Işıkoğlu Partners Avukatlık ve Danışmanlık
IŞIKOĞLU
PARTNERS
Avukatlık & Danışmanlık
25+
Uzmanlık Alanı
%100
Kesintisiz İletişim & Hizmet
%100
Şeffaflık
3
Avukat

Değerlerimiz

Öncü İlkelerimiz & Değerlerimiz
01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Avukatlarımız

Hukuki Görüşler & Makaleler

Tüm Makaleleri Gör →

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Hukuk Kütüphanesi ve Adalet Heykeli
Biz Kimiz?

Genç, dinamik ve yenilikçi ekibimizle; geleneksel hukuk alanlarındaki uzmanlığımızı çağımızın dijital ve modern ihtiyaçlarıyla birleştiriyoruz.

Biz, tamamen genç ve dinamik bir ekip olarak kurduğumuz hukuk ofisimizde; enerjimizi, günceli yakalama becerimizi ve yenilikçi bakış açımızı müvekkillerimize en iyi şekilde yansıtmayı hedefliyoruz.

Hukukun temel taşlarını oluşturan Ticaret ve Şirketler Hukuku, Ceza Hukuku, İcra Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Miras Hukuku, Medeni Hukuk ve İş Hukuku gibi klasik alanlarda sağlam bir bilgi birikimi ve disiplinli bir çalışma anlayışına sahibiz. Bu alanlarda müvekkillerimize güven veren, köklü ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsiyoruz.

Ancak bununla yetinmiyor, çağın hızla değişen ihtiyaçlarına da aynı kararlılıkla yanıt veriyoruz. Teknolojinin, girişimciliğin ve dijital dünyanın hayatın merkezine oturduğu günümüzde; E-Ticaret Hukuku, KVKK & Veri Koruma Hukuku, Bilişim Hukuku, Startup ve Yatırım Hukuku, Kripto & Fintech Hukuku, Dijital Medya ve İnfluencer Hukuku, Oyun ve E-Spor Hukuku, Yapay Zekâ ve Teknoloji Hukuku gibi modern hukuk alanlarında da yenilikçi çözümler sunuyoruz.

Gençliğimizden aldığımız dinamizm ve teknolojiye olan hâkimiyetimiz sayesinde, geleneksel hukuk disiplinlerini modern dünyanın ihtiyaçlarıyla birleştiriyor; müvekkillerimizin karşılaşabileceği her türlü soruna yaratıcı, hızlı ve etkili hukuki çözümler üretiyoruz.

Bizim için hukuk yalnızca mevcut sorunları çözmek değil, aynı zamanda müvekkillerimizin gelecek planlarını güvenle şekillendirebilmeleri için önleyici ve yol gösterici bir güçtür. Bu nedenle hedefimiz, müvekkillerimizin yalnızca hukuki süreçlerini yönetmek değil; aynı zamanda yeni çağın sunduğu fırsatları en güvenli ve en verimli şekilde değerlendirmelerine yardımcı olmaktır.

Avukatlarımız

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Faaliyet Alanlarımız

Işıkoğlu Hukuk, ticari şirketlerden teknoloji girişimlerine, fikri mülkiyetten kripto & fintech hukuku ve yapay zeka odaklı danışmanlığa kadar geniş yelpazede uzman hukuk hizmeti sunar. Müvekkil odaklı yaklaşımımız, üstün dürüstlük ve şeffaflık ilkeleriyle her zaman kesintisiz iletişim sağlar.

01
-

Işıkoğlu Partners

Bu uzmanlık alanındaki sözleşme, uyum ve uyuşmazlık süreçleriniz için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp'tan Sorun İletişim Formu ile Yazın →

Diğer Uzmanlık Alanları

Bu Alandaki Makalelerimiz

Ekibimiz

Geleneksel hukuk disiplinlerindeki sağlam birikimini çağımızın dijital, finansal ve teknolojik ihtiyaçlarıyla birleştiren; müvekkil odaklı temsil, şeffaf iletişim ve titiz dosya takibi ilkeleriyle çalışan avukat kadromuz.

