Işıkoğlu Partners Avukatlık ve Danışmanlık
IŞIKOĞLU
PARTNERS
Avukatlık & Danışmanlık
25+
Uzmanlık Alanı
%100
Kesintisiz İletişim & Hizmet
%100
Şeffaflık
3
Avukat

Değerlerimiz

Öncü İlkelerimiz & Değerlerimiz
01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Avukatlarımız

Hukuki Görüşler & Makaleler

Tüm Makaleleri Gör →

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Hukuk Kütüphanesi ve Adalet Heykeli
Biz Kimiz?

Genç, dinamik ve yenilikçi ekibimizle; geleneksel hukuk alanlarındaki uzmanlığımızı çağımızın dijital ve modern ihtiyaçlarıyla birleştiriyoruz.

Biz, tamamen genç ve dinamik bir ekip olarak kurduğumuz hukuk ofisimizde; enerjimizi, günceli yakalama becerimizi ve yenilikçi bakış açımızı müvekkillerimize en iyi şekilde yansıtmayı hedefliyoruz.

Hukukun temel taşlarını oluşturan Ticaret ve Şirketler Hukuku, Ceza Hukuku, İcra Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Miras Hukuku, Medeni Hukuk ve İş Hukuku gibi klasik alanlarda sağlam bir bilgi birikimi ve disiplinli bir çalışma anlayışına sahibiz. Bu alanlarda müvekkillerimize güven veren, köklü ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsiyoruz.

Ancak bununla yetinmiyor, çağın hızla değişen ihtiyaçlarına da aynı kararlılıkla yanıt veriyoruz. Teknolojinin, girişimciliğin ve dijital dünyanın hayatın merkezine oturduğu günümüzde; E-Ticaret Hukuku, KVKK & Veri Koruma Hukuku, Bilişim Hukuku, Startup ve Yatırım Hukuku, Kripto & Fintech Hukuku, Dijital Medya ve İnfluencer Hukuku, Oyun ve E-Spor Hukuku, Yapay Zekâ ve Teknoloji Hukuku gibi modern hukuk alanlarında da yenilikçi çözümler sunuyoruz.

Gençliğimizden aldığımız dinamizm ve teknolojiye olan hâkimiyetimiz sayesinde, geleneksel hukuk disiplinlerini modern dünyanın ihtiyaçlarıyla birleştiriyor; müvekkillerimizin karşılaşabileceği her türlü soruna yaratıcı, hızlı ve etkili hukuki çözümler üretiyoruz.

Bizim için hukuk yalnızca mevcut sorunları çözmek değil, aynı zamanda müvekkillerimizin gelecek planlarını güvenle şekillendirebilmeleri için önleyici ve yol gösterici bir güçtür. Bu nedenle hedefimiz, müvekkillerimizin yalnızca hukuki süreçlerini yönetmek değil; aynı zamanda yeni çağın sunduğu fırsatları en güvenli ve en verimli şekilde değerlendirmelerine yardımcı olmaktır.

Avukatlarımız

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Faaliyet Alanlarımız

Işıkoğlu Hukuk, ticari şirketlerden teknoloji girişimlerine, fikri mülkiyetten kripto & fintech hukuku ve yapay zeka odaklı danışmanlığa kadar geniş yelpazede uzman hukuk hizmeti sunar. Müvekkil odaklı yaklaşımımız, üstün dürüstlük ve şeffaflık ilkeleriyle her zaman kesintisiz iletişim sağlar.

01
-

Işıkoğlu Partners

Bu uzmanlık alanındaki sözleşme, uyum ve uyuşmazlık süreçleriniz için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp'tan Sorun İletişim Formu ile Yazın →

Diğer Uzmanlık Alanları

Bu Alandaki Makalelerimiz

Ekibimiz

Geleneksel hukuk disiplinlerindeki sağlam birikimini çağımızın dijital, finansal ve teknolojik ihtiyaçlarıyla birleştiren; müvekkil odaklı temsil, şeffaf iletişim ve titiz dosya takibi ilkeleriyle çalışan avukat kadromuz.

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Avukat

İletişim

E-Posta: iletisim@isikoglupartners.com
Telefon: +90 531 869 3827
WhatsApp'tan Sorun
AVUKAT
-

Deneyim & Pratik

    Çalışma Alanları

      Konu Başlıkları
      Toplam 1.095 Hukuki Makale & Rehber
      Yükleniyor...

