Özet
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.5.4, A.5.5 ve A.5.6 maddeleri uyarınca sürücünün alkollü olması, uyuşturucu madde etkisi altında bulunması, olay yerini terk etmesi, ehliyetsiz araç kullanması veya istiap haddini aşması gerekçeleriyle sigortacının hasar talebini reddetmesi hallerinde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi ve 4. Hukuk Dairesi tarafından geliştirilen "münhasıran illiyet bağı" ilkesi, ispat yükünün sigortacı ile sigortalı arasındaki dağılımı (TTK m. 1409/2), Adli Tıp ve trafik bilirkişisi incelemesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) rücu sınırlarıyla kasko ayrımı ve Sigorta Tahkim Komisyonu başvuru prosedürü — kapsamlı hukuki inceleme.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Kasko Hasar Reddi Uyuşmazlıklarının Pratik Önemi ve Güncel Hukuki Çerçeve
Motorlu kara taşıtlarının uğradığı çarpma, çarpışma, devrilme, yanma ve çalınma zararlarını güvence altına alan kasko sigortası, bireysel araç sahipleri kadar ticari filo işletmecileri açısından da temel finansal koruma aracıdır. Ancak trafik kazası sonrasında sigortalılar tarafından yapılan tazminat başvurularının önemli bir bölümü, kaza tespit tutanağında sürücünün alkollü çıkması, kaza sonrası olay yerinden ayrılması yahut ehliyet bilgilerine ilişkin eksiklikler bulunduğu gerekçesiyle sigorta şirketlerince reddedilmektedir.
Sigorta şirketleri uygulamada, polis veya jandarma tutanağında yalnızca yasal sınırın üzerinde alkol ölçümü görülmesini yahut sürücünün olay yerini terk etmiş olmasını otomatik bir ret sebebi olarak işlemekte; kazanın gerçekte nasıl meydana geldiğini, karşı aracın asli kusurunu, yol/hava koşullarını veya sürücünün sürüş yeteneğinin fiilen etkilenip etkilenmediğini araştırmaksızın dosyayı kapatmaktadır. Bu yaklaşım çoğu durumda 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) emredici ispat kuralları ve Yargıtay'ın istikrarlı içtihatlarıyla açıkça çelişmektedir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Trafik Kazası Tazminat Hesaplama Rehberi başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Sigorta Hukuku ve Borçlar Hukuku ilkelerinin kesişiminde yer alan bu uyuşmazlıklarda; Kasko Genel Şartları A.5 maddesinin gerçek hukuki yorumu, Yargıtay'ın "münhasıran illiyet bağı" kuralı ve trafik sigortası (ZMMS) rücu sınırları arasındaki farkların doğru kurulması tazminat hakkının korunmasını sağlamaktadır.
II. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.5 Maddesi ve Teminat Dışı Haller Sistemi
Kasko sigortası, zorunlu trafik sigortasından farklı olarak isteğe bağlı bir mal sigortasıdır ve sözleşme kapsamı öncelikle Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları ile poliçe özel şartlarına göre belirlenir. Genel Şartların "Teminat Dışında Kalan Zararlar" başlıklı A.5 maddesi; savaş, nükleer riskler, kasti zararlar ve kanuna aykırı kullanım hallerinde hangi zararların ödenmeyeceğini tahdidi olarak düzenler.
Genel Şartlar A.5.4 maddesi sürücünün ehliyetsizliğini, A.5.5 maddesi uyuşturucu madde veya yasal sınırın üzerindeki alkollü içki etkisi altında araç kullanımını, A.5.6 maddesi ise sigortalının veya fiillerinden sorumlu olduğu kişilerin araca kasten verdikleri zararları ve bu kişilerce aracın kaçırılmasını teminat dışı bırakmaktadır. Ayrıca Genel Şartların A.5.10 ve B.1 maddeleri, aracın ruhsatta yazılı istiap haddinden fazla yük veya yolcu taşınması ile hasar ihbarı ve bilgi verme yükümlülüklerine işaret etmektedir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Trafik Kazası Sonrası Yapılması Gerekenler başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Ancak Genel Şartlarda yer alan bu teminat dışı haller, 6102 sayılı TTK m. 1409/2 hükmüyle birlikte yorumlanmak zorundadır. TTK m. 1409/2 uyarınca sözleşmede öngörülen rizikolardan birinin teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir. Bu kural, sigortacının soyut varsayımlara değil somut ve teknik ispat vasıtalarına dayanmasını zorunlu kılar.
