Ozet (TL;DR)
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında kat mülkiyeti ve kat irtifakı kavramları, kurulum şartları, kat mülkiyeti kat irtifakı farkı tapuda geçiş süreci, ortak yerler üzerindeki haklar, yönetim planı ve arsa payı hesaplamaları ile uyuşmazlıkların çözüm yolları — kapsamlı hukuki rehber.
Bu makale son olarak 9 Mart 2026 tarihinde guncellenmistir. Icerik bilgilendirme amaclidir ve hukuki gorus yerine gecmez.
I. Giriş
Türkiye'de artan nüfus, kentleşme oranlarındaki ivme ve yatay yapılaşma alanlarının daralması, dikey yapılaşmayı zorunlu kılmış ve bu durum Gayrimenkul Hukuku alanında yeni düzenlemelere ihtiyaç duyulmasına yol açmıştır. Müşterek mülkiyet rejiminin çok katlı binalardaki hukuki sorunları çözmede yetersiz kalması neticesinde, bağımsız mülkiyet hakkı ile ortak mülkiyet ilişkisini harmanlayan özgün bir hukuki müessese geliştirilmiştir. Bu çerçevede 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, bu temel gereksinimi karşılamak üzere yürürlüğe konulmuş olup, tamamlanmış veya yapım aşamasında olan binalar üzerindeki mülkiyet ve irtifak haklarını detaylı bir şekilde düzenlemektedir.
Modern gayrimenkul rejiminin temel taşlarından ikisini oluşturan kat mülkiyeti ve kat irtifakı, sadece barınma ve ticari alan ihtiyaçlarını karşılamakla kalmamakta; aynı zamanda inşaat sektörünün finansmanı ve gayrimenkul yatırım süreçlerinin hukuki güvenliğini sağlamaktadır. Uygulamada sıklıkla birbirine karıştırılan bu iki kavramın temel ayrımları, hak sahiplerine sundukları yetkiler ve sorumluluklar bağlamında derin farklılıklar barındırmaktadır.
Bu çalışmada, kat mülkiyeti ve kat irtifakının hukuki mahiyeti, kuruluş usulleri, tarafların hak ve yükümlülükleri ile bu hakların sona erme halleri incelenmektedir. Ayrıca, uygulamada yoğun tereddütlere yol açan kat mülkiyeti kat irtifakı farkı tapuda geçiş süreçleri ayrıntılı olarak ele alınmakta, Yargıtay kararları ışığında uyuşmazlıkların çözüm yolları değerlendirilmektedir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Tapu İptal ve Tescil Davası Rehberi başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
II. Kat Mülkiyeti Kavramı ve Hukuki Niteliği
Kat mülkiyeti, tamamlanmış bir yapının bağımsız bölümleri üzerinde kurulan, arsa payı ve ana gayrimenkuldeki ortak yerlerle bağlantılı özel bir mülkiyet hakkıdır. Bu hak, bağımsız bölümler üzerinde kurulan müstakil bir mülkiyet hakkı ile ortak yerler üzerindeki paylı mülkiyet hakkının birbirinden ayrılamaz şekilde birleşmesinden oluşmaktadır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Kira Tespit Davası: Şartları ve Hesaplama başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.1: "Tamamlanmış bir yapının kat, daire, iş bürosu, dükkan, mağaza, mahzen, depo gibi bölümlerinden ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli olanları üzerinde, o gayrimenkulün maliki veya ortak malikleri tarafından, bu Kanun hükümlerine göre, bağımsız mülkiyet hakları kurulabilir."
Kat mülkiyetinin hukuki niteliği doktrinde tartışılmış olmakla birlikte, genel kabul gören görüşe göre, eşyaya bağlı bir ayni haktır. Kat maliki, kendisine ait bağımsız bölüm üzerinde, Türk Medeni Kanunu'nun malike tanıdığı bütün hak ve yetkilere (kullanma, yararlanma, tasarruf etme) kural olarak tek başına sahiptir. Ancak bu hakkın kullanımı, ana gayrimenkulün yapısından kaynaklanan komşuluk hukuku ve ortak yaşama kuralları ile sınırlandırılmıştır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Kentsel Dönüşüm: Hukuki Süreç ve Haklar başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Kat mülkiyeti, asıl gayrimenkulden bağımsız olarak tapu kütüğünün ayrı bir sayfasına tescil edilir ve hukuki işlemlere (satış, ipotek tesisi vb.) bağımsız bir taşınmaz gibi konu olur. Ortak yerler ve arsa payı ise bağımsız bölümün ayrılmaz bir parçası olarak kabul edildiğinden, bağımsız bölümden ayrı olarak devredilemez ve üzerlerinde mülkiyet sınırlandırması yapılamaz.
