Özet
Ekonomik daralma, teknolojik otomasyon, fabrika bölünmesi veya yeniden yapılanma süreçlerinde büyük işverenlerin birden fazla çalışanla yollarını ayırmak zorunda kalması, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 29. maddesinde düzenlenen sıkı toplu işçi çıkarma prosedürüne tabidir. İşyerindeki toplam işçi sayısına göre 1 aylık dönem içinde kanuni eşiklere ulaşan fesihlerde işverenin, çıkarmalardan en az 30 gün önce işyeri sendika temsilcilerine ve Türkiye İş Kurumu'na (İŞKUR) yazılı bildirimde bulunması, sendika temsilcileriyle danışma toplantısı yapması ve fesih bildirimlerini bildirimden 30 gün sonra hüküm doğuracak şekilde kurgulaması zorunludur. Bu usulü aşmak amacıyla işçilerin 30 günlük dilimlere bölünerek çıkarılması ("peçelenmiş toplu çıkarma") veya irade fesadı yaratan toplu ikale baskıları, hem 4857 SK m. 100 uyarınca her işçi için idari para cezasına hem de İş Mahkemelerinde feshin geçersizliği ve işe iade kararlarına yol açmaktadır.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Kurumsal Yeniden Yapılanma, Küçülme ve Toplu İşçi Çıkarma Dengesi
Sanayi, perakende, finans ve teknoloji şirketleri; piyasa daralması, hat kapatma, sipariş iptali veya dijital dönüşüm nedeniyle istihdam hacmini daraltmak durumunda kalabilmektedir. İşletme gereklerine dayanan fesih işverenin anayasal girişim özgürlüğü kapsamındaki yönetim hakkının doğal bir uzantısı olsa da, aynı anda onlarca veya yüzlerce işçinin işsiz kalması ağır sosyal ve ekonomik sonuçlar doğurduğundan kanun koyucu bireysel fesihlerden farklı olarak toplu çıkarmaları kamu idaresinin (İŞKUR) ve işçi temsilcilerinin önceden bilgilendirildiği resmi bir denetim takvimine bağlamıştır.
Büyük işverenlerin en sık düştüğü hata, toplu işçi çıkarma prosedürünü yalnızca "İŞKUR'a bilgi maili atmak" veya "kıdem/ihbar tazminatını ödeyip herkesi aynı gün çıkarmak" zannetmeleridir. Oysa İş Hukuku ve Kurumsal Şirketler Hukuku pratiğinde 4857 sayılı İş Kanunu m. 29 usulüne uyulmaması, feshin geçerli nedenini sarsmakta, işçilere 4857 SK m. 18–21 kapsamında işe iade yolunu açmakta ve işvereni ağır idari yaptırımlarla karşı karşıya bırakmaktadır. Bireysel ve işletmesel fesihlerin genel esasları için İş Sözleşmesi Feshi Türleri ve Tazminat makalemiz de incelenebilir.
II. 4857 Sayılı İş Kanunu m. 29 Kapsamında Toplu İşçi Çıkarma Şartları ve Sayısal Eşikler
Bir işyerinde birden çok işçinin işten çıkarılmasının hukuken "toplu işçi çıkarma" sayılabilmesi için dört kurucu unsurun bir arada bulunması gerekir:
4857 sayılı İş Kanunu m. 29/1–2:
"İşveren; ekonomik, teknolojik, yapısal ve benzeri işletme, işyeri veya işin gerekleri sonucu toplu işçi çıkarmak istediğinde, bunu en az otuz gün önceden bir yazı ile işyeri sendika temsilcilerine, ilgili bölge müdürlüğüne ve Türkiye İş Kurumuna bildirir.
İşyerinde çalışan işçi sayısı: a) 20 ile 100 işçi arasında ise, en az 10 işçinin, b) 101 ile 300 işçi arasında ise, en az yüzde on oranında işçinin, c) 301 ve daha fazla ise, en az 30 işçinin, İşini Kanunun 17 nci maddesi uyarınca ve bir aylık süre içinde aynı tarihte veya farklı tarihlerde son verilmesi toplu işçi çıkarma sayılır."
Kanun metnindeki ölçütler dikkatle analiz edildiğinde kritik uygulama kuralları ortaya çıkar: Bu konuda ayrıntılı bilgi için İşçi Hakları Rehberi: Temel Haklar ve Korunma başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
- Maddi Sebep Şartı: Çıkarmanın mutlaka işletmesel nedenlere (ekonomik kriz, verimlilik/teknoloji değişikliği, bölüm kapanması) dayanması gerekir. İşçilerin şahsi performans yetersizliği veya 4857 SK m. 25/II kapsamında ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle yapılan haklı fesihler toplu çıkarma hesabına katılmaz (ancak kötü niyetli olarak işletmesel çıkarma yerine topluca sahte 25/II veya performans kodu girilmesi muvazaa sayılır).