      Mirasçılıktan Çıkarma (İskat - TMK m. 510–513), Borç Ödemeden Aciz Sebebiyle Koruyucu İskat ve İptal Davası

      4721 sayılı TMK m. 510–513 kapsamında cezai mirasçılıktan çıkarma şartları, borç ödemeden aciz sebebiyle koruyucu iskat (%50 sınırı), vasiyetnamede sebep gösterme ve iptal davasında ispat yükü — kapsamlı hukuki rehber.

      Miras Hukuku Yazar: Av. Oğuzhan Çıngı Okuma Süresi: 12 dk (2454 kelime) Son Güncelleme: 2026-11-13

      Özet

      Mirasbırakan kural olarak saklı paylı mirasçıların saklı paylarına dokunamaz; bunun kanundaki en keskin istisnası 4721 sayılı TMK m. 510–513'te düzenlenen mirasçılıktan çıkarma (iskat) kurumudur. Mirasçıya veya yakınlarına karşı ağır suç işlenmesi ya da aile hukukundan doğan yükümlülüklerin önemli ölçüde ihlali hallerinde cezai iskat (TMK m. 510); hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoyun saklı payının yarısının kendi çocuklarına özgülenmesi halinde ise koruyucu iskat (TMK m. 513) uygulanır. Vasiyetnamede somut çıkarma sebebi gösterilmesi zorunlu olup, açılan itiraz/iptal davasında çıkarma sebebinin varlığını ispat yükü çıkarmadan yararlanan davalıya aittir (TMK m. 512/2) — kapsamlı hukuki inceleme.

      Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.


      I. Giriş — Saklı Pay Kuralının İstisnası Olarak Mirasçılıktan Çıkarma

      Türk Medeni Kanunu aile dayanışmasını koruma düşüncesiyle altsoy, anne-baba ve sağ kalan eşe dokunulamaz birer saklı pay tanımıştır. Ancak mirasbırakana karşı ağır bir suç işleyen, onu ölüm döşeğinde terk eden, şiddet uygulayan yahut aile hukukundan kaynaklanan temel ödevlerini ağır biçimde ihlal eden bir mirasçının yine de terekenin büyük bölümünü hak etmesi adalet duygusuyla bağdaşmaz. Benzer şekilde aşırı borçlu olup hakkında aciz vesikası çıkarılmış bir çocuğun mirasını doğrudan alacaklıların haciz kıskacına bırakmak yerine aile içinde torunlara aktarmak da pratik bir ihtiyaçtır.

      İşte bu iki farklı ihtiyaca cevap veren 4721 sayılı TMK m. 510–513 hükümleri, Miras Hukuku uygulamasında en teknik vasiyetname tasarruflarından biri olan mirasçılıktan çıkarma (iskat) kurumunu düzenler. Ancak şekil ve somut sebep şartlarına uyulmadan düzenlenen iskat vasiyetnameleri, mirasbırakanın vefatı sonrasında açılan iptal ve tenkis davalarında kolaylıkla hükümsüz kalmaktadır.

      Temel Hukuki Çerçeve: Cezai iskat (TMK m. 510) saklı paylı mirasçıların tamamı hakkında uygulanabilirken, borç ödemeden aciz sebebiyle koruyucu iskat (TMK m. 513) yalnızca altsoy hakkında ve sadece saklı payının yarısı (%50) için doğmuş ve doğacak çocuklarına özgülenmek şartıyla yapılabilir. Her iki halde de ölüme bağlı tasarrufta somut sebep gösterilmesi şarttır ve sebebin ispat yükü lehine tasarruf yapılan tarafa aittir.

      II. Cezai Mirasçılıktan Çıkarma (TMK m. 510) Şartları ve Hukuki Sonuçları (m. 511)

      Cezai iskat sebepleri kanunda sınırlı sayıda (numerus clausus) sayılmıştır; mirasbırakan kendi kişisel hoşnutsuzluğuyla veya "ticari başarısızlık", "mezhep/siyasi görüş farkı" gibi sebeplerle mirasçısını ıskat edemez: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Evlatlığın ve Altsoyunun Mirasçılığı (TMK m. 500), Çifte Mirasçılık ve Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması Davası başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 510 ve m. 511:
      "(m. 510) Aşağıdaki durumlarda mirasbırakan, ölüme bağlı bir tasarrufla saklı paylı mirasçısını mirasçılıktan çıkarabilir:
      1. Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemişse,
      2. Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemişse.
      (m. 511) Mirasçılıktan çıkarılan kimse, mirasçı olamaz ve tenkis davası açamaz. Mirasbırakan başka türlü tasarrufta bulunmuş olmadıkça, mirasçılıktan çıkarılan kimsenin miras payı, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi, mirasçılıktan çıkarılanın varsa altsoyuna, yoksa mirasbırakanın yasal mirasçılarına kalır. Mirasçılıktan çıkarılan kimsenin altsoyu, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi saklı payını isteyebilir."

