Özet
Trendyol, Hepsiburada ve Amazon gibi pazaryerlerinde ürün puanını ve arama algoritması sırasını yapay biçimde yükseltmek için üçüncü kişilere veya çalışanlara kendi ürününü sipariş ettirip boş kargo yahut düşük değerli eşya gönderme (brushing), olumsuz gerçek tüketici yorumlarını gizleme ve bot yazılımlarla sepet/favori etkileşimi üretme uygulamalarının ağır hukuki sonuçları; 6502 sayılı TKHK m. 61 ve Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği m. 28/B uyarınca Reklam Kurulu'nun 2026 yılı erişim engeli ile milyonluk idari para cezaları, 6563 sayılı ETK kapsamında kalıcı mağaza kapatma ve hakediş blokajı, 6102 sayılı TTK m. 55 haksız rekabet tazminatı, 6698 sayılı KVKK ihlali ve hayali fatura kesiminden doğan 213 sayılı VUK m. 359 vergi suçu riski — kapsamlı hukuki inceleme.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Pazaryerlerinde Sosyal Kanıt Savaşı ve "Brushing" Tehlikesi
Elektronik ticaret pazaryerlerinde bir ürünün satış başarısını belirleyen en güçlü faktörlerin başında "yıldız puanı", "doğrulanmış alıcı yorumları", "favoriye eklenme adedi" ve "son dönem sipariş hızı" yer almaktadır. Tüketicilerin büyük çoğunluğu ürün alırken satıcının ilan metninden çok altındaki kullanıcı değerlendirmelerine güvenmekte; pazaryeri algoritmaları ise yüksek etkileşim alan ürünleri organik arama sonuçlarında ilk sıraya taşımaktadır. Bu rekabet baskısı altında bazı satıcılar ile dijital ajanslar yasa dışı yollara başvurarak yapay sipariş ve yorum döngüleri (brushing) ile bot etkileşimi satın almaktadır.
Ne var ki 2025 ve 2026 yıllarında gerek T.C. Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu gerekse pazaryerlerinin yapay zeka destekli sahtecilik tespit sistemleri denetimlerini en üst seviyeye çıkarmıştır. Sadece 2026 yılının ilk dokuz ayında Reklam Kurulu tarafından aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamalar nedeniyle kesilen toplam idari para cezası 249 milyon TL'yi aşmış, sahte yorum ve beğeni/sepet botu satan internet sitelerine erişim engeli getirilmiştir. Bu makalede brushing ve algoritma manipülasyonunun tüketici, ticaret, platform, veri koruma ve vergi hukuku cephelerindeki yaptırımları ile haksız saldırıya uğrayan dürüst satıcıların hukuki savunma yolları ele alınmaktadır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Pazaryerlerinde İlişkili Hesap (Bağlantılı Mağaza) Kapatmaları ve Hukuki Çözümü 2026 başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
II. Yorum ve Algoritma Manipülasyonu Türleri: Brushing, Sepet Botu ve Review Bombing
Pazaryerlerinde görülen başlıca manipülasyon teknikleri dört kategoride toplanmaktadır: Bu konuda ayrıntılı bilgi için E-Ticarette Affiliate (Satış Ortaklığı) Sözleşmeleri, Sahte Trafik (Ad Fraud) ve Komisyon Uyuşmazlıkları başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
- Klasik "Brushing" (Sahte Sipariş ve Boş/Sembolik Kargo): Satıcının kurduğu paravan alıcı hesaplarla veya mikro görev sitelerindeki kullanıcılara para/ürün bedeli iadesi vaat ederek kendi mağazasından sipariş geçtirmesi, ardından kargo barkodu üretip boş kutu ya da anahtarlık gibi değersiz bir nesne göndererek teslimat statüsünü "teslim edildi"ye çevirmesi ve 5 yıldızlı görselli sahte yorum yazdırtmasıdır.
- Mağdur Adına İzinsiz Brushing: Özellikle uluslararası Amazon ve Avrupa pazarlarında görülen bu yöntemde, satıcı daha önce ele geçirdiği veya veri tabanlarından bulduğu gerçek kişilerin ad ve ev adreslerine kişilerin haberi olmadan sahte hesaplarla ucuz paketler kargolayarak o kişiler adına doğrulanmış yorum puanı üretir.
