Işıkoğlu Partners Avukatlık ve Danışmanlık
IŞIKOĞLU
PARTNERS
Avukatlık & Danışmanlık
25+
Uzmanlık Alanı
%100
Kesintisiz İletişim & Hizmet
%100
Şeffaflık
3
Avukat

Değerlerimiz

Öncü İlkelerimiz & Değerlerimiz
01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Avukatlarımız

Hukuki Görüşler & Makaleler

Tüm Makaleleri Gör →

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Hukuk Kütüphanesi ve Adalet Heykeli
Biz Kimiz?

Genç, dinamik ve yenilikçi ekibimizle; geleneksel hukuk alanlarındaki uzmanlığımızı çağımızın dijital ve modern ihtiyaçlarıyla birleştiriyoruz.

Biz, tamamen genç ve dinamik bir ekip olarak kurduğumuz hukuk ofisimizde; enerjimizi, günceli yakalama becerimizi ve yenilikçi bakış açımızı müvekkillerimize en iyi şekilde yansıtmayı hedefliyoruz.

Hukukun temel taşlarını oluşturan Ticaret ve Şirketler Hukuku, Ceza Hukuku, İcra Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Miras Hukuku, Medeni Hukuk ve İş Hukuku gibi klasik alanlarda sağlam bir bilgi birikimi ve disiplinli bir çalışma anlayışına sahibiz. Bu alanlarda müvekkillerimize güven veren, köklü ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsiyoruz.

Ancak bununla yetinmiyor, çağın hızla değişen ihtiyaçlarına da aynı kararlılıkla yanıt veriyoruz. Teknolojinin, girişimciliğin ve dijital dünyanın hayatın merkezine oturduğu günümüzde; E-Ticaret Hukuku, KVKK & Veri Koruma Hukuku, Bilişim Hukuku, Startup ve Yatırım Hukuku, Kripto & Fintech Hukuku, Dijital Medya ve İnfluencer Hukuku, Oyun ve E-Spor Hukuku, Yapay Zekâ ve Teknoloji Hukuku gibi modern hukuk alanlarında da yenilikçi çözümler sunuyoruz.

Gençliğimizden aldığımız dinamizm ve teknolojiye olan hâkimiyetimiz sayesinde, geleneksel hukuk disiplinlerini modern dünyanın ihtiyaçlarıyla birleştiriyor; müvekkillerimizin karşılaşabileceği her türlü soruna yaratıcı, hızlı ve etkili hukuki çözümler üretiyoruz.

Bizim için hukuk yalnızca mevcut sorunları çözmek değil, aynı zamanda müvekkillerimizin gelecek planlarını güvenle şekillendirebilmeleri için önleyici ve yol gösterici bir güçtür. Bu nedenle hedefimiz, müvekkillerimizin yalnızca hukuki süreçlerini yönetmek değil; aynı zamanda yeni çağın sunduğu fırsatları en güvenli ve en verimli şekilde değerlendirmelerine yardımcı olmaktır.

Avukatlarımız

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Faaliyet Alanlarımız

Işıkoğlu Hukuk, ticari şirketlerden teknoloji girişimlerine, fikri mülkiyetten kripto & fintech hukuku ve yapay zeka odaklı danışmanlığa kadar geniş yelpazede uzman hukuk hizmeti sunar. Müvekkil odaklı yaklaşımımız, üstün dürüstlük ve şeffaflık ilkeleriyle her zaman kesintisiz iletişim sağlar.

01
-

Işıkoğlu Partners

Bu uzmanlık alanındaki sözleşme, uyum ve uyuşmazlık süreçleriniz için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp'tan Sorun İletişim Formu ile Yazın →

Diğer Uzmanlık Alanları

Bu Alandaki Makalelerimiz

Ekibimiz

Geleneksel hukuk disiplinlerindeki sağlam birikimini çağımızın dijital, finansal ve teknolojik ihtiyaçlarıyla birleştiren; müvekkil odaklı temsil, şeffaf iletişim ve titiz dosya takibi ilkeleriyle çalışan avukat kadromuz.

