Özet
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK m. 54-63) haksız rekabet düzenlemeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK m. 24-25) kişilik haklarının korunması ilkeleri, 5651 sayılı Kanun kapsamında yer sağlayıcı sorumluluğu (ve Anayasa Mahkemesi'nin m. 9 iptal kararı sonrası yeni yargısal usul) ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK m. 125 hakaret, m. 267 iftira) çerçevesinde; elektronik ticaret pazaryerlerinde (Trendyol, Hepsiburada, Amazon, N11 vb.) rakip satıcıların organize sahte siparişlerle mağaza puanını düşürmesi, gerçeğe aykırı karalama yorumları yazması, Buybox (öne çıkan satıcı) algoritmasının manipüle edilmesi, e-noter delil tespiti, ihtiyati tedbir yoluyla yorum silme ve ticari itibar tazminatı davaları incelenmektedir.
Bu makale son olarak 12 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Pazaryeri Algoritmalarında Mağaza Puanı, Buybox ve Yorumların Ekonomik Değeri
Elektronik ticaret pazaryerlerinde (Trendyol, Hepsiburada, Amazon Türkiye, Pazarama, N11 vb.) faaliyet gösteren bir satıcı için en değerli gayrimaddi ticari varlık, mağaza değerlendirme puanı (örneğin 10 üzerinden 9.4 veya 5 üzerinden 4.8 yıldız) ve ürün kartlarının altında yer alan müşteri yorumlarıdır. Pazaryeri algoritmaları, bir ürün aramasında hangi satıcının üst sırada listeleneceğini ve birden fazla satıcının aynı barkodlu ürünü sattığı durumlarda "Buybox" (Öne Çıkan Satıcı / Sepete Ekle Butonu) avantajını kimin kazanacağını doğrudan mağaza puanı, yorum ortalaması ve sipariş iptal/iade metriklerine göre hesaplamaktadır.
Mağaza puanının 9.0 veya 8.5 gibi kritik eşiklerin altına düşmesi; yalnızca tüketicinin güvenini sarsmakla kalmamakta, aynı zamanda algoritmik görünürlüğün (organik trafiğin) %70'e varan oranda kesilmesine, satıcının indirimli satış dönemlerine ve platform içi reklam (sponsorlu ürün) alanlarına katılımının engellenmesine, hatta komisyon indirim teşviklerini kaybetmesine yol açmaktadır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Siber Suçlar: Tanımları ve Cezaları başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Yorum ve puan sisteminin bu denli doğrudan gelir belirleyici olması, kötü niyetli rakip satıcıları veya haksız menfaat temin etmeye çalışan kişileri "organize negatif yorum saldırıları" (review bombing) ve "sahte siparişle puan kırma" eylemlerine yöneltmektedir. Bu çalışmada; Bilişim Hukuku, E-Ticaret Hukuku ve Ticaret & Şirketler Hukuku perspektifinden haksız ve karalayıcı satıcı yorumlarının yayından kaldırılması, anonim/sahte hesapların arkasındaki faillerin tespiti ve uğranılan ciro kaybı ile manevi itibar zedelenmesinin tazmini süreçleri incelenmektedir.
II. E-Ticarette Organize Karalama, Sahte Sipariş ve Manipülatif Düşük Puan Yöntemleri
Pazaryeri platformları, yalnızca ürünü gerçekten satın alıp teslim almış kullanıcılara ("Doğrulanmış Alıcı / Ürünü Satın Aldı" rozetiyle) yorum ve puan verme yetkisi tanımaktadır. Ancak haksız rekabet failleri bu güvenlik duvarını aşmak için çeşitli manipülasyon tekniklerine başvurmaktadır: Bu konuda ayrıntılı bilgi için İnternet İçerik Kaldırma: Hukuki Süreç başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
- Organize Mikro Sipariş ve 1 Yıldız Saldırısı: Rakip satıcının kendi çalışanları, akrabaları veya sosyal medya/mesajlaşma grupları (Telegram, WhatsApp görev grupları) üzerinden anlaştığı üçüncü kişiler vasıtasıyla hedef mağazanın en ucuz ürünlerinden çok sayıda sipariş vermesi; ürünler teslim alındığı anda tamamına 1 yıldız verip "Ürün sahte çıktı, sakın almayın", "İçinden taş/bozuk ürün çıktı", "Son kullanma tarihi geçmiş" gibi gerçek dışı ve fotoğraflı yorumlar girmesi.
- Sahte İade ve Kusurlu Ürün Kurgusu: Kötü niyetli alıcının, hedef satıcıdan aldığı sağlam ve orijinal ürün yerine kendi elindeki kırık/kullanılmış veya taklit ürünü fotoğraflayarak yorum kısmına yüklemesi ve ardından "kusurlu ürün gönderildi" koduyla iade açarak satıcıya hem kargo cezası hem de algoritma puan kaybı yaşatması.
