Özet
Büyüyen anonim şirketlerde tüm yönetim kararlarının ve imza yetkilerinin doğrudan yönetim kurulu üyeleri tarafından kullanılması hem operasyonel tıkanıklığa hem de yönetim kurulu üyelerinin ağır hukuki sorumluluk riskiyle karşı karşıya kalmasına yol açar. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK), yönetim yetkisinin devri için TTK m. 367, temsile yetkili olmayan yönetim kurulu üyelerinin veya şirkete hizmet akdiyle bağlı kişilerin sınırlı yetkili temsilci (ticari vekil/yardımcı) atanması için ise TTK m. 371/7 mekanizmasını getirmiştir. Bu çalışmada; esas sözleşmede hüküm bulunması şartı, tescil ve ilan zorunluluğu, yönetim kurulunun devredilemez yetkileri (TTK m. 375), yetki devri halinde sorumluluktan kurtulma (TTK m. 553/2) sınırı ile eksiksiz bir iç yönerge örneği incelenmektedir.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Kurumsal Yönetimde Yetki Dağılımı ve Risk İzolasyonu İhtiyacı
Anonim şirketlerin günlük ticari faaliyetlerinde yüzlerce sözleşme imzalanmakta, banka ödemeleri onaylanmakta, ihale dosyaları verilmekte ve şube operasyonları yürütülmektedir. Yönetim kurulu üyelerinin fiilen bütün bu işlemlere doğrudan imza atması mümkün olmadığı gibi, yönetim yetkisini resmi bir çerçeveye oturtmadan genel müdürlere veya departman direktörlerine bırakmak da ciddi hukuki tehlikeler doğurur. Resmileştirilmemiş fiili yetki dağılımlarında, bir departman yöneticisinin yaptığı ağır hatalı işlemden dolayı şirketin tüm yönetim kurulu üyeleri şahsi malvarlıklarıyla sorumlu kalabilmektedir.
Ticaret ve Şirketler Hukuku pratiğinde hem imza sirkülerlerinin sadeleştirilmesi hem de yönetim kurulu sorumluluğunun sınırlandırılması iki temel enstrümana dayanır: yönetim görevlerinin iç organizasyonunu kuran TTK m. 367 iç yönergesi ve üçüncü kişilerle işlemlerde tutar/konu bazlı sınırlı temsilci atamayı sağlayan TTK m. 371/7 iç yönergesi. Yönetim kurulu üyelerinin genel tazminat sorumluluğu için TTK m. 553 sorumluluk davası ve ticari temsilci atamaları için ticari temsilci ve ticari vekil rehberimiz bu makaleyle doğrudan bağlantılıdır.
II. Yönetim Yetkisi Devri (TTK m. 367) ile Temsil Yetkisi Devri (TTK m. 370–371/7) Ayrımı
Uygulamada en çok karıştırılan hukuki ayrım, iç ilişkideki yönetim yetkisi ile dış ilişkideki temsil yetkisi arasındaki farktır. Yönetim yetkisi şirketin iç işleyişine, karar alma süreçlerine, bütçe onaylarına ve organizasyon şemasına ilişkindir (TTK m. 367). Temsil yetkisi ise şirketi üçüncü kişilere, bankalara ve resmi kurumlara karşı imzayla borç altına sokma yetkisidir (TTK m. 370–371). Bu konuda ayrıntılı bilgi için Şirketlerde Organ Yokluğu, Yönetim Kilitlenmesi (Deadlock) ve Mahkemece Yönetim Kayyımı Atanması (TTK m. 530) başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
TTK m. 370/2 uyarınca yönetim kurulu, temsil yetkisini bir veya daha fazla murahhas üyeye veya müdür olarak üçüncü kişilere devredebilir; ancak en az bir yönetim kurulu üyesinin temsil yetkisine sahip olması emredici kuraldır. Önemle belirtmek gerekir ki TTK m. 371/3 uyarınca kural olarak temsil yetkisinin kapsamına ve sınırlarına ilişkin kısıtlamalar (şube işleri ve birlikte imza kuralları hariç) iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. İşte tam bu noktada 6552 sayılı Kanunla eklenen TTK m. 371/7 devreye girmiştir: Yönetim kurulu, yukarıda belirtilen temsilciler dışında kalan temsile yetkili olmayan yönetim kurulu üyelerini veya şirkete hizmet akdiyle bağlı kişileri (finans müdürü, satın alma direktörü, bölge müdürü gibi) sınırlı yetkiye sahip ticari vekil veya diğer tacir yardımcıları olarak atayabilir; bu atamanın geçerliliği ancak sınırların açıkça belirlendiği bir iç yönergenin ticaret siciline tescil ve ilan edilmesine bağlıdır.
