Özet
Mimarlık, mühendislik, savunma sanayi ve tasarım işletmelerinin işyerlerine yapılan lisanssız yazılım denetimleri ve adli baskınların hukuki rejimi: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) m. 2/1 kapsamında bilgisayar programlarının eser koruması, FSEK m. 71/1 (1–5 yıl hapis veya adli para cezası, şikayete bağlı ve 6 aylık süre), FSEK m. 72 (crack ve lisans korumasını kıran araçlar için 6 ay–2 yıl hapis), FSEK m. 68 uyarınca sözleşme/rayiç lisans bedelinin 3 katına kadar tazminat istemi, CMK m. 134 adli bilişim arama ve imaj alma sınırları, HMK m. 400 hukuk mahkemesi delil tespiti ile telemetri/IP kayıtlarına karşı teknik savunma ve sulh protokollerinde ibra stratejileri — kapsamlı hukuki inceleme.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Mühendislik ve Tasarım Şirketlerinde Lisanssız Yazılım Baskınları
Üretim, mimarlık, makine tasarımı, kalıpçılık ve dijital medya sektörlerinde faaliyet gösteren şirketler için CAD/CAM, SolidWorks, AutoCAD, Catia veya Adobe Creative Cloud gibi profesyonel mühendislik ve tasarım yazılımları işin temel altyapısını oluşturmaktadır. Ancak bu yazılımların gelişmiş ağ lisans doğrulama (telemetri) sistemleri, bir bilgisayardan internet bağlantısı üzerinden üretici sunucularına giden lisanssız veya kırılmış (crack) kullanım sinyallerini otomatik olarak tespit edebilmektedir. Bu tespitlerin ardından hak sahibi yabancı yazılım şirketlerinin Türkiye'deki vekilleri, Sulh Ceza Hakimliği arama kararıyla polis ve bilişim bilirkişisi eşliğinde işyerine baskın düzenletebilmekte veya Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi (FSHHM) kanalıyla delil tespiti yaptırmaktadır.
Baskın sabahı şirket yöneticileri bir anda bilgisayar kasalarına ve sunuculara el konulma riski, FSEK m. 71 kapsamında 1–5 yıl arası hapis istemli ceza soruşturması ve FSEK m. 68 uyarınca yüksek tutarlı 3 kat rayiç lisans bedeli tazminatı talebiyle karşı karşıya kalmaktadır. Bu sürecin hukuka uygun biçimde yönetilmesi Fikri Mülkiyet Hukuku, Bilişim Hukuku ve Şirketler Hukuku kurallarının eşzamanlı işletilmesini gerektirir. Yazılım telifinin genel esasları için Yazılım Telif Hakkı Koruması başlıklı makalemizi de inceleyebilirsiniz.
II. Bilgisayar Programlarının Korunması ve FSEK m. 71–72 Ceza Yaptırımları
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) m. 2/1 hükmü uyarınca bilgisayar programları ve bunların hazırlık tasarımları "ilim ve edebiyat eseri" statüsünde tam telif koruması altındadır. Hak sahibinden yazılı izin almaksızın ticari işletme bünyesinde yazılımın çoğaltılması, bilgisayarlara kurulması veya ticari amaçla elde bulundurulması halinde iki ayrı ceza maddesi gündeme gelir: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Markanın 5 Yıl Kullanılmaması Nedeniyle TÜRKPATENT İdari İptal Süreci (SMK m. 26) ve Hükümsüzlük Davaları başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
5846 sayılı FSEK m. 71/1 ve m. 72 Çerçevesi (Cezai Yaptırımlar ve Şikayet Şartı):
FSEK m. 71/1 gereğince eser sahibinin yazılı izni olmaksızın bir bilgisayar programını çoğaltan, dağıtan, ticari amaçla satın alan veya kişisel kullanım amacı dışında elinde bulunduran ya da depolayan kişi 1 yıldan 5 yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca 7346 sayılı Kanun ile güncellenen FSEK m. 72 kapsamında, bilgisayar programları üzerindeki şifreleme veya lisans kontrol mekanizmalarını etkisiz kılmaya yarayan crack, keygen, patch gibi araçları ticari amaçla bulunduran, dağıtan veya uygulama hizmetini sunan kişiler için 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.
