Özet
Kurumsal yeniden yapılandırma, aile şirketlerinin kardeşler arasında ayrıştırılması (asimetrik bölünme) veya operasyonel risk taşıyan üretim/ticaret faaliyetlerinin gayrimenkul varlıklarından ayrılması amacıyla başvurulan şirket bölünmesi, hem 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 159–179 hem de 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK) m. 19–20 hükümleri çerçevesinde yürütülür. Ancak 7456 sayılı Kanun m. 20 ile 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren şirket aktifindeki münferit taşınmazlar KVK m. 19/3-b kapsamındaki vergisiz kısmi bölünme alanından çıkarılmıştır. Bu köklü değişiklik sonrasında gayrimenkullerin vergisiz biçimde ayrıştırılabilmesi için ya taşınmazın faal bir üretim/hizmet işletmesiyle birlikte "işletme bütünlüğü" korunarak kısmi bölünmeye konu edilmesi ya da KVK m. 19/3-a kapsamında vergisiz tam bölünme modelinin işletilmesi gerekmektedir.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Kurumsal Yeniden Yapılandırmada Bölünme İhtiyacı ve Vergisel Eşik
Büyüyen işletmelerde üretim, lojistik, perakende ve gayrimenkul yatırımlarının aynı tüzel kişilik içinde toplanması zamanla ciddi ticari ve hukuki riskler doğurmaktadır. İş kazaları, vergi ihtilafları, iş davaları veya banka kredilerinden doğan ticari sorumlulukların şirketin tüm taşınmaz varlıklarını tehlikeye atması, birleşme/satın alma (M&A) yatırımcılarının yalnızca işletme birimini devralmak istemesi yahut aile şirketlerinde ikinci kuşak ortakların iş kollarını paylaşma arzusu, şirket bölünmesini stratejik bir zorunluluk haline getirir.
Eğer bir şirket aktifindeki varlıkları doğrudan satış yoluyla başka bir şirkete devrederse, oluşan satış kazancı üzerinden %25 oranında Kurumlar Vergisi, gayrimenkul veya makine devrinde KDV, ayrıca alıcı ve satıcı için ayrı ayrı binde 20 (%4 toplam) tapu harcı tahakkuk eder. Bu ağır vergi yükünü bertaraf etmek için hem Ticaret ve Şirketler Hukuku (TTK m. 159–179) hem de Vergi Hukuku (KVK m. 19–20) ile Gayrimenkul Hukuku koordineli bir vergisiz yeniden yapılandırma çerçevesi sunmaktadır. Şirket yapılandırmalarının devralma yönü için şirket birleşme ve devralma süreci başlıklı rehberimizle birlikte okunması süreci bütüncül görmeyi sağlayacaktır.
II. TTK m. 159–179 Kapsamında Tam Bölünme, Kısmi Bölünme ve Asimetrik Bölünme (%90 Nisap)
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 159. maddesi şirket bölünmesini ticari işletmenin sürekliliği ilkesi içinde iki temel türe ayırmıştır: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Holding Şirket Kuruluşu, İştirak Kazancı İstisnası (KVK m. 5/1-a), Grup İçi Finansman ve Örtülü Sermaye Riskleri başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 159/1:
"Bir şirket tam veya kısmi bölünebilir.
a) Tam bölünmede, şirketin tüm malvarlığı bölümlere ayrılır ve diğer şirketlere devrolunur. Bölünen şirketin ortakları, devralan şirketlerin paylarını ve haklarını iktisap ederler. Tam bölünüp devrolunan şirket sona erer ve unvanı ticaret sicilinden silinir.
b) Kısmi bölünmede, bir şirketin malvarlığının bir veya birden fazla bölümü diğer şirketlere devrolunur. Bölünen şirketin ortakları, devralan şirketlerin paylarını ve haklarını iktisap ederler veya bölünen şirket, devredilen malvarlığı bölümlerinin karşılığında devralan şirketlerdeki payları ve hakları elde ederek yavru şirketini oluşturur."
