Özet
Bir fabrikanın, mağaza zincirinin, restoranın veya e-ticaret operasyonunun hisselerinin değil doğrudan işletmesinin aktif ve pasifleriyle el değiştirmesi sürecinde 6102 sayılı TTK m. 11/3 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 133 tescil kuralları; 6098 sayılı TBK m. 202 uyarınca işletmeyi devralanın eski borçlardan doğrudan sorumlu hale gelmesi ve devredenin bildirim/ilan tarihinden (muaccel olmayanlarda muacceliyetten) itibaren 2 yıl boyunca müteselsil sorumluluğunun sürmesi; "eski borçlar devredene aittir" kayıtlarının üçüncü kişilere karşı geçersizliği; ticari defter ve demirbaş satışıyla yapılan örtülü işletme devirleri ile 2004 sayılı İİK m. 280/3 iptal karinesi, iş sözleşmeleri (4857 SK m. 6) ve SGK borcu sorumluluğu — kapsamlı hukuki inceleme.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Asset Deal (Varlık / İşletme Devri) ve Alacaklıların Korunması
Şirket birleşme ve satın almalarında (M&A) yatırımcılar çoğu zaman borçlu bir şirketin hisselerini (share deal) almak yerine, şirketin sadece aktiflerini —makine parkını, mağaza kiracılık hakkını, müşteri portföyünü, marka/alan adını ve stoklarını— devralmak (asset deal) isterler. Bunun temel amacı, önceki şirketin gizli vergi cezalarından, kayıtsız borçlarından ve ticari davalarından uzak durmaktır.
Ne var ki bu strateji uygulamada çok büyük bir hukuki tuzağı beraberinde getirir: Bir işletmenin devamlılığını sağlayan temel unsurlar (aktifler) devredilirken, geride yalnızca içi boşaltılmış borçlu bir tüzel kişilik bırakılmasına Türk hukuk düzeni izin vermez! 6102 sayılı TTK m. 11/3 ile 6098 sayılı TBK m. 202 birleştiğinde; işletme devrinin gerçekleştiği yerde devralan yatırımcı işletmenin tüm eski borçlarından doğrudan sorumlu hale gelir ve tarafların sözleşmeye koydukları "eski borçlar devredende kalır" maddeleri üçüncü kişi alacaklıları bağlamaz.
Bu çalışmada; Ticaret ve Şirketler Hukuku ile Borçlar Hukuku hükümleri çerçevesinde ticari işletme devrinin unsurları, devralanın ve devredenin 2 yıllık müteselsil sorumluluğunun başlangıç anı, fiili/örtülü işletme devri kriterleri ve iş/SGK/vergi borçlarına etkisi incelenmektedir. Kurumsal iş ilişkileri bakımından paralel devir süreçleri için İşyeri Devri ve İşçi Hakları makalemizi inceleyebilirsiniz.
II. Ticari İşletme Devrinin Unsurları, Yazılı Şekil ve Ticaret Siciline Tescil (TTK m. 11/3)
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 11/3, ticari işletme devrinin hukuki bütünlüğünü ve şeklini açık biçimde düzenlemiştir: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Ticari Temsilci (Prokurist) ve Ticari Vekil Atanması (TBK m. 547–554), Yetki Aşımı ve Şirketin Sorumluluğu başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 11/3:
"Ticari işletme, içerdiği malvarlığı unsurlarının devri için zorunlu tasarruf işlemlerinin ayrı ayrı yapılmasına gerek olmaksızın bir bütün hâlinde devredilebilir ve diğer hukuki işlemlere konu olabilir. Aksi öngörülmemişse, devir sözleşmesinin duran malvarlığını, işletme değerini, kiracılık hakkını, ticaret unvanı ile diğer fikrî mülkiyet haklarını ve sürekli olarak işletmeye özgülenen malvarlığı unsurlarını içerdiği kabul olunur. Bu devir sözleşmesiyle ticari işletmeyi bir bütün hâlinde konu alan diğer sözleşmeler yazılı olarak yapılır, ticaret siciline tescil ve ilan edilir."
