildirim kanalları üzerinden reklam durdurulmalı, eşzamanlı KVKK m. 11 başvurusu yapılmalıdır.
- Şirket İçi Çok Kanallı Ödeme Onayı (CEO Fraud Kalkanı): Olağandışı tutarlı veya yeni hesaplara yönelik sesli/görüntülü talimatlarda, şirket içi belirlenen gizli parola veya farklı iletişim kanalından (örneğin yüz yüze ya da sabit dahili hat üzerinden) ikinci doğrulama kuralı uygulanmalıdır.
- Hukuk ve Ceza Süreçlerinin Eşzamanlı Başlatılması: Banka transferi gerçekleşmişse ilk saatler içinde SWIFT recall yazısı ve savcılık bloke talebi gönderilmeli; reklam ihlallerinde ise Asliye Hukuk Mahkemesinden HMK m. 389 ihtiyati tedbir talep edilmelidir.
XI. Sonuç
Yapay zeka tabanlı ses ve görüntü klonlama teknolojileri kötü niyetli aktörlerin elinde hem ticari itibar gasplarının hem de yüksek hacimli kurumsal dolandırıcılık vakalarının ana aracına dönüşmüştür. İncelenen mevzuat ve yargı pratiği ışığında şu temel sonuçlar ortaya çıkmaktadır:
- Türk Hukuku Boşlukta Değildir: TMK m. 24-25, FSEK m. 86, TBK m. 49/58/530, KVKK m. 6 ve TCK m. 158/1-f hükümleri bir arada değerlendirildiğinde hem içerik kaldırma hem de çok yönlü tazminat talep etmek mümkündür.
- 5651 m. 9 Sonrası Yol Asliye Mahkemeleridir: Sulh Ceza Hakimliği kanalı kapandığı için HMK m. 389 ihtiyati tedbiriyle Asliye Hukuk veya Ticaret Mahkemelerinden durdurma kararı alınması belirleyici aşama haline gelmiştir.
- CEO Fraud Vakalarında Önleyici Protokol ve Hızlı Bloke Şarttır: Finans ekiplerinde çok faktörlü ses/görüntü dışı teyit protokolleri kurulması ve sızma anında banka recall süreci ile CMK bloke talebinin dakikalar içinde yürütülmesi zarar kontrolünün temelidir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m. 24–25 Kişilik Hakkının Korunması)
- 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (m. 86 Resim ve Portre Hakkı)
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (m. 6 Biyometrik Veriler)
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (m. 158/1-f Nitelikli Dolandırıcılık)
- Regulation (EU) 2024/1689 — EU Artificial Intelligence Act (Article 50)
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Algoritmik Karar Alma: Hukuki Sorumluluk
Algoritmik karar alma süreçlerinde hukuki sorumluluk kime aittir? KVKK m.11, AB AI Act, şeffaflık yükümlülüğü ve... -
Generative AI: Hukuki Çerçeve ve Telif
Generative AI ile üretilen içeriklerin telif hakkı kime aittir? ChatGPT, Midjourney, DALL-E çıktılarının hukuki statüsü... -
AI Regulation in Turkey: Legal Framework
Türkiye'de yapay zeka düzenlemeleri (AI regulation in Turkey legal) ve hukuki çerçeve hakkında kapsamlı rehber. 6698... -
Yapay Zeka ve KVKK: Veri Koruma Perspektifi
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde yapay zeka kvkk uyumu, algoritmik sistemlerin veri işleme... -
WhatsApp Yazışmaları, Ses Kayıtları ve Ekran Görüntüleri Mahkemede Delil Olur mu?
6100 sayılı HMK m. 189/2, m. 199 ve m. 202 ile 5271 sayılı CMK m. 206/2-a ve m. 217 kapsamında WhatsApp yazışmaları,...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Kişilik hakkı ihlali nedeniyle 4721 sayılı TMK m. 24-25 ve FSEK m. 86 uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde saldırının durdurulması ve içeriğin kaldırılması davası açabilir, TBK m. 49/58/530 kapsamında farazi reklam bedeli, haksız elde edilen kazancın iadesi ve manevi tazminat talep edebilirsiniz. Ayrıca reklamı yayınlayan rakip veya işletmeye karşı TTK m. 55 haksız rekabet davası ile KVKK ve Reklam Kurulu başvuruları da yapılabilir.
AYM'nin 5651 m. 9 iptal kararının 10 Ekim 2024'te yürürlüğe girmesiyle Sulh Ceza Hakimliklerinin doğrudan bu maddeye dayalı erişim engeli yetkisi sona ermiştir. Güncel uygulamada Asliye Hukuk veya Asliye Ticaret Mahkemesinde açılacak davada HMK m. 389 uyarınca ihtiyati tedbir kararı alınarak yayının durdurulması ve platformlara bildirim yapılması gerekir; mahremiyet ihlallerinde ise 5651 m. 9/A yolu açıktır.
Transfer onayını şirket çalışanı kendi şifresiyle verdiğinde banka otomatik olarak tek başına sorumlu tutulmaz. Ancak işlem tutarı şirketin olağan akışına aykırı ölçüde yüksekse, yeni ve şüpheli bir yurt dışı hesaba gidiyorsa ve banka kendi dolandırıcılık izleme sistemlerinin uyarılarına rağmen basiretli tacir özenini (TTK m. 18/2) göstermeden işleme izin verdiyse bankanın müterafik kusur sorumluluğu gündeme gelebilir.
Hayır. Bir kimsenin sosyal medyada video paylaşmış olması, üçüncü kişilerin bu kayıtlardan biyometrik ses modeli çıkarıp yeni ve sentetik beyanlar üretmesine rıza verdiği anlamına gelmez. Ses ve yüz örneği KVKK m. 6 uyarınca özel nitelikli kişisel veri olup kişinin açık rızası olmaksızın yapay zeka eğitiminde ve sentezinde kullanılamaz.
Evet. Mağdur yalnızca farazi reklam ücretiyle sınırlı kalmak zorunda değildir; TBK m. 530 (gerçek olmayan vekaletsiz iş görme) ve TMK m. 25/3 hükümlerine dayanarak saldırganın izinsiz kullanım sayesinde elde ettiği ticari kazancın hesaplanıp kendisine iadesini dava yoluyla talep edebilir.
AB Yapay Zeka Tüzüğü (Regulation 2024/1689), çıktıları Avrupa Birliği pazarına sunulan veya AB'deki kişileri etkileyen yapay zeka sağlayıcıları ile uygulayıcılarına da etki doğurur. Tüzüğün Ağustos 2026'da uygulamaya giren 50. maddesi uyarınca deepfake ses, görüntü ve video içeriklerinin yapay olarak üretildiğinin açıkça etiketlenmesi zorunludur.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.