III. Esas Sözleşmede Yetki Hükmü, İç Yönergenin Hazırlanması ve Ticaret Sicili Tescili
Hem TTK m. 367 hem de TTK m. 371/7 yetki devrinin hukuken geçerli olabilmesi için şu dört aşamalı kurumsal prosedürün eksiksiz tamamlanması zorunludur: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Şirketlerde Kâr Payı (Temettü) Dağıtımı, Yedek Akçe, Huzur Hakkı İle Kâr Aktarımı ve Azınlık Ortakların Hakları (TTK m. 507–519) başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
- Esas Sözleşme Dayanağı: Esas sözleşmede yönetim kurulunun iç yönerge düzenleyerek yönetim ve/veya sınırlı temsil yetkisini devredebileceğine dair açık bir hüküm bulunmalıdır. Esas sözleşmesinde bu yetki yer almayan bir şirket yönetim kurulunun hazırladığı iç yönerge ticaret sicilince tescil edilmez; tescil edilse dahi ortaklara karşı geçerli sorumluluk devri doğurmaz.
- İç Yönerge Metninin Hazırlanması ve Tarih/Sayı Alması: İç yönerge tarihli ve numaralı olarak yönetim kurulu kararıyla kabul edilmelidir. TTK m. 371/7 kapsamındaki iç yönergede kişilerin isimleri değil, yalnızca görev unvanları, yetki grupları (örneğin A, B, C grubu imzalar), işlem türleri ve parasal limitler yazılır.
- Ticaret Siciline Tescil ve TTSG İlanı: TTK m. 367 iç yönergesi kural olarak iç ilişkiye yönelik olsa da yazılı istem üzerine pay sahiplerinin ve alacaklıların bilgisine sunulur; buna karşılık sınırlı temsilci atamasına dayanak teşkil eden TTK m. 371/7 iç yönergesinin ticaret siciline tescili ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde (TTSG) ilanı kurucu nitelikte yasal şarttır.
- Atama Kararı ve İmza Sirküleri: İç yönerge tescil edildikten sonra yönetim kurulu, ikinci bir kararla hangi gerçek kişilerin o iç yönergedeki hangi yetki grubuna atandığını belirler ve bu karar tescil edilerek noterden güncel imza sirküleri çıkarılır.
IV. Yönetim Kurulunun Devredilemez Görev ve Yetkileri (TTK m. 375)
Yönetim kurulu esas sözleşmeye hüküm koyup iç yönerge çıkarsa dahi her yetkisini devredemez. TTK m. 375 uyarınca yönetim kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez yedi temel görev ve yetkisi vardır ve bu alanlarda yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu her halde baki kalır:
6102 sayılı TTK m. 375 Kapsamındaki Başlıca Devredilemez Görevler:
(a) Şirketin üst düzeyde yönetimi ve buna ilişkin talimatların verilmesi; (b) Şirket yönetim teşkilatının belirlenmesi; (c) Muhasebe, finans denetimi ve şirketin yönetiminin gerektirdiği ölçüde finansal planlama için gerekli düzenin kurulması; (d) Müdürlerin ve imza yetkisini haiz bulunanların atanmaları ve görevden alınmaları; (e) Yönetimle görevli kişilerin kanunlara, esas sözleşmeye, iç yönergelere ve talimatlara uygun hareket edip etmediklerinin üst gözetimi; (f) Pay, yönetim kurulu karar ve genel kurul toplantı tutanaklarının tutulması, yıllık faaliyet raporunun hazırlanması, genel kurula sunulması ve genel kurul toplantılarının hazırlanması; (g) Borca batıklık durumunun varlığında mahkemeye bildirimde bulunulması.