Hükmün ortaya koyduğu üç kritik kural vardır:
- Tek İşlemle Bütün Halinde Devir Kolaylığı: Normal şartlarda bir fabrikanın tapusunu tapu dairesinde, markasını TÜRKPATENT'te, makinelerini teslimle ayrı ayrı devretmek gerekirken; TTK m. 11/3 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 133 uyarınca yazılı bir ticari işletme devir sözleşmesi yapılıp ticaret siciline tescil ettirildiğinde işletme aktifindeki bütün unsurlar (taşınmazlar dahil sicilin ilgili tapu/marka dairelerine bildirimiyle) tek hukuki işlemle alıcıya geçer.
- Zorunlu Kapsam ve Hariç Tutma İmkanı: Taraflar aksini açıkça yazmadıkça duran varlıklar, peştemaliye (müşteri çevresi/itibar), kiracılık hakkı, ticaret unvanı ve fikri mülkiyet hakları devrin kapsamındadır. Bununla birlikte taraflar işletme bütünlüğünü bozmamak kaydıyla örneğin yalnızca bir taşınmazı veya ticaret unvanını devir sözleşmesinin dışında bırakabilirler.
- Ticaret Siciline Tescil ve İlanın Kurucu Etkisi: Yazılı sözleşmenin noterden düzenlenmesine gerek olmamakla birlikte imzaların ticaret sicili müdürlüğünde veya noterde onaylanması ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde tescil ve ilan edilmesi kurucu etkiye sahiptir.
III. TBK m. 202 Uyarınca Eski Borçlardan Sorumluluk ve 2 Yıllık Müteselsil Süre
Alacaklıların işletme devrinde uğrayabileceği hak kaybını önleyen temel hüküm 6098 sayılı TBK'nın 202. maddesidir: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Ticari Sözleşmelerde Cezai Şart Koşulu ve Basiretli Tacirin İndirim (Tenkis) İsteyememesi Kuralı (TTK m. 22) başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 202:
"(1) Bir malvarlığını veya bir işletmeyi aktif ve pasifleri ile birlikte devralan, bunu alacaklılara bildirdiği veya ticari işletmeler için Ticaret Sicili Gazetesinde, diğerleri için Türkiye genelinde dağıtımı yapılan gazetelerden birinde yayımlanacak ilanla duyurduğu tarihten başlayarak, onlara karşı işletmedeki borçlardan sorumlu olur.
(2) Bununla birlikte, iki yıl süreyle önceki borçlu da devralanla birlikte müteselsil borçlu olarak sorumlu kalır. Bu süre, muaccel borçlar için bildirme veya duyuru tarihinden; daha sonra muaccel olacak borçlar için ise, muacceliyet tarihinden işlemeye başlar.
(3) Borçların bu yoldan üstlenilmesinin sonuçları, dış üstlenme sözleşmesinden doğan sonuçlarla özdeştir.
(4) Bildirme veya ilanla duyurma yükümlülüğü devralan tarafından yerine getirilmedikçe, ikinci fıkrada öngörülen iki yıllık süre işlemeye başlamaz."
TBK m. 202'nin uygulamadaki etkileri çoğu zaman yatırımcılar tarafından hafife alınmaktadır:
- İç İlişki Kayıtlarının Dışarıya Etkisizliği: Devreden ile devralanın imzaladığı devir sözleşmesinde "Devir tarihinden önceki tüm vergi, ticari tedarikçi ve kredi borçlarından yalnızca devreden sorumludur; devralan hiçbir eski borcu üstlenmemektedir" yazsa bile bu hüküm üçüncü kişi alacaklılara karşı kesinlikle ileri sürülemez! Devralan, eski işletme borçlarını kanunen üstlenmiş sayılır; ödediği borçlar için ancak sözleşmeye dayanarak sonradan devredene rücu edebilir (devreden şirketin içi boşalmışsa rücu kağıt üzerinde kalır!).
- Devralanın Sorumluluğunun Sınırı Var mıdır? Doktrindeki baskın görüşe ve Yargıtay uygulamasına göre TBK m. 202 kapsamında devralanın sorumluluğu yalnızca devraldığı işletme aktifleriyle sınırlı olmayıp, tüm malvarlığıyla sınırsız ve şahsidir (alacağın zamanaşımı süresi boyunca devam eder; 2 yıllık sınır devralan için değil devreden içindir!).
