Özet
13 Aralık 2024 tarihinden itibaren Avrupa Birliği'nde tam olarak uygulanmaya başlanan (AB) 2023/988 sayılı Genel Ürün Güvenliği Tüzüğü (GPSR - General Product Safety Regulation), Türkiye'den Amazon EU, Etsy, Zalando, Otto veya kendi web sitesi aracılığıyla AB tüketicilerine doğrudan satış yapan tüm e-ihracatçılar için köklü uyumluluk şartları getirmiştir. Gıda dışı tüketici ürünlerinin neredeyse tamamını kapsayan GPSR uyarınca; AB içinde yerleşik bir "Sorumlu Kişi / AB Yetkili Temsilcisi" (Responsible Person / Authorized Representative) atanmaması, dahili risk analizi ve teknik dosyanın hazırlanmaması, ürün ambalajı ile çevrim içi ilan sayfasında (listing) izlenebilirlik ve güvenlik uyarılarının yer almaması halinde pazaryerleri ilanları derhal kapatmakta, AB gümrükleri sevkiyatları alıkoymakta ve Safety Gate üzerinden geri çağırma yaptırımları uygulanmaktadır — kapsamlı hukuki inceleme.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — AB'ye Doğrudan E-İhracatta GPSR Dönemi ve Pazar Erişim Riski
Türkiye'den Avrupa Birliği ülkelerine mikro ihracat (ETGB) ve geleneksel e-ihracat kanallarıyla tekstil, ev dekorasyonu, mobilya, mutfak gereçleri, takı, aksesuar, spor malzemesi veya küçük elektronik ürün satan işletmeler uzun yıllar yalnızca CE işareti gerektiren belirli kategorilerde teknik uygunluk belgesi hazırlamaktaydı. Ancak eski 2001/95/EC Direktifini yürürlükten kaldırarak 13 Aralık 2024 itibarıyla doğrudan uygulanmaya başlanan (AB) 2023/988 sayılı Genel Ürün Güvenliği Tüzüğü (GPSR), e-ticareti AB sınırları içindeki klasik fiziksel perakende ile aynı sıkı güvenlik rejimi altına almıştır.
GPSR doğrudan bir AB Tüzüğü (Regulation) olduğu için üye devletlerin iç hukukuna aktarımına gerek kalmaksızın Almanya, Fransa, Hollanda, İtalya, İspanya dahil tüm AB ve Kuzey İrlanda pazarlarında bağlayıcıdır. Türkiye'de kurulu bir şirketin kendi web sitesi üzerinden Euro cinsinden AB tüketicisine kargo göndermesi veya Amazon.de, Amazon.fr, Etsy gibi pazaryerlerinde ürün listelemesi "AB piyasasında piyasaya arz" (placing on the market) sayılır. Uyumsuzluk halinde E-Ticaret Hukuku ve Dijital Platformlar Hukuku boyutuyla yalnızca gümrük reddi değil, aynı zamanda AB'deki tüm Amazon FBA stoklarının bloke edilmesi ve imha edilmesi riski doğmaktadır.
II. (AB) 2023/988 Tüzüğü, CE Yönetmelikleri ve 7223 Sayılı Türk Mevzuatı ile İlişkisi
AB ürün güvenliği hukuku iki ana eksene dayanır: İlk eksen, belirli riskli ürün grupları için sektörel mevzuat olan CE işaretleme direktifleri/tüzükleridir (oyuncaklar, alçak gerilim elektrikli cihazlar LVD, elektromanyetik uyumluluk EMC, makineler, kişisel koruyucu donanımlar PPE vb.). CE mevzuatı kapsamına giren ürünlerde (AB) 2019/1020 sayılı Piyasa Gözetimi Tüzüğü m. 4 zaten AB içi sorumlu ekonomik operatör şartını aramaktaydı. GPSR ise ikinci ve kapsayıcı ağ olarak, hakkında özel bir AB uyumlaştırma mevzuatı bulunmayan tüm gıda dışı tüketici ürünlerini (ve özel mevzuatın boşluk bıraktığı hususlarda CE'li ürünleri de tamamlayıcı olarak) güvence altına alır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için ABD'ye E-İhracatta FDA Kaydı, US Agent Zorunluluğu ve Gümrükte Alıkonulan (Detention) Ürünlere İtiraz başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
(AB) 2023/988 sayılı GPSR Madde 16/1 ve Madde 4 (Mesafeli Satış İlkesi):
"Bir ürünün çevrim içi veya diğer mesafeli satış yollarıyla satışa sunulması, söz konusu teklifin Birlik içindeki tüketicilere yönelik olması halinde ürünün piyasada bulundurulması sayılır. GPSR kapsamındaki bir ürün, AB içinde yerleşik olup Tüzüğün 16. maddesinde belirtilen görevleri üstlenen bir sorumlu ekonomik operatör (Responsible Person) bulunmadıkça Birlik piyasasına arz edilemez."