TTK sistematiğinde uygulama açısından kritik bir diğer ayrım oranların korunduğu (simetrik) ve oranların korunmadığı (asimetrik) bölünmedir: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Anonim Şirket Yönetim Kurulu Üyelerinin Hukuki Sorumluluk Davası (TTK m. 553) ve İş Adamı Kararı (BJR) İlkesi başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
- Simetrik (Oranların Korunduğu) Bölünme: Ana şirkette %50–%50 ortak olan iki ortak, bölünme sonucu kurulan yeni şirkette de yine %50–%50 ortaklık oranına sahip kalır. TTK m. 173 uyarınca esas sermayenin dörtte üçünü temsil eden payların mevcudiyeti ve bunların dörtte üçünün (veya genel kurul nisapları dahilinde 3/4) olumlu oyu yeterlidir.
- Asimetrik (Oranların Korunmadığı) Bölünme: Ortaklar arasında anlaşmazlık varsa veya aile şirketinde iki kardeş işleri paylaşmak istiyorsa, bölünme sonucunda A şirketi tamamen 1. ortağa, B şirketi ise tamamen 2. ortağa tahsis edilebilir! Bu sayede ortaklık kavgası vergisiz biçimde çözülür; ancak TTK m. 173/3 gereğince oranların korunmadığı bölünme kararının alınabilmesi için devreden şirkette oy hakkını haiz bütün ortakların en az %90'ının olumlu oyu zorunludur.
III. KVK m. 19–20, KDV ve Tapu Harcı İstisnalarının Hukuki Koşulları
TTK bakımından geçerli olan her bölünme işlemi vergi mevzuatı açısından otomatik olarak "vergisiz" sayılmaz. Vergisiz bölünme statüsünün kazanılabilmesi için 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m. 19 ve m. 20'deki sıkı koşulların gerçekleşmesi zorunludur:
- Kayıtlı Değerler Üzerinden Devir (KVK m. 19/3): Bölünmeye konu varlıklar ve borçlar devralan tam mükellef sermaye şirketine bilanço kayıtlı (net defter) değerleri üzerinden aktarılmalıdır. Rayiç değer artışı yapılıp elden çıkarılırsa vergisiz devir şartı bozulur.
- Payların Verilme Şekli: Tam bölünmede devralan şirketlerin payları doğrudan bölünen şirketin ortaklarına verilir; kısmi bölünmede ise paylar bölünen şirkete (iştirak/yavru şirket) veya doğrudan ortaklarına verilebilir (ortaklara verilecekse bölünen şirkette sermaye azaltımı yapılır).
- Çoklu Vergi İstisnası Kalkanı: KVK m. 20/2–3 şartlarına uygun olarak yapılan bölünmelerde; devir sebebiyle doğan değer artış kazançları Kurumlar Vergisinden istisnadır; 3065 sayılı KDVK m. 17/4-c uyarınca teslimler KDV'den istisnadır (ve devreden KDV yeni şirkete aktarılabilir); 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu ile 492 sayılı Harçlar Kanunu m. 123 uyarınca bölünme sözleşmeleri ve gayrimenkullerin tapudaki tescil işlemleri Damga Vergisi ile Tapu Harcından müstesnadır.
IV. 7456 Sayılı Kanun Sonrası Taşınmazların Vergisiz Kısmi Bölünmeden Çıkarılması
15 Temmuz 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7456 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 5520 sayılı KVK'nın 19/3-b maddesinde bulunan "taşınmazlar ile" ibaresi madde metninden çıkarılmış ve bu değişiklik 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Böylece önceki dönemde sıklıkla uygulanan "şirketin aktifindeki arsayı, plazayı veya kiralık dükkanları kısmi bölünme ile yeni bir gayrimenkul şirketine vergisiz aktarma" dönemi sona ermiştir.