Ceza soruşturması açısından hayati önem taşıyan iki usul kuralı vardır: Birincisi, FSEK m. 75 uyarınca hem m. 71 hem de m. 72 suçlarının soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlıdır; hak sahibinin fiili ve faili öğrenmesinden itibaren 6 aylık hak düşürücü süre içinde usulüne uygun şikayette bulunması ve aynı anda hak sahipliği belgelerini (eser sahipliği/yetki zinciri) ibraz etmesi şarttır. İkincisi ise TCK m. 20 ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesidir: Tüzel kişiye hapis cezası verilemez; cezai sorumluluk şirket müdürleri, yönetim kurulu yetkilileri veya yazılımı bizzat kurduran BT sorumlusu yönünden değerlendirilir.
III. FSEK m. 68 Kapsamında 3 Kat Rayiç Lisans Bedeli Tazminatı ve Şirket Sorumluluğu
Ceza davasından daha ağır mali yük doğuran kısım genellikle Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde (FSHHM) açılan tazminat davalarıdır. FSEK m. 68, izinsiz yazılım kullanan işletmelere karşı caydırıcılık sağlamak amacıyla klasik zarar ispatından bağımsız özel bir bedel talep mekanizması kurmuştur: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Google Ads Reklamlarında Rakip Marka Adını Anahtar Kelime (Keyword) Olarak Kullanma ve Marka Tecavüzü Davaları başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
5846 sayılı FSEK m. 68/1 Çerçevesi (Üç Katına Kadar Rayiç Bedel İstemi):
Hak sahibinin izni alınmadan mali hakları ihlal edilen yazılım bakımından hak sahibi; taraflar arasında önceden hukuka uygun bir lisans sözleşmesi yapılmış olsaydı isteyebileceği sözleşme bedelinin veya Kanun hükümleri uyarınca belirlenecek rayiç lisans bedelinin en çok üç kat fazlasını talep edebilir.
Uygulamada üretici vekilleri baskın veya tespit sonrasında hazırladıkları taleplerde, şirketin bilgisayarında tespit edilen yazılımın en üst modül paket bedelini (örneğin temel CAD modülü yerine en pahalı simülasyon/CAM ek paketlerini) baz alarak bunu kurulu bilgisayar sayısıyla ve doğrudan 3 katıyla çarpmaktadır. Oysa Yargıtay 11. Hukuk Dairesi içtihatlarında iki kritik denetim noktası öne çıkar: İlk olarak, davalı bilgisayarda fiilen kurulu ve aktif kullanılan yazılım sürümü ile modüllerin hangileri olduğu teknik bilirkişiyle saptanmalıdır; hiç açılmamış veya yalnızca görüntüleyici (viewer) niteliğinde kalmış bir paket için en üst lisans paketi üzerinden hesap yapılamaz. İkinci olarak, "en çok üç kat" ifadesi bazı hallerde hakkaniyet ve kusur derecesi çerçevesinde mahkemenin takdir ve denetimine tabi tutulabilmekte, ticari şirketin ihlal kapsamı gerçek ekonomik ölçülerde tartılmaktadır.
IV. CMK m. 134 Adli Arama/İmaj Alma İle HMK m. 400 Delil Tespiti Baskını Arasındaki Farklar
İşyerine yapılan ziyaret iki farklı hukuki zeminde gerçekleşebilir ve şirketin tepki stratejisi bu zemine göre değişir:
- Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 134 Arama ve İmaj Alma: Cumhuriyet Savcılığının talebi üzerine Sulh Ceza Hakimliği kararında açıkça belirtilen adres ve bilgisayarlarda polis memurları ile adli bilişim bilirkişisi arama yapar. CMK m. 134/2 uyarınca kural, bilgisayarların fiziksel olarak alınıp götürülmesi değil, yerinde imajının (kopyasının) alınarak şifre çözümü yapılıp makinelerin işyerinde bırakılmasıdır. Yalnızca şifrenin çözülememesi veya yerinde kopyalamanın teknik olarak imkansız olması halinde el koyma yapılabilir ve inceleme sonrası cihazların iadesi zorunludur.
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 400 ve FSEK Delil Tespiti: Savcılık şikayeti yerine doğrudan FSHHM'den alınan kararla mahkeme hakimi (veya naip/yazı işleri müdürü) ile bilişim bilirkişisi işyerine gelerek bilgisayarlarda kurulu yazılımları, lisans sunucularını ve seri numaralarını yerinde inceler. Burada el koyma yetkisi yoktur; sadece tespit tutanağı ve teknik ekran kayıtları alınır.