III. Kasko Genel Şartları A.5.5 Kapsamında Alkollü Araç Kullanımı ve Yasal Promil Sınırları
Kasko Genel Şartları A.5.5 maddesi, teminat dışı bırakma kapsamını doğrudan Karayolları Trafik Mevzuatındaki alkol sınırlarına atıf yaparak belirlemiştir:
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.5.5:
"Taşıtın, uyuşturucu madde veya Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar (teminat dışıdır)."
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 97. maddesine göre Türkiye'de yasal alkol sınırları aracın kullanım amacına göre iki ayrı kademeye ayrılmıştır: Hususi otomobil sürücüleri için sınır 0.50 promil iken; ticari araçlar, kamyon, otobüs, minibüs, taksi ve resmi araçlar gibi hususi otomobil dışındaki tüm diğer araç sürücüleri için yasal sınır 0.20 promildir (stajyer sürücüler ve kamu hizmeti taşıtlarında sıfır tolerans esasları da ayrıca gözetilir). Dolayısıyla 0.45 promil alkollü bir hususi otomobil sürücüsü yasal sınırı aşmadığından A.5.5 hükmü zaten gündeme gelmezken, aynı oran ticari bir kamyonet sürücüsü açısından yasal sınırın aşılması anlamına gelmektedir.
Diğer taraftan alkolmetre ölçüm cihazlarının kalibrasyon durumu, sürücünün itirazı üzerine en yakın sağlık kuruluşundan alınan kan testi (etanol analizi) sonucu ve kaza saati ile ölçüm saati arasındaki süre farkı hukuken belirleyicidir. Kaza anından saatler sonra yapılan ölçümlerde geriye dönük Adli Tıp hesabı (saatte ortalama 0.15 promil yıkım oranı üzerinden değerlendirme) talep edilebilmektedir.
IV. Yargıtay'ın Yerleşik "Münhasıran İlliyet Bağı" Kuralı ve Adli Tıp / Trafik Bilirkişisi İncelemesi
Türk sigorta hukuku yargılamasında sigortalıları haksız hasar retlerine karşı koruyan en güçlü doktrinel ve içtihadi ilke, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi ve 4. Hukuk Dairesinin istikrarla uyguladığı "münhasıran illiyet bağı" (salt alkolün etkisiyle kazanın oluşması) kuralıdır. Bu ilkeye göre; Genel Şartlar A.5.5 maddesi sigorta teminatını kaldırmak için kazanın mutlaka alkolün etkisi altında ve sadece alkole bağlı sürücü refleks/algı kaybı nedeniyle meydana gelmiş olmasını gerektirir.
Başka bir anlatımla, sürücü yasal sınırın üzerinde (örneğin 0.70 veya 0.90 promil) alkollü olsa bile, kaza anında kırmızı ışıkta dururken arkadan başka bir aracın çarpması, karşı şeritten gelen sürücünün şerit ihlali yaparak tam kusurla çarpması yahut yoldaki gizli buzlanma, çukur veya hayvan çıkması gibi harici bir etkenin kazada belirleyici rol oynaması halinde kaza "münhasıran alkolün etkisiyle" meydana gelmiş sayılamaz. Ayrıca sürücünün tek taraflı kazada belirli bir oranda tali veya asli kusurlu olması dahi, bu kusurun alkolden değil hız veya yol şartlarından kaynaklanıp kaynaklanmadığının teknik olarak irdelenmesini zorunlu kılar.
Yargıtay uygulamasına göre hakem veya mahkeme, yalnızca kaza tespit tutanağı ile yetinemez; dosyayı mutlaka Adli Tıp Kurumu veya üniversite adli tıp anabilim dalı öğretim üyesi ile makine mühendisi trafik bilirkişisinden oluşan heyete tevdi etmelidir. Bilirkişi heyeti; sürücünün tespit edilen promil düzeyinin tıbbi olarak algı, refleks ve karar verme yeteneğini ortadan kaldıracak seviyede olup olmadığını, kazanın oluş şeklini, yol-hava-görüş koşullarını ve karşı tarafın kusur oranını birlikte değerlendirerek kazanın münhasıran alkolden doğup doğmadığını raporlar.
V. Olay Yerini Terk Etme Halinde İspat Yükünün Yer Değiştirmesi ve Haklı Mazeret İstisnaları
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinde "olay yerini terk etmek" başlı başına bir teminat dışı hal olarak sayılmamıştır. Buna rağmen sürücünün kaza sonrasında polis veya jandarma gelmeden olay yerinden ayrılması, sigorta şirketlerinin en sık başvurduğu hasar reddi nedenlerinden biridir.