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Avukat

İletişim

E-Posta: iletisim@isikoglupartners.com
Telefon: +90 531 869 3827
WhatsApp'tan Sorun
AVUKAT
-

Deneyim & Pratik

    Çalışma Alanları

      Konu Başlıkları
      Toplam 1.095 Hukuki Makale & Rehber
      Yükleniyor...

      Anonim Şirketlerde Nama Yazılı Pay Devri Kısıtlamaları (Bağlam Hükümleri - TTK m. 492–498) ve Kaçış Klozu

      6102 sayılı TTK m. 492-498 anonim şirketlerde nama yazılı pay devri kısıtlamaları, esas sözleşmesel bağlam, önemli sebep şartı ve gerçek değerle kaçış klozu (m. 493/4) — kapsamlı hukuki rehber.

      Ticaret & Şirketler Hukuku Yazar: Av. Celil Işık Okuma Süresi: 12 dk (2478 kelime) Son Güncelleme: 2026-11-13

      Özet

      Anonim şirketlerde pay devri kural olarak serbest olsa da aile şirketleri, ortak girişimler ve kapalı sermaye yapılarında istenmeyen üçüncü kişilerin ortaklığa girmesini önlemek amacıyla esas sözleşmeyle pay devri şirketin onayına bağlanabilmektedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 492–498 hükümleri, bağlı nama yazılı payların devir sınırlarını sıkı şekil ve sebep şartlarına tabi tutmuştur. Bu rehberde; kanuni bağlam (TTK m. 491) ile esas sözleşmesel bağlam (TTK m. 492) ayrımı, borsaya kote olmayan şirketlerde ret nedeni oluşturabilecek önemli sebepler, miras ve cebri icrada geçerli kaçış klozu (TTK m. 493/4), 3 aylık sessiz kalma süresinde onayın verilmiş sayılması ve oy haklarının askıda kalması rejimi (TTK m. 494) Yargıtay 11. Hukuk Dairesi içtihatlarıyla birlikte analiz edilmektedir.

      Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.


      I. Giriş — Kapalı Anonim Şirketlerde Pay Devri Serbestisi ve Bağlam İhtiyacı

      Anonim şirket sermaye şirketi niteliği gereği, pay sahiplerinin şahsi kimliklerinden ziyade sermaye katkısını esas alır ve TTK m. 490 uyarınca nama yazılı paylar esas sözleşmede aksine hüküm bulunmadıkça herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın devredilebilir. Ancak Türkiye'deki anonim şirketlerin büyük çoğunluğu halka açık olmayan kapalı aile şirketleri veya stratejik ortaklık (joint venture) şirketleridir. Bu yapılarda rakiplerin ortaklığa sızmasını engellemek, aile birliğini muhafaza etmek veya yatırımcı yapısını kontrol altında tutmak için pay devrinin şirketin onayına bağlanması kritik önem taşır.

      Buna karşılık pay sahibinin şirkete hapsolmasını (sermaye mahkumiyetini) önlemek isteyen kanun koyucu, şirketin keyfi nedenlerle pay devrini engellemesine izin vermemiştir. Ticaret ve Şirketler Hukuku ile Startup ve Yatırım Hukuku işlemlerinde bağlam hükümlerinin yanlış yazılması, ya esas sözleşme maddesinin geçersiz sayılmasına ya da devralan yatırımcının şirkete hiç girememesine yol açmaktadır. Miras yoluyla pay geçişinde bağlamın işleyişi hakkında şirket hisselerinin miras kalması rehberimizi, pay devir sözleşmesi teminatları için de SPA beyan ve tekeffüller makalemizi inceleyebilirsiniz.

      Temel Hukuki Çerçeve: TTK m. 492–494 uyarınca borsaya kote olmayan nama yazılı payların devri ancak esas sözleşmede öngörülen önemli bir sebebin varlığında veya şirketin payları devreden ortağa gerçek değeriyle satın almayı önermesi (kaçış klozu) halinde reddedilebilir. Şirket 3 ay içinde karar vermezse onay verilmiş sayılır.