III. Kat İrtifakı Kavramı ve Hukuki Niteliği
Kat irtifakı, bir arsa üzerinde ileride yapılacak veya yapılmakta olan bir veya birden çok yapının bağımsız bölümleri için, o arsanın maliki veya paydaşları tarafından kurulan bir irtifak hakkıdır. Temel amacı, inşaat aşamasındaki projelerde bağımsız bölümlerin önceden satışına imkan tanıyarak inşaat sektörüne finansman sağlamak ve alıcıların haklarını tapu sicili güvencesine almaktır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Kiracı Tahliye Davası: Şartlar ve Süreç başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.1/2: "Yapılmakta veya ileride yapılacak olan bir yapının, birinci fıkrada yazılı nitelikteki bölümleri üzerinde, yapı tamamlandıktan sonra geçilecek kat mülkiyetine esas olmak üzere, arsa maliki veya arsanın ortak malikleri tarafından, bu Kanun hükümlerine göre irtifak hakları kurulabilir."
Kat irtifakının hukuki niteliği incelendiğinde, eşyaya bağlı, arsa payı ile bütünleşik ve geçici nitelikte bir ayni hak olduğu görülmektedir. Bu hak, inşaatın yönetim planına, tasdikli projesine ve sözleşmeye uygun olarak tamamlanmasını talep etme hakkı verir. Kat irtifakı, niteliği gereği, inşaat tamamlanıp iskan (yapı kullanma izin belgesi) alındığında yerini doğrudan kat mülkiyetine bırakacak olan, "gelecekteki mülkiyetin habercisi" niteliğinde bir haktır.
Müteahhitler ve arsa sahipleri ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapan taraflar bakımından, Borçlar Hukuku boyutuyla düzenlenen ilişkiler, tapuya kat irtifakı şeklinde şerh/tescil edildiğinde ayni bir güvence kazanmaktadır. Bu sayede, inşaat sürecinde bağımsız bölüm satın alan kişilerin tapu siciline güven ilkesinden faydalanması sağlanmaktadır.
IV. Kat Mülkiyeti Kat İrtifakı Farkı Tapuda Geçiş Süreci
Mülkiyet rejiminin gelişim süreci incelendiğinde, kat mülkiyeti kat irtifakı farkı tapuda geçiş mekanizmasının gayrimenkul alım satımlarında en çok dikkat edilmesi gereken hukuki dönemeçlerden biri olduğu açıkça anlaşılmaktadır. İki kavram arasındaki temel farklar ve geçiş süreci aşağıda tablo halinde ve detaylı olarak incelenmektedir.
| Karşılaştırma Kriteri | Kat İrtifakı | Kat Mülkiyeti |
|---|---|---|
| Yapının Durumu | Henüz yapılmamış veya inşaat aşamasında (İskansız) | İnşaatı tamamlanmış ve İskan (Yapı Kullanma İzni) alınmış |
| Hakkın Niteliği | Gelecekte mülkiyet hakkına dönüşecek geçici bir irtifak hakkı | Eksiksiz ve bağımsız bir ayni mülkiyet hakkı |
| Bankaların Kredi Yaklaşımı | Kredi onayı daha zordur, proje değerlendirmesi gerekir | Konut kredisine tam uygunluk taşır |
| Belediye ve İmar Riski | İnşaatın projeye aykırı tamamlanma veya yıkım riski bulunur | İskan alındığı için hukuki riskler ortadan kalkmıştır |
| Sona Erme Sebebi | Arsanın yok olması, projenin iptali veya süresinde bitmemesi | Ana gayrimenkulün tamamen harap olması |
a) Tapuda Geçiş Süreci
Yapı tamamlandıktan sonra kat irtifakından kat mülkiyetine geçiş süreci, 634 sayılı Kanun'da yapılan değişikliklerle büyük ölçüde kolaylaştırılmış ve otomatikleştirilmiştir. Önceleri tüm maliklerin başvurusu gerekirken, güncel mevzuat uyarınca yapı kullanma izin belgesinin (iskan) alınması yeterli olmaktadır.