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Avukat

İletişim

E-Posta: iletisim@isikoglupartners.com
Telefon: +90 531 869 3827
WhatsApp'tan Sorun
AVUKAT
-

Deneyim & Pratik

    Çalışma Alanları

      Konu Başlıkları
      Toplam 1.095 Hukuki Makale & Rehber
      Yükleniyor...

      Yoksulluk Nafakasının Kaldırılması veya İndirilmesi Davası (TMK m. 176/3): Fiili Birliktelik ve Gelir Değişimi

      4721 sayılı TMK m. 176/3 ve m. 176/4 uyarınca yoksulluk nafakasının kaldırılması veya indirilmesi davası, evlenmeden fiili birliktelik, yoksulluğun ortadan kalkması, gelir artışı ve ispat kuralları — kapsamlı hukuki rehber.

      Medeni Hukuk Yazar: Av. Oğuzhan Çıngı Okuma Süresi: 11 dk (2400 kelime) Son Güncelleme: 2026-11-13

      Özet

      Boşanma sonrasında hükmedilen süresiz yoksulluk nafakası mutlak ve sonsuza dek değişmez bir yükümlülük değildir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 176/3 ve 176/4. maddeleri, değişen sosyal ve ekonomik koşullara göre nafakanın kendiliğinden sona ermesi (yeniden evlenme, ölüm), mahkeme kararıyla kaldırılması (resmi nikah olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması, haysiyetsiz hayat sürme) veya indirilmesi (tarafların mali durumlarının değişmesi ya da hakkaniyetin gerektirmesi) mekanizmalarını düzenler. Bu rehberde Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 2. Hukuk Dairesi'nin fiili birliktelik ispat standartları, asgari ücretle işe girmenin nafakayı kaldırıp kaldırmayacağı ayrımı, dava tarihinden itibaren geçerlilik ve fazla ödenen tutarların iadesi tüm ayrıntılarıyla incelenmektedir.

      Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.


      I. Giriş — Yoksulluk Nafakasında Değişen Koşullar ve Denge Mekanizması

      4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesi uyarınca boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve kusuru daha ağır olmayan eş lehine mali gücü oranında süresiz yoksulluk nafakasına hükmedilebilmektedir. Ancak aradan geçen yıllar içinde tarafların mali güçleri, sosyal hayatları ve çalışma koşulları kökten değişebilir: Nafaka alacaklısı eş yeni bir partnerle resmi nikah kıymadan aynı evde yaşamaya başlayabilir, düzenli yüksek gelirli bir işe girebilir, önemli bir miras ya da gayrimenkul edinebilir; yahut nafaka ödeyen eski eş emekli olabilir, sağlık sorunu yaşayabilir veya işsiz kalabilir.

      Türk hukuku, boşanma kararının verildiği tarihteki maddi durumun sonsuza dek sabit kalmadığı gerçeğinden hareketle, Medeni Hukuk ve Aile Hukuku çerçevesinde nafakanın uyarlanması ve kaldırılması davalarına kapı açmıştır. Nafaka türleri ve hesaplama esasları için nafaka türleri rehberimize ve artış davaları için nafaka artırım davası makalemize de göz atabilirsiniz.

      Temel Hukuki Çerçeve: Alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü halinde yoksulluk nafakası mahkeme kararına dahi gerek olmadan kendiliğinden sona erer. Buna karşın alacaklının evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da tarafların mali durumlarının değişmesi hallerinde nafakanın kesilmesi için Aile Mahkemesinde nafakanın kaldırılması veya indirilmesi davası açılması şarttır.

      II. TMK m. 176/3 ve m. 176/4 Kapsamında Sona Erme, Kaldırma ve İndirim Sebepleri

      Kanun koyucu, irat biçiminde ödenmesine karar verilen maddi tazminat veya yoksulluk nafakasının sona erme ve değişim koşullarını iki fıkra halinde açıkça düzenlemiştir: Bu konuda ayrıntılı bilgi için İsim ve Soyadı Değiştirme Davası (TMK m. 27), Boşanan Annenin Soyadını Çocuğa Vermesi ve Nüfus Kayıt Düzeltimi başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 176/3-4:
      "(3) İrat biçiminde ödenmesine karar verilen maddi tazminat veya nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar; alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır.
      (4) Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir."