      Madde metninden uygulamada sıkça gözden kaçan üç kritik sonuç ortaya çıkmaktadır: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Mirasta Denkleştirme (İade) Davası (TMK m. 669–675) ve Sağlararası Karşılıksız Kazandırmaların Terekeye İadesi başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      • Ağır Suç Şartı (Ceza Mahkumiyeti Zorunlu Değildir): TMK m. 510/1 anlamında ağır suç için ceza kanunundaki ağır ceza mahkemesi suçları veya kesinleşmiş ceza mahkumiyeti şart değildir; mirasbırakana ya da eş/çocuk/kardeş/anne-baba gibi yakınlarına yönelik ağır hakaret, darp, hürriyeti tahdit, iftira, tehdit veya ciddi malvarlığı suçları da aile bağlarını koparacak ağırlıktaysa iskat sebebi sayılır.
      • Aile Hukuku Yükümlülüklerinin Önemli Ölçüde İhlali: TMK m. 322 (karşılıklı yardım, saygı ve özen ödevi), TMK m. 185 (sadakat ve yardım ödevi) ve TMK m. 364 (nafaka ödevi) kapsamındaki ödevlerin kasıtlı ve ağır biçimde çiğnenmesi gerekir. Örneğin çocukların hasta ve muhtaç ebeveynini yıllarca arayıp sormaması, evden kovması, sadakat yükümlülüğünün ağır ihlali (zina/terk) veya haciz/iftira yoluyla ebeveyni mağdur etmesi bu kapsamdadır. Basit kırgınlıklar veya ebeveynin onaylamadığı biriyle evlenmek tek başına iskat sebebi değildir.
      • Altsoyun (Torunların) Saklı Payının Korunması (TMK m. 511/3): Çocuğunu cezai iskat eden mirasbırakan başka bir tasarruf yapmış olsa bile, ıskat edilen çocuğun çocukları (torunlar) tıpkı babaları/anneleri muristen önce ölmüş gibi kök yoluyla devreye girer ve saklı paylarını talep edebilirler! Yani cezai iskatla servetin tamamen o koldan uzaklaştırılması mümkün değildir.

      III. Borç Ödemeden Aciz Sebebiyle Koruyucu İskat (TMK m. 513): %50 Sınırı ve Torunlara Özgüleme

      Aile servetinin, borç batağındaki ve hakkında icra takipleri yürüyen çocuğun alacaklılarının eline geçmesini önlemek amacıyla kanun koyucu TMK m. 513 ile önleyici (koruyucu) mirasçılıktan çıkarmayı düzenlemiştir:

      4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 513:
      "Mirasbırakan, hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoyunu, saklı payının yarısı için mirasçılıktan çıkarabilir. Ancak, bu yarıyı mirasçılıktan çıkarılanın doğmuş ve doğacak çocuklarına özgülemesi şarttır.
      Miras açıldığı zaman aciz belgesinin hükmü kalmamışsa veya belgenin kapsadığı borç tutarı mirasçılıktan çıkarılanın miras payının yarısını aşmıyorsa, mirasçılıktan çıkarılanın istemi üzerine çıkarma iptal olunur."

      Koruyucu iskatın geçerli olabilmesi için dört sıkı koşulun birlikte sağlanması gerekir: (1) Yalnızca altsoy hakkında yapılabilir (eşe veya anne-babaya yapılamaz); (2) Tasarruf anında altsoy hakkında İİK m. 105 veya m. 143 uyarınca kesin/geçici borç ödemeden aciz belgesi (veya Yargıtay'a göre aciz vesikası hükmündeki haciz tutanağı) mevcut olmalıdır; (3) Çıkarma yalnızca saklı payın yarısı (%50) ile sınırlıdır (saklı payın diğer yarısına dokunulamaz, tasarruf oranı ise serbestçe başka kişilere veya torunlara bırakılabilir); (4) Çıkarılan bu saklı pay yarısı mutlaka çıkarılanın doğmuş ve doğacak çocuklarına (torunlara) özgülenmelidir.