Türkiye iç hukukunda da Gümrük Birliği uyumu çerçevesinde 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu benzer ilkeleri benimsemektedir. E-ihracatçının Türkiye'deki üretim sürecinde 7223 sayılı Kanun standartlarına (örneğin Kimyasalların Kaydı KKDIK / REACH uyumu, güvensiz ürün bildirimi GÜBİS) uyması AB ihracat dosyası için zemin oluştursa da, 7223 sayılı Kanun uyarınca Türkiye'de yerleşik olmak AB'deki "Yerleşik Sorumlu Kişi" şartını tek başına karşılamaz. Bu konuda ayrıntılı bilgi için E-Ticarette Kargo Kayıp, Hasar ve Boş Kutu / Farklı Ürün İade Suistimalleri başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
III. AB Sorumlu Kişi (Responsible Person) ve AB Yetkili Temsilci Zorunluluğu
GPSR m. 16 ve (AB) 2019/1020 m. 4 uyarınca AB pazarına giren her tüketici ürününün arkasında AB sınırları içinde fiziksel adrese sahip bir Sorumlu Kişi (Responsible Person) bulunmalıdır. Türkiye'deki e-ihracatçının ürününü gönderdiği senaryoya göre Sorumlu Kişi hiyerarşisi şu şekilde işler:
- AB'de Yerleşik İthalatçı (Importer): Eğer Türk üretici ürününü AB'de yerleşik bir B2B distribütöre veya kendi kurduğu Alman GmbH / Hollanda BV iştirakine satıyor ve bu AB şirketi ürünü AB gümrüğünden çekiyorsa, Sorumlu Kişi doğrudan bu AB ithalatçısıdır.
- AB Yetkili Temsilcisi (Authorized Representative): Türk e-ihracatçı ürünü doğrudan son tüketiciye kargoluyorsa (ETGB / B2C) veya Amazon FBA depolarına kendi adına IOR (Importer of Record) olarak çekiyorsa AB'de yerleşik bir ithalatçısı yoktur. Bu halde Türk üretici/marka sahibi, AB içinde yerleşik profesyonel bir kuruluş veya iş ortağını yazılı bir Yetki Belgesi / Vekalet Sözleşmesi (Written Mandate) ile AB Yetkili Temsilcisi atamak zorundadır.
Yetkili Temsilci yalnızca kağıt üzerinde bir "posta kutusu adresi" değildir. GPSR m. 10 uyarınca Yetkili Temsilci; ürünün AB Teknik Dosyasını ve risk analizini en az 10 yıl boyunca saklamak, AB ulusal piyasa gözetim makamları talep ettiğinde bu belgeleri incelemeye sunmak, ciddi risk veya kaza şüphesinde üreticiye ve otoritelere bildirim yapmakla yasal olarak görevlidir. Temsilcinin görevi gereği kendi sorumluluğunu sınırlandırmak için Türk ihracatçıdan kapsamlı teknik dosya ve tazminat teminatı (indemnity) istemesi ticari uygulamanın doğal sonucudur.