- Soru-Cevap (Satıcıya Sor) Panelinin Sabote Edilmesi: Pazaryerlerindeki herkese açık "Satıcıya Soru Sor" modülünde alışveriş şartı aranmamasını fırsat bilen rakiplerin, sahte müşteri profilleriyle "Geçen hafta aldığım ürün taklit çıktı, neden orijinal diye satıyorsunuz?" şeklinde yönlendirici sorular sorarak ürün sayfasını ziyaret eden potansiyel alıcıları korkutması.
- Şikayet Platformları ve Sosyal Medya Eşzamanlı Karalama: Pazaryeri yorumlarıyla eşzamanlı olarak harici şikayet sitelerinde ve sözlük platformlarında markanın ticari unvanını hedef alan asılsız başlıklar açılması.
III. Tüketici Eleştiri Hakkı ile Hukuka Aykırı Karalama (Kötüleme) Arasındaki Sınır
Hukuki müdahale stratejisi belirlenirken ilk yapılması gereken ayrım, söz konusu yorumun Anayasa m. 26 ve 6502 sayılı Kanun kapsamında korunan meşru bir tüketici eleştirisi mi, yoksa hukuka aykırı bir karalama ve haksız rekabet eylemi mi olduğunun tespitidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 11. Hukuk Dairesi, bu sınırı dört temel kritere göre çizmektedir:
- Maddi Vakıaların Gerçekliği (Doğruluk Kriteri): Yorumda ileri sürülen somut olgunun gerçeğe uygun olması şarttır. Örneğin tüketici ürünü gerçekten teslim almış ve kargo 5 gün gecikmişse, "Kargom çok geç geldi, paketleme özensizdi" yazıp 2 yıldız vermesi meşru eleştiri hakkıdır; silinemez ve tazminata konu edilemez. Buna karşılık, yetkili distribütör faturalı ve ÜTS kayıtlı orijinal bir ürüne hiçbir dayanak olmaksızın "Bu satıcı sahte/çakma ürün satıyor, insan sağlığıyla oynuyor" yazılması maddi vakıanın çarpıtılmasıdır ve hukuka aykırıdır.
- Konu ile İfade Arasındaki Düşünsel Bağ ve Ölçülülük: Yaşanan basit bir teslimat aksaklığı veya beden uyumsuzluğu üzerine satıcıya yönelik "Dolandırıcılar, hırsız firma, paranızın üstüne yatıyorlar" gibi suç isnat eden veya tahkir edici ifadeler kullanılması, eleştiri sınırını aşarak doğrudan kişilik haklarına saldırı ve hakaret (TCK m. 125) oluşturur.
- Gerçek Tüketici İradesi vs. Rekabet Saiki: Yorumu yazan kişinin amacı ürünü kullanıp deneyimini paylaşmak değil de rakip mağazanın ticari faaliyetini baltalamak ise (örneğin yorum yapan profilin rakip şirket ortağı veya çalışanı çıkması), yorum içeriği ne kadar yumuşak yazılırsa yazılsın doğrudan haksız rekabet (TTK m. 54) hükümlerine tabidir.
IV. 6102 Sayılı TTK m. 54–56 Kapsamında Haksız Rekabet ve Rakip Satıcının Sorumluluğu
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 54. maddesi, rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamaların haksız ve hukuka aykırı olduğunu hükme bağlamıştır. Haksız rekabetin varlığı için failin mutlaka mağdur ile aynı sektörde faaliyet gösteren bir "rakip tacir" olması dahi şart değildir; müşteri ilişkilerini dürüstlük kuralına aykırı biçimde manipüle eden üçüncü kişiler de TTK m. 54 kapsamına girer.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 55/1-a (Haksız Rekabet Halleri — Kötüleme ve Yanıltma İlkesi): Başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini ya da ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek; aynı şekilde kendisi veya üçüncü bir kişi lehine rekabette avantaj sağlamak amacıyla gerçeğe aykırı değerlendirmeler yaymak dürüstlük kuralına aykırı başlıca haksız rekabet hallerindendir.
Pazaryerinde sahte sipariş vererek veya üçüncü kişilere para/menfaat karşılığı sipariş verdirerek rakip mağazaya düşük puan ve kötüleyici yorum bırakan satıcıya karşı, TTK m. 56 uyarınca Asliye Ticaret Mahkemesinde şu davalar birlikte açılabilir:
- Fiilin Haksız Rekabet Teşkil Ettiğinin Tespiti Davası (TTK m. 56/1-a): Saldırının hukuka aykırılığının mahkeme hükmüyle saptanması.
- Haksız Rekabetin Men'i (Önlenmesi/Durdurulması) Davası (TTK m. 56/1-b): Devam eden sahte sipariş ve yorum saldırılarının yasaklanması.
- Maddi Durumun Ortadan Kaldırılması ve Eski Hâle İade Davası (TTK m. 56/1-c): Haksız rekabetin sonucu olan gerçeğe aykırı yorumların ürün sayfasından silinmesi, haksız verilen 1 yıldızlı puanların mağaza ortalaması ve algoritma hesabından çıkarılması (veya yanlış açıklamaların düzeltilmesi).