      IV. Cezai İskat, Koruyucu İskat, Mirastan Yoksunluk (TMK m. 578) ve Feragat Farkı

      Uygulamada mirasçılıktan çıkarma ile kanundan doğan mirastan yoksunluk sıklıkla karıştırılmaktadır:

      Ölçüt Cezai İskat (TMK m. 510) Koruyucu İskat (TMK m. 513) Mirastan Yoksunluk (TMK m. 578)
      Nasıl Doğar? Mirasbırakanın vasiyetname / miras sözleşmesiyle iradesi gerekir. Mirasbırakanın vasiyetnamesi + aciz belgesi + torunlara özgüleme gerekir. Kanundan kendiliğinden doğar (vasiyetname gerekmez).
      Kimlere Uygulanır? Tüm saklı paylı mirasçılar (altsoy, eş, anne-baba). Yalnızca altsoy (çocuklar/torunlar). Tüm yasal/atanmış mirasçılar ve vasiyet alacaklıları.
      Etkilediği Pay Oranı Saklı payın tamamı (%100) (tasarruf yapılmışsa yasal payın tamamı). Yalnızca saklı payın yarısı (%50) (diğer %50 alacaklıya/çıkarılana kalır). Mirasçılık sıfatının tamamen düşmesi.
      Af Halinde Sonuç Vasiyetnameden dönülmedikçe tartışmalı; ancak ağır ihlalin affı değerlendirilir. Ölüm anında aciz belgesi kalkmış veya borç %50 payın altına inmişse iptal olunur. TMK m. 578/2 uyarınca mirasbırakanın affı yoksunluğu doğrudan ortadan kaldırır.

      V. Vasiyetnamede Somut Sebep Gösterilmesi ve İspat Yükünün Tersine Dönmesi (TMK m. 512)

      İskat vasiyetnamelerinin mahkemede ayakta kalabilmesi için en kritik madde TMK m. 512'dir. Vasiyetnamede mutlaka iskat sebebinin somut olaylara dayalı olarak açıkça yazılması gerekir ("oğlum hayırsız çıktı, mirasçılıktan çıkardım" gibi genel ve soyut cümleler yeterli görülmez; tarih, olay ve ihlal biçimi somutlaştırılmalıdır).

      Bunun yanında TMK m. 512/2 ispat yükünü tamamen tersine çevirmiştir: Çıkarılan mirasçı itiraz ettiğinde, iskat sebebinin gerçekten var olduğunu ispat etme yükü çıkarmadan yararlanan mirasçıya veya vasiyet alacaklısına düşer! Yani çıkarılan kişi "ben iyiyim" demek zorunda değildir; kalan mirasçılar çıkarılanın ağır suç işlediğini veya aile ödevlerini ağır biçimde ihlal ettiğini tanık, hastane kaydı, karakol tutanağı, mesajlaşma veya mahkeme kararlarıyla ispatlamak zorundadır.


      VI. Sebep İspatlanamazsa Tasarruf Tamamen İptal Olur mu, Yoksa Saklı Payla Sınırlı Tenkis mi Yapılır?

      Uygulamadaki en önemli teknik ayrıntı TMK m. 512/3 hükmüdür. Çıkarma sebebi vasiyetnamede belirtilmemişse veya yargılamada çıkarmadan yararlanan davalılar bu sebebi ispatlayamazlarsa, vasiyetnamenin tamamı çöpe gitmez! Kanun der ki:

      4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 512/3–4:
      "Sebebin varlığı ispat edilememiş veya çıkarma sebebi tasarrufta belirtilmemişse tasarruf, mirasçının saklı payı dışında yerine getirilir; ancak, mirasbırakan bu tasarrufu çıkarma sebebi hakkında düştüğü açık bir yanılma yüzünden yapmışsa, çıkarma geçersiz olur."

      Yani sebep ispatlanamazsa çıkarılan mirasçı yalnızca kendi saklı payını alır (örneğin çocuğun yasal payı 1/2 ise saklı payı olan 1/4'ü alır; kalan 1/4 tasarruf oranı ise vasiyetnamedeki diğer kişilere kalmaya devam eder!). Buna karşılık vasiyetnamede "oğlum beni dolandırdı" diye yazılmış ama aslında dolandıranın başka biri olduğu (yani mirasbırakanın sebepte açık bir hataya düştüğü) ispatlanırsa, iskat tasarrufu tamamen geçersiz kalır ve mirasçı yasal miras payının tamamını alır. Bu nedenle dava dilekçesinin hem açık yanılma/iptal hem de terditli olarak saklı pay tenkisi istemiyle kurgulanması şarttır.