Sigortacının burada dayandığı hukuki argüman, sigortalının Genel Şartlar B.1 ve TTK m. 1446-1447 uyarınca rizikoyu ihbar ve aydınlatma yükümlülüğünü ihlal ettiği, alkol veya ehliyet tespitini imkansız kıldığı iddiasıdır. Yargıtay bu uyuşmazlıklarda son derece dengeli bir ispat yükü dağılımı geliştirmiştir:
- İspat Yükünün Yer Değiştirmesi Kuralı: Normalde rizikonun teminat dışında kaldığını ispat yükü TTK m. 1409/2 gereği sigortacıdadır. Ancak sürücü, kaza sonrası haklı ve geçerli bir mazereti olmaksızın alkol ya da ehliyet durumunun tespit edilmesini engellemek amacıyla olay yerini terk etmişse, dürüstlük kuralı gereği ispat yükü yer değiştirir ve kazanın teminat kapsamında (ehliyetli, alkolsüz ve anlatıldığı şekilde) gerçekleştiğini ispat yükü sigortalıya geçer.
- Haklı Mazeret Halleri: Sürücünün kazada yaralanarak ambulansla veya yakınlarınca acilen hastaneye kaldırılması, gece ıssız bir bölgede can güvenliği endişesiyle yakındaki karakola/tesise sığınması veya diğer tarafın fiili saldırı tehdidi altında olay yerinden uzaklaşıp makul sürede kolluğa başvurması haklı mazeret sayılır. Hastane acil giriş kayıtları, tedavi saatleri ve telefon/HTS baz kayıtları ile haklı mazeret ispatlandığında ispat yükü yeniden sigortacıya döner ve salt olay yerini terk gerekçesiyle hasar reddedilemez.
Öte yandan taraflar arasında maddi hasarlı kazada anlaşmalı kaza tespit tutanağı düzenlenmesinin mümkün olduğu basit çarpışmalarda sürücülerin trafiği açmak amacıyla araçları güvenli alana çekmesi yahut karşı tarafla ertesi gün karakola gidilmesi, kasten delil karartmaya yönelik olay yerini terk kapsamında değerlendirilmemektedir. Mahkemeler olay yerinden ayrılmanın amacını somut olayın koşullarına göre dürüstlük kuralı çerçevesinde inceler.
VI. Kasko Genel Şartları A.5.4 Kapsamında Ehliyetsiz Sürücü ve Yetersiz Sürücü Belgesi Sınıfı
Kasko Genel Şartları A.5.4 maddesi uyarınca, poliçede gösterilen taşıtın ilgili mevzuat hükümlerine göre gerekli sürücü belgesine sahip olmayan kimseler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararlar teminat dışıdır. Bu hükümde alkol maddesinden farklı olarak Yargıtay tarafından münhasıran illiyet bağı şartı aranmamaktadır; zira ehliyetsizlik hukuki bir yeterlilik eksikliğidir.
Ehliyetsizlik kapsamına yalnızca hiç sürücü belgesi almamış olmak değil, şu haller de dahildir: Kaza anında sürücü belgesine alkol veya ceza puanı sebebiyle kolluk tarafından geçici olarak el konulmuş olması, ehliyet sınıfının kullanılan araca uygun olmaması (örneğin B sınıfı ehliyetle ağır çekici/kamyon kullanılması) yahut süresiz iptal hali. Buna karşılık yalnızca sürücü belgesinin fiziken cüzdanda unutulmuş olması, vize/yenileme harcı yatırılsa da ehliyetin geçerliliğinin idari olarak sürdüğü teknik durumlar yahut aracın sigortalı tarafından park halinde bırakıldığı sırada tamirci çırağının izinsiz veya sigortalının rızası dışında aracı kaçırması hallerinde sigortalının durumu ayrıca değerlendirilir. Üstelik araç çalınmış veya sigortalının bilgisi dışında üçüncü kişi tarafından alınıp hasar verilmişse hırsızlık teminatı kapsamında değerlendirme yapılır.
Ticari şirket filolarında veya araç kiralama (rent a car) işletmelerinde sıkça yaşanan bir başka uyuşmazlık, çalışan şoförün sürücü belgesine daha önce ceza puanı veya alkolden el konulduğunu araç sahibi şirketin bilmemesi halidir. Yargıtay'ın genel yaklaşımına göre kasko sigortasında sürücü belgesi yeterliliği objektif bir koşul olduğundan işletenin bilmemesi tek başına A.5.4 engelini ortadan kaldırmaz; bu nedenle şirketlerin araç tesliminden önce e-Devlet üzerinden sürücü belgesi aktiflik sorgulaması yapması kritik önem taşır.