V. Karşılaştırmalı Tablo: Ceza Soruşturması (FSEK m. 71–72) vs. Hukuk Davası (FSEK m. 68)
| Karşılaştırma Kriteri | Ceza Soruşturması (FSEK m. 71–72) | Hukuk Davası (FSEK m. 68 / FSHHM) |
|---|---|---|
| Baskın / Tespit Dayanağı | Sulh Ceza Hakimliği arama kararı ve CMK m. 134 adli imaj alma. | FSHHM HMK m. 400 delil tespiti kararı (el koyma yok). |
| Yaptırım / Mali Sonuç | FSEK m. 71: 1–5 yıl hapis veya adli para cezası; m. 72: 6 ay–2 yıl hapis. | Sözleşme/rayiç lisans bedelinin 3 katına kadar tazminat + ticari faiz. |
| Muhatap / Sorumlu Kişi | Fiili gerçekleştiren veya talimat veren gerçek kişi (şirket yöneticisi/BT sorumlusu). | Tüzel kişi şirket (ve kusurlu yönetim organları). |
| Şikayet ve Vazgeçme | Şikayete bağlıdır (6 ay); şikayetten vazgeçme kamu davasını düşürür. | Hukuk davasında sulh protokolü veya feragat ile dava sona erdirilir. |
VI. Telemetri Kayıtları, Eksik Lisans, Çalışan Bilgisayarı ve Rayiç Bedel İtirazları
Lisanssız yazılım dosyalarında teknik ve hukuki savunmanın başlıca beş kritik ayağı bulunur:
- Tek Başına Telemetri / IP Kaydının Yetersizliği: Yazılım üreticilerinin yurt dışı sunucularından gelen otomatik ping veya MAC adresi logları, tek başına kurumsal bir şirkette kaç adet ticari kullanım yapıldığını ispatlamaz. Şirketin misafir Wi-Fi ağına bağlanan bir taşeronun veya çalışanın şahsi dizüstü bilgisayarından giden sinyaller şirkete isnat edilemez; şirkete ait kurumsal cihaz envanteri (demirbaş kaydı) ile eşleşme şarttır.
- Çalışanın Şahsi Bilgisayarı ve Bilgisi Dışında Kurulum: Mühendisin evden getirdiği kişisel bilgisayarda veya şirket politikasına aykırı biçimde kendi inisiyatifiyle kurduğu eski bir öğrenci/deneme sürümünde yöneticinin ceza hukuku anlamında kasten sorumluluğu doğmaz; ancak hukuki sorumluluk yönünden işyerinde ticari proje çıktısı üretilip üretilmediği denetlenir.
- Lisans Eksikliği vs. Crack Kullanımı Farkı: Şirket zaten 5 adet resmi yüzer (floating) veya tekil lisans satın almış, ancak aynı anda yalnızca 5 kişi kullanırken 7 bilgisayara teknik kurulum (setup) yapmışsa, eşzamanlı kullanım sınırının aşılıp aşılmadığı sözleşme lisans koşullarına göre incelenmelidir; crack yoksa FSEK m. 72 kesinlikle uygulanmaz.
- Yalnızca Kurulu Olma (Kalıntı/Kullanılmama) İtirazı: Bilgisayarda yıl önce silinmiş bir yazılımın yalnızca Windows kayıt defteri (registry) kalıntısının bulunması aktif ticari kullanım kanıtı değildir; adli imajda yazılımın en son çalıştırılma tarihleri (prefetch/log kayıtları) ve üretilmiş CAD/model dosyalarının zaman damgası incelenmelidir.
- Rayiç Lisans Bedelinin Objektif Tespiti: FSEK m. 68 hesabında hak sahibinin tek taraflı talep ettiği yüksek paket tarifesi değil, ilgili yazılımın Türkiye pazarındaki gerçek kurumsal lisans satış bedeli, mevcut eski lisansların yükseltme (upgrade) imkanı ve fiilen kullanılan modüller esas alınmalıdır.