Geçiş sürecinin aşamaları şunlardır:
- İnşaatın Tamamlanması: Yapının ruhsatına ve onaylı mimari projesine uygun olarak tamamlanması gerekir.
- Yapı Kullanma İzin Belgesinin Alınması: İlgili belediyeden veya valilikten iskan ruhsatı alınır.
- İdarenin Tapuya Bildirimi: Yapı kullanma izin belgesini düzenleyen yetkili idare, bu belgeyi ve projenin bir kopyasını 60 gün içinde ilgili tapu müdürlüğüne gönderir.
- Resen Tescil: Tapu müdürlüğü, idareden gelen belgeler üzerine herhangi bir harç veya vergi talep etmeksizin, kat irtifakını resen (kendiliğinden) kat mülkiyetine çevirir.
V. Kat Mülkiyetinin Kurulması Şartları
Kat mülkiyetinin kurulabilmesi için belirli hukuki, mimari ve idari şartların bir araya gelmesi gerekmektedir. Bu şartların eksikliği halinde tapu sicil müdürlüğünce tescil talebi reddedilir.
1. Ana Gayrimenkulün Tamamlanmış Olması: Kat mülkiyeti ancak inşası bitmiş yapılar üzerinde kurulabilir. Yapının kullanıma hazır hale geldiğinin en temel kanıtı yapı kullanma izin belgesidir.
2. Bağımsız Bölümlerin Niteliği: Yapının bölümlerinin başlı başına kullanılmaya elverişli olması şarttır. Örneğin; sadece bir odadan ibaret olup mutfak veya tuvaleti bulunmayan, bağımsız girişi olmayan alanlar kural olarak bağımsız bölüm sayılamaz.
3. Kısmi Kurulma Yasağı: Bir gayrimenkulün sadece bir kısmı üzerinde kat mülkiyeti kurulamaz. Tamamı mülkiyet rejimine tabi tutulmalıdır. Ancak, birden fazla yapının bulunduğu sitelerde (toplu yapılarda), tamamlanan yapılar için etap etap kat mülkiyetine geçiş mümkündür.
4. İdari Belgeler ve Projeler: Kat mülkiyeti tesis edilebilmesi için; yetkili makamca onaylanmış mimari proje, yönetim planı ve yapı kullanma izin belgesinin tapu müdürlüğüne sunulması zorunludur.
Mülkiyet hakkının tesisi süreci, Medeni Hukuk prensipleri çerçevesinde tapu kütüğüne tescil ile hüküm ve sonuç doğurur.
VI. Kat İrtifakının Kurulması Şartları
Kat irtifakı kurulabilmesi için aranan şartlar, yapının henüz mevcut olmaması sebebiyle daha çok projelendirme ve niyet aşamasına ilişkindir.
1. Arsa Üzerinde Yapılacak Bir Yapı Olması: Boş bir arsa üzerinde veya mevcut bir yapının yıkılarak yerine yeni bir bina yapılacağı durumlarda kat irtifakı kurulabilir.
2. Mimari Projenin Onaylanmış Olması: Kurulum için en önemli belge, arsa üzerinde yapılacak binaların bağımsız bölümlerini, ortak yerlerini, eklentilerini ve arsa paylarını gösteren, ilgili belediyece onaylanmış mimari projedir.
3. Yönetim Planı: İleride binanın nasıl yönetileceğini gösteren, tüm arsa paydaşlarınca imzalanmış bir yönetim planının tapuya sunulması gereklidir.
4. Resmi Senet: Kat irtifakı tesisi, tapu memuru huzurunda düzenlenecek resmi senet ile gerçekleştirilir. Bütün arsa paydaşlarının bu sözleşmeye katılması veya vekaletname ile temsil edilmesi zorunludur.