VII. Kasko Sigortası ile Zorunlu Trafik Sigortası (ZMMS) Rücu Koşulları ve İstiap Haddi Aşımı Ayrımı
Uygulamada kasko sigortası ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS — Trafik Sigortası) arasındaki temel farklar sıkça karıştırılmaktadır. Trafik sigortası üçüncü kişilerin (mağdurların) zararlarını koruyan zorunlu bir sorumluluk sigortası olduğundan; sürücü alkollü veya ehliyetsiz olsa dahi trafik sigortacısı üçüncü kişiye verdiği zararı ödemek zorundadır, ardından KTK m. 95 ve ZMMS Genel Şartları B.4 uyarınca kendi sigortalısına (işletene) rücu eder. Kasko sigortası ise mal sigortası olup sigortalının kendi aracındaki zararı kapsar ve teminat dışı haller doğrudan sigortalıya karşı ileri sürülür.
İstiap haddi aşımı (ruhsatta yazılı yük veya yolcu kapasitesinin aşılması) halinde de kasko bakımından yine münhasıran illiyet bağı kuralı geçerlidir. Taşıtta ruhsat haddinden fazla yolcu veya yük bulunması tek başına kasko hasarını teminat dışı bırakmaz; kazanın bu aşırı yük nedeniyle fren mesafesinin uzamasından, lastik patlamasından veya ağırlık dengesinin bozulmasından kaynaklandığının teknik bilirkişice tespit edilmesi şarttır.
| Ret Gerekçesi | Dayanak Hüküm | Münhasıran İlliyet Bağı Aranır mı? | İspat Yükü ve Kritik Ölçüt |
|---|---|---|---|
| Alkollü Araç Kullanımı (A.5.5) | Kasko GŞ A.5.5, KTY m. 97 | Evet. Kazanın salt alkolün etkisiyle oluşması şarttır. | İspat yükü sigortacıdadır (TTK m. 1409/2). Hususi 0.50, ticari 0.20 promil üstü incelenir. |
| Olay Yerini Terk Etme | Kasko GŞ B.1, TTK m. 1446 | İhbar ve aydınlatma yükümlülüğü ihlali iddiası çerçevesinde incelenir. | Haklı mazeret (hastane, can güvenliği) yoksa ispat yükü sigortalıya geçer. |
| Ehliyetsiz Sürücü (A.5.4) | Kasko GŞ A.5.4 | Hayır. Ehliyet sınıfı eksikliği veya el konulma yeterlidir. | Ehliyetin iptal/el konulma durumu resmi trafik kayıtlarından incelenir. |
| İstiap Haddi Aşımı (A.5.10) | Kasko GŞ A.5.10 | Evet. Aşırı yük/yolcunun kazaya neden olması gerekir. | Teknik bilirkişi raporuyla fren/denge etkisinin ispatı sigortacıdadır. |
| ZMMS (Trafik) Rücu Farkı | KTK m. 95, ZMMS GŞ B.4 | Alkol rücusunda yine münhasıran illiyet bağı aranır; ehliyetsizlikte aranmaz. | ZMMS önce mağdura tazminat öder, şartları varsa kendi sigortalısına rücu eder. |
Ayrıca kasko poliçelerinde ek teminat olarak yer alan İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) teminatı, Zorunlu Trafik Sigortası limitlerini aşan üçüncü kişi zararlarını karşıladığından, İMM klozunda da münhasıran illiyet bağı ve poliçe teminat sınırları ayrıca denetlenir. İkame araç ve değer kaybı talepleri ise poliçedeki özel teminat şartları çerçevesinde hesaplanır.
VIII. Hasar Reddine Karşı Sigorta Tahkim Komisyonu Başvurusu ve Asliye Ticaret Mahkemesi Süreci
Sigorta şirketinin alkol, olay yerini terk veya istiap haddi gerekçesiyle kasko tazminatını reddetmesi halinde araç sahibinin başvurabileceği en hızlı ve etkili yol, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30 uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonudur. Tahkim yoluna başvurmadan önce sigorta şirketine yazılı olarak başvurularak hasar tazminatının ödenmesinin talep edilmesi ve sigortacının talebi kısmen ya da tamamen reddetmesi (veya 15 iş günü içinde yazılı yanıt vermemesi) zorunludur.