      Hüküm incelendiğinde üç ayrı hukuki kategorinin ortaya çıktığı görülür: (1) Kendiliğinden Sona Erme (yeniden evlenme ve ölüm — nüfus kaydının icra dosyasına sunulmasıyla icra takibi durur, ayrıca kaldırma davası açılması zorunlu değildir); (2) Mahkeme Kararıyla Kaldırılma (fiilen evliymiş gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması, haysiyetsiz hayat sürme — mutlaka Aile Mahkemesinden kesinleşen ilam alınması gerekir); (3) İndirilme (m. 176/4 uyarınca mali dengenin değişmesi halinde nafakanın tamamen kesilmesi yerine makul oranda azaltılması). Bu davalarda görevli ve yetkili mahkeme, nafaka alacaklısının yerleşim yeri Aile Mahkemesidir (TMK m. 177). Bu konuda ayrıntılı bilgi için Soybağının Reddi, Babalık Davası ve Tanımanın İptali (TMK m. 286–303): Zorunlu DNA Testi ve Mirasa Etkisi başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.


      III. Resmi Nikahsız "Fiilen Evliymiş Gibi Yaşama" Şartları ve Hukuka Uygun Delil Toplama

      Uygulamada en çok açılan kaldırma davası türü, nafaka alacaklısının nafakayı kaybetmemek için resmi nikah kıymadan başka bir kişiyle düzenli beraberlik kurmasıdır. Ancak Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin yerleşik kararlarına göre, nafaka alacaklısının ara sıra görüştüğü bir arkadaşının bulunması veya kısa süreli flört etmesi "fiilen evliymiş gibi yaşama" şartını oluşturmaz.

      Mahkemeler TMK m. 176/3 anlamında fiili birlikteliği kabul etmek için şu unsurların bir arada ve süreklilik arz ederek bulunmasını arar:

      • Ortak Konut ve Süreklilik: Tarafların belirli bir düzen ve süreklilik içinde aynı konutu fiilen paylaşmaları veya çevreye karı-koca/hayat arkadaşı görüntüsü vermeleri;
      • Ekonomik ve Sosyal Dayanışma: Ortak ev giderlerinin paylaşılması, birbirinin bakım ve geçimine destek olunması, düğün/nişan töreni yapılması yahut resmi nikah olmadan müşterek çocuk sahibi olunması;
      • Hukuka Uygun İspat Araçları: İkametgah ve Mernis adres kayıtları, aynı adresteki elektrik/su/doğalgaz ve internet abonelikleri, apartman yöneticisi/komşu tanıklıkları, müşterek banka transferleri ve halka açık sosyal medya paylaşımları.
      Gizli Dinleme, Takip Cihazı ve Yasadışı Kayıt Uyarısı: Fiili birlikteliği ispatlamak amacıyla eski eşin evinin içine gizli kamera yerleştirilmesi, telefonunun casus yazılımla dinlenmesi, aracına GPS takip cihazı konulması veya şifreli özel yazışmaların ele geçirilmesi TCK m. 132–134 kapsamında haberleşmenin gizliliğini ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçu oluşturur. Ayrıca 6100 sayılı HMK m. 189/2 uyarınca hukuka aykırı yoldan elde edilen deliller mahkemece hükme esas alınamaz! Deliller mutlaka tanık, açık/kamusal paylaşımlar ve mahkeme müzekkereleri yoluyla toplanmalıdır.

      IV. Yoksulluğun Ortadan Kalkması vs. Asgari Ücretli İşe Girme Ayrımı

      Nafaka ödeyen tarafların en sık yanıldığı hukuki noktalardan biri, eski eşin çalışmaya başlamasının nafakayı otomatik olarak kaldıracağı düşüncesidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 2. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre asgari ücret seviyesinde bir işte çalışmaya başlamak tek başına yoksulluğu ortadan kaldırmaz!