IV. Teknik Dosya, Dahili Risk Analizi ve Ürün Test Raporları
GPSR m. 9/2 uyarınca üreticinin (ve kendi markasıyla private label satan markanın) her ürün veya ürün ailesi için yazılı bir Teknik Dosya (Technical Documentation) ve Dahili Risk Analizi hazırlaması zorunludur. Bu dosya ürünün AB piyasasına sunulmasından itibaren 10 yıl saklanır ve şu unsurları içerir:
- Genel Ürün Tanımı ve Bileşen Listesi: Ürünün fotoğrafları, teknik çizimleri, kullanılan hammaddeler (örneğin ahşap türü, boya/vernik kimyasalları, tekstil elyaf oranları, pil/batarya hücre özellikleri) ve öngörülen kullanım amacı.
- Dahili Risk Değerlendirmesi (Internal Risk Analysis): Ürünün mekanik riskleri (keskin kenar, küçük parça boğulma tehlikesi), kimyasal riskleri (REACH Ek XVII fitalat, ağır metal, azo boyar madde sınırları), termal/elektriksel riskleri ile yaşlılar, çocuklar veya engelliler dahil öngörülebilir hatalı kullanım (foreseeable misuse) senaryolarının değerlendirilmesi.
- Uygulanan AB Standartları ve Test Raporları: Ürünün uyduğu EN / ISO standartlarının listesi (örneğin çocuk tekstilinde EN 14682 kordon güvenliği, elektrikli üründe EN IEC 62368 veya LVD/EMC/RoHS testleri) ile akredite laboratuvar test sonuçları.
V. Fiziksel Ambalaj Etiketlemesi ve Çevrim İçi İlan (Listing) Yükümlülükleri
GPSR yalnızca fiziksel kutu üzerindeki etiketi değil, Dijital Hizmetler Yasası (DSA) ile uyumlu olarak dijital ürün sayfasını da denetim kapsamına almıştır:
1. Fiziksel Ürün ve Ambalaj Üzerinde Bulunması Zorunlu Bilgiler (m. 9/5-7): Ürün üzerinde (veya ürün boyutu/doğası elvermiyorsa ambalajında ve beraberindeki belgede); (a) parti, seri veya tip numarası gibi izlenebilirlik kodu, (b) üreticinin ticari unvanı/tescilli markası, açık posta adresi ve elektronik iletişim adresi (e-posta veya URL), (c) AB dışı üreticiler için AB Sorumlu Kişisinin (Responsible Person) adı/unvanı, posta adresi ve elektronik adresi, (d) satış yapılan AB ülkesinin resmi dilinde açık ve anlaşılır güvenlik uyarıları ile kullanım talimatları yer almalıdır.
2. Çevrim İçi Pazaryeri ve Web Sitesi İlanlarında Zorunlu Bilgiler (m. 19): Amazon, Etsy veya kendi Shopify sitenizde ürünü satın alma tuşunun bulunduğu sayfada açıkça şunlar gösterilmelidir: Üreticinin adı ve iletişim bilgileri; AB Sorumlu Kişisinin adı, adresi ve e-posta/URL bilgisi; ürünü tanımlayan fotoğraf, tip/parti tanımlayıcısı ve varsa CE işareti ile hedef pazarın dilinde güvenlik uyarı ikonları. Türkiye'deki pek çok satıcı bu bilgileri yalnızca kutuya basıp Amazon/web sitesi ilan alanlarına (Seller Central GPSR Compliance paneli) girmediği için ilanları otomatik botlar tarafından yayından kaldırılmaktadır.
VI. Safety Gate / Safety Business Gateway Bildirimi, Geri Çağırma ve Tüketici Hakları (m. 37)
AB pazarında satılan ürünle ilgili ciddi bir güvenlik riski veya yaralanma/yangın gibi bir kaza tespit edilirse, üretici ve Sorumlu Kişi Safety Business Gateway portalı üzerinden ilgili üye ülke otoritelerine derhal (kazalar için fark edildiği andan itibaren gecikmeksizin, en geç 2 iş günü içinde) bildirim yapmak zorundadır. Tehlikeli bulunan ürünler AB çapında Safety Gate (eski RAPEX) sisteminde ilan edilir ve çevrim içi pazaryerleri Digital Services Act (DSA) ve GPSR m. 22 uyarınca 2 iş günü içinde bu ürünleri tüm AB listelerinden siler.