Görüldüğü üzere, yönetim kurulu bir CEO'ya veya icra kuruluna günlük operasyonları devretse dahi üst gözetim (gözetim ve denetim) görevini ve borca batıklık halinde mahkemeye bildirim (TTK m. 376) görevini devredemez. İç yönergeyle TTK m. 375 kapsamındaki bir yetkinin devredildiği yazılsa bile bu madde kesin hükümsüzdür.
V. Yetki Devrinin Hukuki Sorumluluğa Etkisi (TTK m. 553/2) ve Seçim/Gözetim Özeni
İç yönerge çıkarılmasının yönetim kurulu üyeleri bakımından en önemli hukuki faydası TTK m. 553/2 hükmünde düzenlenmiştir:
- Sorumluluğun Kalkması: Kanundan veya esas sözleşmeden doğan bir görevi veya yetkiyi kanuna dayanarak başkasına devreden yönetim kurulu üyeleri, devralan kişilerin fiil ve kararlarından dolayı sorumluluktan kurtulurlar.
- İstisna — Seçimde Makul Özen Eksikliği (Culpa in Eligendo): Yetkiyi devreden yönetim kurulu üyeleri, yetki devrettikleri kişilerin seçiminde (mesleki ehliyet, tecrübe, güvenilirlik) makul derecede özen göstermedikleri ispatlanırsa sorumlu tutulurlar.
- Üst Gözetim Eksikliği: TTK m. 375/1-e gereği üst gözetim görevi devredilemez olduğundan, yönetim kurulu periyodik raporlar almamış, açık uyarı işaretlerini ve iç denetim bulgularını görmezden gelmişse yine kendi gözetim kusuru oranında (TTK m. 557) sorumlu kalır.
VI. TTK m. 367 Yönetim İç Yönergesi ile TTK m. 371/7 Sınırlı Yetki İç Yönergesi Farkları
İki iç yönerge türü çoğu zaman tek bir birleşik metin olarak hazırlanabilse de hukuki rejimleri birbirinden farklıdır:
| Karşılaştırma Kriteri | Yönetim İç Yönergesi (TTK m. 367) | Sınırlı Temsil İç Yönergesi (TTK m. 371/7) |
|---|---|---|
| Amacı ve Etki Alanı | İç ilişkide yönetim görev ve yetkilerinin bölünmesi | Dış ilişkide sınırlı yetkili ticari vekil/yardımcı atanması |
| Atanabilecek Kişiler | Murahhas yönetim kurulu üyesi veya üçüncü kişi icra yöneticisi | Temsile yetkili olmayan YK üyesi veya hizmet akdiyle şirkete bağlı çalışanlar |
| Tescil ve İlan Zorunluluğu | Ticaret siciline tescili zorunlu değildir (yazılı istemde bilgi verilir) | Ticaret siciline tescil ve TTSG ilanı kurucu zorunluluktur |
| İçerik Kuralı | Görev tanımları, raporlama ve icra kurulu işleyişi düzenlenir | Kişi ismi yazılmaz; yalnızca unvan, yetki grubu ve parasal/konusal sınır yazılır |
| Sorumluluk Etkisi | TTK m. 553/2 kapsamında yönetim sorumluluğunu sınırlar | Atanan personelin şirketi temsil yetkisini limitlerle bağlar (TBK m. 549 vd. ile birlikte) |
VII. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin İç Yönerge ve Yetki Devri İçtihat İlkeleri
Yönetim ve temsil yetkisinin iç yönergeyle devri konusunda Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik kararlarından çıkan temel ilkeler şunlardır:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Esas Sözleşmede Hüküm Zorunluluğu):
"TTK m. 367 uyarınca yönetim yetkisinin geçerli şekilde devredilebilmesi ve yönetim kurulu üyelerinin m. 553/2 kapsamındaki sorumluluktan kurtulma savunmasını ileri sürebilmesi için, şirket esas sözleşmesinde yetki devrine izin veren açık bir hüküm bulunması ve bu hükme dayalı olarak düzenlenmiş yazılı bir iç yönergenin mevcut olması şarttır."