- Devreden İçin 2 Yıllık Süre Ne Zaman Başlar ve Biter? Devreden kişinin eski borçlardan devralanla birlikte müteselsil sorumluluğu bildirme veya TTSG'deki ilan tarihinden itibaren 2 yıl sürer (henüz vadesi gelmemiş borçlar için 2 yıl vadenin/muacceliyetin geldiği tarihten itibaren başlar!). Çok kritik bir nokta olarak TBK m. 202/4'e göre devralan bildirim veya ilan yükümlülüğünü yerine getirmemişse (yani örtülü/kayıt dışı bir devir yapılmışsa) devredenin 2 yıllık sorumluluk süresi hiç işlemeye başlamaz!
| İşlem Modeli | Hukuki Dayanak | Alacaklıların Devralana Başvurabilmesi | Devredenin Sorumluluğu |
|---|---|---|---|
| Ticari İşletme Devri (TTK m. 11/3) | TTK m. 11/3, TBK m. 202 | Devralan tüm eski işletme borçlarından doğrudan sorumludur. | İlan veya muacceliyetten itibaren 2 yıl müteselsil sorumlu. |
| Örtülü / Fiili İşletme Devri | TBK m. 202/4, İİK m. 280/3 | Aktiflerin bütününü devralan yeni şirkete doğrudan dava/takip açılabilir. | İlan yapılmadığı için 2 yıllık süre işlemeye başlamaz. |
| Şirket Hisse (Pay) Devri | TTK m. 489–490 / m. 595 | Şirket tüzel kişiliği aynı kalır; yeni ortağın şahsi malvarlığına gidilemez. | Payını devreden ortak şirket borçlarından sorumlu olmaz (kamu hariç). |
| Münferit Demirbaş / Makine Satışı | TBK m. 207 vd. | Sadece tekil mal satılmışsa işletme devri sayılmaz; borç geçmez. | Borçlar yalnızca satıcı işletmede kalır (İİK m. 280 iptali hariç). |
IV. Örtülü (Fiili) Ticari İşletme Devri ve İİK m. 280/3 Tasarrufun İptali Karinesi
Uygulamada borçlarından kurtulmak isteyen bazı işletme sahipleri, ticaret sicilinde tescilli resmi bir işletme devri yapmak yerine; aynı adreste yeni bir şirket kurup, eski şirketin tüm makinelerini, stoklarını, müşteri listesini ve tabelasını fatura keserek yeni şirkete "demirbaş satışı" gibi devretmekte ve eski şirketi tasfiyesiz terk etmektedirler.
Yargıtay 11., 19. ve 17. (eski İİK) Hukuk Daireleri bu gibi muvazaalı yapıları iki keskin hukuki silahla etkisiz hale getirmektedir:
- Fiili / Örtülü Ticari İşletme Devri Tespiti (TBK m. 202): Eğer satılan malvarlığı unsurları işletmenin faaliyetini sürdürmeye yetecek önemli bir bütünü oluşturuyorsa (aynı işyerinde, aynı makinelerle, aynı çalışanlar ve aynı müşteri kitlesiyle yeni şirket üzerinden faaliyete devam ediliyorsa), ticaret sicilinde resmi devir tescili yapılmasa dahi mahkeme burada fiili ticari işletme devri bulunduğunu kabul eder ve yeni şirketi TBK m. 202 gereğince eski borçlardan doğrudan sorumlu tutar!
- İİK m. 280/3 Tasarrufun İptali Karinesi: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 280. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; "Ticari işletmenin veya işyerindeki mevcut ticari emtianın tamamını veya mühim bir kısmını devir veya satın alan yahut bir kısmını iktisapla beraber işyerini sonradan işgal eden şahsın, borçlunun alacaklılarını ızrar kastını bildiği ve borçlunun da bu hallerde ızrar kastıyla hareket ettiği kabul olunur." Bu yasal karineyi çürütmenin tek yolu, devrin en az 3 ay önce alacaklıya yazılı bildirilmesi veya işyerinde ve Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilmesidir; aksi halde alacaklılar haczedemedikleri malvarlığı için devralan şirkete karşı doğrudan tasarrufun iptali davası açarak o varlıklar üzerinde haciz ve satış yetkisi kazanırlar!