- Maddi ve Manevi Tazminat Davası (TTK m. 56/1-d ve e): Mağaza puanının düşmesi ve Buybox kaybı nedeniyle uğranılan ciro/kâr kaybının (veya TTK m. 56/1 hükmü uyarınca davalının bu haksız rekabet sonucunda elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığının) maddi tazminat olarak; zedelenen ticari itibarın ise manevi tazminat olarak tahsili.
- Hükmün İlanı (TTK m. 59): Kesinleşen mahkeme kararının masrafı haksız rekabet failinden alınmak üzere ilan edilmesi.
V. 4721 Sayılı TMK m. 24–25 Uyarınca Tüzel Kişinin Ticari İtibarının Korunması
Yorumu yazan kişinin bir rakip satıcı olmadığı (veya rakip bağlantısının ilk aşamada kanıtlanamadığı), ancak gerçek bir müşterinin eleştiri sınırlarını tamamen aşarak şirkete iftira attığı, ticari unvanını karaladığı veya hakaret ettiği durumlarda; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 24 ve 25. maddeleri ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve 58. maddeleri doğrudan uygulama alanı bulur.
TMK m. 48 uyarınca tüzel kişiler (anonim ve limited şirketler), cins, yaş, hısımlık gibi yaradılıştan insana özgü niteliklere bağlı olanlar dışındaki bütün haklara ve borçlara ehildir. Dolayısıyla bir ticaret şirketinin ticari itibarı, mesleki şerefi, piyasadaki güvenilirliği, marka imajı ve ekonomik saygınlığı onun kişilik hakkı kapsamında mutlak koruma altındadır. Bu kapsamda Medeni Hukuk ve Borçlar Hukuku ilkeleri uyarınca saldırıya uğrayan şirket (veya şahıs işletmesi sahibi tacir):
- Saldırının hukuka aykırılığının tespitini,
- Saldırıya son verilmesini (ilgili pazaryeri yorumunun yayından kaldırılmasını),
- Saldırının kınanmasını ve mahkeme kararının yayımlanmasını,
- TBK m. 58 uyarınca kişilik hakkının zedelenmesinden doğan manevi tazminatın ve TBK m. 49 uyarınca satış kaybından doğan maddi tazminatın ödenmesini talep edebilir.
VI. 5651 Sayılı Kanun m. 9 AYM İptal Kararı Sonrası İçerik Kaldırma ve HMK m. 389 İhtiyati Tedbir
İnternet ortamında yapılan yayınlar ve pazaryeri/şikayet sitesi yorumları nedeniyle kişilik hakları ihlal edilen şirketlerin hangi mahkemeden içerik çıkarma kararı alacağı konusunda Ekim 2024'te çok önemli bir yasal değişiklik yaşanmıştır. Bu değişikliğin bilinmemesi, yapılan başvuruların reddedilmesine yol açmaktadır:
2026 yılı itibarıyla Sulh Ceza Hakimliklerinin doğrudan 5651 s. Kanun m. 9'a dayanarak kişilik hakkı ihlali gerekçesiyle yorum silme veya erişim engelleme kararı verme yetkisi bulunmamaktadır (özel hayatın gizliliğini düzenleyen m. 9/A ile katalog suçları düzenleyen m. 8 hariç). Peki güncel mevzuatta haksız pazaryeri yorumu veya karalama içeriği en hızlı nasıl kaldırılır?
Güncel ve Etkili Yargısal Yol: Hukuk Mahkemesinde Dava + HMK m. 389 İhtiyati Tedbir
- Asliye Ticaret Mahkemesinde (TTK m. 56 ve m. 58/4): İhlal ticari nitelikteyse veya haksız rekabet teşkil ediyorsa, Asliye Ticaret Mahkemesinde açılacak haksız rekabetin men'i davasında (veya dava açılmadan önce), TTK m. 61 ve HMK m. 389 vd. uyarınca mahkemeden "haksız rekabet teşkil eden yorumun ve puanlamanın dava sonuna kadar yayından kaldırılması / gizlenmesi" yönünde İhtiyati Tedbir kararı talep edilir.
- Asliye Hukuk Mahkemesinde (TMK m. 24-25 ve HMK m. 389): İhlal salt kişilik hakkına saldırı (TMK m. 24-25) kapsamında ileri sürülüyorsa, davacının yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri Asliye Hukuk Mahkemesinden HMK m. 389 uyarınca İhtiyati Tedbir yoluyla içeriğin yayından çıkarılması kararı alınır.
Hukuk mahkemesi hakimi tarafından verilen ihtiyati tedbir ara kararı, pazaryeri platformuna (yer sağlayıcıya) veya Erişim Sağlayıcıları Birliğine tebliğ edildiği anda derhal icra edilmekte ve karalayıcı yorum ürün sayfasından kaldırılmaktadır.