      II. Kanuni Bağlam (TTK m. 491) ve Esas Sözleşmesel Bağlam (TTK m. 492)

      Türk Ticaret Kanunu iki farklı bağlam türü düzenlemiştir: biri doğrudan kanundan doğar, diğeri ise şirket esas sözleşmesine konulacak özel bir hükümle yaratılır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Anonim ve Limited Şirketlerde Sermaye Kaybı, Teknik İflas, Sermaye Tamamlama ve Borca Batıklık (TTK m. 376) başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      • Kanuni Bağlam — Bedeli Tamamen Ödenmemiş Nama Paylar (TTK m. 491): Pay bedelinin tamamı ödenmemiş olan nama yazılı paylar, esas sözleşmede hiçbir kısıtlama yazılı olmasa dahi ancak şirketin onayıyla devredilebilir. Şirket, devralanın ödeme yeterliliği şüpheli ise ve istenen teminat verilmemişse onay vermeyi reddedebilir. Bu düzenlemenin amacı şirketin bakiye sermaye alacağını güvence altına almaktır.
      • Esas Sözleşmesel Bağlam (TTK m. 492): Esas sözleşme, nama yazılı payların yalnızca şirketin onayıyla devredilebileceğini öngörebilir. Bu sınırlama payın rehninde veya intifa hakkı tesisinde de açıkça belirtilmedikçe uygulanır. Ancak kanun, hamiline yazılı paylar için bağlam kurulmasına kesinlikle izin vermez; ayrıca TTK m. 492/3 uyarınca şirket tasfiyeye girmişse devredilebilirlik sınırlamaları kendiliğinden düşer.

      III. Borsaya Kote Olmayan Şirketlerde Önemli Sebeplerle Onayın Reddi (TTK m. 493/1–2)

      Borsaya kote olmayan bir anonim şirkette yönetim kurulu, esas sözleşmede öngörülen bağlama dayanarak pay devrini reddetmek istediğinde soyut gerekçeler ileri süremez. Ret kararının hukuka uygun olabilmesi için iki yoldan birine dayanması şarttır: ya esas sözleşmede açıkça yazılmış bir önemli sebep bulunmalı ya da şirket kaçış klozunu işletmelidir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Anonim ve Limited Şirketlerde Ortakların Bilgi Alma, Defter İnceleme ve Mahkemeden "Özel Denetçi" Atanmasını Talep Hakkı (TTK m. 437–438, m. 614) başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      6102 sayılı TTK m. 493/2 Ölçütü:
      Pay sahiplerinin çevresinin bileşimine ilişkin esas sözleşme hükümleri, şirketin işletme konusu veya işletmenin ekonomik bağımsızlığı yönünden onayın reddini haklı gösteriyorsa, önemli sebep oluşturur. (Esas sözleşmede ayrıca önemli sebebin ne olduğu somut biçimde tanımlanmış olmalıdır.)

      Buna göre esas sözleşmede "Yönetim kurulu hiçbir sebep göstermeksizin pay devrini reddedebilir" şeklindeki kayıtlar TTK m. 493/1'e açıkça aykırıdır ve geçersiz sayılır. Önemli sebep sayılan tipik esas sözleşme kayıtları şunlardır:

      • Rakip Kişilere Devir Yasağı: Şirketin faaliyet alanında doğrudan veya dolaylı olarak rekabet eden gerçek veya tüzel kişilere pay devrinin reddedilebileceğinin esas sözleşmede açıkça düzenlenmesi.
      • Aile Şirketi / Mesleki Nitelik Koruması: Şirketin işletme konusu veya bağımsızlığıyla bağlantılı olarak yalnızca belirli kurucu aile bireylerinin yahut belirli meslek ruhsatına sahip kişilerin ortak olabileceğinin öngörülmesi.
      • Ortaklık Dengesini Bozan Pay Toplanması: Tek bir ortağın belirli bir yüzde eşiğini aşarak şirketin ekonomik bağımsızlığını ortadan kaldıracak bir hakimiyet elde etmesini önleyen tavan sınır hükümleri.