V. Özel Kanun Sorumlulukları: İşçilik Alacakları (4857 SK m. 6), SGK (5510 SK m. 89) ve Kira Devri
Ticari işletme devrinde yalnızca TBK m. 202 uygulanmaz; iş hukuku, sosyal güvenlik ve kira mevzuatındaki özel sorumluluk hükümleri eşzamanlı olarak devreye girer:
- İşçilik Alacaklarında 2 Yıllık Müteselsil Sorumluluk (4857 SK m. 6): İşyerinin devri halinde mevcut iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla devralana geçer. Devirden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken (ücret, fazla mesai, yıllık izin vb.) borçlardan devreden ve devralan 2 yıl süreyle müteselsilen sorumludur (devirden sonraki kıdem tazminatından ise kendi dönemiyle sınırlı olarak devreden ve tamamından devralan sorumludur).
- SGK Prim Borçlarında Süresiz Müteselsil Sorumluluk (5510 SK m. 89): İşyeri devrinde 2 yıllık süre sınırı yoktur! 5510 sayılı Kanun m. 89/1 uyarınca sigortalının çalıştırıldığı işyerinin devri veya intikali halinde, eski işverenin Kuruma olan prim, gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarından yeni işveren (devralan) de eski işverenle birlikte müteselsilen sorumludur (bu hükme aykırı sözleşmeler SGK'ya karşı geçersizdir).
- Kira Sözleşmesinin Devri (TBK m. 323): Ticari işletme ile birlikte kiralanmış fabrika veya mağazanın kira sözleşmesinin devralana geçmesi için kiralayanın (mal sahibinin) yazılı rızası gerekir. Ancak TBK m. 323 uyarınca işyeri kiralarında kiralayan haklı sebep olmadıkça bu rızayı vermekten kaçınamaz; devralanın ödeme gücünün açıkça yetersiz olmaması halinde kira ilişkisi yeni işletmeciyle devam eder.
VI. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu İçtihat İlkeleri
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Yerleşik İçtihat İlkesi (İç Sözleşme Kayıtlarının Üçüncü Kişilere Etkisizliği):
"TBK m. 202 kapsamında bir ticari işletmeyi aktif ve pasifleriyle devralan kimse, devir sözleşmesinde eski borçların devreden üzerinde kalacağı kararlaştırılmış olsa dahi üçüncü kişi alacaklılara karşı eski borçlardan doğrudan sorumludur; bu kayıt yalnızca taraflar arasındaki iç rücu ilişkisinde sonuç doğurur."
Yargıtay 11. / 17. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Fiili İşletme Devri ve İİK m. 280/3):
"Ticaret sicilinde tescil ve ilan edilmiş resmi bir işletme devri sözleşmesi bulunmasa bile, borçlu şirkete ait makine parkının, stokların ve kiracılık hakkının aynı adreste faaliyet göstermek üzere başka bir şirkete devredilmesi halinde fiili ticari işletme devri ve İİK m. 280/3 kapsamındaki zarar verme karinesi gerçekleşmiş sayılır. İlan yükümlülüğü yerine getirilmediği sürece devreden için öngörülen 2 yıllık hak düşürücü/sınırlayıcı süre işlemeye başlamaz."
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (2 Yıllık Müteselsil Sorumluluk Süresinin Niteliği):
"TBK m. 202/2'de devreden için öngörülen 2 yıllık süre zamanaşımı değil hak düşürücü süre niteliğindedir; bu sürenin başlangıcı muaccel borçlar bakımından bildirme veya TTSG ilanı, daha sonra muaccel olacak borçlar bakımından ise muacceliyet tarihidir."
VII. Pratik Uygulama: TBK m. 202 Kapsamında Devreden ve Devralana Karşı Alacak Davası Dilekçesi
DAVA DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR
NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI'NA
(6098 sayılı TBK m. 202 ve 6102 sayılı TTK m. 11/3 Kapsamında Müteselsil Sorumluluğa Dayalı Alacak Davası)
| DAVACI (ALACAKLI) | : [Tedarikçi Şirket Unvanı, MERSİS No, Adresi] |
| VEKİLİ | : Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi] |
| DAVALILAR | : 1. [Devreden Şirket Unvanı, Adresi] 2. [Devralan Şirket Unvanı, Adresi] |
| DAVA KONUSU | : Davalı [Devreden Şirket]'in işlettiği ticari işletmenin TTK m. 11/3 ve TBK m. 202 kapsamında (yahut fiilen) davalı [Devralan Şirket]'e devredilmesi üzerine, ödenmeyen [Tutar] TL tutarındaki fatura alacağının her iki davalıdan müteselsilen ve ticari avans faiziyle tahsili talebidir. |
AÇIKLAMALAR :
1. Alacağın Doğumu: Müvekkil şirket, davalı [Devreden Şirket]'in işlettiği fabrikaya ../../2025 tarihinde [Tutar] TL tutarında hammadde teslim etmiş ve Ek-1'de sunulan e-faturalar ile imzalı sevk irsaliyelerini düzenlemiştir. Cari hesap mutabakatına göre bakiye borç ödenmemiştir.