- Sepet, Favori ve Tıklanma Botları: Ücret karşılığı çalışan otomasyon yazılımlarıyla belirli bir ürünün gün içinde binlerce kez "sepete eklenmesi", "favorilenmesi" ve ürün sayfasında kalma süresinin yapay olarak şişirilmesiyle hem platform algoritmasının yanıltılması hem de "bu ürünü şu an 500 kişi inceliyor / sepetinde tutuyor" gibi sahte kıtlık algısı oluşturulmasıdır.
- Olumsuz Gerçek Yorumları Sansürleme ve Rakibe Yönelik Review Bombing: Satıcının kendi e-ticaret sitesindeki 1-2 yıldızlı olumsuz gerçek müşteri yorumlarını yayınlamaması veya rakibinin mağaza puanını düşürüp BuyBox'tan elenmesini sağlamak için organize biçimde rakip ürünü alıp kırık/sahte ürün iddiasıyla 1 yıldızlı yorum yağmuruna tutmasıdır.
III. 6502 Sayılı TKHK m. 61 ve Yönetmelik m. 28/B Kapsamında Reklam Kurulu Cezaları (2026)
Türkiye'de tüketici yorumları 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 61. ve 62. maddeleri ile Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nin 28/B maddesi ve Ek-Haksız Ticari Uygulamalar listesi çerçevesinde sıkı biçimde düzenlenmiştir. Yönetmelik m. 28/B hükmü satıcılara ve platformlara iki mutlak yasak koyar: Birincisi, yalnızca mal veya hizmeti fiilen satın alan gerçek tüketicilerin yorum yapabilmesine izin verilmesi ve sahte değerlendirme yaptırılmasının kesin olarak yasaklanması; ikincisi ise olumlu ve olumsuz tüm tüketici değerlendirmelerinin herhangi bir yönlendirme veya keyfi sansür olmaksızın objektif kriterlerle yayınlanması zorunluluğudur.
Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği m. 28/B ve Ek Liste İlkesi:
"Tüketici değerlendirmelerinin yayınlanmasına ilişkin temel esaslarda; mal veya hizmeti satın almayan kişilerce değerlendirme yapılmasına imkân tanınamaz, değerlendirme yapması veya gerçeğe aykırı değerlendirme yazması için herhangi bir gerçek veya tüzel kişi ile anlaşma yapılamaz ya da hizmet satın alınamaz. Olumsuz değerlendirmelerin yayınlanmaması veya yalnızca olumlu yorumların öne çıkarılması haksız ticari uygulamadır."
Bu hükümlerin ihlali halinde Reklam Kurulu, satıcıya veya platforma yönelik olarak durdurma cezası ile birlikte ihlalin mecrasına göre (ulusal düzeyde yayınlanan internet mecralarında) 2026 yılı yeniden değerleme tutarlarıyla yüz binlerce ila milyonlarca lirayı bulan idari para cezaları kesmektedir. Örneğin 2025–2026 dönemi Kurul kararlarında, gerçek tüketici yorumlarını somut hukuki gerekçe olmadan sitesinde yayınlamayan bir şirkete tek dosyada 2 milyon 167 bin 412 TL idari para cezası verilmiş; sahte yorum ve sepet/favori botu satan onlarca internet sitesi için ise erişimin engellenmesine hükmedilmiştir.
IV. 6563 Sayılı ETK Kapsamında Mağaza Kapatma, Ceza Puanı ve Bakiye Blokajı
Brushing veya algoritma manipülasyonu tespit edilen satıcıların ilk karşılaştığı darbe pazaryeri içi yaptırımlardır. Pazaryerleri cihaz parmak izi (device fingerprint), ödeme kartı BIN eşleşmesi, teslimat GPS koordinatları ve aynı adrese/komşu adreslere giden kargo ağırlık anomalilerini analiz ederek sahte siparişleri tespit etmektedir. Tespit sonrasında satıcıya yüksek ihlal puanı yansıtılmakta, ürün yayından kaldırılmakta ve ağır/tekrarlayan ihlallerde mağaza kalıcı olarak kapatılmaktadır.