Yargıtay uygulamalarına göre, kat irtifakı kurulan bir taşınmazda müteahhidin yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda arsa sahiplerinin sözleşmeden dönme hakkı doğmakta, bu durumda üçüncü kişilere devredilen arsa paylarının iptali gündeme gelebilmektedir.
VII. Bağımsız Bölümler, Eklentiler ve Ortak Yerler
Kat mülkiyeti rejimi, yapıyı üç temel fiziksel ve hukuki unsur üzerinden tanımlar: Bağımsız bölüm, eklenti ve ortak yerler.
a) Bağımsız Bölüm
Ana gayrimenkulün ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli olan, Kanun hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu olan bölümleridir (daire, dükkan, büro vb.). Kat maliki, bağımsız bölümünün iç kısmında (taşıyıcı sistemlere ve ana projeye zarar vermemek kaydıyla) dilediği gibi tadilat yapma hakkına sahiptir.
b) Eklenti
Bir bağımsız bölümün dışında olup, doğrudan doğruya o bölüme tahsis edilmiş olan yerlerdir (kömürlük, depo, kapalı garaj vb.). Eklentiler tapu kütüğünde ilgili bağımsız bölümün beyanlar hanesine kaydedilir. Hukuki olarak eklenti, ait olduğu bağımsız bölümün ayrılmaz bir parçasıdır ve ondan bağımsız olarak devredilemez, kiralanamaz veya rehnedilemez.
c) Ortak Yerler
Bağımsız bölümler ve eklentiler dışında kalan, korunma ve ortak kullanma veya faydalanmaya yarayan yerlerdir. KMK m. 4'te ortak yerler örnekleyici olarak sayılmıştır. Bunlar arasında; temeller, ana duvarlar, taşıyıcı sistemler, kolonlar, çatılar, merdivenler, asansörler, ortak garajlar ve kapıcı daireleri yer alır.
Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, 2017/4512 E.: "Kat mülkiyetine tabi ana taşınmazda ortak yerlerin amacı dışında kullanılması veya bir bağımsız bölüm malikinin ortak alana müdahalesi (örneğin bahçeye çardak yapması veya çatıya özel anten kurması), diğer kat maliklerinin rızası olmaksızın mümkün değildir. Yapılan haksız müdahalenin men'i ve eski hale getirme talepleri her zaman ileri sürülebilir."
Ortak yerler üzerindeki haklar, bağımsız bölümün mülkiyetine sıkı sıkıya bağlıdır. Kat malikleri ortak yerlerden arsa payları oranında faydalanma hakkına sahiptirler (yönetim planında aksi belirtilmemişse).
VIII. Kat Maliklerinin Hakları ve Borçları
Kat mülkiyeti, maliklere geniş yetkiler sunarken aynı zamanda toplu yaşamdan kaynaklanan ciddi yükümlülükler getirir.
a) Haklar
- Mülkiyet Hakkı: Bağımsız bölüm üzerinde tasarruf etme, kiralama, devretme yetkisi.
- Ortak Yerlerden Faydalanma: Asansör, havuz, otopark gibi alanları kullanma hakkı.
- Yönetime Katılma: Kat malikleri kurulunda oy kullanma, yönetici seçme ve seçilme hakkı.
b) Borçlar ve Yükümlülükler
- Giderlere Katılma (Aidat Borcu): Kat malikleri, kapıcı aylığı, sigorta primi, ortak alan bakımı gibi giderlere (yönetim planında aksi kararlaştırılmadıkça) arsa payları oranında katılmakla yükümlüdür.
- Doğruluk ve Özen Borcu: Bağımsız bölümü, eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kaidelerine uymak, diğer malikleri rahatsız etmemek zorunludur (gürültü yapmamak, koku yaymamak vb.).
- Projeye Aykırı Değişiklik Yapmama: Ana gayrimenkulün mimari durumunu, taşıyıcı sistemini tehlikeye düşürecek veya dış görünümünü bozacak izinsiz tadilatlar yapılamaz.