GPSR'nin en ağır ticari yaptırımlarından biri de Madde 37'de düzenlenen zorunlu tüketici telafisidir. Güvenlik gerekçesiyle bir ürün geri çağrıldığında (recall), satıcı/üretici tüketiciye kendi seçimine bırakmaksızın ücretsiz olarak şu üç seçenekten en az ikisini sunmak zorundadır: (i) ürünün onarımı, (ii) ürünün güvenli ve eşdeğer veya daha üst modelle değiştirilmesi, (iii) tüketicinin ödediği başlangıç bedelinin tamamının iadesi. İade veya değişim için tüketiciden herhangi bir kargo veya işlem masrafı istenemez.
VII. CE Kapsamlı Ürünler vs. Yalnızca GPSR Kapsamlı Ürünler Karşılaştırma Tablosu
| Uyum Kriteri | CE Direktifi Kapsamındaki Ürünler (Oyuncak, Elektronik, Makine, PPE) | Uyumlaştırma Dışı Tüketici Ürünleri (Tekstil, Mobilya, Ev Eşyası, Takı) |
|---|---|---|
| Temel AB Mevzuatı | İlgili CE Direktifi/Tüzüğü + (AB) 2019/1020 m. 4 + boşluklarda GPSR | Doğrudan (AB) 2023/988 sayılı Genel Ürün Güvenliği Tüzüğü (GPSR) |
| CE İşareti ve DoC | Ürün üzerinde CE logosu ve AB Uygunluk Beyanı (Declaration of Conformity) zorunlu | CE logosu BASILMAZ (yasaktır); bunun yerine GPSR Teknik Dosyası ve Risk Analizi hazırlanır |
| AB Sorumlu Kişi (RP) | Zorunlu (AB İthalatçısı veya Yetkili Temsilci) | Zorunlu (13 Aralık 2024'ten beri AB İthalatçısı veya Yetkili Temsilci şart) |
| Çevrim İçi İlan (m. 19) | Üretici, AB RP, CE uyumu, ürün görseli ve yerel dilde uyarılar zorunlu | Üretici, AB RP, tip/parti bilgisi ve yerel dilde güvenlik uyarıları zorunlu |
| Teknik Dosya Saklama | Genellikle 10 yıl (sektörel direktife göre) | Piyasaya arzdan itibaren en az 10 yıl (m. 9/2) |
VIII. Amazon/Etsy İlan Kaldırma, AB Gümrük Blokajı ve Tedarikçi Sözleşmelerinde Rücu
GPSR uyumsuzluğu yaşayan Türk e-ihracatçılar üç büyük ticari krizle karşılaşmaktadır: (1) Amazon ve benzeri platformların 2025-2026 döneminde Sorumlu Kişi doğrulaması yapılmayan ASIN'leri yayından kaldırıp FBA depolarındaki stokları "unfulfillable" (satılamaz) statüye alması ve 30 gün içinde AB dışı iade veya imha talep etmesi; (2) Almanya/Hollanda gümrük denetimlerinde eksik etiket veya CE/GPSR dosya yokluğu nedeniyle sevkiyatın alıkonulması ve ağır ardiye/imha faturaları çıkması; (3) geri çağırma sebebiyle doğan milyonluk zararların Türkiye'deki alt üreticiye rücu edilememesi.
Bu riskleri yönetmek için e-ihracatçı şirketlerin Türkiye'deki tedarikçi ve fason üretim sözleşmelerini (B2B) yeniden kurgulaması şarttır. Fason üreticinin teslim edeceği malın AB kimyasal sınırlarına (REACH, RoHS) ve fiziksel güvenlik standartlarına uygun olduğunu tekeffül etmesi, akredite laboratuvar testlerinin kimin maliyetinde yapılacağı ve AB'de bir geri çağırma/gümrük reddi doğması halinde Türkiye'deki tedarikçiye tam rücu edileceği Ticaret ve Şirketler Hukuku çerçevesinde açıkça yazılmalıdır. Uluslararası satış şartları için CISG ve Incoterms 2020 Uyuşmazlıkları rehberimizden yararlanılabilir.