| Bölünme Türü ve Konusu | Yasal Dayanak (KVK) | 2024 Sonrası / 2026 Güncel Vergisiz Statü | Kritik Şart ve İdari Risk |
|---|---|---|---|
| Münferit Taşınmazların Kısmi Bölünmesi | KVK m. 19/3-b (7456 SK sonrası) | Vergisiz DEĞİLDİR (KVK istisnası kaldırılmıştır) | TTK'ya göre yapılabilir ancak rayiç bedelden %25 KV, KDV ve %4 tapu harcı doğar |
| Üretim/Hizmet İşletmesinin Bütün Halinde Kısmi Bölünmesi | KVK m. 19/3-b | Vergisizdir (KV, KDV, Damga, Tapu Harcı istisnası devam eder) | Taşınmaz bu işletmenin zorunlu parçası olmalı ve tüm aktif-pasif devredilmelidir |
| İki Tam Yıl Tutulan İştirak Hisselerinin Kısmi Bölünmesi | KVK m. 19/3-b | Vergisizdir | Aktifte en az 2 tam yıl (730 gün) bulunma şartı kesindir |
| Tam Bölünme (Mevcut Şirketin Tüm Varlıklarıyla İkiye Bölünmesi) | KVK m. 19/3-a, m. 20/2 | Vergisizdir (Taşınmazlar dahil tüm malvarlığı bölünebilir) | Ana şirket tasfiyesiz sona erer; geçmiş yıl zararları ve devir oranları dikkatle yönetilmelidir |
V. 2026 Uygulamasında Gayrimenkullerin Ayrıştırılması: İşletme Bütünlüğü ve Tam Bölünme Stratejileri
7456 sayılı Kanun sonrasında bilançosunda değerli fabrika, otel, depo veya ticari bina bulunduran şirketlerin gayrimenkulleri işletme risklerinden vergisiz biçimde ayrıştırabilmesi için hukuki ve mali açıdan iki meşru ve geçerli yol kalmıştır:
- Seçenek 1 — Üretim veya Hizmet İşletmesinin "İşletme Bütünlüğü" İçinde Kısmi Bölünmesi (KVK m. 19/3-b): 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ve Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) açıklamalarına göre üretim veya hizmet işletmelerinin devrinde işletme bütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli aktif ve pasif kalemlerin tümünün devredilmesi şarttır. Eğer bir şirket hem A şehrinde fabrika üretim tesisi işletiyor hem de B şehrinde ticaret/lojistik yürütüyorsa; fabrika üretim işletmesi (makineleri, ruhsatları, personeli, hammadde stoku ve o üretimin yapıldığı zorunlu fabrika taşınmazı ile birlikte) kısmi bölünmeyle yeni şirkete vergisiz devredilebilir. Tersine, fabrika taşınmazını eski şirkette tutup yalnızca operasyonel üretim veya hizmet birimini (makine/ekipman/personel/sözleşmelerle birlikte) yeni bir işletme şirketine kısmi bölünme ile devretmek de diğer bir uygulamalı yapılandırma seçeneğidir (ancak merkezde kalan gayrimenkul dışındaki devredilen birimin gerçek anlamda bağımsız işleyebilen bir üretim/hizmet işletmesi bütünlüğü taşıdığının ispatlanması şarttır).
- Seçenek 2 — Vergisiz Tam Bölünme Modeli (KVK m. 19/3-a): KVK m. 19/3-a hükmü tam bölünmede devredilecek unsurlar açısından taşınmaz kısıtlaması içermemektedir. Mevcut şirket (örneğin X A.Ş.) tam bölünmeye tabi tutularak tasfiyesiz sona erdirilir; taşınmazları ve kira yönetimi yeni kurulan Y Gayrimenkul A.Ş.'ye, operasyonel üretim/ticaret işletmesi ise yeni kurulan Z Sanayi A.Ş.'ye aktarılır. Burada unutulmaması gereken kritik husus, ana şirketin sicilden terkin edilmesi sebebiyle banka kredi sözleşmelerinin, teşvik belgelerinin, ruhsatların ve müşteri/tedarikçi sözleşmelerinin iki yeni şirkete devri (külli halefiyet) ile KVK m. 19–20 kapsamındaki peçeleme/muvazaa denetimlerinin titizlikle yönetilmesidir.