Başvuru dosyasının eksiksiz hazırlanması sonuca doğrudan etki eder: Kaza tespit tutanağı, alkol muayene raporu veya kan tahlili sonuçları, olay yeri kamera görüntüleri, varsa karşı tarafın kusuruna ilişkin görgü tanığı beyanları, tamir faturaları (veya rayiç değer/pert mutabakat belgeleri) ile ret yazısı başvuruya eklenir. 22 Ocak 2026 itibarıyla güncellenen parasal sınırlara göre 35.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda hakem kararına karşı İtiraz Hakem Heyetine başvurulabilir; 122.000 TL ve üzeri uyuşmazlıklar üç kişilik hakem heyetince karara bağlanır ve 383.000 TL'yi aşan itiraz hakem heyeti kararları Yargıtay'da temyiz edilebilir.
Araç sahibi dilerse Sigorta Tahkim Komisyonu yerine Asliye Ticaret Mahkemesinde de dava açabilir; ancak mahkeme yolunda 6102 sayılı TTK m. 5/A uyarınca dava açmadan önce zorunlu ticari arabuluculuk sürecinin tüketilmesi gerekir ve yargılama süresi tahkime kıyasla daha uzun sürmektedir.
IX. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi ve 4. Hukuk Dairesi Emsal İçtihat İlkeleri
Kasko hasar reddi uyuşmazlıklarında geçmişte Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin ve sonrasında görevli hale gelen Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin oluşturduğu yerleşik içtihat ilkeleri uygulamanın temel taşıdır:
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Alkolde Münhasıran İlliyet Bağı):
"Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.5.5 maddesi uyarınca hasarın teminat dışı bırakılabilmesi için, sürücünün yalnızca yasal sınırın üzerinde alkollü olması yeterli olmayıp kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana gelmiş olması şarttır. Mahkeme veya hakem heyetince kaza tespit tutanağı, olay yeri krokisi ve tanık beyanları ile birlikte nöroloji/adli tıp uzmanı ve trafik mühendisinden oluşacak bilirkişi heyetinden rapor alınarak, kazanın alkol dışında başka etkenlerle (karşı tarafın kusuru, yol veya hava şartları vb.) meydana gelip gelmediği tereddütsüz belirlenmelidir."
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Olay Yerini Terk ve İspat Yükünün Geçişi):
"Tek taraflı trafik kazalarında sürücünün haklı bir mazereti (acil hastane tedavisi, can güvenliği tehlikesi vb.) olmaksızın alkol ve ehliyet tespitini engellemek amacıyla olay yerini terk etmesi halinde, rizikonun teminat kapsamında gerçekleştiğini ispat yükü sigortalıya geçer. Sigortalı tarafından olay yerinden ayrılmanın haklı tıbbi veya fiili nedenlere dayandığı hastane kayıtları ve somut delillerle ispatlanırsa, sigortacı yalnızca terk olgusuna dayanarak tazminat ödemekten kaçınamaz."
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Kasko ve ZMMS Ehliyetsizlik Değerlendirmesi):
"Kasko Genel Şartları A.5.4 gereğince aracın gerekli sürücü belgesine sahip olmayan kişi tarafından kullanılması doğrudan teminat dışı hal olup bu halde ayrıca illiyet bağı aranmaz. Ancak araç malikinin bilgisi ve rızası dışında, çalınma veya güveni kötüye kullanma suretiyle aracın üçüncü kişi tarafından götürülerek kaza yapılması halinde uyuşmazlık çalınma teminatı çerçevesinde değerlendirilmelidir."
Yargıtay incelemelerinde üzerinde durulan bir diğer kritik nokta, kaza tespit tutanağındaki kusur dağılımı ile Adli Tıp raporu arasındaki çelişkinin mutlaka giderilmesidir. Yalnızca sürücünün kanındaki promil oranına bakılarak trafik mühendisinden yol geometrisi, görüş mesafesi ve karşı araç hareketlerine dair teknik inceleme alınmadan verilen hakem veya mahkeme kararları eksik inceleme nedeniyle bozulmaktadır.
Aynı şekilde sigortacının kasko tazminatını ödememesi halinde üçüncü kişi lehine olan Zorunlu Trafik Sigortasından (ZMMS) kaynaklanan rücu davalarında da Yargıtay aynı münhasıran illiyet bağı standardını uygulayarak sürücü ve işleteni keyfi rücu taleplerine karşı korumaktadır.