Ancak burada Dijital Platformlar Hukuku bakımından önemli bir ayrım gerekir: Bazen bir rakibin kötü niyetle saldırısı veya aynı Wi-Fi/lojistik ağından yapılan masum siparişler yüzünden dürüst satıcıların hesapları yanlış pozitif (false positive) algoritma uyarısıyla kapatılmakta ve milyonlarca liralık hakedişleri bloke edilmektedir. Bu durumda 6563 sayılı ETK Ek m. 1 ve Yönetmelik m. 17 uyarınca satıcının Dahili İletişim Sistemi'nden 15 gün içinde yanıtlanması gereken somut teknik itiraz hakkı ile Asliye Ticaret Mahkemesinde hakediş iadesi davası açma hakkı saklıdır. İhlal puanı ve hesap kapatma itirazları için Trendyol Satıcı İhlalleri ve İtiraz Yolları ile Mağaza Askıya Alma ve Bakiye Blokajı rehberlerimizden yararlanılabilir.
V. Rakip Satıcıların Açabileceği Haksız Rekabet (TTK m. 55) ve Ciro Kaybı Davaları
Sahte sipariş ve yorum manipülasyonu yalnızca tüketici idaresini ilgilendiren bir kamu hukuku sorunu değil, aynı kategoride dürüstçe rekabet eden diğer satıcıların ticari çıkarlarına doğrudan zarar veren bir haksız rekabet fiilidir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 55/1-(a)-2 maddesi uyarınca; bir işletmenin kendi malları, iş ürünleri, faaliyetleri, satış tutarları, stokları, satış ve promosyon yöntemleri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunması yahut aynı yollarla üçüncü kişiyi rekabette öne geçirmesi haksız rekabettir.
Rakibinin sahte siparişlerle BuyBox sıralamasını ele geçirdiğini veya kendi mağazasına organize sahte siparişlerle 1 yıldızlı kötü niyetli yorum (review bombing) yağdırdığını gören işletme, TTK m. 56 uyarınca Asliye Ticaret Mahkemesinde tespit, men (haksız rekabetin durdurulması), eski hale getirme (sahte yorumların/sıralama avantajının silinmesi) ve maddi-manevi tazminat davası açabilir. Üstelik haksız rekabet davalarında zarara uğrayan rakip, TTK m. 56/1-(e) kapsamında failin haksız rekabet sonucunda elde ettiği menfaatin (kazancın) kendi zararına karşılık sayılmasını da talep edebilir.
VI. Gözden Kaçan İki Büyük Tehlike: VUK m. 359 Sahte Fatura ve KVKK Veri Sızıntısı
Pazaryeri satıcılarının danışmanlık almadan giriştiği brushing eylemlerinde çoğu zaman fark edilmeyen iki ağır hukuki ve mali risk bulunmaktadır:
- 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu m. 359 (Sahte veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Riski): Pazaryerinden gelen her sahte siparişe sistem otomatik olarak e-Arşiv/e-Fatura düzenlemektedir. Gerçek bir mal teslimi olmadığı halde kargo paketinin içine boş kutu koyularak düzenlenen fatura veya sipariş yorumu yazıldıktan sonra sürekli iade/gider pusulası kesilmesi, Vergi Denetim Kurulu incelemelerinde "gerçek bir iktisadi teslimata dayanmayan sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme" (VUK m. 359) değerlendirmesine yol açabilir. Bu durum yüksek vergi ziyaı cezalarının yanında şirket yetkilileri hakkında ağır cezai soruşturma riskini tetikler.
- 6698 Sayılı KVKK m. 12 ve TCK m. 136 Kişisel Veri İhlali: Eğer satıcı veya anlaştığı dış ajans, eski müşterilerin ya da sızdırılmış listelerdeki üçüncü kişilerin ad-soyad, adres ve telefon bilgilerini izinleri olmadan sahte sipariş hesaplarında kullanırsa; Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) nezdinde milyonlarca liralık idari para cezası ve 5237 sayılı TCK m. 136 kapsamında "verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme" suçu gündeme gelir.