- İşyeri Bazlı Hesaplama: Eşik hesabı kural olarak tüm şirket genelinde değil, fesihlerin yapıldığı her bir işyeri (SGK işyeri sicili / organizasyonel işyeri) bazında yapılır; ancak aynı işverenin organik bütünlük içindeki yan yana tesislerinde m. 29'u dolanmak için yapılan suni sicil bölmeleri Yargıtay tarafından reddedilir.
- 1 Aylık Süre (Kayan 30 Gün Penceresi): Kanundaki "bir aylık süre" takvim ayı (1'inden 30'una) değil, ilk fesih tarihinden itibaren herhangi bir kesintisiz 30 günlük zaman dilimidir. Örneğin 100 kişilik bir işyerinde 18 Kasım'da 6 işçi, 5 Aralık'ta 5 işçi çıkarılmışsa 30 gün içinde toplam 11 işçiye ulaşıldığından toplu işçi çıkarma eşiği aşılmış olur.
| İşyerindeki Toplam İşçi Sayısı | Toplu İşçi Çıkarma Asgari Eşiği (1 Aylık Sürede) | Örnek Hesaplama | Zorunlu İŞKUR / Sendika Bildirimi |
|---|---|---|---|
| 1 – 19 işçi | 4857 SK m. 29 kapsamında sayılmaz. | 15 işçiden 10'u çıkarılsa bile m. 29 uygulanmaz. | Yok (bireysel fesih ve işletmesel tutarlılık denetimi uygulanır). |
| 20 – 100 işçi | En az 10 işçi | 45 işçili fabrikada 30 gün içinde 10 işçi çıkarılması. | En az 30 gün önceden İŞKUR + Sendika Temsilcilerine yazılı bildirim. |
| 101 – 300 işçi | En az %10 oranında işçi | 180 işçili işyerinde 18 veya daha fazla işçinin çıkarılması. | En az 30 gün önceden İŞKUR + Sendika Temsilcilerine yazılı bildirim. |
| 301 ve üzeri işçi | En az 30 işçi | 850 işçili tesiste 30 veya daha fazla işçinin çıkarılması. | En az 30 gün önceden İŞKUR + Sendika Temsilcilerine yazılı bildirim. |
III. İŞKUR, Çalışma İl Müdürlüğü ve Sendika Temsilcilerine 30 Günlük Bildirim Usulü
Toplu işçi çıkarma kararı alan işverenin izlemesi gereken yasal prosedür adım adım şu şekildedir: Bu konuda ayrıntılı bilgi için İşçi Alacakları Davası: Süreç ve Zamanaşımı başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
- Yönetim Kurulu / İşletmesel Kararın Alınması: İşverenin fesihten önce mutlaka somut verilere dayalı, işletmesel gerekliliği (mali daralma, makineleşmeye geçiş, hat iptali, maliyet rasyonalizasyonu) ve işgücü fazlasını ortaya koyan yazılı bir işletmesel karar alması ve bu kararın fesihlerle tutarlı biçimde uygulanacağını belgelemesi gerekir.
- En Az 30 Gün Önce Yazılı Bildirim (m. 29/3): Bildirim, işçilere fesih tebligatı yapılmadan veya en azından fesih bildirimlerinin hüküm doğurmasından en az 30 gün önce eşzamanlı olarak işyeri sendika temsilcilerine (işyerinde yetkili sendika ve temsilci varsa; yoksa bu husus tutanağa geçirilerek) ve Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne (İŞKUR) yazılı şekilde (teslim alındısı/KEP veya resmi evrak kaydıyla) verilir.
- Bildirimin Zorunlu İçeriği: Yazılı bildirimde mutlaka; (i) işçi çıkarmanın ekonomik/yapısal sebepleri, (ii) çıkarılacak işçi sayısı ve meslek/bölüm grupları, (iii) işe son verme işlemlerinin hangi zaman diliminde gerçekleştirileceği ayrıntılı olarak yer almalıdır. Soyut "ekonomik sebepler" ibaresi bildirim şartını sağlamaz.