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Sınırlı Yetkinin Üçüncü Kişilere Karşı İleri Sürülmesi):
"Şirketi sınırlı yetkiyle temsil edecek çalışanların yetki kapsamı ve parasal limitlerinin TTK m. 371/7 uyarınca düzenlenmiş bir iç yönergeyle belirlenerek ticaret siciline tescil ve ilan edilmesi halinde, tescil edilen sınırları aşan işlemler şirketi bağlamaz; ancak tescil ve ilan eksikse iyi niyetli üçüncü kişiye karşı iç kısıtlama ileri sürülemez."
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Hizmet Akdi Şartı ve Üst Gözetim):
"TTK m. 371/7 kapsamında sınırlı imza yetkilisi olarak atanacak üçüncü kişilerin şirketle geçerli bir hizmet akdi (SGK'lı çalışma ilişkisi) bulunması gerekir. Ayrıca yönetim kurulu yetkiyi devretse dahi TTK m. 375 kapsamındaki üst gözetim görevini tamamen ihmal etmişse kendi gözetim kusuru oranında sorumlu kalmaya devam eder."
VIII. Pratik Uygulama: TTK m. 367 ve m. 371/7 Uyumlu İç Yönerge Taslağı
Anonim şirket esas sözleşmesinde yetki devri hükmü bulunduktan sonra yönetim kurulunun kabul edeceği ve ticaret siciline tescil ettireceği örnek iç yönerge metni aşağıdadır:
İÇ YÖNERGE TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR
[ŞİRKET UNVANI] ANONİM ŞİRKETİ
YÖNETİM VE SINIRLI TEMSİL YETKİSİ DEVRİNE İLİŞKİN 2026/01 SAYILI İÇ YÖNERGE
Madde 1 — Amaç ve Dayanak: İşbu İç Yönerge, Şirket Esas Sözleşmesinin [X]. maddesi ile 6102 sayılı TTK'nın 367 ve 371/7. maddeleri uyarınca Yönetim Kurulunun yönetim ve sınırlı temsil yetkilerinin devri ile imza gruplarının sınırlarını belirlemek amacıyla ../../2026 tarihinde hazırlanmıştır.
Madde 2 — Yönetim Kurulunun Devredilemez Görevleri: TTK m. 375'te sayılan üst düzey yönetim, teşkilat belirleme, finansal denetim düzeni, imza yetkililerinin atanması, üst gözetim ve borca batıklık bildirimi görevleri Yönetim Kuruluna aittir ve devredilemez.
Madde 3 — İcra Yetkilerinin Devri (TTK m. 367): Şirketin günlük ticari ve idari operasyonlarının yürütülmesi, bütçe dahilindeki satın alma ve satış süreçlerinin idaresi ile personel yönetimi yetkileri Yönetim Kurulu tarafından atanacak İcra Kurulu / Genel Müdür'e devredilmiştir. İcra birimi her çeyrek dönem sonunda Yönetim Kuruluna yazılı faaliyet ve finansal risk raporu sunar.