VII. Pazaryeri Platformlarının (Aracı Hizmet Sağlayıcıların) Uyar-Kaldır Yükümlülüğü
Trendyol, Hepsiburada, Amazon, N11 gibi elektronik ticaret pazaryeri platformları; 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında "Aracı Hizmet Sağlayıcı", 5651 sayılı İnternet Kanunu m. 5 kapsamında ise kullanıcı yorumlarına ev sahipliği yapmaları bakımından "Yer Sağlayıcı" statüsündedir.
Her ne kadar yer sağlayıcıların (ve aracı hizmet sağlayıcıların) kullanıcılar tarafından girilen her bir yorumun doğruluğunu önceden re'sen araştırma yükümlülüğü bulunmasa da; 5651 sayılı Kanun m. 5/2 ve Yargıtay içtihatlarıyla şekillenen "Uyar-Kaldır" (Notice and Take-down) ilkesi gereğince, hukuka aykırılığı somut belgelerle (örneğin orijinallik faturası, ÜTS kaydı, kargo teslim tutanağı, e-noter tespiti veya sahte sipariş kanıtlarıyla) kendilerine bildirilen karalayıcı ve hakaret içeren yorumları yayından kaldırma yükümlülükleri vardır.
| Yorum / İhlal Türü | Pazaryeri İç Denetim (Panel İtirazı) Yaklaşımı | Hukuki İhtar / Mahkeme Tedbiri Sonucu |
|---|---|---|
| Küfür, Argo, Hakaret veya Kişisel Veri (İsim/Telefon) İçeren Yorum | Platformun "Yorum Yayınlama Kriterleri"ne doğrudan aykırı olduğu için satıcı panelinden yapılan "Yorumu Bildir" başvurusuyla 24-72 saat içinde silinir. | Silinmezse noter ihtarı ile platform müteselsil tazminat sorumluluğu altına girer; TCK m. 125 suç duyurusu yapılır. |
| Kargo Firmasını Hedef Alan Yorum (Ürünle İlgisiz Değerlendirme) | Ürün kalitesiyle değil kargo gecikmesiyle ilgili olduğu kanıtlandığında bazı pazaryerleri yorum metnini gizler ancak düşük yıldız puanını silmekten kaçınır. | Kusurun satıcıda olmadığı kargo teslim loglarıyla kanıtlanarak TTK m. 55 kapsamında puan düzeltmesi talep edilir. |
| "Ürün Sahte / Taklit / Bozuk" İftirası (Maddi Vakıa Çarpıtması) | Müşteri destek birimleri çoğu zaman "müşteri deneyimi" diyerek standart panel itirazlarını reddetmektedir. | Silsile faturaları ve ÜTS/Orijinallik belgeleri eklenerek KEP/Noter ihtarnamesi çekilir ve HMK m. 389 İhtiyati Tedbir kararıyla hem yorum hem puan sildirilir. |
| Rakip Satıcının Organize Sahte Siparişleri (Manipülatif Saldırı) | Aynı IP/cihaz veya ilişkili adreslerden verilen ardışık siparişler ve anlık 1 yıldızlar Fraud/Suistimal birimine raporlanır. | Asliye Ticaret Mahkemesinde TTK m. 56 haksız rekabet davası açılır; pazaryerinden sahte alıcıların kimlik, IP ve ödeme kayıtları mahkeme müzekkeresiyle celp edilir. |
VIII. TCK m. 125 Hakaret, TCK m. 267 İftira ve TTK m. 62 Haksız Rekabet Suç Duyuruları
Pazaryeri yorumları üzerinden gerçekleştirilen saldırılar sadece özel hukuk tazminatı doğurmakla kalmaz; aynı zamanda üç ayrı ceza normunu ihlal ederek hapis ve adli para cezası yaptırımlarını gündeme getirir:
- 6102 Sayılı TTK m. 62 (Haksız Rekabet Suçu): TTK m. 62/1-a hükmü uyarınca, TTK m. 55'te yazılı haksız rekabet fiillerinden birini (örneğin rakibin mallarını veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı ve gereksiz yere incitici açıklamalarla kötüleme fiilini) kasten işleyenler, mağdurun şikayeti üzerine iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır. Bu suç tüzel kişilere karşı işlendiğinde de doğrudan oluşur ve rakipler üzerinde en caydırıcı cezai yaptırımdır!
- 5237 Sayılı TCK m. 125 (Hakaret Suçu): Yorumda satıcı şirketin yetkililerine veya şahıs işletmesi sahibine yönelik onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat edilmesi ("dolandırıcı, hırsız, sahtekar") ya da sövülmesi halinde, eylem herkesin görebileceği internet ortamında (alenen - TCK m. 125/4) işlendiğinden ceza altıda biri oranında artırılarak 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası uygulanır.