VI. TTK m. 174–178 Alacaklılara İlan, Teminat, Müteselsil Sorumluluk ve İşçilerin Geçişi
Bölünme işleminde şirketin malvarlığı parçalara ayrıldığı için kanun koyucu şirket alacaklılarını ve çalışanlarını özel hükümlerle koruma altına almıştır:
- Alacaklılara Çağrı ve Teminat (TTK m. 174–175): Bölünmeye katılan şirketlerin alacaklıları, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde (TTSG) yedişer gün aralıklarla üç defa yapılan ilanla alacaklarını bildirmeye ve teminat istemeye çağrılır. Alacaklılar son ilanın yayımından itibaren 3 ay içinde başvurursa devralan/bölünen şirketler alacakları teminat altına almak zorundadır. Ancak TTK m. 175/2 uyarınca alacaklıların alacaklarının tehlikeye düşmediği bir uzman/YMM raporuyla ispatlanırsa teminat gösterme yükümlülüğü ortadan kalkar. (Önemli pratik detay: 3 kez 7 gün arayla ilan + 3 aylık bekleme süresi nedeniyle bölünme tescili ortalama 3,5–4 ay sürmektedir; ancak bazı ticaret sicili müdürlüklerinde tüm alacaklıların muvafakati veya borç ödemeye yeterlilik raporunun niteliğine göre tescil öncesi teminat/ilan takvimi esas alınır — özellikle TTK m. 173 uyarınca genel kurul kararının ancak alacaklılara 3 aylık başvuru süresi veya ilandan sonra mı yoksa ilan sürecine paralel mi tescil edileceği Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 128 çerçevesinde sicil müdürlüğü ile önceden koordine edilmelidir!)
- İkinci Derecede Müteselsil Sorumluluk (TTK m. 176): Bölünme sözleşmesi veya planı uyarınca kendisine belirli bir borç tahsis edilen şirket (birinci derecede sorumlu) bu borcu vadesinde ödemez veya iflas ederse, bölünmeye katılan diğer şirketler bu borçtan ikinci derecede müteselsil sorumlu olurlar.
- İş İlişkilerinin Geçişi ve İşçinin İtiraz Hakkı (TTK m. 178): Devredilen işletme bölümüyle ilgili iş sözleşmeleri, işçinin itiraz etmemesi halinde bütün hak ve borçlarıyla devralan şirkete geçer. İşçi geçişe itiraz ederse iş sözleşmesi kanuni fesih süresinin sonunda sona erer; ayrıca devreden ve devralan işveren işçinin eski alacaklarından 2 yıl süreyle müteselsil sorumludur.
VII. Adım Adım Bölünme Süreci: Bölünme Planı, YMM Raporu ve Ticaret Sicili Tescili
Ticaret sicilinde ve tapuda sorunsuz bir bölünme gerçekleştirmek için izlenecek işlem sırası şöyledir:
- Bölünme Bilançosu ve Ara Bilanço Kontrolü (TTK m. 165): Bilanço günü ile bölünme sözleşmesinin imzası arasında 6 aydan fazla zaman geçmişse ara bilanço çıkarılır.
- Bölünme Sözleşmesi veya Bölünme Planının Düzenlenmesi (TTK m. 166–167): Mevcut bir şirkete devir varsa "bölünme sözleşmesi", yeni şirket kuruluyorsa "bölünme planı" hazırlanır; aktif ve pasif kalemlerin tam envanteri (tapu ada-parselleri dahil) eklenir.
- Bölünme Raporu ve YMM Tespit Raporu: Yönetim organı bölünmenin amacını ve sonuçlarını açıklayan bölünme raporunu yazar; ayrıca özvarlık, ayni sermaye değer tespiti ve 7456 SK sonrası işletme bütünlüğü / kayıtlı değer tespiti Yeminli Mali Müşavir (YMM) raporuyla belgelenir. (KOBİ'lerde tüm ortakların onayıyla TTK m. 169/4 bölünme raporundan vazgeçilebilse de sicil uygulamasında YMM raporları ve ortak beyanları istenir.)
- Ortakların İnceleme Hakkı (TTK m. 171): Genel kuruldan 2 ay önce ortakların incelemesine sunulur (KOBİ'lerde tüm ortakların onayıyla inceleme hakkından vazgeçilerek 2 aylık bekleme süresi sıfırlanabilir!).
- Alacaklılara 3 İlan (TTSG) ve 3 Aylık Süre (TTK m. 174): Alacaklılara yedişer gün arayla üç ilan yayımlanır.
- Genel Kurul Onayı, Ticaret Sicili Tescili ve Tapu Devri (TTK m. 173, m. 179): Ticaret siciline tescille malvarlığı külli halefiyetle devrolunur; ardından Ticaret Sicili Müdürlüğünden alınan tescil yazısı ile Tapu Müdürlüğünden Harçlar Kanunu m. 123 uyarınca harçsız tapu intikali (tashih/tescil) gerçekleştirilir.