- Sendika Temsilcileriyle Danışma Toplantısı (m. 29/4): Bildirim sonrasında işveren ile işyeri sendika temsilcileri arasında toplu çıkarmayı önleme, çıkarılacak işçi sayısını azaltma veya çıkarmanın işçiler açısından olumsuz etkilerini (destek paketi, erken emeklilik yönlendirmesi, başka şubeye nakil) en aza indirme konularında görüşmeler yapılır ve toplantı sonunda durum bir tutanakla belgelenir.
IV. Fesih Bildirimlerinin 30 Gün Sonra Hüküm Doğurması ve Maddi İhlal Sonuçları
4857 sayılı İş Kanunu m. 29'un en kritik ve uygulamada en fazla davaya konu olan hükmü 5. fıkradır:
4857 sayılı İş Kanunu m. 29/5:
"Fesih bildirimleri, işverenin toplu işçi çıkarma isteğini bölge müdürlüğüne bildirmesinden otuz gün sonra hüküm doğurur."
Bu hükmün pratiğe yansıması şudur: İşveren İŞKUR'a 1 Kasım günü toplu çıkarma bildirimi verip hemen ertesi gün (2 Kasım'da) işçilere "iş akdiniz bugün feshedilmiştir" diyerek ihbar tazminatını peşin ödeyip çıkış verirse açıkça Kanunu ihlal etmiş olur. Fesih bildirimi kanunen ancak 1 Aralık tarihinde (30 günün dolmasıyla) hüküm doğurabilir (işçinin ihbar öneli de ancak bu 30 günlük sürenin sonunda işlemeye başlar veya 30 günün sonunda peşin ihbar tazminatı ile çıkış yapılabilir).
Peki işveren İŞKUR'a hiç bildirim yapmaz veya 30 günlük bekleme süresine uymadan fesih gerçekleştirirse hukuki yaptırım nedir? İlk olarak 4857 SK m. 100 gereğince m. 29'a aykırı olarak çıkardığı her bir işçi için ayrı ayrı idari para cezası öder. İkinci ve çok daha maliyetli sonuç ise işe iade davalarındadır: Eski Yargıtay kararlarında m. 29 ihlalinin sadece idari para cezası gerektirdiği savunulmuşsa da, güncel Yargıtay 9. Hukuk Dairesi yaklaşımına göre işverenin 30 günlük süreyi beklemeden veya danışma ve sosyal seçim kriterlerini ihlal ederek yaptığı fesihler, özellikle işyerinin tamamen kapanması söz konusu değilse, feshin son çare olması (ultima ratio) ve tutarlılık ilkelerinin çiğnendiğini göstererek feshin geçersizliğine ve işçilerin işe iadesine yol açmaktadır.
V. Peçelenmiş Toplu Çıkarma, Sosyal Seçim Kriterleri ve İkale Sözleşmelerinin Sınırı
İşverenlerin 4857 SK m. 29 yükümlülüğünden kaçınmak için başvurduğu iki yaygın yöntem yargı denetiminde başarısızlığa uğramaktadır:
- Dilimleme Yöntemi ("Peçelenmiş Toplu Çıkarma"): 200 işçili bir işletmede 28 işçi çıkarılacakken m. 29 eşiği olan 20 işçiyi aşmamak için ilk ay 14 kişi, 32. gün kalan 14 kişinin çıkarılması durumunda; Yargıtay, aynı işletmesel kararın parçası olarak bilinçli biçimde 1 aylık sürelere bölünen bu fesihleri "kanuna karşı hile (peçelenmiş toplu çıkarma)" kabul ederek tümünü m. 29 kapsamında denetlemektedir.
- Baskı Altında Toplu İkale Sözleşmeleri: İşveren, işçilere "İkale imzalamazsan tazminatsız veya belirsiz sürede çıkarılırsın" baskısıyla toplu ikale (bozma sözleşmesi) imzalatırsa, Yargıtay "işverenin önerisiyle yapılan ikalelerde makul yarar bulunmadığını" veya irade fesadı (korkutma/yanıltma) olduğunu kabul edip ikaleyi geçersiz saymakta ve hem işe iade hem de m. 29 ihlali değerlendirmesi yapmaktadır.
- Feshin Son Çare Olması ve Sosyal Seçim: İşveren küçülmeye giderken önce fazla mesaileri kaldırmayı, ücretsiz/kısa çalışma seçeneklerini değerlendirmeyi, açık olan diğer birimlere işçiyi kaydırmayı denemeli; çıkarılacak işçileri belirlerken keyfi/ayrımcı (örneğin sendikalı veya yüksek kıdemli işçileri hedef alan) bir eleme yapmamalı, objektif ve tutarlı kriterler (performans, kıdem, emeklilik hakkı, aile yükümlülüğü) uygulamalıdır.