- 5237 Sayılı TCK m. 267 (İftira Suçu) ve TCK m. 237 (Fiyatları Etkileme): Satıcının işlemediği bir suçu (örneğin "vergi kaçırıyor, kaçak/sahte ilaç satıyor") yetkili makamlara veya platforma ihbar ederek hakkında idari soruşturma başlatılmasını sağlayan fail hakkında TCK m. 267 uyarınca 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası gündeme gelir.
IX. E-Noter (TNB) Kaydı, HMK m. 400 Delil Tespiti ve Sahte Hesapların IP/Kimlik İfşası
Dijital ortamdaki yorumlar ve puanlamalar, fail tarafından her an silinebilen veya değiştirilebilen dinamik verilerdir. Ayrıca pazaryeri ürün sayfalarında yorum sahibinin adı genellikle "A*** K***" şeklinde maskelenmiş (anonimleştirilmiş) olarak gösterilmektedir. Peki satıcı, bu maskeli ismin arkasındaki gerçek kişiyi ve rakip bağlantısını nasıl tespit eder?
- 1. Türkiye Noterler Birliği (TNB) E-Tespit (7/24 Elektronik Delil Tespiti): Dava veya ihtarname öncesinde ilk adım olarak, TNB Portal (e-Noter) sistemi üzerinden ilgili ürün sayfasının URL adresi girilerek karalayıcı yorumların, yıldız puanlarının ve ekran görüntülerinin zaman damgalı elektronik tespiti yapılır ve herhangi bir noterlikten resmi tutanağı alınır.
- 2. Sipariş Fatura ve Kargo Eşleştirmesi: Yorumda ürün fotoğrafı paylaşılmışsa veya yorum tarihi ile ürün varyantı (renk/beden) belliyse, satıcı kendi sipariş panelinden o tarih aralığında o varyantı satın alan müşterilerin e-Arşiv fatura bilgilerini (Ad-Soyad, Adres, T.C. Kimlik No / Telefon) maskeli baş harflerle (
A*** K***) eşleştirerek failin kimliğini %90 oranında kendi kayıtlarından bulabilir. - 3. Mahkeme veya Savcılık Müzekkeresi ile Kimlik/IP Celbi: Eşleştirme yapılamayan veya Soru-Cevap modülünden yazılan anonim yorumlarda; Asliye Ticaret Mahkemesi veya Cumhuriyet Başsavcılığı kanalıyla pazaryeri platformuna müzekkere yazılarak, ilgili yorumu (Review ID) giren üye hesabının açık kimlik bilgileri, kayıtlı cep telefonu, e-posta adresi, sipariş ödemesinde kullanılan kredi kartı bankası ve yorumun girildiği IP adresi ile port bilgisi celp edilir.
X. Pazaryeri Yorumları ve Ticari İtibar Tazminatına İlişkin Yargıtay Emsal Kararları
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ve 4. Hukuk Dairesi, elektronik ticaret platformlarındaki yorumlar, şikayet sitelerindeki paylaşımlar ve ticari itibarın korunması konularında emsal niteliğinde ilkeler ortaya koymuştur:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (İnternet Yorumlarında Kötüleme ve Haksız Rekabet): "Tacirin ticari faaliyetleri, ürünleri ve hizmet kalitesi hakkında internet ortamında veya elektronik ticaret platformlarında yapılan değerlendirmelerin gerçek bir müşteri deneyimine dayanması ve maddi vakıalarla uyumlu olması şarttır. Gerçeğe aykırı şekilde ürünlerin sahte, bozuk veya ayıplı olduğu yönünde ifadeler kullanılması ya da rakip bir işletme tarafından organize edilerek mağaza puanının düşürülmesi, TTK m. 55/1-a-1 kapsamında kötüleme yoluyla haksız rekabet teşkil eder. Bu durumda mahkemece haksız rekabet teşkil eden yorumların kaldırılmasına ve davacı şirketin zedelenen ticari itibarı nedeniyle uygun bir manevi tazminata hükmedilmesi gerekir."
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Emsal Karar İlkesi (Tüzel Kişinin Manevi Tazminat Hakkı ve Buybox Kaybı): "Ticaret şirketlerinin piyasadaki güvenilirliği ve ticari itibarı, şirketin müşteri çevresini ve rekabet gücünü doğrudan etkileyen en önemli unsurlardandır. Davalı tarafça gerçekleştirilen haksız ve karalayıcı eylemler neticesinde davacı şirketin pazaryeri platformlarındaki satıcı puanının düşmesi, görünürlük kaybına uğraması ve ticari saygınlığının sarsılması halinde, TTK m. 56/1-e ve TBK m. 58 uyarınca tüzel kişi lehine manevi tazminat takdir edilmeli; ayrıca bilirkişi incelemesiyle saptanacak ciro düşüşü maddi tazminat olarak hüküm altına alınmalıdır."