      IV. Gerçek Değerle Devralma Teklifi (Kaçış Klozu) ve Miras/İcra İstisnası (TTK m. 493/4)

      Esas sözleşmede yazılı önemli bir sebep gerçekleşmemiş olsa dahi, hatta devralan kişi şirketin iş konusuyla uyumlu sıradan bir yatırımcı olsa bile şirket yine de devri reddedebilir mi? Evet; TTK m. 493/1 şirket lehine bir kaçış klozu (escape clause) tanımıştır. Buna göre şirket, devredene paylarını başvurma anındaki gerçek değeriyle kendi hesabına, diğer pay sahiplerinin hesabına veya üçüncü kişilerin hesabına almayı önererek onay istemini reddedebilir.

      Kaçış klozu özellikle şu hallerde hayati önem taşır: Paylar miras, mirasın paylaşımı, eşler arasındaki mal rejimi hükümleri veya cebri icra yoluyla iktisap edilmişse, şirket önemli sebeplere (örneğin aile dışından biri olması veya rakip sayılması) dayanarak onayı reddedemez (TTK m. 493/4). Bu dört özel iktisap halinde şirketin devralanı ortaklığa almaktan kurtulmasının tek yolu, payları gerçek değeri üzerinden satın almayı önermektir. Gerçek değer tespitinde şirket ile devralan anlaşamazsa değer, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından tespit edilir (TTK m. 493/5); devralan gerçek değeri öğrendikten sonra 1 ay içinde öneriyi reddetmezse devralma teklifini kabul etmiş sayılır. Değerleme masrafları kanun gereği şirkete aittir.

      Devir / İktisap Türü Önemli Sebeple Ret Mümkün mü? Kaçış Klozu (Gerçek Değer Teklifi) Gerekir mi? 3 Aylık Sessiz Kalma Sonucu
      Sağlığında İradi Satım (Hisse Devri) Evet (Esas sözleşmede tanımlı önemli sebep varsa) Önemli sebep yoksa ret için zorunludur Onay verilmiş sayılır (TTK m. 494/3)
      Miras ve Mirasın Paylaşımı Hayır (TTK m. 493/4 gereği önemli sebeple reddedilemez) Evet (Ret için tek hukuki yol gerçek değer önerisidir) Onay verilmiş sayılır
      Mal Rejimi veya Cebri İcra Hayır (TTK m. 493/4 koruması altındadır) Evet (Gerçek değerle devralma önerisi şarttır) Onay verilmiş sayılır
      Bedeli Tam Ödenmemiş Nama Pay Ödeme yeterliliği şüpheliyse ve teminat yoksa ret mümkündür Kanuni bağlamdır (TTK m. 491), ayrıca gerçek değer önerisi şart değildir İlgili onay prosedürüne tabidir

      V. Onay Verilene Kadar Hakların Bölünmesi (TTK m. 494) ve 3 Aylık Süre

      TTK m. 494, onay başvurusu yapıldığı andan şirketin karar verdiği ana kadar paya bağlı hakların kim tarafından kullanılacağını netleştirmiştir. Borsaya kote olmayan paylarda onay verilinceye kadar payların mülkiyeti ve paylara bağlı tüm haklar devredende kalır. Bu hüküm uygulamada son derece kritiktir: Noter veya özel yazılı sözleşme ile hisse satışı imzalanıp pay senedi ciro edilerek teslim edilse dahi, bağlı nama yazılı payda şirket yönetim kurulu onay verinceye kadar devralan kişi pay defterine yazılamaz, genel kurulda oy kullanamaz ve şirket karşısında pay sahibi sıfatını kazanamaz.