VIII. Yargıtay ve Danıştayın Bölünme ile Vergi İstisnasına İlişkin Yerleşik İlkeleri
Şirket bölünmelerinde alacaklı sorumluluğu, işçi geçişi ve vergi istisnalarına dair yüksek yargı mercilerinin temel içtihat yaklaşımı şu şekildedir:
Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Külli Halefiyet ve TTK m. 176 Müteselsil Sorumluluk):
"Bölünme tescil edildiği anda bölünme planında tahsis edilen aktif ve pasifler başkaca bir devir işlemine veya borcun nakline gerek olmaksızın külli halefiyet yoluyla devralan şirkete geçer. Tahsis edilen borcun birinci derecede sorumlu şirketçe ödenmemesi halinde bölünmeye katılan diğer şirketlerin TTK m. 176 kapsamında ikinci derecede müteselsil sorumluluğu devreye girer."
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu / İlgili Daireler, Yerleşik İçtihat İlkesi (KVK m. 19–20 İşletme Bütünlüğü ve Vergi İstisnası):
"Kısmi bölünmenin KVK m. 19/3-b ve m. 20 kapsamında kurumlar vergisi, KDV ve tapu harcı istisnasından yararlanabilmesi için işlemin kayıtlı değerler üzerinden yapılması ve devredilen birimin iktisadi bütünlük içinde faaliyet gösterebilecek bir işletme veya iştirak niteliği taşıması gerekir; yalnızca vergi avantajı yaratmak amacıyla kurgulanan muvazaalı parçalama işlemleri istisna kapsamında değerlendirilemez."
IX. Pratik Uygulama: İşletme Bütünlüğü Esaslı Kısmi Bölünme Planı / Sözleşmesi Taslağı
Faal bir üretim veya hizmet işletmesinin kendisine özgülenmiş fabrika taşınmazı, makine parkı, personeli ve borçlarıyla birlikte yeni kurulacak bir anonim/limited şirkete vergisiz kısmi bölünme ile devrinde kullanılacak Bölünme Planı esas maddeleri örneği aşağıdadır:
BÖLÜNME PLANI TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR
YENİ KURULUŞ YOLUYLA KISMİ BÖLÜNME PLANI
(6102 sayılı TTK m. 159–179 ve 5520 sayılı KVK m. 19/3-b, m. 20 Kapsamında)
1. Bölünen (Devreden) ve Yeni Kurulan (Devralan) Şirketler: [X Sanayi ve Ticaret A.Ş.] (Mersis No: [...]) malvarlığında yer alan ve bağımsız bir üretim/hizmet işletmesi bütünlüğü oluşturan "[Üretim/Lojistik İşletmesi Adı]" birimini, 6102 sayılı TTK m. 159/1-b ve 5520 sayılı KVK m. 19/3-b uyarınca kayıtlı net bilanço değerleri üzerinden yeni kurulacak olan "[Y Üretim ve Lojistik A.Ş.]"ye devretmektedir.
2. İşletme Bütünlüğü ve Devredilen Malvarlığı Envanteri: İşbu bölünme kapsamında yeni kurulan şirkete devredilen [Ada/Parsel] kayıtlı üretim tesisi taşınmazı, ilgili tesisin içindeki üretim makine ve hatları (Ek-1: Sabit Kıymet Listesi), hammadde/yarı mamul stokları, bu tesiste çalışan [Adet] personelin iş sözleşmeleri (Ek-2: İşçi Listesi) ve söz konusu birime özgü ticari alacak/kredi borçları işletme bütünlüğü korunarak bir bütün halinde aktarılmaktadır. Münferit bir gayrimenkul devri söz konusu olmayıp tüm kalemler kayıtlı (net defter) değerleriyle devredilmektedir.
3. Payların Değişim Oranı ve Ortaklık Yapısı: Bölünme işlemi ortaklık oranlarının korunduğu (simetrik) [veya TTK m. 173/3 uyarınca en az %90 oyla kabul edilen oranların değiştiği asimetrik] kısmi bölünme niteliğindedir. Devralan şirketin [Tutar] TL nominal sermayesini temsil eden payların tamamı, bölünen şirket ortaklarına (veya iştirak modeliyle bölünen şirketin kendisine) tahsis edilmiştir.