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, Emsal Karar İlkesi (Uyar-Kaldır ve Platform Sorumluluğu): "İnternet sitelerinde ve alışveriş platformlarında kullanıcılara yorum alanı açan yer sağlayıcı kuruluşlar, hukuka aykırılığı açık olan veya mağdur tarafından belgeleriyle ihtar edilen hakaret ve karalama içeriklerini makul sürede yayından kaldırmakla yükümlüdür. Noter ihtarnamesine rağmen gerçeğe aykırı ve ticari itibarı zedeleyici içeriği yayında tutmaya devam eden platform, doğan zarardan içerik sağlayıcı ile birlikte sorumludur."
XI. Pazaryerine Yorum Kaldırma İhtarnamesi ve Haksız Rekabet Dava Dilekçesi Örneği
Aşağıda, pazaryerinde yapılan karalayıcı, iftira niteliğindeki veya organize sahte yorumların kaldırılması, puan ortalamasının düzeltilmesi ve tazminat talebiyle Asliye Ticaret Mahkemesine sunulacak İhtiyati Tedbir Talepli Haksız Rekabet Dava Dilekçesi örneği yer almaktadır:
DAVA DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR
NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NE
(İhtiyati Tedbir Taleplidir)
| DAVACI | : [E-Ticaret Şirketi Ticaret Unvanı, MERSİS No, Vergi No, Adres] |
| VEKİLİ | : Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adres] |
| DAVALILAR | : 1- [Rakip Satıcı veya Karalayıcı Yorumu Yazan Kişi/Şirket Adı, Adresi] 2- [İhtara Rağmen Yorumu Kaldırmamışsa İlgili Pazaryeri Platformu A.Ş.] |
| DAVA KONUSU | : 6102 sayılı TTK m. 54-61 ve TMK m. 24-25 uyarınca; haksız rekabetin tespiti, men'i, davacı mağaza sayfasında yer alan gerçeğe aykırı yorum ve düşük puanlamaların öncelikle İHTİYATİ TEDBİR yoluyla yayından kaldırılması ve puan hesaplamasından çıkarılması, şimdilik [Tutar] TL maddi ve [Tutar] TL manevi tazminatın tahsili talebidir. |
AÇIKLAMALAR :
1. Müvekkil şirket, [Marka Adı] tescilli markası altında [Pazaryeri Adı] platformunda [Mağaza ID] numaralı onaylı satıcı mağazası üzerinden uzun yıllardır satış yapmakta olup, saldırı öncesinde mağaza başarı puanı 9.7 seviyesindedir (Ek-1: Mağaza Profili ve Marka Tescil Belgesi).
2. ../../2026 ile ../../2026 tarihleri arasında müvekkilin en çok satan [Ürün Adı ve Barkod No] ürün sayfasına, davalı tarafından organize edilen hesaplar üzerinden ardışık olarak 1 yıldız verilmiş ve ürün değerlendirme kısmına "[Ürün tamamen sahte/taklit, bozuk gönderildi, dolandırıcı mağaza]" şeklinde maddi gerçeklikle hiçbir ilgisi bulunmayan, karalayıcı yorumlar yazılmıştır (Ek-2: TNB E-Noter Tespit Tutanağı ve URL Kayıtları).
3. Müvekkilin satışa sunduğu tüm ürünler yetkili distribütör faturalı, ÜTS kayıtlı ve orijinal olup buna ilişkin fatura silsilesi ve laboratuvar belgeleri dilekçemiz ekindedir (Ek-3). Söz konusu karalayıcı yorumlar ve haksız 1 yıldız puanlamaları neticesinde müvekkilin mağaza puanı 8.4'e düşmüş, müvekkil ürün kartındaki Buybox (öne çıkan satıcı) üstünlüğünü kaybetmiş ve günlük satış cirosu %65 oranında gerilemiştir.
4. Pazaryeri platformuna ../../2026 tarihli KEP/Noter ihtarnamesi ile tüm orijinallik belgeleri sunularak hukuka aykırı yorumların kaldırılması talep edilmişse de sonuç alınamamıştır. Davalının eylemi TTK m. 55/1-a-1 uyarınca açıkça kötüleme yoluyla haksız rekabet ve TMK m. 24 uyarınca müvekkilin ticari itibarına saldırı niteliğindedir.
5. Yargılama süresince karalayıcı yorumların ürün sayfasında kalmaya devam etmesi, müvekkilin müşteri çevresini tamamen kaybetmesine ve telafisi imkansız ticari zarara uğramasına yol açacaktır. Bu nedenle TTK m. 61 ve HMK m. 389 vd. uyarınca, ekli e-Noter tutanağında URL ve Yorum ID numaraları belirtilen haksız değerlendirmelerin ve 1 yıldız puanlarının dava sonuna kadar tedbiren yayından kaldırılmasına (gizlenmesine) karar verilmesini talep etmekteyiz.