Aidat borcunun ödenmemesi durumunda, yönetici veya diğer kat malikleri tarafından icra takibi başlatılabileceği gibi, kanuni ipotek hakkı da kullanılabilir. Bu bağlamda uyuşmazlıkların tahsili sürecinde Tüketici Hukuku ve icra mevzuatı çerçevesinde haciz işlemleri gerçekleştirilebilir.
IX. Kat Mülkiyetinde Yönetim ve Yönetim Planı
Kat mülkiyetine tabi taşınmazların yönetimi, "Kat Malikleri Kurulu" tarafından üstlenilir. Bu kurul, binanın en yetkili karar organıdır ve yılda en az bir kez toplanmak zorundadır.
Yönetim Planı: Ana gayrimenkulün yönetim tarzını, kullanma maksat ve şeklini, yönetici ile denetçilerin alacakları ücreti ve yönetime ilişkin diğer hususları düzenleyen belgedir. Bütün kat maliklerini bağlayan bir "sözleşme" niteliğindedir. Yönetim planının değiştirilmesi için bütün kat maliklerinin beşte dördünün (4/5) oyu şarttır.
Yönetici Atanması: Ana gayrimenkulün sekiz veya daha fazla bağımsız bölümü varsa yönetici atanması kanunen zorunludur. Yönetici, kat malikleri kurulunun kararlarını uygular, aidatları toplar, binanın bakım ve onarımını sağlar ve ana gayrimenkulü hukuki uyuşmazlıklarda temsil eder.
X. Kat İrtifakı Sahibinin Hakları ve Borçları
Kat irtifakı sahipleri (irtifak hakkı sahipleri), henüz bağımsız bir mülkiyet hakkına sahip olmasalar da önemli hak ve borçlara sahiptirler.
Hakları: En temel hak, inşaatın yönetim planına ve sözleşmeye uygun olarak tamamlanmasını arsa sahibinden ve müteahhitten talep etmektir. İnşaatın yapımı süresince bilgi alma ve denetleme yetkisine sahiptirler.
Borçları: Kat irtifakı sahipleri, inşaatın yapımı için kararlaştırılan ödemeleri zamanında yapmak zorundadır. Ayrıca, arsa paydaşı olarak arsanın vergisi gibi ortak yükümlülüklere katılmakla mükelleftirler.
Müteahhidin edimini ifa etmemesi durumunda, irtifak sahipleri sözleşmenin feshini veya eksik işlerin bedelinin tazminini talep edebilirler. Bu tür uyuşmazlıklarda inşaat sözleşmelerinin detayları büyük önem taşımaktadır.
XI. Kat İrtifakının Sona Ermesi ve İptali
Kat irtifakı geçici bir hak olduğundan, yasal şartların gerçekleşmesi halinde sona erer veya mahkeme kararıyla iptal edilebilir.
- Kat Mülkiyetine Geçiş: İnşaat tamamlanıp iskan belgesi alındığında ve tapuya tescil yapıldığında, kat irtifakı kendiliğinden kat mülkiyetine dönüşür. Sona ermenin en doğal yoludur.
- Arsanın Yok Olması: Arsanın heyelan, deprem veya su altında kalma gibi nedenlerle tamamen yok olması halinde kat irtifakı sona erer.
- Kamulaştırma: Arsanın idare tarafından kamu yararı amacıyla kamulaştırılması durumunda hak sona erer; maliklere kamulaştırma bedeli ödenir.
- İptal Davası: Kat irtifakı kurulduktan sonra beş yıl içinde, hak sahiplerinden birinin veya birkaçının kusuru olmaksızın inşaata başlanmamış veya başlanmış olup da bitirilemeyeceği anlaşılmışsa, hak sahiplerinden herhangi biri mahkemeye başvurarak kat irtifakının iptalini talep edebilir.
XII. Kat Mülkiyetinin Sona Ermesi
Kat mülkiyeti kural olarak sürekli bir ayni haktır, ancak kanunda sayılan istisnai hallerde sona ermesi söz konusu olabilir.
1. Ana Gayrimenkulün Harap Olması: Binanın tamamının deprem, yangın veya sel gibi afetler neticesinde yıkılması halinde kat mülkiyeti sona erer. Tapu sicilindeki kat mülkiyeti kaydı silinerek, maliklerin hakkı arsa payları oranında adi paylı mülkiyete dönüşür.