VII. Sulh Protokolü, Şikayetten Vazgeçmeyle Düşme ve Tam İbra Şartları
Uygulamada lisanssız yazılım soruşturmalarının önemli bir kısmı tarafların lisans tamamlama ve tazminat konusunda uzlaşmasıyla sonuçlanmaktadır. FSEK m. 71 ve m. 72 suçları FSEK m. 75 uyarınca şikayete bağlı olduğundan, hak sahibinin savcılıkta veya ceza mahkemesinde şikayetinden vazgeçmesiyle kamu davası düşer (TCK m. 73/4; kovuşturma aşamasında sanığın vazgeçmeyi kabul etmesi şartıyla).
Ancak sulh protokolü imzalanırken şirket yöneticilerinin dikkat etmesi gereken hayati hususlar vardır: Protokolde mutlaka hem ceza şikayetinden kayıtsız şartsız vazgeçme hem de FSEK m. 68 dahil geçmişe dönük tüm hukuki maddi-manevi tazminat taleplerinden tam ibra yer almalıdır. Yalnızca ceza dosyasını kapatacak şekilde eksik lisans satın alınması, hukuk mahkemesinde 3 kat rayiç bedel davasının önünü kapatmayabilir; buna ek olarak alınan yeni lisansların gelecekteki denetim/uyum şartları sözleşmede açıkça sınırlandırılmalıdır.
VIII. Yargıtay 11. Hukuk ve 19. / 7. Ceza Dairelerinin Yerleşik İçtihat İlkeleri
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (FSEK m. 68 Rayiç Bedelin Belirlenmesi):
"FSEK m. 68 uyarınca üç katına kadar bedel hesabında, hak sahibinin soyut beyanıyla yetinilemez; davalının bilgisayarlarında kurulu olan yazılımın hangi sürüm ve modülleri içerdiği, davalının mevcut geçerli lisans sayısı ve aynı yazılıma ilişkin Türkiye piyasasındaki emsal lisans sözleşmesi rayiç bedeli teknik ve mali bilirkişi kurulu marifetiyle somut olarak saptanmalıdır."
Yargıtay 19. / 7. Ceza Daireleri, Yerleşik İçtihat İlkesi (Hak Sahipliği Belgeleri ve Şahsi Sorumluluk):
"FSEK m. 71 ve m. 75 kapsamında şikayet şartının geçerli sayılabilmesi için, şikayetçi yabancı yazılım şirketinin eser sahipliğini veya mali hak devrini gösteren belgeler ile vekalet zincirinin süresinde dosyaya sunulması zorunludur. Ayrıca şirkette birden fazla ortak veya yönetici varsa, yazılımın izinsiz kurulumundan ve kullanımından doğrudan haberdar olup talimat veren sorumlu yönetici somut delillerle belirlenmelidir."
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Sadece Kayıt Kalıntısı ve Çalışan Cihazı Ayrımı):
"İşyerinde yapılan tespitte yazılımın daha önce kaldırılmış olmasına rağmen sistem kayıtlarında yalnızca artık dosyaların kalması veya şirkete ait olmayan kişisel bir cihazda yazılımın bulunması halinde, işletmenin ticari faaliyetinde aktif kullanım ve hukuka aykırı çoğaltma bulunup bulunmadığı şüpheye yer bırakmayacak biçimde araştırılmalıdır."
IX. Pratik Uygulama: Lisanssız Yazılım Baskını Sonrası Adli İnceleme ve Rayiç Bedel İtiraz Dilekçesi Taslağı
BİLİŞİM İNCELEMESİ VE RAYİÇ BEDEL İTİRAZ DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR
[İL] [...] FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'NE
(Alternatif Olarak Savcılık / Ceza Dosyasında İade ve Bilirkişi İncelemesi Talebiyle)
| DOSYA NO | : 2026/[...] E. (veya CBS 2026/[...] Sor.) |
| DAVALI / ŞÜPHELİ | : [Mühendislik / Tasarım Şirketi Unvanı ve Yetkilisi] |
| VEKİLİ / MÜDAFİ | : Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi] |
| KONU | : İşyeri tespit/arama tutanağına konu bilgisayarların imaj incelemesinde aktif kullanım, mevcut lisans ve modül ayrımının yapılması ile FSEK m. 68 kapsamındaki fahiş rayiç bedel hesabına itirazlarımızın sunulmasıdır. |
BEYAN VE İTİRAZLARIMIZ :
1. Cihaz Mülkiyeti, Mevcut Lisanslar ve Aktif Kullanım Ayrımı: ../../2026 tarihli işyeri tespit/arama tutanağında incelenen [Sayı] adet bilgisayardan [...] adedinin şirketimize ait resmi lisanslı iş istasyonları olduğu faturalarıyla sabittir (Ek-1: Lisans Sözleşmeleri ve Faturalar). Tutanağa dahil edilen [Marka/Seri No] dizüstü cihaz ise saha personeline şahsi mülkiyetinde olup şirket projelerinde kullanılmamıştır. Ayrıca diğer iki bilgisayarda yalnızca görüntüleyici modül veya geçmiş dönemden kalma silinmiş kayıt artıkları bulunmaktadır; imaj incelemesinde son çalıştırma tarihleri (loglar) ve üretilmiş CAD dosyaları tespit edilmelidir.