IX. Pratik Uygulama: AB Yetkili Temsilcilik Sözleşmesi ve AB Uygunluk/GPSR Beyanı Taslağı
AB içinde yerleşik bir Yetkili Temsilci (Authorized Representative) atanırken imzalanması gereken Yetki Belgesi (Mandate) ve teknik dosya beyanının çekirdek hukuki metni aşağıda yer almaktadır:
YETKİ BELGESİ VE GPSR BEYANI TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR
AB YETKİLİ TEMSİLCİ ATAMA SÖZLEŞMESİ (WRITTEN MANDATE)
((AB) 2023/988 sayılı GPSR Madde 10 ve Madde 16 Kapsamında)
1. TARAFLAR: Bir tarafta Türkiye'de yerleşik [Türk İhracatçı Şirket Unvanı, MERSİS/VKN, Adresi] ("Üretici/Marka Sahibi") ile diğer tarafta Avrupa Birliği sınırları içinde yerleşik [AB Temsilci Şirket Unvanı, AB VAT/EORI No, Açık Posta Adresi, E-posta] ("Yetkili Temsilci / Sorumlu Kişi") arasında aşağıdaki şartlarla yetki anlaşması akdedilmiştir.
2. YETKİ KAPSAMI VE ÜRÜNLER: Üretici, Ek-1 listede yer alan SKU/ASIN ve GTİP kodlu ürünlerin AB pazarına arzı bakımından (AB) 2023/988 sayılı GPSR m. 10 ve m. 16 uyarınca Yetkili Temsilciyi AB içi Sorumlu Kişi olarak atamış; Yetkili Temsilci de bu görevi kabul etmiştir.
3. TEKNİK DOSYA VE OTORİTE İLETİŞİMİ: Yetkili Temsilci; Ek-1 ürünlere ait Teknik Dosyayı, Dahili Risk Analizini ve test raporlarını piyasaya arzdan itibaren 10 yıl boyunca muhafaza edecek, AB ulusal piyasa gözetim otoritelerinin talebi halinde işbu belgeleri sunacak ve Safety Business Gateway bildirimlerinde Üretici ile eşzamanlı koordinasyon kuracaktır.
4. ETİKETLEME VE ÇEVRİM İÇİ İLAN HAKKI: Üretici, Yetkili Temsilcinin unvanını, AB posta adresini ve elektronik iletişim adresini yalnızca Ek-1 kapsamındaki uyumlu ürünlerin ambalajlarında ve çevrim içi pazaryeri ilanlarında sergilemeye yetkilidir. Sözleşmenin feshi halinde Üretici bu bilgileri derhal tüm ilanlardan kaldırmayı taahhüt eder.
5. SORUMLULUK SINIRI VE RÜCU: Üretici, AB'ye gönderdiği fiziksel partilerin Teknik Dosyada beyan edilen numune ve kimyasal/mekanik standartlarla birebir aynı olduğunu tekeffül eder. Üretim kusurundan doğan idari cezalar ve geri çağırma giderleri bakımından Üretici sorumludur.
X. AB'ye E-İhracat Yapan Türk Firmalar İçin 8 Adımlı GPSR Uyum Kontrol Listesi
- Kategori ve CE Ayrımı: Ürünlerin CE direktifi kapsamına girip girmediği (ör. oyuncak, elektronik, kozmetik CPNP ayrı rejimi) kesinleştirilmeli; CE kapsamı dışındaki tüm ürünlere yanlışlıkla CE logosu basılmamalıdır.
- AB Yerleşik Sorumlu Kişi Sözleşmesi: AB'de bir iştirak veya münhasır ithalatçı yoksa, yazılı yetki sözleşmesiyle (Mandate) bir AB Yetkili Temsilcisi atanmalıdır.