2. Ticari İşletme Devri ve Müteselsil Sorumluluk: Davalı [Devreden Şirket], fabrikasını ve işletme organizasyonunu ../../2026 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilen ticari işletme devir sözleşmesiyle (veya aynı adreste tüm makine ve personeli kapsayan fiili devirle) diğer davalı [Devralan Şirket]'e devretmiştir (Ek-2: TTSG İlanı / SGK ve Vergi Dairesi Kayıtları).
3. TBK m. 202 Uyarınca İki Davalının Sorumluluğu: 6098 sayılı TBK m. 202 gereğince işletmeyi devralan ikinci davalı tüm eski borçlardan doğrudan sorumlu olup, devreden birinci davalının da ilan tarihinden itibaren 2 yıllık müteselsil sorumluluğu halen devam etmektedir. Tarafların iç ilişkideki sorumsuzluk kayıtları müvekkile karşı ileri sürülemez.
SONUÇ VE İSTEM :
Yukarıda arz edilen nedenlerle; davalılar arasında ticari işletme devri bulunduğunun tespitiyle, ödenmeyen [Tutar] TL asıl alacağın vade/temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte her iki davalıdan MÜTESELSİLEN tahsiline karar verilmesini arz ve talep ederiz.
Davacı Vekili
Av. [Adı Soyadı]
İmza
VIII. İşletme Devralan Yatırımcılar ve Alacaklı Şirketler İçin Hukuki Kontrol Listesi
- Devralan Yatırımcıysanız Kasa/Banka/SGK/Vergi İncelemesi (Due Diligence) Yapın: İşletmenin görünmeyen eski ticari borçlarından, davalarından ve 5510 SK m. 89 kapsamında SGK prim borçlarından doğrudan sorumlu olacağınızı gözeterek satış bedelinin bir kısmını teminat (escrow) hesabında tutun.
- Alacaklıysanız 2 Yıllık Hak Düşürücü Süreyi Kaçırmayın: Eski mal sahibine (devredene) karşı müteselsil sorumluluk süresi TTSG ilanından veya muacceliyetten itibaren 2 yıldır; bu süre geçmeden icra takibi veya dava açın.
- Örtülü Devirlerde İİK m. 280/3 Delillerini Toplayın: Borçlunuz aynı adreste tabelasını veya unvanını değiştirip yeni şirket kurduysa; SGK işyeri devir/giriş kayıtları, belediye ruhsatı, aynı telefon/web sitesi kullanımı ve elektrik/doğalgaz abonelik devirlerini delil olarak sunun.
- Kira Sözleşmesi Devrini Yazılı Onaya Bağlayın: İşletme devredilirken mal sahibinin TBK m. 323 uyarınca yazılı rızasını alın ve yeni kiracılık ilişkisini güvenceye alın.
- Ticari Arabuluculuğu Her İki Tarafa Birden Açın: TTK m. 5/A zorunlu arabuluculuk başvurusunu hem devredeni hem devralanı muhatap göstererek yapın ki iki taraf açısından da dava şartı tamamlansın.