VI. İşyerinin Tamamen Kapatılması ve 6 Aylık Yeniden İşe Alım Yasağı / Çağrı Borcu
İşyerinin ekonomik veya yapısal sebeple bütünüyle kapatılarak kesin ve devamlı surette faaliyete son verilmesi halinde (m. 29/6), işveren yine en az 30 gün önceden İŞKUR'a bildirimde bulunmak ve durumu işyerinde ilan etmek zorundadır. Ancak işyeri tamamen ve muvazaasız kapandığından, işçilerin işe iadesi fiilen mümkün olmadığı için bu halde sadece idari para cezası veya 30 günlük süreye denk düşen ücret/tazminat hakları tartışılır; bununla birlikte kapatılan işyeri kısa süre sonra aynı adreste veya aynı grup şirketi üzerinden yeni bir unvanla yeniden açılırsa muvazaalı kapatma sayılır ve işe iade kararı verilir.
Öte yandan, toplu işçi çıkarmanın kesinleşmesinden itibaren 6 ay içinde işveren aynı nitelikteki iş için yeniden işçi almak ihtiyacını duyarsa, 4857 SK m. 29/6 uyarınca nitelikleri uygun olan eski işçilerini tercihli olarak tekrar işe çağırmakla yükümlüdür! İşverenin 6 ay dolmadan eski işçilere noter/yazılı çağrı yapmaksızın aynı pozisyona dışarıdan yeni işçi alması, çıkarılan eski işçilere karşı açılacak tazminat ve önceki feshin samimiyetsizliği nedeniyle işe iade/kötü niyet davalarında işveren aleyhine kesin delil oluşturur.
VII. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin Toplu İşçi Çıkarma ve İşe İade İçtihat İlkeleri
Toplu işçi çıkarmalardan doğan işe iade davalarında Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin (ve birleşen 22. Hukuk Dairesi'nin) yerleşik içtihat ilkeleri şunlardır:
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (İşletmesel Kararın Tutarlılığı ve Son Çare İlkesi):
"İşveren toplu işçi çıkarma kararı aldığında, mahkemece işletmesel kararın yerindeliği değil; kararın tutarlı biçimde uygulanıp uygulanmadığı, feshin keyfi olup olmadığı ve feshin son çare olması (ultima ratio) ilkesine uyulup uyulmadığı denetlenir. İşten çıkarma sonrası fazla mesaiye devam edilmesi veya kısa sürede aynı pozisyona yeni işçi alınması feshin geçersizliğini kanıtlar."
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (30 Günlük Bildirim Süresi ve Peçelenmiş Çıkarma):
"4857 sayılı Kanun m. 29'da öngörülen 30 günlük süre beklemeden fesih yapılması veya m. 29 sayısal eşiklerini aşmamak amacıyla aynı ekonomik karar kapsamındaki fesihlerin birer aylık periyotlara bölünerek gerçekleştirilmesi kanuna karşı hile oluşturur. Fesih iradesinin 30 günün dolmasından önce hüküm doğuracak biçimde kullanılması feshi usulden ve esastan sakatlar."
VIII. Pratik Uygulama: 4857 SK m. 29 İhlali Nedeniyle İşe İade Dava Dilekçesi Taslağı
4857 sayılı Kanun m. 29 uyarınca İŞKUR'a 30 gün önceden bildirim yapılmadan veya 30 günlük bekleme süresi dolmadan işten çıkarılan, arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamayan işçinin 1 aylık hak düşürücü süre içinde İş Mahkemesinde açacağı işe iade dava dilekçesi örneği aşağıdadır:
DAVA DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR
NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE
(4857 SK m. 18–21 ve m. 29 Kapsamında Feshin Geçersizliği ile İşe İade Taleplidir)
| DAVACI | : [İşçi Adı Soyadı, TCKN, Adres] |
| VEKİLİ | : Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adres] |
| DAVALI | : [İşveren Şirket Unvanı A.Ş., MERSİS No, İşyeri Adresi] |
| TEBLİĞ TARİHİ | : ../../2026 (Arabuluculuk Son Tutanağı Tarihi: ../../2026) |
| DAVA KONUSU | : İş güvencesi kapsamında çalışan davacının iş sözleşmesinin davalı işverence 4857 sayılı İş Kanunu m. 29'daki zorunlu 30 günlük İŞKUR ve sendika bildirim prosedürüne, son çare ilkesine ve tutarlılık denetimine aykırı olarak feshedilmesi sebebiyle FESHİN GEÇERSİZLİĞİNİN TESPİTİ, DAVACININ İŞE İADESİ ve boşta geçen süre ücreti ile işe başlatmama tazminatının belirlenmesi talebidir. |
AÇIKLAMALAR :
1. İş Güvencesi Şartları ve Zorunlu Arabuluculuk: Davacı müvekkil, davalıya ait ve [250] işçinin çalıştığı üretim tesisinde ../../2020 tarihinden bu yana belirsiz süreli iş sözleşmesiyle kıdemli operatör olarak çalışmakta iken ../../2026 tarihinde "ekonomik ve yapısal küçülme" gerekçesiyle işten çıkarılmıştır (Ek-1: Fesih Bildirimi). 7036 sayılı Kanun m. 3 uyarınca yasal 1 aylık süre içinde arabuluculuğa başvurulmuş olup ../../2026 tarihli anlaşamama son tutanağı ektedir (Ek-2).