      Bunun istisnası olan miras, mal rejimi ve cebri icra iktisaplarında ise payların mülkiyeti ve malvarlıksal hakları (temettü alma hakkı gibi) derhal iktisap edene geçer; ancak şirket onay verinceye kadar genel kurula katılma ve oy kullanma hakları (yönetimsel haklar) askıda kalır. Ayrıca TTK m. 494/3 uyarınca şirket, onay için kendisine başvurulduğu tarihten itibaren 3 ay içinde ret kararını bildirmezse veya ret kararı haksızsa onay verilmiş sayılır ve devralan pay defterine tescil edilmeyi dava yoluyla talep edebilir.


      VI. Esas Sözleşme Bağlamı ile Hissedarlar Sözleşmesindeki (SHA) Kısıtlamaların Farkı

      Uygulamada sıkça karıştırılan bir konu da şirket esas sözleşmesindeki bağlam ile ortaklar arasında ayrı imzalanan Hissedarlar Sözleşmesi (Shareholders Agreement - SHA) hükümlerindeki önalım (ROFR), birlikte satış (tag-along / drag-along) veya devir yasaklarıdır. Esas sözleşmede yer alan ve TTK m. 492–493 şartlarına uygun olarak ticaret siciline tescil edilen bağlam hükümleri kurumsal (mutlak) etki doğurur; yani devralan üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir ve onay yoksa devir şirkete karşı geçersiz kalır.

      Buna karşılık yalnızca ortaklar arasında Borçlar Hukuku hükümlerine tabi olarak imzalanan ancak esas sözleşmeye aktarılmayan SHA kısıtlamaları yalnızca sözleşme taraflarını bağlar (nisbi etki). Bir ortak SHA'daki önalım hakkını ihlal ederek payını üçüncü kişiye devrettiğinde, esas sözleşmede geçerli bağlam hükmü yoksa şirket yönetimi devri pay defterine işlemekten sırf SHA ihlali gerekçesiyle kaçınamaz; diğer ortaklar ancak devreden ortağa karşı SHA kapsamındaki cezai şart ve tazminat davalarını açabilirler. Bu nedenle stratejik kısıtlamaların hukuki sınırlar dahilinde şirket esas sözleşmesine bağlam hükmü olarak işlenmesi gerekir.

      Kritik Kaçış Klozu ve Finansman Uyarısı: Şirketin TTK m. 493/1 veya m. 493/4 uyarınca kaçış klozunu kullanarak payları kendi hesabına devralmayı önermesi halinde, TTK m. 379'daki %10 kendi payını iktisap sınırına ve şirketin serbest yedek akçelerinin/özvarlığının yeterliliğine dikkat edilmelidir. Şirketin kendi payını alma limiti doluysa, yönetim kurulu devralma önerisini mutlaka mevcut diğer pay sahipleri veya şirketin göstereceği üçüncü bir kişi hesabına yapmalıdır.

      VII. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin Bağlam ve Pay Defteri İçtihat İlkeleri

      Bağlı nama yazılı payların devri ve pay defterine kayıt davalarında Yargıtay 11. Hukuk Dairesi tarafından benimsenen temel ilkeler şunlardır:

      Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Soyut Ret Yasağı):
      "Esas sözleşmede somut ve kanuna uygun bir önemli sebep öngörülmeden yönetim kuruluna mutlak ve sebepsiz onay reddi yetkisi tanıyan hükümler geçersizdir. Yönetim kurulu onay talebini reddedecekse ret gerekçesini esas sözleşmedeki önemli sebebe dayandırmalı veya TTK m. 493 uyarınca payları gerçek değeriyle devralmayı önermelidir."
      Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (3 Aylık Süre ve İptal/Tescil Davası):
      "Şirketin onay istemini aldığı tarihten itibaren 3 aylık hak düşürücü süre içinde usulüne uygun bir ret kararı alıp tebliğ etmemesi halinde onay verilmiş sayılır; bu tarihten sonra pay defterine kayıt talebinin reddedilmesi halinde devralan Asliye Ticaret Mahkemesinde şirkete karşı pay sahipliğinin tespiti ve pay defterine tescil davası açabilir."
      Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Gerçek Değer Yöntemi):
      "Kaçış klozu kapsamında Asliye Ticaret Mahkemesince belirlenecek gerçek değer, nominal değer veya vergi defteri değeri olmayıp şirketin taşınmazları dahil tüm varlıklarının rayiç bedeli ile gelecek kârlılık ve nakit akış potansiyeli dikkate alınarak uzman bilirkişilerce saptanan piyasa değeridir."