IX. Sonuç
Ticari işletme devri (TTK m. 11/3), bir işletmeyi tüm maddi ve gayrimaddi unsurlarıyla bütün halinde el değiştirme imkanı sunarken, TBK m. 202 ile alacaklıların haklarını koruyan güçlü bir sorumluluk ağı kurar. Devralanın eski borçlardan doğrudan sorumlu olması ve iç ilişkideki sorumsuzluk anlaşmalarının üçüncü kişileri bağlamaması nedeniyle, yatırımcıların devir öncesinde kapsamlı hukuki/mali denetim yapması, alacaklıların ise hem ilanlı devirlerde 2 yıllık süreyi gözetmesi hem de örtülü devirlerde TBK m. 202 ve İİK m. 280/3 mekanizmalarını birlikte kullanması gerekir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m. 11/3)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m. 202, 323)
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m. 280/3)
- 4857 sayılı İş Kanunu (m. 6) ve 5510 sayılı Kanun (m. 89)
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 11. Hukuk Dairesi İşletme Devri İçtihatları
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Anonim Şirketlerde Nama Yazılı Pay Devri Kısıtlamaları (Bağlam Hükümleri - TTK m. 492–498) ve Kaçış Klozu
6102 sayılı TTK m. 492-498 anonim şirketlerde nama yazılı pay devri kısıtlamaları, esas sözleşmesel bağlam, önemli... -
Anonim Şirketlerde İç Yönerge İle Yönetim ve Temsil Yetkisinin Devri (TTK m. 367, 371/7) ve Sorumluluk Sınırı
6102 sayılı TTK m. 367 ve m. 371/7 uyarınca anonim şirketlerde iç yönergeyle yönetim ve sınırlı imza yetkisinin devri,... -
Limited Şirketlerde Esas Sermaye Payının Devri (TTK m. 595), Genel Kurul Onayı ve Pay Defterine Kayıt Davası
6102 sayılı TTK m. 595 limited şirket esas sermaye payının devri, noter onaylı devir sözleşmesi, genel kurulun sebepsiz... -
Tacirler Arası (B2B) Ticari Satımlarda Ayıp İhbar Süresi (TTK m. 23/1-c): 2 Gün ve 8 Günlük İhbar Kuralı, Delil Tespiti ve İade Faturası
6102 sayılı TTK m. 23/1-c uyarınca tacirler arası ticari satımlarda açık ayıpta 2 gün ve muayene gerektiren ayıpta 8... -
Ticari Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu kapsamında ticari...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Evet, gidebilir. TBK m. 202 emredici bir sorumluluk düzenlemesi olup, devreden ile devralan arasında yapılan "eski borçlardan devreden sorumludur" şeklindeki anlaşmalar alacaklılara karşı hüküm ifade etmez. Devralan eski borçları ödedikten sonra sözleşmeye dayanarak devredene rücu edebilir.
TBK m. 202/2 gereğince 2 yıllık müteselsil sorumluluk süresi, devir tarihinde vadesi gelmiş (muaccel) borçlar için devrin alacaklılara bildirilmesi veya Ticaret Sicili Gazetesinde ilanı tarihinde başlar. Devir sırasında henüz vadesi gelmemiş borçlar için ise 2 yıllık süre vadenin (muacceliyetin) geldiği günden itibaren işlemeye başlar.
Resmi tescil yapılmadan aynı adreste aynı faaliyetin devamını sağlayacak şekilde makine, stok ve işyeri unsurlarının devredilmesi Yargıtay tarafından "fiili/örtülü ticari işletme devri" sayılır. Bu durumda hem TBK m. 202/4 uyarınca 2 yıllık süre hiç başlamaz hem de İİK m. 280/3 tasarrufun iptali karinesi devreye girer.
Şirket hisse devrinde işletmenin sahibi olan şirket tüzel kişiliği değişmez; alacaklılar yalnızca şirkete başvurabilir, payını devralan yeni ortağın şahsi malvarlığına gidemez. Oysa ticari işletme devrinde (TTK m. 11/3) işletme başka bir kişiye/şirkete geçtiği için TBK m. 202 uyarınca hem devralan işletmeci hem de 2 yıl süreyle devreden sorumlu olur.
Hayır. İşçilerin ücret alacaklarında 4857 sayılı İş Kanunu m. 6 gereği devreden için 2 yıllık sınır varken; 5510 sayılı Kanun m. 89 gereğince işyeri devrinde önceki döneme ait SGK prim borçlarından devralan da eski işverenle birlikte 2 yıl sınırı olmaksızın müteselsilen sorumludur.
Evet, 6098 sayılı TBK m. 323 uyarınca kira ilişkisinin devri için kiraya verenin yazılı rızası şarttır; ancak işyeri kiralarında kiraya veren haklı bir sebep bulunmadıkça (örneğin devralanın ödeme gücünün çok zayıf olması gibi) bu rızayı vermekten kaçınamaz.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.