2. 4857 SK m. 29 Toplu İşçi Çıkarma Prosedürünün Açık İhlali: Davalı işyerinde aynı ay içinde müvekkille birlikte toplam [32] işçinin iş sözleşmesi işletmesel sebeple feshedilmiştir. 250 çalışanın bulunduğu işyerinde m. 29/2-b gereğince %10 sınırı (25 işçi) açıkça aşıldığı halde; davalı işveren çıkarımlardan en az 30 gün önce İŞKUR'a ve sendika temsilcilerine yazılı bildirim yapmamış, bilakis bildirimden önce ve 30 günlük yasal bekleme süresine uymaksızın fesihleri derhal yürürlüğe koymuştur.
3. Son Çare İlkesine Aykırılık ve Tutarlılık İhlali: Davalı şirket fesihten hemen önce diğer bölümlerde fazla mesai yaptırmaya devam etmiş, müvekkilin başka bir hatta değerlendirilmesi imkanını araştırmamış ve çıkarma sonrası yeni personel ilanları yayımlamıştır. Bu durum işletmesel feshin keyfi ve tutarsız olduğunu ortaya koymaktadır.
SONUÇ VE İSTEM :
Yukarıda arz edilen nedenlerle; davalı işverence yapılan feshin GEÇERSİZLİĞİNE VE DAVACININ İŞE İADESİNE, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için en çok 4 aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsiline, davacının başvurusu üzerine işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminatın davacının kıdemi ve fesih şekli gözetilerek 8 aylık brüt ücreti tutarında belirlenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ederiz.
Davacı Vekili
Av. [Adı Soyadı]
İmza
IX. Büyük İşverenler ve İK Departmanları İçin Toplu Çıkarma Uyum Kontrol Listesi
Yeniden yapılanma süreçlerinde işe iade ve idari ceza risklerini ortadan kaldırmak için işverenlerin izlemesi gereken 5 adımlı kontrol listesi şöyledir:
- 30 Günlük Pencere Sayısal Analizi: Son 30 gün içinde yapılmış tüm işletmesel fesihler ve planlanan yeni çıkarmalar toplanarak işyerindeki toplam SGK çalışan sayısına göre m. 29 eşiklerine ulaşılıp ulaşılmadığı denetlenmelidir.
- Yazılı İşletmesel Karar ve Son Çare Belgelemesi: Finansal tablolarla desteklenen yönetim kurulu/genel müdürlük kararı alınmalı; fazla mesailerin durdurulduğu ve başka departmana kaydırma seçeneklerinin araştırıldığı kayıt altına alınmalıdır.
- T-30 Gününde Eşzamanlı Bildirim: Fesihlerin hüküm doğuracağı tarihten en az 30 gün önce İŞKUR İl Müdürlüğüne ve işyeri sendika temsilcilerine m. 29/3'teki tüm unsurları içeren yazılı bildirim teslim edilmelidir.
- Sendika Temsilcileriyle Danışma Tutanağı: Toplantı çağrısı ve yapılan görüşme sonuçları karşılıklı imzalı tutanağa bağlanmalıdır.
- 6 Aylık Yeniden Alım Denetimi: Çıkarma kesinleştikten sonraki 6 ay boyunca aynı pozisyonlar için yeni işe alım yapılmamalı, zorunlu ihtiyaç doğarsa eski işçilere yazılı çağrı gönderilmelidir.