      VIII. Pratik Uygulama: Esas Sözleşme Bağlam Maddesi ve Yönetim Kurulu Kaçış Klozu Karar Örneği

      Esas sözleşmeye eklenecek hukuken geçerli bir bağlam hükmü ile yönetim kurulunun TTK m. 493 kapsamında alacağı kaçış klozu ret kararının örnek metni aşağıdadır:

      ESAS SÖZLEŞME KLOZU VE YÖNETİM KURULU KARARI TASLAĞI — İNCELEME AMAÇLIDIR

      A. ESAS SÖZLEŞME PAY DEVRİ KISITLAMASI (BAĞLAM) MADDESİ ÖRNEĞİ:

      "Madde [X] - Payların Devri ve Bağlam: Şirketin nama yazılı paylarının devri, 6102 sayılı TTK m. 492 uyarınca Yönetim Kurulunun onayına tabidir. Şirketin işletme konusunu, ticari sırlarını ve ekonomik bağımsızlığını korumak amacıyla; (a) şirketle doğrudan veya dolaylı olarak aynı alanda faaliyet gösteren rakip teşebbüslere, bunların hakim ortak veya yöneticilerine yapılacak devirler ile (b) şirketin kurucu ortaklık yapısını ve finansal kredi derecelendirmesini olumsuz etkileyecek nitelikte ödeme güçlüğü veya konkordato sürecindeki kişilere yapılacak devirler önemli sebep teşkil eder ve Yönetim Kurulu tarafından reddedilebilir. Önemli sebep bulunmasa dahi Şirket, TTK m. 493/1 ve miras/cebri icra hallerinde m. 493/4 uyarınca payları gerçek değeri üzerinden kendi, mevcut pay sahipleri veya göstereceği üçüncü kişi hesabına devralmayı önererek onayı reddedebilir."


      B. YÖNETİM KURULU KAÇIŞ KLOZU İŞLETME KARARI ÖRNEĞİ:

      Karar No / Tarih: 2026/[No] — ../../2026
      Konu: Pay Sahibi [Adı Soyadı]'nın [Tarih] tarihli pay devir onayı başvurusunun TTK m. 493/1 uyarınca değerlendirilmesi.

      Karar: Pay sahibi [Adı Soyadı], sahip olduğu [Adet] adet nama yazılı payı [Devralan] kişisine devretmek için ../../2026 tarihinde Şirketimize başvurmuştur. Başvuru tarihinden itibaren işleyen 3 aylık yasal süre içinde yapılan değerlendirmede, Şirketimizin mevcut pay sahipliği dengesinin korunması amacıyla 6102 sayılı TTK m. 493/1 kapsamındaki kaçış klozunun işletilmesine; söz konusu payların diğer pay sahipleri [İsimler] hesabına başvuru anındaki gerçek değeri üzerinden satın alınmasının devredene noter kanalıyla yazılı olarak önerilmesine ve bu teklifle birlikte devir onay talebinin reddedilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.