      Yargıtay'a göre asgari ücret günümüz ekonomik koşullarında kişiyi tümüyle yoksulluktan kurtaracak düzeyde kabul edilmediğinden, nafaka alacaklısının asgari ücretle işe girmesi kural olarak nafakanın tamamen kaldırılması sebebi değil, olsa olsa tarafların mali durumundaki değişim nedeniyle nafakanın indirilmesi (TMK m. 176/4) sebebi olarak değerlendirilebilir. Buna karşılık:

      • Alacaklının devlet memurluğuna atanması veya asgari ücretin katları seviyesinde yüksek, düzenli ve güvenceli bir maaş elde etmesi,
      • Kendisine geçimini fazlasıyla sağlayacak düzeyde miras kalması, ticari işletme kurması veya yüksek kira getirisi olan taşınmazlar edinmesi,
      • Emekli aylığıyla birlikte ek kira/yatırım geliri elde ederek yoksulluk sınırının kalıcı olarak üzerine çıkması

      hallerinde yoksulluğun ortadan kalktığı kabul edilir ve TMK m. 176/3 uyarınca yoksulluk nafakası tamamen kaldırılır. Ayrıca nafaka alacaklısının çalışabilecek durumda olduğu halde bilerek ve sırf nafakayı kaybetmemek amacıyla iş tekliflerini reddetmesi de hakkaniyet ve dürüstlük kuralı (TMK m. 2) çerçevesinde değerlendirilmektedir.


      V. Nafaka Yükümlüsünün Gelir Kaybı, Emeklilik veya Yeni Aile Kurması Nedeniyle İndirim

      Yoksulluk nafakası alacaklının ihtiyacının yanı sıra yükümlünün mali gücüyle orantılı olmak zorundadır (TMK m. 175). Boşanma sırasında yüksek maaşlı bir yönetici veya kârlı bir işletme sahibi olan nafaka yükümlüsünün sonradan emekli olmasıyla gelirinin yarı yarıya düşmesi, şirketinin tasfiyeye girmesi, ağır bir hastalık nedeniyle çalışma kapasitesini yitirmesi ya da yeniden evlenip yeni çocuklarının eğitim ve bakım yükümlülüklerinin doğması halinde, önceki yüksek nafakanın ödenmesi yükümlüyü bizzat yoksulluğa düşürebilir.

      Bu gibi durumlarda yükümlü Aile Mahkemesine başvurarak TMK m. 176/4 uyarınca nafakanın güncel mali gücüne göre indirilmesini (azaltılmasını) ve/veya her yıl ÜFE/TÜFE oranında yüksek artış sağlayan endeksleme hükmünün uyarlanmasını talep edebilir. Dikkat edilmelidir ki nafaka borçlusu kendi isteğiyle yüksek gelirli işinden ayrılıp muvazaalı biçimde sigortasız/asgari ücretli görünmeye çalışırsa mahkeme gerçek mali araştırma (sosyal ve ekonomik durum araştırması, banka ve taşınmaz sorguları) yaparak bu indirimi reddeder.


      VI. Karşılaştırmalı Tablo: Kendiliğinden Sona Erme vs. Kaldırma Davası vs. İndirim Davası

      Hukuki Mekanizma Hukuki Dayanak ve Sebep Dava Açmak Zorunlu mu? Hüküm Başlangıç Anı
      Kendiliğinden Sona Erme TMK m. 176/3-c.1 (Alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü) Hayır (Nüfus kaydı icra dosyasına sunularak takip durdurulur). Evlenme veya ölüm tarihinden itibaren doğrudan sona erer.
      Mahkeme Kararıyla Kaldırma TMK m. 176/3-c.2 (Fiili birliktelik, yoksulluğun tamamen kalkması, haysiyetsiz hayat) Evet (Alacaklı rızayla feragat etmedikçe Aile Mahkemesi kararı şarttır). Kural olarak dava tarihinden itibaren geçerli olmak üzere kaldırılır.
      Nafakanın İndirilmesi TMK m. 176/4 (Alacaklının asgari/kısmi gelire kavuşması, yükümlünün gelir kaybı/emeklilik) Evet (Aile Mahkemesinde indirim/uyarlama davası açılır). Kural olarak dava tarihinden itibaren yeni miktar üzerinden işler.