2. FSEK m. 68 Rayiç Lisans Bedeli Hesabına İtiraz: Davacı tarafça en kapsamlı endüstriyel simülasyon paketinin bedeli esas alınarak tüm cihazlar üzerinden 3 kat talep çıkarılmıştır. Oysa şirketimizin faaliyet alanında kullanılan yazılım temel çizim modülü olup Türkiye distribütörlerinin kurumsal emsal satış bedelleri incelenmeden tek taraflı teklif üzerinden tazminat belirlenemez.
3. El Konulan Cihazların İadesi (Ceza Soruşturması Varsa): CMK m. 134 uyarınca alınan adli imajlar sonrasında şirketimizin mühendislik ve üretim faaliyetlerinin durmaması için el konulan iş istasyonlarının derhal tarafımıza iadesini talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM :
Yukarıda arz edilen nedenlerle; adli imajlar üzerinde yeniden uzman bilişim bilirkişi incelemesi yaptırılarak aktif kullanım süresi, çalıştırılan modül kapsamı ve mevcut yüzer lisanslarımızın ayrıştırılmasına, Türkiye piyasası emsal lisans bedeli üzerinden objektif değerlendirme yapılmasına ve el konulan dijital materyaller varsa imaj sonrası derhal iadesine karar verilmesini arz ve talep ederiz.
Vekil / Müdafi
Av. [Adı Soyadı]
İmza
X. Baskın Anında ve Sonrasında Şirket Yöneticileri İçin Acil Eylem Kontrol Listesi
- Arama/Tespit Kararının Kapsamını İnceleyin: Hakim kararındaki adres, tarih ve cihaz sınırını kontrol edin; derhal şirket avukatınızı işyerine çağırın.
- Müdahale Etmeyin, Cihazları Kapatmayın: Bilgisayarların fişini çekmek veya dosya silmeye çalışmak TCK m. 281 suç şüphesi yaratır; sürecin CMK m. 134 uyarınca yerinde imaj alma şeklinde yürütülmesini isteyin.
- Tutanağa Şahsi Cihaz ve Lisans Şerhi Yazdırın: Çalışanların şahsi cihazlarını, misafir bilgisayarlarını ve şirket demirbaşındaki lisanslı cihazları ayrı ayrı tutanağa geçirin.
- Hak Sahipliği ve Şikayet Süresini Denetleyin: Şikayetçi firmanın 6 aylık şikayet süresine uyup uymadığını, apostilli vekaletname ve eser sahipliği zincirini dosyada kontrol edin.
- Sulh Protokolünde Çift Taraflı İbra Alın: Lisans tamamlama veya uzlaşma yoluna gidilecekse, hem FSEK m. 71 şikayetten vazgeçmeyi hem de FSEK m. 68 hukuk davalarından tam ibrayı aynı yazılı protokolde güvence altına alın.