X. Pratik Uygulama: Münhasıran İlliyet Bağı Yokluğuna Dayalı Sigorta Tahkim Başvuru Dilekçesi Taslağı
Yasal sınırın üzerinde alkol ölçümü veya olay yerini terk iddiasıyla kasko hasarı reddedilen araç sahibinin Sigorta Tahkim Komisyonuna sunacağı başvuru dilekçesi taslağı aşağıda yer almaktadır:
BAŞVURU DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU BAŞKANLIĞI'NA
| BAŞVURAN (SİGORTALI) | : [Adı Soyadı / Şirket Unvanı, TCKN/VKN, Adresi] |
| VEKİLİ | : Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi] |
| KARŞI TARAF (SİGORTACI) | : [Sigorta Şirketi Unvanı, Adresi] |
| BAŞVURU KONUSU | : [Poliçe No] numaralı Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında ../../2026 tarihli trafik kazası sonucu araçta oluşan hasarın haksız şekilde reddedilmesi nedeniyle, şimdilik [Tutar] TL araç hasar (veya rayiç pert) bedelinin TTK m. 1427 uyarınca temerrüt faizi ile tahsili talebidir. |
AÇIKLAMALAR :
1. Başvuran müvekkile ait [Plaka] plakalı araç, davalı sigorta şirketi nezdinde [Poliçe No] numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınmıştır (Ek-1: Kasko Poliçesi).
2. ../../2026 tarihinde seyir halindeyken kavşakta kırmızı ışık ihlali yapan karşı aracın çarpması (veya yoldaki aşırı buzlanma/mıcır nedeniyle) kaza meydana gelmiştir. Başvuru öncesi davalı sigorta şirketine ../../2026 tarihinde yazılı müracaatta bulunulmuş, ancak davalı şirket sürücünün ölçümünde 0.62 promil alkol çıktığı gerekçesiyle Kasko Genel Şartları A.5.5 maddesine dayanarak talebi reddetmiştir (Ek-2: Yazılı Başvuru ve Ret Yazısı).
3. Davalı sigorta şirketinin ret işlemi, TTK m. 1409/2 ve Yargıtay 17. ile 4. Hukuk Dairelerinin yerleşik "münhasıran illiyet bağı" içtihatlarına açıkça aykırıdır. Şöyle ki; kaza tespit tutanağı ve çevredeki MOBESE/güvenlik kamerası kayıtlarında görüleceği üzere karşı taraf kırmızı ışık ihlali yaparak tam kusurla müvekkilin aracına çarpmıştır (Ek-3: Kaza Tutanağı ve Kamera Kaydı). Dolayısıyla kaza alkolün etkisiyle değil, tamamen karşı sürücünün kural ihlali (harici etken) nedeniyle meydana gelmiştir; salt promil ölçümü teminat dışılık sebebi olamaz.
4. Yetkili servisten alınan hasar onarım faturası ve ekspertiz dosyası ektedir (Ek-4). Adli Tıp ve trafik bilirkişisi incelemesi yaptırılarak kazanın münhasıran alkolden kaynaklanmadığının tespiti ile hasar bedelinin ödenmesine karar verilmesi gerekmektedir.
SONUÇ VE İSTEM :
Yukarıda arz edilen nedenlerle; başvurumuzun kabulüne, [Tutar] TL kasko hasar tazminatının başvuru/temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans/yasal faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini arz ve talep ederiz.
Başvuran Vekili
Av. [Adı Soyadı]
İmza
XI. Kasko Hasar Reddine Karşı Delil Toplama ve Başvuru Kontrol Listesi
Kasko hasar talebinin alkol, olay yerini terk veya ehliyet gerekçesiyle reddedilmesi durumunda sigortalının derhal toplaması gereken deliller ve izlemesi gereken süreç şunlardır:
- Kamera ve Görgü Tanığı Delillerinin Derhal Korunması: Kazanın gerçekleştiği kavşak, akaryakıt istasyonu veya çevre işyerlerinin güvenlik kamerası kayıtları genellikle 7–15 gün içinde silindiğinden vakit kaybetmeden talep edilmeli veya savcılık/sulh hukuk mahkemesi aracılığıyla korunmalıdır.
- Alkol Ölçümü ve Hastane Kayıtlarının Temini: Alkolmetre çıktı saati, cihaz kalibrasyon belgesi ve sürücünün hastanede alınan kan etanol tahlil sonuçları (e-Nabız ve hastane acil giriş epikrizleri dahil) temin edilmelidir.
- Olay Yerini Terk Halinde Haklı Mazeret Belgeleri: Acil servis kayıtları, 112 Acil Çağrı arama saatleri, kolluğa yapılan ilk ihbar kayıtları veya tanık beyanları dosyaya eklenmelidir.
- Sigorta Şirketine Yazılı Ön Başvuru (5684 SK m. 30/13): Tahkim komisyonuna gitmeden önce mutlaka sigorta şirketinin genel müdürlüğüne veya KEP/taahhütlü mektupla yazılı başvuru yapılmalı ve 15 iş günlük cevap süresi beklenmelidir.