      VII. Hükmün Dava Tarihinden İtibaren Etkisi, İcra Takibinin Durdurulması ve İstirdat

      Uygulamada çok önemli bir usul kuralı vardır: Yoksulluk nafakasının kaldırılmasına veya indirilmesine ilişkin mahkeme kararları kural olarak dava tarihinden itibaren geçerli olur! Örneğin nafaka alacaklısı iki yıl önce fiili birlikteliğe başlamış olsa bile yükümlü davayı iki yıl sonra açmışsa, geçmiş iki yıl için ödenmiş nafakaların iadesi kural olarak istenemez (kendiliğinden sona eren evlenme ve ölüm hali bunun istisnasıdır; evlendikten sonra tahsil edilen nafakalar sebepsiz zenginleşme/istirdatla geri alınabilir!). Bu nedenle kaldırma veya indirim sebebi doğduğu anda gecikmeden dava açılması büyük mali avantaj sağlar.

      Dava açıldığı sırada devam eden bir icra takibi veya maaş haczi varsa, nafaka yükümlüsü mahkemeden yargılama boyunca nafaka ödemelerinin tedbiren durdurulmasını isteyebilir; ancak nafaka davalarında ihtiyati tedbirle nafakanın dava sonuçlanmadan kesilmesi çok istisnai (kuvvetli delil varsa) kabul edilmektedir. Dava sonunda kaldırma kararı kesinleştiğinde, dava tarihinden kararın kesinleşmesine kadar geçen sürede icra yoluyla veya zorunlu olarak ödenmeye devam edilen nafaka tutarları sebepsiz zenginleşme (TBK m. 77) veya HMK m. 40 (icranın iadesi) ilkeleri uyarınca geri istenebilir (ancak nafakanın niteliği gereği Yargıtay'da fiilen harcanmış nafakaların iadesinde somut şartların dikkatle incelendiği unutulmamalıdır).


      VIII. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulunun Yerleşik İçtihat İlkeleri

      Yoksulluk nafakasının kaldırılması ve indirilmesi davalarında Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ile Hukuk Genel Kurulu'nun istikrar kazanmış ilkeleri şu şekildedir:

      Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 2. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Asgari Ücretle Çalışma):
      "Yoksulluk nafakası alacaklısının asgari ücret seviyesinde bir işte çalışmaya başlaması tek başına kendisini yoksulluktan kurtarmaz ve nafakanın tamamen kaldırılmasını gerektirmez. Ancak düzenli asgari ücret geliri, tarafların mali durumlarının değişmesi sebebiyle TMK m. 176/4 kapsamında nafaka miktarının hakkaniyete uygun biçimde indirilmesinde dikkate alınabilir."
      Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Fiili Birliktelik Kriteri):
      "TMK m. 176/3 anlamında 'evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşama' olgusunun kabulü için, nafaka alacaklısının üçüncü bir kişiyle karı-koca hayatı biçiminde sürekli ve ortak konuta/ekonomik dayanışmaya dayalı bir yaşam sürdürdüğünün tanık beyanları, resmi adres ve sosyal çevre araştırmalarıyla tereddütsüz ispatlanması gerekir."
      Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Terditli Talep Kuralı):
      "Davacı taraf yalnızca nafakanın kaldırılmasını talep etmiş olsa bile koşulları oluşmamışsa mahkemece kendiliğinden indirime karar verilemez; bu nedenle dava dilekçesinde 'öncelikle kaldırılması, mümkün görülmezse indirilmesi' şeklinde terditli talep kurulması usul ekonomisi ve hak kaybının önlenmesi açısından esastır."