4. Çalışanların ve Alacaklıların Korunması: TTK m. 178 uyarınca listedeki çalışanların iş sözleşmeleri itiraz etmedikleri takdirde bütün kıdem ve yan haklarıyla yeni şirkete geçer; TTK m. 174 gereğince TTSG'de 7 gün arayla 3 kez alacaklılara çağrı ilanı yapılır ve TTK m. 176 ikinci derecede müteselsil sorumluluk hükümleri saklıdır.
5. Vergi ve Harç İstisnaları: İşlem KVK m. 19/3-b ve m. 20/3 uyarınca kurumlar vergisinden, KDVK m. 17/4-c gereği KDV'den, Damga Vergisi Kanunu ve Harçlar Kanunu m. 123 uyarınca damga vergisi ve tapu/sicil harçlarından istisnadır.
X. Bölünme Öncesi Hukuk ve Mali Müşavirlik Risk Kontrol Listesi
Şirket bölünmesi kararını uygulamaya koymadan önce hukuk ve vergi ekiplerinin ortaklaşa tamamlaması gereken denetim adımları şunlardır:
- 7456 Sayılı Kanun Testi: Kısmi bölünmeye konu edilmek istenen bir gayrimenkul varsa, bunun tek başına atıl/kiralık bir taşınmaz mı yoksa faal bir üretim/hizmet işletmesinin zorunlu tesis unsuru mu olduğu incelenmeli; münferit taşınmaz için kesinlikle kısmi bölünme yerine tam bölünme (KVK m. 19/3-a) değerlendirilmelidir.
- Kayıtlı Değer ve Özvarlık Uyumu: Devredilecek aktifler toplamından devredilecek borçlar çıkarıldığında kalan net değerin yeni şirketin sermayesini karşıladığı YMM raporuyla teyit edilmelidir.
- Tapu İpotekleri, Banka Kredileri ve Teşviklerin İncelenmesi: Taşınmaz üzerindeki banka ipotekleri ve kredi sözleşmelerindeki "yapısal değişiklik / devir yasağı (negative pledge / change of control)" maddeleri için ilgili bankalardan önceden yazılı muvafakat alınmalıdır.
- TTK m. 171 KOBİ Feragati ve TTK m. 174 İlan Takvimi: Ortakların inceleme süresinden feragati alınarak 2 aylık süre kazanılabilir ancak alacaklılara 3 TTSG ilanı ve 3 aylık süre takvimi titizlikle planlanmalıdır.
- Tescil Sonrası Tapu Harcı Muafiyet Yazısı: Ticaret sicili tescilinin ardından ilgili vergi dairesinden/ticaret sicilinden alınan bölünme yazısıyla Tapu Müdürlüğünde Harçlar Kanunu m. 123 istisnası uygulanarak devir tamamlanmalıdır.
XI. Sonuç
Şirket bölünmesi, hem varlık koruma ve kurumsal odaklanma hem de ortaklık uyuşmazlıklarının asimetrik ayrışmayla barışçıl çözümü için Türk ticaret hukukunun sunduğu en gelişmiş yeniden yapılandırma aracıdır. Öne çıkan sonuçlar şunlardır:
- Münferit Taşınmazlarda Kısmi Bölünme İstisnası Bitmiştir: 7456 sayılı Kanun ile 1 Ocak 2024'ten beri tekil gayrimenkuller KVK m. 19/3-b kapsamındaki vergisiz kısmi bölünmeye konu edilememektedir.
- İşletme Bütünlüğü ve Tam Bölünme Geçerli Çözümlerdir: Gayrimenkul faal bir üretim/hizmet işletmesiyle bütünlük içinde kısmi bölünmeye yahut tüm malvarlığıyla KVK m. 19/3-a kapsamındaki vergisiz tam bölünmeye konu edilebilir.