X. Sonuç
4857 sayılı İş Kanunu m. 29, büyük işverenlerin ekonomik veya yapısal zorunluluklarla aldığı istihdam daraltma kararlarını kamu gözetimi ve sosyal diyalog çerçevesine oturtan emredici bir prosedürdür:
- 30 Günlük Bekleme Süresi Zorunludur: İŞKUR ve sendika temsilcilerine bildirimden sonra 30 gün dolmadan hüküm doğuracak şekilde yapılan fesihler hem her işçi için m. 100 idari cezasına hem de feshin geçersizliğine yol açar.
- Hileli Bölme ve Baskılı İkale Geçersizdir: Eşiği aşmamak için çıkarmaların aylara yayılması veya baskı altında ikale imzalatılması Yargıtay denetiminde kanuna karşı hile olarak değerlendirilir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 4857 sayılı İş Kanunu (m. 17, 18–21, 29, 100)
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (m. 3 Zorunlu Arabuluculuk)
- Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Toplu İşçi Çıkarma Bildirim Usulleri
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi İşletmesel Fesih ve Toplu İşçi Çıkarma İçtihatları
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
İş Kazası Tazminat Davası: Süreç ve Sorumluluk
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde iş... -
Uzaktan Çalışma: İş Hukuku Düzenlemeleri
4857 sayılı İş Kanunu m.14 ve Uzaktan Çalışma Yönetmeliği kapsamında uzaktan çalışma iş hukuku hakları, sözleşme... -
İş Sözleşmesi Feshi: Türleri ve Tazminat
4857 sayılı İş Kanunu ve 1475 sayılı kanunun m.14 hükmü kapsamında iş sözleşmesi feshi ihbar kıdem tazminatı hesaplama... -
İş Sözleşmesi Feshi ve İşten Çıkarılma Hakları
4857 sayılı İş Kanunu uyarınca iş sözleşmesinin feshi, işten çıkarılma hakları, ihbar ve kıdem tazminatı hesaplama... -
İş Davası Dilekçe Örneği 2026
2026 güncel iş davası dilekçe örneği, kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai alacağı, zorunlu arabuluculuk, 4857 sayılı...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Bir aylık süre içinde aynı veya farklı tarihlerde ekonomik/teknolojik/yapısal sebeplerle; 20–100 işçi çalışan işyerinde en az 10, 101–300 işçi çalışan işyerinde en az %10, 301 ve üzeri işçi çalışan işyerinde ise en az 30 işçinin işten çıkarılması toplu işçi çıkarma sayılır.
Hayır. 4857 sayılı İş Kanunu m. 29/5 uyarınca fesih bildirimleri, işverenin toplu işçi çıkarma isteğini bölge müdürlüğüne (İŞKUR'a) bildirmesinden 30 gün sonra hüküm doğurur. 30 gün dolmadan derhal yürürlüğe konulan fesihler kanuna aykırıdır ve hem idari para cezasına hem de feshin geçersizliği riskine yol açar.
Aynı işletmesel karar çerçevesindeki çıkarmaların 4857 SK m. 29 eşiklerini aşmamak amacıyla bilinçli olarak 31. veya 32. güne yayılması, Yargıtay içtihatlarında "peçelenmiş toplu çıkarma / kanuna karşı hile" olarak kabul edilir ve işveren bildirim prosedürünü ihlal etmiş sayılır.
İşçilerin gerçek ve serbest iradeleriyle, ilave makul yarar sağlanarak yapılan ikale sözleşmeleri kural olarak fesih sayılmaz. Ancak işverenin toplu çıkış baskısı altında makul yarar olmaksızın imzalattığı ikale sözleşmeleri yargı denetiminde geçersiz fesih kabul edilerek toplu çıkarma ve işe iade kapsamında değerlendirilir.
Evet. 4857 SK m. 29/6 uyarınca işyerinin bütünüyle kapatılarak kesin ve devamlı surette faaliyete son verilmesi halinde de işveren durumu en az 30 gün önceden İŞKUR'a bildirmek ve işyerinde ilan etmekle yükümlüdür.
4857 SK m. 29/6 uyarınca işveren toplu işçi çıkarmanın kesinleşmesinden itibaren 6 ay içinde aynı nitelikteki iş için yeniden işçi almak istediği takdirde nitelikleri uygun olan eski işçilerini tercihen işe çağırmakla yükümlüdür; çağırmadan dışarıdan alım yapması halinde önceki fesihlerin samimiyetsizliği nedeniyle tazminat ve işe iade sorumluluğu doğar.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir.