      IX. Pratik Uygulama: Yoksulluk Nafakasının Kaldırılması / İndirilmesi Dava Dilekçesi Taslağı

      Terditli (öncelikle kaldırma, olmazsa indirim) talepli olarak Aile Mahkemesine sunulacak dava dilekçesi örneği aşağıdadır:

      DAVA DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR

      NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE
      (TMK m. 176/3-4 Uyarınca Yoksulluk Nafakasının Kaldırılması, Terditli Olarak İndirilmesi Taleplidir)


      DAVACI: [Nafaka Yükümlüsü Adı Soyadı, TCKN, Adresi]
      VEKİLİ: Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi]
      DAVALI: [Nafaka Alacaklısı Adı Soyadı, TCKN, Adresi]
      KONU: [Mahkeme/Dosya No] ilamıyla davalı lehine hükmedilen aylık [Tutar] TL yoksulluk nafakasının TMK m. 176/3 uyarınca dava tarihinden itibaren KALDIRILMASINA, mahkemece kaldırma koşulları oluşmadığı kanaatine varılması halinde ise TMK m. 176/4 uyarınca İNDİRİLMESİNE karar verilmesi talebidir.

      1. Boşanma İlamı ve Değişen Koşullar: Taraflar [Mahkeme] kararlarıyla boşanmış ve davalı lehine aylık [Tutar] TL yoksulluk nafakasına hükmedilmiştir. Ancak ilam tarihinden sonra tarafların yaşam ve mali koşulları esaslı biçimde değişmiştir.

      2. Fiilen Evliymiş Gibi Yaşama ve Gelir Artışı (TMK m. 176/3): Davalı, [Tarih]'ten bu yana [İsim] adlı kişiyle [Adres] konutunda resmi nikah olmaksızın fiilen evliymiş gibi sürekli bir ortak yaşam sürdürmektedir. Ayrıca davalının SGK kayıtlarından düzenli ve yüksek gelirli bir işte çalışmaya başladığı / miras ve kira geliri elde ettiği ve yoksulluğunun ortadan kalktığı anlaşılmaktadır (Ek-1: SGK/Tapu Müzekkeresi Talepleri ve Tanık Listesi).

      3. Müvekkilin Mali Gücündeki Azalma (TMK m. 176/4 Terditli İndirim): Davacı müvekkil emekli olmuş / ticari işletmesi kapanmış olup geliri ciddi biçimde azalmıştır. Hakkaniyet gereği kaldırma kararı verilmediği takdirde dahi nafakanın önemli ölçüde indirilmesi zaruridir.

      SONUÇ VE İSTEM: Dava tarihinden itibaren geçerli olmak üzere davalı lehine ödenen yoksulluk nafakasının KALDIRILMASINA, aksi kanaatte olunması halinde TMK m. 176/4 gereğince hakkaniyete uygun tutara İNDİRİLMESİNE karar verilmesini talep ederiz.


      X. Nafakanın Kaldırılması ve İndirilmesi Davasında Delil ve Usul Kontrol Listesi

      1. Terditli Talep Kurulması: Mahkemenin dava dilekçesindeki taleple bağlılığı (HMK m. 26) gereği mutlaka "öncelikle kaldırma, olmazsa indirme" terditli isteği yazılmalıdır.
      2. SGK, Tapu, TAKBİS ve Banka Müzekkereleri: Alacaklının güncel çalışma maaşı, emekli aylığı, üzerine kayıtlı taşınmaz/kira gelirleri ve veraset intikali olup olmadığı mahkemeden resen istenmelidir.
      3. Fiili Birliktelik İçin Kolluk ve Muhtarlık Araştırması: Ortak yaşanan adreste zabıta/kolluk marifetiyle komşu ve apartman yönetimi araştırması (SED araştırması dahil) ve tanık dinletilmesi sağlanmalıdır.
      4. Hukuka Uygun Delil Denetimi: Özel hayatın gizliliğini ihlal eden ses/görüntü kaydı veya casus yazılım çıktıları dosyaya kesinlikle konulmamalıdır.
      5. Yetkili Mahkeme Kontrolü: Dava TMK m. 177 gereğince nafaka alacaklısının güncel yerleşim yeri Aile Mahkemesinde açılmalıdır.