- Dahili Risk Analizi ve Teknik Dosya Hazırlığı: Her ürün grubu için olası fiziksel/kimyasal tehlikeleri analiz eden teknik dosya ve gerektiğinde akredite laboratuvar REACH/EN test raporları hazırlanmalıdır.
- Çok Dilli Uyarı ve Talimat Çevirisi: Satış yapılan hedef ülkelerin resmi dillerinde (Almanca, Fransızca, İspanyolca, İtalyanca vb.) güvenlik uyarı metinleri hazırlanmalıdır.
- Ambalaj ve Ürün Etiketi Güncellemesi: Ürün/kutu üzerine üretici bilgileri, AB Sorumlu Kişi bilgileri ve parti/seri (Batch/Lot) izlenebilirlik kodu kalıcı şekilde yerleştirilmelidir.
- Pazaryeri İlan (Listing) Alanlarının Doldurulması: Amazon Seller Central, Etsy veya kendi web sitesi ürün sayfalarında GPSR üretici ve Sorumlu Kişi panelleri ile uyarı görselleri yayınlanmalıdır.
- Geri Çağırma (Recall) ve Müşteri Şikayet Kayıt Defteri: GPSR m. 9/11 uyarınca tüketicilerden gelen güvenlik şikayetleri ile kaza kayıtları için şirket içi kayıt sistemi kurulmalıdır.
- Tedarikçi Sözleşmelerinin Revizyonu: Fason üreticilerden alınan hammaddelerin ve ürünlerin AB güvenlik standartlarına uygunluğuna dair yazılı beyan ve rücu maddeleri imzalanmalıdır.
XI. Sonuç
(AB) 2023/988 sayılı Genel Ürün Güvenliği Tüzüğü (GPSR), Türkiye'den Avrupa Birliği'ne e-ihracat yapan işletmeler için uyulması opsiyonel bir tavsiye değil, pazar erişiminin temel yasal koşuludur. Başlıca hukuki sonuçlar şunlardır:
- AB Yetkili Temsilcisi Zorunludur: AB'de kendi şirketi veya ithalatçısı olmayan her Türk e-ihracatçı, CE gerektirsin ya da gerektirmesin neredeyse tüm gıda dışı ürünlerde AB içi Sorumlu Kişi atamak zorundadır.
- Fiziksel Etiket ve Dijital İlan Eşzamanlı Uyumlu Olmalıdır: Kutu üzerindeki bilgilerin eksiksiz olması yetmez; çevrim içi ilan sayfasında da üretici, Sorumlu Kişi ve yerel dilde uyarıların görünmesi şarttır.
- Teknik Dosya ve Risk Analizi İşletmenin Sigortasıdır: Olası bir gümrük denetiminde veya Amazon liste kapatma incelemesinde yalnızca teknik dosya ve dahili risk analizi ibrazı ile ürünler serbest bırakılabilir.