VII. Dijital Manipülasyon Eylemleri ve Çok Katmanlı Hukuki Yaptırımlar Tablosu
| Manipülasyon Yöntemi | Reklam Kurulu / İdari Yaptırım | Pazaryeri Yaptırımı (6563 ETK) | Özel Hukuk & Vergi/Veri Riski |
|---|---|---|---|
| Brushing (Kendi Ürününe Sahte Sipariş & Yorum) | TKHK m. 61 & Yönetmelik m. 28/B uyarınca durdurma ve milyonluk idari para cezası | İhlal puanı, ürün yayından kaldırma, kalıcı hesap kapatma ve geçici bakiye incelemesi | VUK m. 359 sahte/yanıltıcı belge şüphesi + TTK m. 55 haksız rekabet davası |
| Sepet / Favori / Tıklanma Botu Kullanımı | Haksız ticari uygulama cezası + bot sitelerine erişim engeli | Algoritmik sıralama düşürme ve mağaza askıya alma | Sözleşme ihlali ve haksız rekabet tazminatı |
| Olumsuz Gerçek Yorumları Sansürleme | Yönetmelik m. 28/B ihlali (örnek 2025-2026 kararı: 2.167.412 TL ceza) | Kendi sitesinde görülür; pazaryerinde yorum müdahalesi yasaktır | TKHK kapsamında tüketiciye karşı aldatıcı ticari uygulama sorumluluğu |
| Rakip Mağazaya Review Bombing Saldırısı | Haksız ticari uygulama cezası + suç duyurusu | Saldırgan alıcı/satıcı ağının tüm ilişkili hesaplarının kapatılması | TTK m. 55 kötüleme, ticari itibar tazminatı ve TCK m. 244/158 suç duyurusu |
VIII. Reklam Kurulu ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin Yerleşik Karar İlkeleri
Tüketici değerlendirmeleri, pazaryeri algoritmaları ve ticari karalama konularında yargı ve kurul pratiğinin benimsediği temel ilkeler şunlardır:
Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu İlkesi (Doğrulanmamış ve Satın Alınmış Yorumlar):
"Bir mal veya hizmeti gerçekte tüketim amacıyla satın almayan kişilere ücret, hediye ürün veya indirim vaadiyle olumlu yorum yazdırılması, ayrıca sitede yer alan olumsuz müşteri yorumlarının objektif ve önceden ilan edilmiş bir denetim kuralı olmaksızın engellenmesi tüketicinin karar verme iradesini bozan aldatıcı haksız ticari uygulamadır."
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi İçtihat İlkesi (Haksız Rekabet ve Rakip Karalama):
"Dijital pazaryerlerinde rakip satıcının ticari itibarını ve sıralama puanını düşürmek amacıyla organize biçimde gerçeğe aykırı olumsuz değerlendirmeler yaptırılması 6102 sayılı TTK m. 55/1-(a)-1 anlamında haksız rekabet teşkil eder; zarar gören satıcı HMK m. 400 delil tespiti sonrası maddi ve manevi tazminat talep edebilir."
IX. Pratik Uygulama: HMK m. 400 Delil Tespiti, Reklam Kurulu Şikayeti ve Haksız Rekabet İhtarı
Bir rakibin kendi ürünlerini sahte siparişle (brushing) öne geçirdiğini veya mağazanıza organize sahte 1 yıldızlı yorum saldırısı (review bombing) düzenlediğini tespit ettiğinizde kullanabileceğiniz başvuru taslağı aşağıdadır:
BAŞVURU VE İHTARNAME TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR
T.C. TİCARET BAKANLIĞI REKLAM KURULU BAŞKANLIĞI'NA
(6502 sayılı TKHK m. 61 ve Ticari Reklam Yönetmeliği m. 28/B Uyarınca Şikayet)
| ŞİKAYET EDEN | : [Mağdur E-Ticaret Şirketi Unvanı, MERSİS No, Adresi] |
| VEKİLİ | : Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi] |
| ŞİKAYET EDİLEN | : [Rakip Satıcı Şirket Unvanı / Pazaryeri Mağaza Adı, URL] |
| KONU | : Şikayet edilen mağazanın sahte sipariş ve koordineli yorum manipülasyonu (brushing) / sepet botu ile tüketicileri yanıltması ve haksız ticari uygulamada bulunması nedeniyle reklamların/değerlendirmelerin durdurulması ve idari para cezası uygulanması talebidir. |
1. Şikayet edilen [Mağaza Adı], [Pazaryeri Adı] platformunda satışa sunduğu [Ürün Linki / ASIN] kodlu üründe son 72 saat içinde olağan dışı biçimde [Adet] adet özdeş kalıplı ve aynı dakikalarda girilmiş 5 yıldızlı fotoğraf yorumu yayınlatmıştır (Ek-1: Zaman Damgalı Ekran Görüntüleri ve Sıralama Analizi).