      IX. Pay Devralacak Yatırımcı ve Şirket Yönetimi İçin Kontrol Listesi

      Nama yazılı anonim şirket pay devirlerinde hukuki sakatlık yaşamamak için şu adımlar kontrol edilmelidir:

      1. Esas Sözleşme İncelemesi: Devralınacak payların hamiline mi nama mı olduğu ve esas sözleşmede TTK m. 492 bağlam kaydı bulunup bulunmadığı ticaret sicilinden doğrulanmalıdır.
      2. Pay Bedelinin Ödenmişlik Kontrolü: Pay bedelinin tamamı ödenmemişse esas sözleşmede hüküm olmasa bile TTK m. 491 kanuni bağlamı işler.
      3. Yazılı Başvuru ve Tarih Tespiti: Devir onayı talebi noter ihtarnamesi veya alındı şerhli dilekçeyle yönetim kuruluna sunulmalı, 3 aylık sürenin başlangıcı kesinleştirilmelidir.
      4. Miras / İcra Ayrımının Gözetilmesi: İktisap miras veya icra yoluyla gerçekleşmişse şirketin önemli sebeple ret hakkı olmadığı, sadece gerçek değer teklifiyle kaçış klozunu işletebileceği bilinmelidir.
      5. TTK m. 494 Hak Bölünmesi: Onay kararı veya 3 aylık sürenin sonu beklenmeden devralana genel kurulda oy hakkı kullandırılmamalıdır.

      X. Sonuç

      Anonim şirketlerde bağlam hükümleri, şirketlerin kapalı yapısını koruma ihtiyacı ile pay sahibinin mülkiyet ve sermayeden çıkış hakkı arasında kanunla çizilmiş hassas bir dengedir. Önemli bulgular üç noktada özetlenebilir:

      1. Keyfi Ret Yetkisi Yoktur: Yönetim kurulu ancak esas sözleşmede geçerli biçimde tanımlanmış bir önemli sebebe dayanarak veya gerçek değer önererek (kaçış klozu) devri reddedebilir.
      2. 3 Aylık Süre Hak Düşürücüdür: Yönetim kurulu başvurudan itibaren 3 ay içinde karar alıp bildirmezse onay kanunen verilmiş sayılır.
      3. Onaya Kadar Yetki Devredende Kalır: İradi devirlerde onay anına kadar ortaklık hakları devredende kalırken, miras ve icra iktisaplarında malvarlıksal haklar geçer ancak oy hakları onaya kadar donar.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.


      Kaynaklar ve Referanslar

      Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.


      İlgili Makaleler

      SIKÇA SORULAN SORULAR

      Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları

      Hayır, geçerli değildir. TTK m. 493 uyarınca yönetim kurulu devri ancak esas sözleşmede öngörülmüş önemli bir sebebin varlığında veya payları gerçek değeriyle devralmayı önermek suretiyle (kaçış klozu) reddedebilir.

      TTK m. 494/3 hükmü gereğince şirket, onay başvurusunun kendisine ulaştığı tarihten itibaren 3 ay içinde ret kararını bildirmezse veya reddi haksızsa onay verilmiş sayılır ve devralan pay defterine tescil talep edebilir.

      Hayır. TTK m. 493/4 uyarınca miras, mirasın paylaşımı, mal rejimi veya cebri icra iktisaplarında şirket önemli sebeple ret hakkını kullanamaz; yalnızca payları gerçek değeri üzerinden devralmayı önerirse onayı reddedebilir.

      Taraflar uzlaşamazsa gerçek değer, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından uzman bilirkişi incelemesiyle saptanır ve değerleme giderleri kural olarak şirkete yüklenir.

      TTK m. 494/1 uyarınca iradi devirlerde şirket onay verinceye kadar payların mülkiyeti ve paya bağlı tüm haklar devreden kişide kalır; devralan kişi pay defterine yazılmadan genel kurulda oy kullanamaz.

      Hayır. Hissedarlar sözleşmesindeki sınırlamalar yalnızca sözleşme tarafları arasında borçlar hukuku etkisi doğurur; esas sözleşmeye bağlam hükmü olarak işlenmedikçe şirkete ve üçüncü kişi devralana karşı devri geçersiz kılmaz.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir.