AB pazarındaki satış kanallarının sürekliliğini korumak ve yüksek geri çağırma maliyetlerinden kaçınmak için ürün portföyünün gecikmeksizin GPSR ve güncel e-ticaret uyum standartlarına göre yapılandırılması önem arz etmektedir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- Regulation (EU) 2023/988 on General Product Safety (GPSR)
- Regulation (EU) 2019/1020 on Market Surveillance and Compliance of Products
- 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu
- European Commission Safety Gate & Safety Business Gateway Portal
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Amazon ABD ve Avrupa Pazarlarında Brand Registry İhlalleri, Patent Troll ve Schedule A (SAD Scheme) Davaları
ABD Lanham Act, FRCP Rule 65(b) TRO, Schedule A (SAD Scheme) davaları, Amazon APEX patent değerlendirmesi (SnapRays... -
E-Ticarette Kişiye Özel Üretilen (Özel Ölçü Mobilya, İsimli/Baskılı Ürün, Sipariş Üzerine İmalat) Ürünlerde Cayma Hakkı İstisnası
6502 sayılı TKHK m. 48 ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 15/1-b uyarınca özel ölçü mobilya, isimli/baskılı ve... -
E-Ticaret Sitesi Kurma: Yasal Yükümlülükler Rehberi
E-ticaret sitesi kurarken uyulması gereken yasal yükümlülükleri keşfedin. Mesafeli satış sözleşmesi, KVKK uyumu, ETBİS... -
Mesafeli Satis Sozlesmesi: Hukuki Gereklilikler
Mesafeli satis sozlesmesi nedir? E-ticarette zorunlu bilgilendirme, cayma hakki, iade sureci ve yaptirimlarini bu... -
Dropshipping Türkiye: Hukuki Durum ve Vergi
Dropshipping Türkiye'de yasal mı? E-ticaret mevzuatı, vergi yükümlülükleri, gümrük işlemleri ve tüketici hakları...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Evet, kesinlikle şarttır. 13 Aralık 2024 tarihinden itibaren yürürlüğe giren (AB) 2023/988 sayılı GPSR, özel CE mevzuatı dışındaki neredeyse tüm gıda dışı tüketici ürünlerini kapsamına almıştır. AB içinde yerleşik bir ithalatçısı bulunmayan Türk e-ihracatçının bu ürünler için yazılı sözleşmeyle bir AB Yetkili Temsilcisi (Sorumlu Kişi) ataması zorunludur.
Hayır! Yalnızca hakkında özel bir AB CE direktifi veya tüzüğü (örneğin oyuncaklar, elektronik eşyalar, makineler) bulunan ürünlere CE işareti basılabilir. Tekstil, seramik kupa veya ahşap masa gibi CE kapsamı dışındaki bir ürüne CE logosu basmak AB ve Türk mevzuatına göre usulsüz işaretleme ihlalidir ve cezai yaptırıma yol açar.
Sorumlu Kişinin adı/ticari unvanı, AB içindeki açık posta adresi ve elektronik iletişim adresi (e-posta veya web iletişim adresi) hem fiziksel ürünün üzerinde (veya mümkün değilse ambalajında/eşlik eden belgede) hem de Amazon, Etsy ya da kendi web sitenizdeki çevrim içi ürün ilan sayfasında açıkça sergilenmelidir.
Amazon, GPSR Sorumlu Kişi ve güvenlik uyarı verileri doğrulanmayan ASIN'leri satışa kapatır ve satıcıya eksiklikleri gidermesi için kısıtlı bir süre tanır. Eksiklik giderilmezse AB depolarındaki stoklar için AB dışına iade emri veya imha prosedürü işletilebilir.
Gıda ürünleri (AB 178/2002 Genel Gıda Hukuku), yemler, tıbbi ürünler ve canlı bitki/hayvanlar GPSR kapsamı dışındadır. Kozmetik ürünler ise kendi özel AB Kozmetik Tüzüğü'ne ((EC) 1223/2009) tabi olup yine AB içinde bir Sorumlu Kişi ataması ve CPNP bildirimi gerektirir; ancak mesafeli satışlarda çevrim içi bilgi sunumu ve geri çağırma gibi ortak alanlarda GPSR tamamlayıcı rol oynar.
Hayır, aynı malzeme, tasarım ve güvenlik özelliklerine sahip ürün ailesi veya varyantlar (örneğin aynı tişörtün S, M, L bedenleri ve renkleri) tek bir teknik dosya altında gruplandırılabilir; ancak renk boyaları veya kimyasal bileşimler farklılaşıyorsa risk analizinde tüm varyantların farklılıkları ve test kapsamları açıkça belirtilmelidir.
Temsilcinin sorumluluk sınırı ile teknik dosya saklama süresidir. Temsilciler üreticinin kusurlu üretiminden doğacak tazminat ve geri çağırma maliyetlerini üstlenmeyeceklerine dair rücu/tazmin maddesi koyarlar; Türk ihracatçının da temsilcinin teknik belgeleri gizli tutmasını (NDA) ve otorite yazışmalarını derhal iletmesini sözleşmeyle güvence altına alması gerekir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.