      Hak Düşürücü Süre Uyarısı: İskatın geçersizliği veya saklı pay tenkisi talepleri, vasiyetnamenin açılıp mirasçıya tebliğ edildiği ve tenkis/iptal sebebinin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl ve her halde vasiyetnamenin açılması tarihinden itibaren 10 yıl içinde dava edilmelidir (TMK m. 559 ve m. 571).

      VII. Mirasbırakanın Affetmesinin (Barışma) İskata Etkisi

      Doktrinde ve Yargıtay kararlarında tartışılan hassas konulardan biri, mirasbırakanın iskat vasiyetnamesi düzenledikten sonraki yıllarda çıkarılan çocuğuyla barışması, aynı evde yaşamaya veya düzenli görüşmeye başlaması (zımni af) halinde vasiyetnamenin geçerli kalıp kalmayacağıdır. Mirastan yoksunlukta (TMK m. 578/2) af kanunen yoksunluğu kaldırırken, mirasçılıktan çıkarmada (TMK m. 510) vasiyetname şekle bağlı bir ölüme bağlı tasarruf olduğundan, mirasbırakanın vasiyetnameden kanuni yollarla (yeni vasiyetname veya imha) dönmediği sürece vasiyetnamenin şeklen geçerliliğini koruduğu; ancak barışmanın sebebin ağırlığını ortadan kaldırıp kaldırmadığı veya yeni bir dönme iradesi oluşturup oluşturmadığının somut delillerle değerlendirildiği Yargıtay uygulamalarında görülmektedir.


      VIII. Yargıtay 3., 7., 14. Hukuk Daireleri ve HGK İçtihat İlkeleri

      Mirasçılıktan çıkarma davalarında Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ile ilgili Hukuk Dairelerinin yerleşik kararları şu ilkeleri vurgulamaktadır:

      Yargıtay 3. / 7. / 14. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Somut Sebep ve İspat Yükü):
      "Vasiyetnamede iskat sebebi yalnızca soyut ifadelerle geçiştirilemez; mirasbırakanın hangi somut olay sebebiyle çıkarma iradesi gösterdiği anlaşılabilir olmalıdır. Çıkarma sebebinin varlığını ispat yükü TMK m. 512/2 gereği çıkarmadan yararlanan mirasçı veya vasiyet alacaklısına aittir. Soyut ifadelerle yapılan ve sebebi ispatlanamayan iskatta tasarruf, çıkarılanın saklı payı dışında (tasarruf oranı yönünden) geçerliliğini korur."
      Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Yerleşik İçtihat İlkesi (Aile Yükümlülüklerinin Ağır İhlali Ölçütü):
      "Her aile içi tartışma, iletişim kopukluğu veya basit kırgınlık TMK m. 510/2 anlamında mirasçılıktan çıkarma sebebi oluşturmaz; ayrıca iletişim kopukluğunda mirasbırakanın kendisinin de kusuru veya çocuğu evden uzaklaştıran tutumu varsa, mirasçının tek taraflı ağır yükümlülük ihlalinden söz edilemez."

      IX. Pratik Uygulama: İskatın İptali ve Terditli Saklı Payın Tenkisi Dava Dilekçesi Örneği

      Vasiyetname ile mirasçılıktan çıkarılan saklı paylı mirasçının, çıkarma sebebinin bulunmadığı veya yanılma bulunduğu gerekçesiyle Asliye Hukuk Mahkemesine sunacağı dava dilekçesi örneği aşağıdadır:

      DAVA DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR

      [MİRASBIRAKANIN SON YERLEŞİM YERİ] NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ'NE
      (4721 sayılı TMK m. 512 ve m. 557 Uyarınca Mirasçılıktan Çıkarma Tasarrufunun İptali, Terditli Olarak Saklı Payın Tenkisi Taleplidir)


      DAVACI: [Mirasçılıktan Çıkarılan Mirasçının Adı Soyadı, TCKN, Adresi]
      VEKİLİ: Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi]
      DAVALILAR: [Çıkarmadan Yararlanan Mirasçılar / Vasiyet Alacaklıları]
      DAVA KONUSU: [Sulh Hukuk Mahkemesi] tarafından ../../2026 tarihinde açılan [Noterlik/Tarih] vasiyetnamenin mirasçılıktan çıkarmaya (iskat) ilişkin hükmünün açık yanılma/ehliyetsizlik sebebiyle TAMAMEN İPTALİNE, aksi halde TMK m. 512/3 uyarınca davacının saklı payına tecavüz eden kısmının TENKİSİNE karar verilmesi talebidir.