XI. Sonuç
Şirket bilgisayarlarında lisanssız mühendislik veya tasarım yazılımı kullanıldığı iddiasıyla yapılan baskınlar, 5846 sayılı FSEK m. 71–72 kapsamındaki hapis cezası tehdidi ile FSEK m. 68'deki 3 katına kadar rayiç lisans bedeli tazminatı arasında yüksek finansal ve hukuki risk doğurmaktadır. Ancak bu süreçte CMK m. 134 güvencelerinin işletilmesi, telemetri sinyalleriyle aktif kurumsal kullanımın adli bilişim düzeyinde ayrıştırılması, yalnızca gerçek modül rayiçlerinin esas alınması ve olası sulh anlaşmalarında hem ceza hem hukuk yönünden tam ibra sağlanması şirketlerin haklarını korumanın temel yoludur.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Yazılım denetimi, arama ve FSEK davalarında uzman bir avukata başvurulması tavsiye edilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (m. 2, 68, 71, 72, 75)
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (m. 134 Bilgisayarlarda Arama, Kopyalama ve Elkoyma)
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 400 Delil Tespiti)
- Yargıtay 11. Hukuk ve 19. / 7. Ceza Daireleri Yazılım Telif İçtihatları
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Sinema, Dizi ve Müzik Yapım Sözleşmelerinde FSEK Mali Hak Devri (m. 52), Senarist, Yönetmen ve Oyuncu Telifleri
5846 sayılı FSEK m. 8/2 ortak eser sahipliği, m. 52 yazılı ve hakları ayrı sayan mali hak devri şartı, m. 80 komşu... -
Taklit (Replika) Ürün Satışı, Gümrükte El Koyma, Pazaryeri Mağaza Kapatma ve 6769 Sayılı SMK Marka Hakkına Tecavüz Davaları
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 29-30 kapsamındaki marka hakkına tecavüz ve hapis cezaları, Gümrük Yönetmeliği m.... -
Marka Tescil Süreci: Başvurudan Tescile
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında marka tescil süreci ve masrafları, başvuru aşamaları, mutlak ve nispi... -
Patent Başvurusu: Kapsamlı Rehber
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında patent başvurusu nasıl yapılır sorusunu yanıtlayan bu makalede;... -
Endüstriyel Tasarım Tescil ve Koruma
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında endüstriyel tasarım tescil şartları, yenilik ve ayırt edici nitelik...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
5846 sayılı FSEK m. 71/1 uyarınca bir bilgisayar programını hak sahibinin izni olmaksızın ticari amaçla çoğaltan veya kişisel kullanım dışında elinde bulunduran kişiler 1 yıldan 5 yıla kadar hapis veya adli para cezası ile yargılanır. Crack veya lisans kırıcı araçlar bulundurulması halinde FSEK m. 72 kapsamında 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası da gündeme gelir.
FSEK m. 68 uyarınca hak sahibi, izinsiz kullanılan yazılım için normal şartlarda sözleşme yapılmış olsaydı isteyebileceği lisans bedelinin veya piyasa rayiç bedelinin en çok üç kat fazlasına kadar tazminat talep edebilir. Hesaplama, şirkette gerçekten kurulu ve kullanılan sürüm ile modüller üzerinden yapılmalıdır.
CMK m. 134 uyarınca asıl kural, bilgisayarların işyerinden götürülmesi değil, yerinde adli imajlarının (kopyalarının) alınarak sistemlerin işletmede bırakılmasıdır. Yalnızca şifreleme sebebiyle veya teknik zorunlulukla yerinde imaj alınamıyorsa geçici olarak el konulabilir ve imaj işlemi bitince cihazların iadesi istenir.
Delil karartmaya çalışmak ve cihazları kapatmak, hem TCK m. 281 kapsamında suç delillerini yok etme veya gizleme soruşturmasına yol açar hem de adli bilişim uzmanları silme loglarını tespit edebildiği için mahkeme önünde ağır kötü niyet göstergesi sayılır.
Çalışanın şirketten habersiz kişisel dizüstü bilgisayarında lisanssız program bulundurması durumunda şirket yöneticisinin doğrudan ceza sorumluluğu oluşmaz; ancak çalışan o cihazı şirketin ticari işleri ve müşteri projeleri için kullanmışsa şirketin hukuki tazminat sorumluluğu tartışılabilir. Bu nedenle cihazın şahsi olduğu arama tutanağına şerh edilmelidir.
Evet. FSEK m. 71 ve m. 72 suçları FSEK m. 75 gereği şikayete bağlıdır. Taraflar sulh olarak hak sahibi şirket şikayetinden vazgeçerse soruşturma aşamasında takipsizlik, dava açılmışsa kamu davasının düşmesi kararı verilir; ancak sulh protokolünde hukuk tazminatı ibra klozu da mutlaka yer almalıdır.
Tek taraflı sunucu logları ve IP bildirimleri tek başına kesin mahkûmiyet veya tazminat delili değildir. Bu sinyalin gerçekten şirketin demirbaşındaki bir cihazdan, ticari amaçla ve hangi modül kullanılarak gittiğinin bağımsız adli bilişim incelemesiyle doğrulanması gerekir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.