2. Kamulaştırma: Ana taşınmazın tamamının kamu kurumları tarafından kamulaştırılması halinde mülkiyet idareye geçer.
3. Kentsel Dönüşüm: 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında riskli yapı tespiti kesinleşen binalarda, yapının yıkılmasıyla birlikte kat mülkiyeti sona erer ve arsa paylı mülkiyete dönüşür. Bu süreçte İdare Hukuku normları ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın idari işlemleri devrede olur.
XIII. Görevli Mahkeme ve Uyuşmazlıkların Çözümü
Kat mülkiyeti veya kat irtifakından kaynaklanan uyuşmazlıklar uygulamada sıklıkla yargıya intikal etmektedir. Bunlar arasında; ortak alanlara müdahalenin önlenmesi, aidat alacaklarının tahsili, yönetici atanması veya yönetim kurulu kararlarının iptali yer almaktadır.
Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, 2018/1425 E.: "634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun uygulanmasından doğan her türlü uyuşmazlık, değerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenir."
KMK Ek Madde 1 uyarınca, bu kanunun uygulanmasından doğan her türlü uyuşmazlıkta görevli mahkeme kural olarak Sulh Hukuk Mahkemesi'dir. Ancak uyuşmazlığın temeli kat mülkiyeti kanunundan ziyade, mülkiyetin çekişmeli olması veya arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tazminat talepleri ise görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi veya Asliye Ticaret Mahkemesi olabilir.
Aidat borçlarının tahsili için öncelikle icra takibi başlatılması, itiraz halinde itirazın iptali davası açılması genel uygulamadır. Maliklerin komşuluk hukukundan doğan ihtilaflarında ise mahkemeden müdahalenin men'i (önlenmesi) ve eski hale getirme talep edilebilir.
XIV. Sonuç
Kat mülkiyeti ve kat irtifakı rejimleri, dikey yapılaşmanın getirdiği mülkiyet sorunlarını çözmek amacıyla kurgulanmış detaylı hukuki mekanizmalardır. Süreçlerin sağlıklı işlemesi adına şu hususlar büyük önem taşımaktadır:
- Kat irtifakı, inşaatın tamamlanmasına kadar hak sahiplerini koruyan ve tapu güvencesi sağlayan geçici bir ayni haktır.
- Yapı kullanma izin belgesinin (iskan) alınması, yapının hukuki ve teknik olarak uygunluğunu tasdik eden kritik bir belgedir.
- Kat mülkiyeti kat irtifakı farkı tapuda geçiş süreci, güncel mevzuatla resen yürütülür hale gelse de, maliklerin iskan belgesinin akıbetini takip etmeleri muhtemel hak kayıplarını önleyecektir.
- Ortak alanların kullanımı, aidat yükümlülükleri ve yönetim planının bağlayıcılığı, kat malikleri arasındaki huzurun ve hukuki güvenliğin temelini oluşturur.
Uygulamada, müteahhit firmanın iskan almaması veya projeye aykırı imalat yapması nedeniyle binlerce yapının fiilen tamamlanmış olmasına rağmen hukuken kat mülkiyetine geçemediği görülmektedir. Bu tür durumlarla karşılaşmamak adına, gayrimenkul alım süreçlerinde taşınmazın tapu kayıtları, tasdikli mimari projesi ve belediye işlem dosyaları titizlikle incelenmelidir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarınızda Işıkoğlu Hukuk Bürosu olarak yanınızdayız. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
İlgili Makaleler
-
Kat Mülkiyeti ve Kat İrtifakı Rehberi
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında kat mülkiyeti kat irtifakı farkı, kurulum şartları, arsa payı hesaplama... -
Tapu İptal ve Tescil Davası Rehberi
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.1025 uyarınca açılan tapu iptal ve tescil davası şartları, muris muvazaası,... -
Kira Tespit Davası: Şartları ve Hesaplama
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.344 ve m.345 kapsamında kira tespit davası süreci, şartları ve hesaplama yöntemleri.... -
Kamulaştırma ve Bedel Artırım Davası
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında kamulaştırma işleminin hukuki niteliği, kamu yararı kararı, satın alma... -
Turkey Real Estate Law: Guide for Foreign Buyers
Türkiye'de yabancıların gayrimenkul edinimi, 2644 sayılı Tapu Kanunu m.35 kapsamında değerlendirilmektedir. Turkey real...