HUKUKİ SEBEPLER :
6102 sayılı TTK m. 54-61, 4721 sayılı TMK m. 24-25, 6098 sayılı TBK m. 49, 58, 6100 sayılı HMK m. 389 vd. ve ilgili mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM :
Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle;
- Öncelikle telafisi güç ticari zararların önlenmesi amacıyla TTK m. 61 ve HMK m. 389 uyarınca dava konusu [Yorum ID / URL] numaralı karalayıcı yorumların ve puanlamaların ürün sayfasından ve mağaza ortalamasından İHTİYATİ TEDBİR YOLUYLA KALDIRILMASINA / GİZLENMESİNE,
- Davalının eyleminin HAKSIZ REKABET TEŞKİL ETTİĞİNİN TESPİTİNE, MEN'İNE ve maddi durumun ortadan kaldırılarak söz konusu yorum ve puanların kalıcı olarak silinmesine,
- Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik [Tutar] TL maddi tazminat ile müvekkilin zedelenen ticari itibarı karşılığı [Tutar] TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle davalıdan tahsiline,
- Hükmün TTK m. 59 uyarınca ilanına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederiz.
Davacı Vekili
Av. [Adı Soyadı]
İmza
XII. Sonuç
Elektronik ticaret pazaryerlerinde mağaza puanı ve ürün yorumları, bir ticari işletmenin dijital vitrini ve en kritik gelir kaynağıdır. Kötü niyetli rakiplerin veya eleştiri sınırını aşarak suç isnat eden kişilerin mağaza itibarını hedef alan saldırılarına karşı izlenmesi gereken temel hukuki prensipler şunlardır:
- Gerçek Dışı Karalama İfade Özgürlüğü Değildir: Orijinal ürüne "sahte/taklit" demek, satıcıya "dolandırıcı/hırsız" ithamında bulunmak veya rakip mağazaya sahte siparişlerle 1 yıldız vermek tüketici eleştirisi değil; TTK m. 55 kapsamında haksız rekabet ve TMK m. 24 kapsamında kişilik hakkı ihlalidir.
- Deliller Derhal E-Noter İle Sabitlenmelidir: Yorumlar silinmeden veya değiştirilmeden önce TNB e-Noter sistemi üzerinden 7/24 zaman damgalı elektronik tespit yapılmalı; sipariş ve fatura kayıtlarıyla alıcı kimliği eşleştirilmelidir.
- 5651 m. 9 İptali Sonrası Doğru Adres Hukuk Mahkemesi Tedbiridir: Anayasa Mahkemesi'nin 5651 sayılı Kanun m. 9'u iptal etmesi nedeniyle, şeref ve ticari itibar ihlallerinde içerik kaldırma kararları Asliye Ticaret veya Asliye Hukuk Mahkemesinden TTK m. 61 ve HMK m. 389 İhtiyati Tedbir yoluyla alınmalıdır.
- Pazaryerine Belgeli Uyar-Kaldır İhtarı Çekilmelidir: Satıcı panelindeki standart itiraz reddedildiğinde, pazaryeri şirketinin merkezine KEP veya noter kanalıyla orijinallik faturalarını ve e-Noter tespitini içeren resmi "Uyar-Kaldır" ihtarnamesi gönderilerek platformun hukuki sorumluluğu başlatılmalıdır.
- Ceza ve Tazminat Süreçleri Eşzamanlı Yürütülmelidir: Organize saldırı yapan rakipler hakkında TTK m. 62 (haksız rekabet suçu) ve TCK m. 125/267 (hakaret ve iftira) uyarınca Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmalı, ayrıca Buybox ve ciro kaybı için maddi-manevi tazminat davası açılmalıdır.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK m. 54, 55, 56, 58, 61, 62)
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK m. 24, 25, 48) ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK m. 49, 58)
- 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve AYM 2020/76 E., 2023/172 K. Sayılı Kararı
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK m. 125 Hakaret, m. 267 İftira)
- Yargıtay Emsal Karar Arama Sistemi (11. Hukuk Dairesi ve 4. Hukuk Dairesi Kararları)
Bu makale 2026-11-12 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Sosyal Medya Hesap Güvenliği: Hukuki Boyut
Sosyal medya hesaplarının çalınmasının hukuki boyutu, TCK m.243 bilişim sistemine girme, TCK m.244 sistemi engelleme ve... -
Elektronik Sözleşme Geçerliliği: Hukuki Çerçeve ve Uygulama
Elektronik sözleşme geçerliliği nasıl değerlendirilir? 6098 sayılı TBK kapsamında şekil serbestisi, icap-kabul... -
Deepfake: Hukuki Sorumluluk ve Korunma
Deepfake teknolojisinin Türk Hukuku kapsamındaki yeri, 5237 sayılı TCK, 4721 sayılı TMK ve 6698 sayılı KVKK... -
E-Devlet Üzerinden Yapılabilecek Hukuki İşlemler
E-devlet üzerinden yapılabilecek hukuki işlemler, UYAP dava sorgulama, icra takibi, adli sicil belgesi alınması,... -
Bilişim Suçları ve Cezaları 2026 Rehberi
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında bilişim suçları, cezaları, TCK 243, 244 ve 245 maddeleri, siber suç türleri,...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Ürününüzün orijinal olduğunu kanıtlayan yetkili distribütör/üretici fatura silsilesi ve ÜTS/barkod kayıtlarıyla birlikte öncelikle pazaryeri satıcı destek panelinden itiraz oluşturmalısınız. Panel itirazı reddedilirse, e-Noter tespiti yaparak pazaryeri şirketine KEP/noter üzerinden 'Uyar-Kaldır' ihtarnamesi göndermeli ve Asliye Ticaret Mahkemesinden TTK m. 56 ve HMK m. 389 uyarınca ihtiyati tedbir yoluyla yorumun kaldırılmasını talep etmelisiniz.