- Alacaklı ve İşçi Hakları Emredicidir: 3 kez TTSG ilanı, ikinci derecede müteselsil sorumluluk (TTK m. 176) ve işçilerin geçiş/itiraz hakları (TTK m. 178) eksiksiz yerine getirilmelidir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m. 159–179 Şirket Bölünmesi Hükümleri)
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (m. 19–20; 7456 sayılı Kanun m. 20 Değişikliği)
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (m. 17/4-c) ve 492 sayılı Harçlar Kanunu (m. 123)
- Yargıtay ve Danıştay Yerleşik Şirket Bölünmesi ve Vergi İstisnası İçtihatları
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Şirket Birleşme ve Devralma Süreci
6102 sayılı TTK m.136-158 kapsamında şirket birleşme ve devralma (M&A) süreci, devralma yoluyla birleşme ile yeni... -
Şirket Kuruluşu: Adım Adım Rehber 2026
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca şirket nasıl kurulur limited anonim 2026 yılı güncel mevzuatına göre... -
Şirket Genel Kurul Kararlarının İptali, Yokluğu, Butlanı ve Sermaye Artırımıyla Azınlık Payını Eritme (Sulandırma / Dilution) Davaları (TTK m. 445–451)
6102 sayılı TTK m. 445-451 ve m. 622 kapsamında anonim ve limited şirket genel kurul kararlarının 3 aylık iptal davası,... -
Şirket Ortaklık Sözleşmesi Hazırlama Rehberi
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kapsamında şirket ortaklık sözleşmesi nasıl... -
Yabancı Sermayeli Şirket Kuruluşu: Türkiye Rehberi
4875 sayılı Kanun ve 6102 sayılı TTK uyarınca yabancı sermayeli şirket kuruluşu türkiye süreçleri, gerekli belgeler,...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Hayır, aktarılamaz. 7456 sayılı Kanun ile 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren KVK m. 19/3-b'den taşınmazlar çıkarıldığı için münferit bir gayrimenkulün kısmi bölünmeyle devri artık vergisiz değildir. Ancak gayrimenkul faal bir üretim veya hizmet işletmesinin bütünlüğü içinde devrediliyorsa ya da tam bölünme (KVK m. 19/3-a) yapılıyorsa vergi istisnası uygulanabilir.
Evet. 7456 sayılı Kanun yalnızca KVK m. 19/3-b kısmi bölünme hükmünü değiştirmiş, KVK m. 19/3-a tam bölünme rejimine dokunmamıştır. Bölünen şirketin tüm varlıkları (bir şirkete taşınmazlar, diğerine operasyonel faaliyet aktarılacak şekilde) tam bölünerek ana şirket tasfiyesiz sona erdirildiğinde tam bölünme vergi istisnaları uygulanabilir.
Evet. TTK m. 161 ve m. 173/3 uyarınca ortaklık oranlarının korunmadığı asimetrik bölünme mümkündür; bu sayede bir şirket tamamen bir ortağa, diğer şirket ise diğer ortağa bırakılabilir. Ancak oranların değiştiği bu bölünme kararı için bölünen şirkette oy hakkına sahip bütün ortakların en az %90'ının onayı zorunludur.
KVK m. 19–20 kapsamındaki şartları taşıyan vergisiz tam bölünme veya işletme bütünlüğü esaslı kısmi bölünmelerde; devredilen varlık ve taşınmazlar 3065 sayılı KDV Kanunu m. 17/4-c uyarınca KDV'den, 492 sayılı Harçlar Kanunu m. 123 uyarınca ise tapu ve ticaret sicili harcından istisnadır.
TTK m. 174 uyarınca TTSG'de yedişer gün arayla üç kez ilan yapılarak alacaklılara 3 ay içinde teminat isteme hakkı tanınır. Ayrıca bölünme sonrası borç kendisine tahsis edilen şirket borcu ödemezse TTK m. 176 gereğince bölünmeye katılan diğer şirketler o borçtan ikinci derecede müteselsil sorumlu olurlar.
TTK m. 178 uyarınca devredilen işletme bölümüyle ilgili iş sözleşmeleri işçi itiraz etmedikçe tüm hak ve kıdemleriyle yeni şirkete geçer; işçi geçişe itiraz ederse sözleşme yasal fesih süresi sonunda sona erer ve her iki şirket işçinin geçmiş alacaklarından 2 yıl süreyle müteselsil sorumlu olur.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir.