Kaynaklar ve Referanslar
- 6098 sayili Turk Borclar Kanunu
- 4721 sayili Turk Medeni Kanunu
- 6502 sayili Tuketicinin Korunmasi Hakkinda Kanun
- 2942 sayili Kamulastirma Kanunu
- 3194 sayili Imar Kanunu
- 6306 sayili Afet Riski Altindaki Alanlarin Donusturulmesi Kanunu
- 6098 sayili Turk Borclar Kanunu (Kira Hukumleri)
- Yargitay Kararlari
Bu makale 2026-03-09 tarihinde guncellenmistir. Icerik bilgilendirme amaclidir ve hukuki danismanlik yerine gecmez.
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
En temel fark, yapının inşaat aşamasında olup olmadığıdır. 634 sayılı KMK m.1 ve m.2 uyarınca, inşaatı tamamlanmış ve yapı kullanma izin belgesi (iskan) alınmış binalarda kat mülkiyeti kurulurken; henüz inşaat aşamasındaki veya iskansız yapılarda kat irtifakı bulunur. Kat irtifakı geçici bir hak iken, kat mülkiyeti bağımsız bir ayni mülkiyet hakkıdır.
Güncel yasal düzenlemelere göre maliklerin bizzat başvurusu kural olarak zorunlu değildir. İlgili idare (belediye), yapı kullanma izin belgesini (iskan) düzenledikten sonra 60 gün içinde bu durumu tapu müdürlüğüne bildirir ve tapu müdürlüğü resen geçiş işlemini yapar. Ancak idarenin gecikmesi halinde herhangi bir malik belgeyle başvuru yapabilir.
Satın alınacak dairenin ruhsatının iptal edilip edilmediği ve inşaatın mimari projeye uygun yapılıp yapılmadığı kontrol edilmelidir. Ayrıca, belediyede yapı tatil zaptı veya yıkım kararı olup olmadığı araştırılmalıdır. Kat irtifaklı tapularda henüz iskan alınmadığından, bankaların kredi kullandırma şartları da daha sıkı olabilmektedir.
Hayır, 634 sayılı Kanun hükümleri gereğince iskan (yapı kullanma izin belgesi) alınmadan kat mülkiyetine geçilmesi hukuken imkansızdır. Binanın teknik ve idari standartlara uygun olarak tamamlandığının resmi kanıtı iskan belgesidir; bu belge olmaksızın tapu sicilinde mülkiyet türü değiştirilemez.
634 sayılı KMK m.19 uyarınca, kat maliklerinden biri bütün kat maliklerinin beşte dördünün (4/5) yazılı rızası olmadıkça ana gayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım, tesis veya değişiklik yapamaz. İzinsiz yapılan değişikliklere karşı Sulh Hukuk Mahkemesi'nde eski hale getirme davası açılabilir.
KMK m.20'ye göre gider veya avans payını (aidat) ödemeyen malik veya kiracı hakkında yönetici yahut diğer kat maliklerinden her biri icra takibi başlatabilir veya dava açabilir. Gecikme tazminatı olarak ödemede bulunulan gün sayısınca aylık yüzde beş gecikme tazminatı talep edilebilir.
634 sayılı Kanun m.28 uyarınca, yönetim planının değiştirilebilmesi için bütün kat maliklerinin en az beşte dördünün (4/5) oyu şarttır. Yönetim planında veya planda yapılacak değişikliklerde Kanunun emredici hükümlerine aykırı düzenlemeler yer alamaz; aykırı düzenlemelerin iptali mahkemeden istenebilir.
KMK Ek Madde 1 uyarınca, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun uygulanmasından doğan tüm uyuşmazlıklarda (ortak alan ihtilafları, aidat alacakları, proje aykırılıkları) kural olarak Sulh Hukuk Mahkemeleri görevlidir. Davalar, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için Işıkoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçmenizi tavsiye ederiz.