Madde 4 — Sınırlı Yetkili İmza Grupları (TTK m. 371/7):
• (A) Grubu Birinci Derece Sınırsız İmzalar: Yönetim Kurulu tarafından TTK m. 370 uyarınca tam temsile yetkili kılınan kişiler olup, Şirketi her türlü işlemde temsil ederler (bu kişiler ayrıca tescil edilir, sınırlı yetki rejimine tabi değildir).
• (B) Grubu Sınırlı İmzalar (Finans ve Operasyon Direktörleri): Şirkete hizmet akdiyle bağlı kişiler arasından atanacak (B) grubu iki yetkilinin birlikte imzasıyla veya bir (A) grubu imza ile müştereken hareket etmek suretiyle Şirket adına en fazla [Tutar] TL tutarına kadar bankacılık, mal alım-satım ve tedarik sözleşmelerini imzalamaya yetkilidir. Taşınmaz alım-satımı, ipotek/kefalet tesisi ve kredi kullanımı bu yetki dışındadır.
• (C) Grubu Sınırlı İmzalar (Bölge / İdari İşler Yöneticileri): Şirkete hizmet akdiyle bağlı kişiler arasından atanacak (C) grubu yetkililer, bir (B) grubu yetkili ile müşterek imzalarıyla [Tutar] TL'yi aşmayan cari gümrük, vergi beyanı, SGK ve resmi kurum yazışmalarını yürütmeye yetkilidir.
Madde 5 — Yürürlük: İşbu İç Yönerge ../../2026 tarih ve 2026/[No] sayılı Yönetim Kurulu kararı ile kabul edilmiş olup, Ticaret Siciline tescil ve TTSG'de ilan edildiği tarihte yürürlüğe girer.
IX. İç Yönerge Hazırlama ve Tescil Süreci Kontrol Listesi
İç yönergenin hukuken geçerli olup koruma sağlayabilmesi için şu beş denetim adımının izlenmesi gerekir:
- Esas Sözleşme Tadili Kontrolü: Esas sözleşmenin yönetim ve temsil maddesinde TTK m. 367 ve m. 371/7'ye atıf yoksa öncelikle genel kurul kararıyla esas sözleşme değişikliği tescil edilmelidir.
- İsim Yerine Unvan ve Limit Yazımı: İç yönerge metninde çalışanların ad-soyadları değil, yalnızca gruplar (A/B/C), konu sınırları ve parasal tavanlar yer almalıdır.
- Hizmet Akdi Doğrulaması: TTK m. 371/7 kapsamında atanacak sınırlı imza yetkililerinin şirket bordrosunda hizmet akdiyle çalıştığı teyit edilmelidir.
- Noter Tasdiki ve MERSİS Başvurusu: Önce iç yönerge yönetim kurulu kararıyla tescil ve ilan ettirilmeli, ardından isim atama kararı tescil edilip imza sirküleri düzenlenmelidir.
- Üst Gözetim Raporlama Takvimi: Yönetim kurulu, TTK m. 375/1-e gereği aylık veya çeyreklik denetim raporlarını karar defterine işleyerek sorumluluk sınırını fiilen korumalıdır.
X. Sonuç
Anonim şirketlerde iç yönerge mekanizması, hem kurumsal karar alma hızını artıran hem de yönetim kurulu üyelerinin hukuki sorumluluk riskini hukuka uygun biçimde yöneten vazgeçilmez bir araçtır. Uygulamadaki kritik çıkarımlar şunlardır:
- Esas Sözleşme ve Tescil Şarttır: Esas sözleşme dayanağı olmadan çıkarılan ve TTK m. 371/7 kapsamında tescil/ilan edilmeyen sınırlı yetkiler geçersizdir.
- TTK m. 375 Devredilemez: Üst gözetim, teşkilat kurma ve borca batıklık bildirimi yönetim kurulunun üzerinde kalmaya devam eder.