- Zamanaşımı Süresinin Gözetilmesi: Kasko sigortasından doğan tazminat taleplerinde TTK m. 1420 uyarınca zamanaşımı süresi alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren 2 yıl ve her halde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren 6 yıldır; dava veya tahkim başvurusu bu süreler içinde tamamlanmalıdır.
Kaza sonrası polis veya jandarma tutanağında alkol, ehliyet yahut terk şerhi yer alması halinde sigortalının paniğe kapılmadan tüm somut kamera ve tıbbi kayıtları derhal toplaması sürecin kaderini değiştirir. Özellikle ilk 7 günlük süre, çevredeki işyeri ve kavşak kameralarının üzerine yeni kayıt yazılmadan korunması açısından kritiktir.
Sigorta şirketinin kısmi ödeme teklifi veya dosya kapatma yazısı karşısında hak kaybına uğramamak adına, imzalanan belgelerde mutlaka ihtirazi kayıt bulunmasına özen gösterilmeli ve ret yazısının hukuki dayanağı 5684 sayılı Kanun çerçevesinde denetlenmelidir.
XII. Sonuç
Kasko sigortasında alkol, olay yerini terk ve ehliyetsiz sürücü gerekçelerine dayanan hasar retleri, her somut olayda sigortacının otomatik haklılığı anlamına gelmemektedir. İncelemede ortaya konulan temel hukuki ilkeler şunlardır:
- Alkolde Münhasıran İlliyet Bağı Zorunludur: Sürücünün yasal promil sınırını aşmış olması tek başına teminatı ortadan kaldırmaz; kazanın başka etken olmaksızın salt alkolün etkisiyle meydana geldiği Adli Tıp ve trafik bilirkişisiyle ispatlanmalıdır.
- İspat Yükü Kural Olarak Sigortacıdadır (TTK m. 1409/2): Olay yerini terk halinde haklı bir tıbbi veya güvenlik mazereti yoksa ispat yükü sigortalıya geçer; ancak haklı mazeretin ispatlanması halinde sigortacının ödeme yükümlülüğü devam eder.
- Ehliyetsizlikte İlliyet Bağı Aranmaz: Kasko Genel Şartları A.5.4 uyarınca sürücü belgesinin hiç olmaması, yetersiz sınıf olması veya idari olarak el konulması hali mutlak teminat dışıdır; buna karşılık ZMMS üçüncü kişilere ödeme yapıp işletene rücu eder.
- Sigorta Tahkim Komisyonu Hızlı Çözüm Sunar: Yazılı ön başvuru sonrasında 2026 güncel parasal sınırları içinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurularak 4–6 ay içinde bağlayıcı karar alınabilir.
Kasko hasar reddi dosyalarında alkol ölçümü veya olay yerini terk tespiti tek başına hak kaybı anlamına gelmemektedir. Yargıtay'ın istikrarla uyguladığı münhasıran illiyet bağı ve haklı mazeret ilkeleri çerçevesinde zamanında korunan kamera kayıtları, hastane epikrizleri ve trafik bilirkişisi incelemeleriyle haksız ret kararlarının iptal edilerek tam tazminat tahsili sağlanabilmektedir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m. 1409/2 İspat Yükü, m. 1420 Zamanaşımı, m. 1427 Muacceliyet, m. 1446 İhbar)
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu (m. 30 Sigorta Tahkim Komisyonu Başvuru Usulü)
- Türkiye Sigorta Birliği — Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları (A.5.4, A.5.5, A.5.6 ve B.1)
- Karayolları Trafik Yönetmeliği (m. 97 Alkollü İçki ve Uyuşturucu Madde Etkisinde Araç Sürme Yasağı)
- Yargıtay Emsal Karar Arama Sistemi (17. Hukuk Dairesi ve 4. Hukuk Dairesi İçtihatları)
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Deprem Sigortası (DASK): Haklar ve Tazminat
6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu kapsamında Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) teminat hakları, sigorta bedeli tespiti,... -
Araç Değer Kaybı Başvurusu, Sigorta Tahkim Komisyonu ve Tazminat Hesaplama 2026
2918 sayılı KTK m. 90, m. 97, TBK m. 49 ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30 kapsamında araç değer kaybı başvurusu,... -
İkinci El Araç Satışında Gizli Ayıp (Kilometre Düşürme, Ağır Hasar) ve Ekspertiz Sorumluluğu
6098 sayılı TBK m.219-231 ve 6502 sayılı TKHK kapsamında ikinci el araç satışında kilometre düşürme, şasi-airbag işlemi... -
Yurt Dışı Fuar, Pazarlama, Marka ve Depo Kira Teşvikleri (5973 Sayılı İhracat Destekleri Kararı) Reddi ve Geri Alma İşlemlerine Karşı İptal Davası
5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar ve 11007 sayılı değişiklikler kapsamında yurt dışı fuar, pazarlama,... -
Dolandırıcılık Suçu: Unsurları ve Cezası
5237 sayılı TCK m. 157 ve 158 kapsamında dolandırıcılık suçu, maddi ve manevi unsurları, hileli davranış kriterleri ile...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Hayır, otomatik olarak reddedilemez. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.5.5 maddesi ve Yargıtay'ın yerleşik "münhasıran illiyet bağı" içtihadına göre; sigorta şirketinin ödemeden kaçınabilmesi için kazanın başka hiçbir dış etken olmaksızın salt alkolün etkisiyle meydana geldiğini Adli Tıp ve trafik bilirkişisi raporuyla ispatlaması şarttır. Örneğin karşı sürücünün kırmızı ışık ihlaliyle çarptığı bir kazada sürücü alkollü olsa dahi kasko tazminatı ödenir.
Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 97 uyarınca hususi otomobilleri kullanan sürücüler için yasal alkol sınırı 0.50 promildir. Taksi, minibüs, otobüs, kamyon, şirket aracı veya resmi araç gibi hususi otomobil dışındaki tüm araç sürücüleri için ise bu sınır 0.20 promildir. Hususi otomobilde 0.50 promilin altında kalan ölçümlerde Genel Şartlar A.5.5 teminat dışılık hükmü zaten uygulanamaz.
Kasko Genel Şartları A.5'te olay yerini terk tek başına teminat dışı hal değildir; ancak haklı bir mazereti olmadan alkol veya ehliyet tespitini önlemek amacıyla olay yerinden ayrılan sürücü nedeniyle ispat yükü sigortalıya geçer. Buna karşılık sürücü yaralanarak hastaneye gitmişse veya can güvenliği tehlikesi nedeniyle kolluğa sığınmışsa bu haklı mazeret tıbbi/resmi kayıtlarla ispatlanarak tazminat alınabilir.
Hayır. Kasko Genel Şartları A.5.4 maddesi gereğince aracın mevzuata uygun geçerli sürücü belgesine sahip olmayan bir kişi tarafından kullanılması doğrudan teminat dışı kalma sebebidir ve Yargıtay ehliyetsizlik hallerinde ayrıca illiyet bağı aramaz. Ehliyetine el konulmuş sürücü veya yetersiz ehliyet sınıfı ile araç kullanımı da ehliyetsizlik kapsamında değerlendirilir.
Tek başına geçersiz kılmaz. Kasko Genel Şartları A.5.10 ve Yargıtay içtihatları uyarınca istiap haddi aşımında da alkolde olduğu gibi illiyet bağı aranır. Taşınan fazla yük veya yolcu miktarının kazanın oluşmasına (örneğin fren mesafesinin uzamasına veya aracın devrilmesine) doğrudan sebep olduğu teknik bilirkişi raporuyla ispatlanmadıkça sigorta şirketi tazminatı reddedemez.
Kasko sigortası aracın kendi hasarını karşıladığından sigortacı doğrudan sigortalıya karşı teminat dışı savunması yapabilir. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) ise üçüncü kişiye verilen zararları güvenceye alır; bu nedenle trafik sigortacısı üçüncü kişi mağdurun zararını ödemek zorunda olup yalnızca alkolde münhasıran illiyet bağı şartıyla, ehliyetsizlikte ise doğrudan kendi sigortalısına rücu edebilir.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30 uyarınca öncelikle sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmalı ve şirketin 15 iş günü içinde talebi reddetmesi veya cevapsız bırakması beklenmelidir. Bu ön şart sağlandıktan sonra zorunlu arabuluculuk gerekmeden Komisyona online başvuru yapılır; 2026 güncel sınırları uyarınca 35.000 TL üzeri kararlara itiraz edilebilir ve 383.000 TL üzeri dosyalar Yargıtay temyizine tabidir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1420 uyarınca sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren 2 yıl ve her halde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren 6 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Karşı tarafın trafik kazasından kaynaklanan haksız fiil sorumluluğuna dayanılan rücu veya değer kaybı taleplerinde ise uzamış ceza zamanaşımı ayrıca değerlendirilir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.