2. İncelemede söz konusu alıcı hesaplarının aynı gün aynı saatlerde bir başka mikro-görev veya yorum borsası platformunda ilan edilen "[Görev Kodu]" karşılığında sahte sipariş geçerek içi boş paket teslim aldığı açıkça görülmektedir (Ek-2: Sosyal Medya/Telegram Görev İlanı Kayıtları).
3. Eylem, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği m. 28/B hükmünün açık ihlali olup tüketicinin satın alma kararını doğrudan bozmaktadır. Anılan mağaza ve varsa aracı yorum satıcısı siteler hakkında 6502 sayılı Kanun m. 61, 62 ve 77 uyarınca inceleme başlatılarak sahte değerlendirmelerin yayından kaldırılmasını, idari para cezası ve erişim engeli kararı verilmesini arz ve talep ederiz.
X. Pazaryeri Satıcıları ve Markalar İçin Yorum Uyumu ve Savunma Kontrol Listesi
- Organik Teşvik ile Yorum Satın Almayı Ayırın: Pazaryerinin kendi izin verdiği tarafsız "ürünü değerlendir" hatırlatması dışında, müşteriye "5 yıldız verirseniz hediye kupon veririz" şartına bağlı yönlendirme yapılmamalıdır.
- Kendi Web Sitenizde Şeffaf Yorum Politikası: E-ticaret sitenizde yalnızca onaylı alıcılara yorum hakkı tanınmalı ve olumsuz yorumlar küfür/hakaret veya hukuka aykırılık içermedikçe asla silinmemelidir.
- Dijital Pazarlama Ajansı Sözleşmelerinin Denetimi: Lansman ve görünürlük hizmeti alınan tüm ajanslarla sahte sipariş, bot etkileşimi ve sahte yorum kullanımını kesin yasaklayan sözleşmeler imzalanmalıdır.
- Rakip Saldırısında Hızlı Delillendirme: Mağazanıza ani 1 yıldızlı sahte sipariş/yorum saldırısı gelirse HMK m. 400 ile noter/mahkeme tespiti yaptırılmalı ve KEP üzerinden pazaryerine yorumların dondurulması talebi gönderilmelidir.
- Yanlış Pozitif Hesap Kapatmaya Karşı Kargo Ağırlık Kayıtları: Pazaryeri mağazanızı "brushing şüphesiyle" haksız yere askıya alırsa, kargo desisi, ağırlık tartım fişleri, sevk irsaliyeleri ve gerçek müşteri faturalarıyla savunma yapılmalıdır.
XI. Sonuç
Pazaryerlerinde sahte siparişle yorum manipülasyonu (brushing) ve sepet/favori botlarıyla algoritma manipülasyonu, kısa vadeli görünürlük uğruna şirketin tüm ticari varlığını riske atan çok cepheli hukuka aykırılıklardır. Başlıca sonuçlar şunlardır:
- Reklam Kurulu Cezaları Ağırlaşmıştır: 2026 yılı itibarıyla Yönetmelik m. 28/B ihlallerinde milyonlarca lirayı bulan idari para cezaları ve aracı sitelere erişim engelleri uygulanmaktadır.
- Pazaryeri İlişkisi Kalıcı Olarak Sona Erebilir: Mağazanın kalıcı kapatılması yanında bağlantılı diğer aile/grup şirketi mağazaları da ilişkili hesap kuralıyla bloke edilebilir.
- Vergi ve KVKK Riski Doğar: Boş kargo için kesilen faturalar VUK m. 359 ve izinsiz adres kullanımı KVKK ile TCK m. 136 kapsamında ağır sorumluluklar doğurur.