      XI. Sonuç

      Yoksulluk nafakası boşanma tarihindeki geçici ekonomik dengesizliği gidermeye yönelik bir dayanışma mekanizmasıdır; taraflardan birinin mali veya sosyal durumunda köklü değişiklikler meydana geldiğinde hukuki koruma amacı da değişir. Öne çıkan başlıca sonuçlar şunlardır:

      1. Yeniden Evlenme ve Ölüm Dışında Dava Açılması Zorunludur: Fiili birliktelik, yoksulluğun ortadan kalkması veya gelir kaybı hallerinde icra takibi kendiliğinden durmaz; mutlaka Aile Mahkemesinde kaldırma/indirim davası açılmalıdır.
      2. Dava Tarihi Mali Sınırları Belirler: Kaldırma veya indirim hükmü kural olarak dava tarihinden itibaren sonuç doğurduğundan, haklı sebep doğar doğmaz dava açılması geriye dönük ödeme kaybını önler.
      3. Asgari Ücret İle Yüksek Gelir Ayrımı ve Hukuka Uygun İspat Belirleyicidir: Asgari ücretli çalışma doğrudan kaldırmaya değil indirime zemin hazırlarken, sürekli fiili birlikteliğin ve yüksek gelir artışının hukuka uygun delillerle ispatı nafakanın tamamen kaldırılmasını sağlar.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.


      Kaynaklar ve Referanslar

      Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.


      İlgili Makaleler

      SIKÇA SORULAN SORULAR

      Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları

      Hayır, kendiliğinden kesilmez. TMK m. 176/3 uyarınca yalnızca resmi evlenme veya ölüm halinde nafaka kendiliğinden kalkar. Resmi nikahsız fiilen evliymiş gibi yaşama durumunda mutlaka Aile Mahkemesinde yoksulluk nafakasının kaldırılması davası açılıp mahkeme kararı alınması gerekir.

      Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 2. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre asgari ücretle çalışmaya başlamak tek başına yoksulluğu ortadan kaldırmaz; bu nedenle nafakayı doğrudan kaldırmaz ancak şartları varsa nafaka tutarının indirilmesine (TMK m. 176/4) gerekçe oluşturabilir.

      Mahkeme kararıyla nafakanın kaldırılması veya indirilmesi hükmü kural olarak dava açıldığı tarihten itibaren geçerli olur; dava tarihinden önceki dönemlerde ödenmiş nafakalar geri istenemez. Ancak resmi evlenme veya ölüm tarihinden sonra tahsil edilmiş nafakalar varsa bunlar sebepsiz zenginleşme yoluyla geri talep edilebilir.

      Evet. TMK m. 176/4 uyarınca nafaka yükümlüsünün iradesi dışında gelirinin azalması, emekli olması, ağır sağlık sorunu yaşaması veya yeni aile/çocuk yükümlülüklerinin doğması halinde Aile Mahkemesinden nafakanın mali gücüne göre azaltılması istenebilir.

      Aynı adreste ikamet edildiğini gösteren resmi adres ve abonelik kayıtları, kolluk/muhtarlık sosyal çevre araştırması, komşu ve apartman yöneticisi tanıklıkları, müşterek düğün/sosyal medya paylaşımları gibi hukuka uygun delillerle ispatlanır. Gizli kamera, ses kaydı veya casus yazılım gibi yasadışı yollar suç teşkil eder ve delil kabul edilmez.

      TMK m. 177 uyarınca boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında yetkili mahkeme nafaka alacaklısının yerleşim yeri Aile Mahkemesidir. Görevli mahkeme ise Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla Asliye Hukuk Mahkemesidir.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata danışılması tavsiye edilir.