      Av. Celil Işık
      Av. Celil Işık Yönetici Ortak · Avukat
      Ticaret ve şirketler hukuku, teknoloji, e-ticaret, dijital platformlar, kripto varlıklar, startup yatırımları ve KVKK alanlarında şirketlere ve girişimcilere hukuki danışmanlık sunmaktadır.
      1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB meslek kuralları çerçevesinde genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış ve Işıkoğlu Partners Hukuk Bürosu tarafından incelenmiştir.
      İletişim
      Merkez Ofis
      Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
      Dragos Center No 15
      iletisim@isikoglupartners.com
      +90 531 869 3827

      Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

      Hukuki Hesaplama Araçları

      4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve güncel AAÜT/Arabuluculuk tarifeleri çerçevesinde hazırlanan interaktif hukuki hesaplama araçları.

      Ana Sayfa › Hesaplama Araçları › Hesaplama
      Hukuki Hesaplama Aracı

      Hukuk Hukuki Kontrol: Işıkoğlu Partners Güncel Mevzuat: 2026 Yürürlük Parametreleri

      Diğer Hukuki Hesaplama Araçları

      International Legal Practice in Istanbul, Türkiye

      Işıkoğlu Partners advises foreign corporations, venture-backed technology companies, digital platforms and cross-border investors across corporate formation, M&A, CMB crypto/FinTech licensing, KVKK data protection, commercial debt recovery and international arbitration.

      Direct Counsel via WhatsApp (+90 531 869 3827) Email: iletisim@isikoglupartners.com
      Multilingual Legal Counsel & Sworn Interpreter Coordination (Notary · Title Deed · Trade Registry · Courts)
      Our Istanbul team provides direct English-speaking legal representation alongside accredited sworn interpreter coordination in Russian (Русский), Arabic (العربية), German (Deutsch), Persian, French and 12 additional languages for powers of attorney, real estate closings, company formation, banking/MASAK compliance and court proceedings.

      Core International Practice Areas

      Turkish Law Guides in English (46 Publications)

      Comprehensive statutory and case-law guides prepared by our Istanbul legal team for international investors, corporations and foreign nationals.

      English Legal Desk › Practice Area
      International Legal Practice

      Istanbul, Türkiye Turkish Practice Page: Faaliyet Alanları →
      Hukuki Geçerlilik & Uyum Testleri

      Tahliye taahhütnamesi geçerliliği, KVKK ve VERBİS kayıt yükümlülüğü, e-ticaret ETBİS/İYS uyumu, işçi haklı fesih şartları, şirket ortaklık sözleşmesi ve yabancı yatırımcı uygunluk kriterlerini ilgili kanun maddelerine göre adım adım kontrol edin.

      Uyum Testi

      Hukuk Hukuki İnceleme: Işıkoğlu Partners

      Diğer Hukuki Uyum & Geçerlilik Testleri

      Hukuk & Ticaret Terimleri Sözlüğü (A–Z)

      Türk hukuku, ticari sözleşmeler, icra-iflas, gayrimenkul, miras, iş hukuku, girişim sermayesi ve teknoloji hukukunda en sık karşılaşılan kavramların kanun dayanaklı tanımları ve uygulama rehberleri.

      Ana Sayfa › Hukuk Sözlüğü › Hukuk Terimi
      Hukuk Terimi
      Hukuk Kanuni Dayanak: - İnceleyen: Işıkoğlu Partners
      KISA HUKUKİ TANIM ÖZETİ

      Aynı Alandaki Diğer Hukuk Terimleri

      Yüksek Mahkeme & Kurul Emsal Karar İncelemeleri

      Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulları, Hukuk ve Ceza Daireleri, Danıştay, Anayasa Mahkemesi, Kişisel Verileri Koruma Kurulu ve Rekabet Kurulunun iş dünyasını ve bireyleri doğrudan ilgilendiren yerleşik içtihat ilkeleri.

      Emsal Karar İncelemesi
      Hukuk Merci: Yüksek Mahkeme Künye: İçtihat Analiz: Işıkoğlu Partners
      YERLEŞİK HUKUKİ İLKE ÖZETİ

      ISTANBUL · TÜRKİYE
      International Legal Practice

      WhatsApp (+90 531 869 3827) iletisim@isikoglupartners.com

      Legal Guide

      WhatsApp'tan Sorun