Algoritmik sıralama ve haksız platform uygulamalarına ilişkin kapsamlı haklarınız için 6563 Ek m. 1-2 Pazaryeri Hakları makalemizi de inceleyebilirsiniz.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 6502 sayılı TKHK (m. 61, 62, 77) ve Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği (m. 28/B)
- 6563 sayılı ETK ve Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcılar Yönetmeliği
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m. 54-56 Haksız Rekabet) ve 213 sayılı VUK (m. 359)
- T.C. Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu Emsal Karar Bültenleri
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Pazaryerlerinde Seçici Dağıtım Ağı Kurulması ve Yetkisiz Satıcıların (Gri Piyasa) Hukuken Engellenmesi
4054 sayılı RKHK m. 4, 2002/2 sayılı Tebliğ, 6769 sayılı SMK m. 152/2 ve 6102 sayılı TTK m. 55 kapsamında... -
Pazaryerlerinde Algoritmik Sıralama Düşürme, Zorunlu İndirim Dayatması ve 6563 Sayılı Kanun Ek m. 2 Haksız Uygulamalar
6563 sayılı ETK Ek m. 1-2 ve ilgili Yönetmelik kapsamında pazaryerlerinin onaysız satış bedeli müdahalesi, zorunlu... -
Mesafeli Satis Sozlesmesi: Hukuki Gereklilikler
Mesafeli satis sozlesmesi nedir? E-ticarette zorunlu bilgilendirme, cayma hakki, iade sureci ve yaptirimlarini bu... -
Dropshipping Türkiye: Hukuki Durum ve Vergi
Dropshipping Türkiye'de yasal mı? E-ticaret mevzuatı, vergi yükümlülükleri, gümrük işlemleri ve tüketici hakları... -
E-Ticarette İade ve Cayma Hakkı
E-ticarette iade ve cayma hakkı nasıl kullanılır? 14 günlük süre, istisnalar, iade masrafları, satıcı yükümlülükleri ve...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Hayır, şartlı veya yalnızca olumlu yoruma bağlı teşvik vermek Ticari Reklam Yönetmeliği m. 28/B'ye aykırıdır. Yalnızca yorumun yönü (olumlu/olumsuz) gözetilmeksizin tüm alıcılara açık ve tarafsız şekilde değerlendirme daveti yapılabilir; ancak olumlu yorum satın almak haksız ticari uygulamadır.
Evet. Yönetmelik m. 28/B uyarınca yalnızca olumlu yorumları yayınlayıp olumsuz gerçek müşteri değerlendirmelerini somut ve önceden ilan edilmiş bir hukuki gerekçe (örneğin hakaret, kişisel veri ifşası) olmadan gizlemek ağır haksız ticari uygulamadır; Reklam Kurulu 2025-2026 döneminde bu ihlaller için milyon TL'yi aşan idari para cezaları uygulamıştır.
Öncelikle Dahili İletişim Sistemi (DİS) ve KEP üzerinden ilgili siparişlerin kargo ağırlık fişlerini, gerçek faturalarını ve alıcılarla hiçbir bağlantınız olmadığını ispatlayan belgeleri sunmalısınız. 15 gün içinde olumlu yanıt verilmezse Asliye Ticaret Mahkemesinde haksız fesih ve bloke edilen bakiye alacağının iadesi için dava açılabilir.
Derhal Sulh Hukuk veya Ticaret Mahkemesinden HMK m. 400 uyarınca delil tespiti yaptırmalı, sipariş veren profillerin zaman/IP koordinasyonunu pazaryerine DİS/KEP üzerinden bildirerek yorumların kaldırılmasını istemeli ve TTK m. 55 uyarınca haksız rekabet ile ticari itibar tazminatı davası açmalısınız.
Evet, ciddi bir vergi riski vardır. Gerçek bir mal teslimi bulunmadığı halde kargo fişi üretip fatura düzenlemek ve bunu kayıtlara almak, vergi incelemelerinde 213 sayılı VUK m. 359 kapsamında muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme değerlendirmesine yol açabilir.
Evet. Reklam Kurulu bot/yorum hizmeti sağlayan sitelere erişim engeli getirmenin yanı sıra bu hizmetten faydalanarak ürün sıralamasını ve talep algısını yapay olarak artıran satıcı şirketlere de doğrudan idari para cezası ve durdurma yaptırımı uygulamaktadır.
Evet, kesinlikle sayılır. Kişilerin açık rızası veya hukuki sebebi olmadan ad, soyad, adres ve telefon bilgilerinin sahte kargo gönderimi amacıyla işlenmesi 6698 sayılı KVKK m. 12 uyarınca ağır veri güvenliği ihlalidir ve TCK m. 136 kapsamında cezai sorumluluk doğurabilir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.