Rakip satıcının mağaza puanınızı ve Buybox sıralamanızı düşürmek amacıyla organize sipariş vererek düşük puan ve kötüleyici yorum bırakması 6102 sayılı TTK m. 54 ve m. 55/1-a-1 uyarınca doğrudan haksız rekabettir. Asliye Ticaret Mahkemesinde haksız rekabetin tespiti, men'i, haksız puanların silinmesi (eski hâle iade) ile uğradığınız ciro kaybı ve ticari itibar zedelenmesi için maddi-manevi tazminat davası açabilirsiniz.
Evet, bulunabilir. Yorum yapabilmek için ürünü satın almak zorunlu olduğundan, öncelikle yorum tarihi ve ürün varyantı üzerinden kendi kestiğiniz e-Arşiv faturalardaki müşteri baş harfleriyle eşleştirme yapabilirsiniz. Ayrıca açılacak hukuk davasında mahkeme veya ceza soruşturmasında savcılık, pazaryeri platformuna müzekkere yazarak ilgili yorumu yapan profilin açık kimlik, telefon, adres ve IP kayıtlarını resen celp etmektedir.
Hayır, Anayasa Mahkemesi'nin 11.10.2023 tarihli (2020/76 E., 2023/172 K.) kararıyla 5651 sayılı Kanun'un 9. maddesi iptal edilmiş ve bu iptal kararı 10 Ekim 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle 2026 yılı itibarıyla genel kişilik hakkı ve ticari itibar ihlallerinde Sulh Ceza Hakimliği yerine, Asliye Hukuk veya Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açılarak HMK m. 389 uyarınca ihtiyati tedbir kararı alınması gerekmektedir.
Evet, açılır. Bir işletmeye veya yetkililerine yönelik 'dolandırıcı, hırsız, sahtekar' gibi suç isnat eden ve onur, şeref, saygınlığı rencide eden ifadeler tüketici eleştiri hakkı sınırlarını aşar ve 5237 sayılı TCK m. 125/4 uyarınca alenen hakaret suçunu oluşturur. Ayrıca fail bir rakip ise TTK m. 62 uyarınca 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası öngören haksız rekabet suçundan da cezalandırılır.
Evet, isteyebilir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 48 ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları uyarınca ticaret şirketlerinin ticari itibarı, piyasadaki güvenilirliği ve marka saygınlığı kişilik hakkı kapsamındadır. Haksız ve gerçeğe aykırı yorumlarla ticari itibarı zedelenen tüzel kişiler, TTK m. 56/1-e ve TBK m. 58 gereğince manevi tazminat talep etme hakkına sahiptir.
Satıcı ürünü pazaryeri sözleşmesinde belirtilen termin süresi içinde kargo firmasına eksiksiz teslim etmişse, kargo şirketinin dağıtım sürecindeki gecikmesinden satıcı sorumlu tutulamaz. Kargo teslim fişi ve barkod hareketleriyle satıcının kusursuz olduğu kanıtlanarak pazaryerine başvurulmalı; ürün yerine kargo hizmetini değerlendiren puanın algoritma ortalamasından çıkarılması talep edilmelidir.
Standart telefon veya bilgisayar ekran görüntüleri, karşı tarafça 'üzerinde oynanmış / manipüle edilmiş görüntü' itirazıyla karşılaşabileceği için Yargıtay uygulamalarında tek başına kesin delil sayılmayabilir. Bu nedenle yorum yayındayken mutlaka Türkiye Noterler Birliği (TNB) e-Tespit sistemi üzerinden 7/24 çevrimiçi zaman damgalı noter tespiti yapılmalı ve URL kayıtları resmi tutanağa bağlanmalıdır.
Evet, açılabilir. 5651 sayılı Kanun m. 5 ve Yargıtay 4. ile 11. Hukuk Dairelerinin 'Uyar-Kaldır' içtihatları uyarınca; yer sağlayıcı konumundaki pazaryeri platformu, yorumun gerçeğe aykırılığı resmi belgelerle (orijinallik faturaları, e-Noter tespiti vb.) kendisine noter/KEP aracılığıyla bildirildiği halde içeriği yayında tutmaya devam ederse, doğan zarardan yorumu yazan fail ile birlikte müteselsilen sorumlu olur.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.