- Seçim ve Gözetim Özeni Koruma Sağlar: Yetkiyi hukuka uygun devreden yönetici, alt kademeyi özenle seçtiğini ve düzenli denetlediğini belgelediği ölçüde TTK m. 553/2 korumasından yararlanır.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m. 367, 370, 371/7, 375, 553/2)
- 6552 sayılı Kanun ile TTK m. 371/7 ve m. 629 Düzenlemeleri
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Temsil ve İç Yönerge İçtihatları
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Anonim Şirket Yönetim Kurulu Üyelerinin Hukuki Sorumluluk Davası (TTK m. 553) ve İş Adamı Kararı (BJR) İlkesi
6102 sayılı TTK m. 553 yönetim kurulu üyelerinin hukuki sorumluluk davası, özen borcu (TTK m. 369), Business Judgment... -
Limited Şirketlerde Esas Sermaye Payının Devri (TTK m. 595), Genel Kurul Onayı ve Pay Defterine Kayıt Davası
6102 sayılı TTK m. 595 limited şirket esas sermaye payının devri, noter onaylı devir sözleşmesi, genel kurulun sebepsiz... -
Anonim ve Limited Şirketlerde Ortakların Bilgi Alma, Defter İnceleme ve Mahkemeden "Özel Denetçi" Atanmasını Talep Hakkı (TTK m. 437–438, m. 614)
6102 sayılı TTK m. 437-444 ve m. 614 kapsamında anonim şirket pay sahiplerinin ve limited şirket ortaklarının bilgi... -
Ticari İşletme Devri (TTK m. 11/3, TBK m. 202) ve Devralanın Eski Borçlardan 2 Yıllık Müteselsil Sorumluluğu
6102 sayılı TTK m. 11/3, 6098 sayılı TBK m. 202 ve 2004 sayılı İİK m. 280 kapsamında ticari işletme devri, örtülü... -
Anonim ve Limited Şirketlerin Haklı Sebeple Feshi Davası (TTK m. 531, 636/3) ve Alternatif Çözüm Yolları
6102 sayılı TTK m. 531 anonim şirket ve m. 636/3 limited şirket haklı sebeple fesih davası, %10 azınlık eşiği, ultima...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Hayır. Hem TTK m. 367 uyarınca yönetim devri hem de TTK m. 371/7 uyarınca sınırlı yetkili temsilci atanabilmesi için şirket esas sözleşmesinde bu yetkiyi tanıyan açık bir hüküm bulunması şarttır.
Hayır, ticaret sicili uygulamasında iç yönergede gerçek kişilerin isimleri değil; yetki grupları, görev tanımları ve parasal/konusal sınırlar belirlenir. İsim atamaları iç yönerge tescil edildikten sonra ikinci bir yönetim kurulu kararıyla tescil ettirilir.
Hayır. TTK m. 553/2 yetkiyi devreden üyeyi icrai kararlardan korusa da yönetici seçiminde makul özen göstermeme veya TTK m. 375'te yer alan devredilemez üst gözetim ve borca batıklık bildirimi görevlerini ihmal etme halinde sorumluluk devam eder.
TTK m. 371/7 metni gereğince sınırlı yetkili ticari vekil olarak yalnızca temsile yetkili olmayan yönetim kurulu üyeleri veya şirkete hizmet akdiyle bağlı kişiler atanabilir; şirketle iş sözleşmesi bulunmayan dış kişiler bu madde kapsamında atanamaz.
TTK m. 375 uyarınca şirketin üst düzey yönetimi, yönetim teşkilatının kurulması, muhasebe ve finansal denetim sisteminin oluşturulması, müdürlerin atanıp alınması, üst gözetim, yasal defter ve faaliyet raporu yükümlülükleri ile borca batıklık bildirimi devredilemez.
Evet. 6552 sayılı Kanun ile TTK m. 629/3'e eklenen hüküm sayesinde limited şirket müdürleri de şirket sözleşmesinde hüküm bulunması kaydıyla tescil ve ilan edilecek bir iç yönergeyle sınırlı yetkili ticari vekil atayabilirler.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir.