      Av. Oğuzhan Çıngı
      Gayrimenkul ve kira hukuku, iş hukuku, miras, borçlar, icra-iflas, tüketici ve ceza hukuku uyuşmazlıklarında dava takibi ve önleyici danışmanlık yürütmektedir.
      1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB meslek kuralları çerçevesinde genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış ve Işıkoğlu Partners Hukuk Bürosu tarafından incelenmiştir.
      İletişim
      Merkez Ofis
      Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
      Dragos Center No 15
      iletisim@isikoglupartners.com
      +90 531 869 3827

      Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

      Hukuki Hesaplama Araçları

      4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve güncel AAÜT/Arabuluculuk tarifeleri çerçevesinde hazırlanan interaktif hukuki hesaplama araçları.

      Ana Sayfa › Hesaplama Araçları › Hesaplama
      Hukuki Hesaplama Aracı

      Hukuk Hukuki Kontrol: Işıkoğlu Partners Güncel Mevzuat: 2026 Yürürlük Parametreleri

      Diğer Hukuki Hesaplama Araçları

      International Legal Practice in Istanbul, Türkiye

      Işıkoğlu Partners advises foreign corporations, venture-backed technology companies, digital platforms and cross-border investors across corporate formation, M&A, CMB crypto/FinTech licensing, KVKK data protection, commercial debt recovery and international arbitration.

      Direct Counsel via WhatsApp (+90 531 869 3827) Email: iletisim@isikoglupartners.com
      Multilingual Legal Counsel & Sworn Interpreter Coordination (Notary · Title Deed · Trade Registry · Courts)
      Our Istanbul team provides direct English-speaking legal representation alongside accredited sworn interpreter coordination in Russian (Русский), Arabic (العربية), German (Deutsch), Persian, French and 12 additional languages for powers of attorney, real estate closings, company formation, banking/MASAK compliance and court proceedings.

      Core International Practice Areas

      Turkish Law Guides in English (46 Publications)

      Comprehensive statutory and case-law guides prepared by our Istanbul legal team for international investors, corporations and foreign nationals.

      English Legal Desk › Practice Area
      International Legal Practice

      Istanbul, Türkiye Turkish Practice Page: Faaliyet Alanları →
      Hukuki Geçerlilik & Uyum Testleri

      Tahliye taahhütnamesi geçerliliği, KVKK ve VERBİS kayıt yükümlülüğü, e-ticaret ETBİS/İYS uyumu, işçi haklı fesih şartları, şirket ortaklık sözleşmesi ve yabancı yatırımcı uygunluk kriterlerini ilgili kanun maddelerine göre adım adım kontrol edin.

      Uyum Testi

      Hukuk Hukuki İnceleme: Işıkoğlu Partners

      Diğer Hukuki Uyum & Geçerlilik Testleri

      Hukuk & Ticaret Terimleri Sözlüğü (A–Z)

      Türk hukuku, ticari sözleşmeler, icra-iflas, gayrimenkul, miras, iş hukuku, girişim sermayesi ve teknoloji hukukunda en sık karşılaşılan kavramların kanun dayanaklı tanımları ve uygulama rehberleri.

      Ana Sayfa › Hukuk Sözlüğü › Hukuk Terimi
      Hukuk Terimi
      Hukuk Kanuni Dayanak: - İnceleyen: Işıkoğlu Partners
      KISA HUKUKİ TANIM ÖZETİ

      Aynı Alandaki Diğer Hukuk Terimleri

      Yüksek Mahkeme & Kurul Emsal Karar İncelemeleri

      Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulları, Hukuk ve Ceza Daireleri, Danıştay, Anayasa Mahkemesi, Kişisel Verileri Koruma Kurulu ve Rekabet Kurulunun iş dünyasını ve bireyleri doğrudan ilgilendiren yerleşik içtihat ilkeleri.

      Emsal Karar İncelemesi
      Hukuk Merci: Yüksek Mahkeme Künye: İçtihat Analiz: Işıkoğlu Partners
      YERLEŞİK HUKUKİ İLKE ÖZETİ

      ISTANBUL · TÜRKİYE
      International Legal Practice

      WhatsApp (+90 531 869 3827) iletisim@isikoglupartners.com

      Legal Guide

      WhatsApp'tan Sorun