      AÇIKLAMALAR :

      1. Vasiyetnamenin Açılması ve İskat Kaydı: Müvekkilin murisi [Adı Soyadı] ../../2026 tarihinde vefat etmiş olup [Sulh Hukuk Mahkemesi] [Esas] sayılı dosyasında açılan vasiyetname ile müvekkilin "aile görevlerini ihmal ettiği" şeklindeki soyut ve gerçeğe aykırı beyanla mirasçılıktan çıkarıldığı görülmüştür (Ek-1: Vasiyetname Açılma Tutanağı).

      2. Somut Sebep Yokluğu ve Açık Yanılma (TMK m. 512): Vasiyetnamede TMK m. 510 kapsamında ağır bir suç veya aile yükümlülüklerinin önemli ölçüde ihlaline dair hiçbir somut olay gösterilmemiştir. Kaldı ki müvekkil murisin tüm hastalık süreçlerinde yanında bulunmuş olup, davalıların telkinleriyle muriste oluşan açık yanılma sebebiyle bu tasarruf düzenlenmiştir. TMK m. 512/2 uyarınca çıkarma sebebini ispat yükü davalılardadır.

      3. Terditli Tenkis İstemi: Mahkemece tam iptal koşulları oluşmadığı kanaatine varılsa dahi, sebep ispatlanamadığından TMK m. 512/3 uyarınca davacının saklı payı oranında tenkise hükmedilmesi zorunludur.


      SONUÇ VE İSTEM :

      Yukarıda arz edilen nedenlerle; dava konusu vasiyetnamedeki mirasçılıktan çıkarma tasarrufunun TMK m. 512 ve m. 557 uyarınca İPTALİNE, terditli olarak davacının saklı payına tecavüz eden kısmın TMK m. 512/3 ve m. 560 uyarınca TENKİSİNE, yargılama sürecinde tereke mallarının devrini önlemek adına ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini arz ve talep ederiz.


      Davacı Vekili
      Av. [Adı Soyadı]
      İmza


      X. İskat Düzenlemesi ve İtiraz Davaları İçin Uygulama Kontrol Listesi

      1. Somut Olay ve Delil Dosyası: İskat vasiyetnamesi hazırlanacaksa yalnızca soyut yargılar değil tarihli olaylar yazılır ve ilgili sağlık raporu/karakol/mesaj/tanık delilleri vasiyetname dosyasıyla birlikte muhafaza edilir.
      2. Altsoy (Torunlar) Payının Hesaplanması: Cezai iskatta çıkarılan çocuğun altsoyu varsa torunların saklı payının devam edeceği (TMK m. 511/3) unutulmamalıdır.
      3. Koruyucu İskatta %50 ve Aciz Belgesi Şartı: TMK m. 513 kullanılacaksa güncel borç ödemeden aciz belgesi dosya içine konulmalı, yalnızca saklı payın yarısı torunlara özgülenmelidir.
      4. İtirazda 1 Yıllık Hak Düşürücü Süre: Vasiyetnamenin açılması ve tebliği üzerine 1 yıllık iptal/tenkis süresi içinde Asliye Hukuk Mahkemesinde terditli dava açılmalıdır.
      5. Tasarruf Oranı Dengesi: Sebebin mahkemede ispatlanamaması riskine karşı vasiyetnamede tasarruf oranının da kime bırakıldığı açıkça yazılmalıdır.

      XI. Sonuç

      Mirasçılıktan çıkarma (iskat), hem vasiyetnameyi düzenleyen mirasbırakan hem de itiraz eden mirasçı bakımından sıkı şekil ve ispat kurallarına tabi hassas bir kurumdur:

      1. Sınırlı Sebeplere Bağlıdır: Yalnızca TMK m. 510 (ağır suç / aile yükümlülüğü ihlali) veya TMK m. 513 (altsoy hakkında aciz belgesi) sebepleriyle yapılabilir.
      2. İspat Yükü Davalı Tarafdadır: Çıkarma sebebinin gerçekliğini kanıtlamakla yükümlü olan taraf, çıkarmadan yararlanan mirasçı veya vasiyet alacaklısıdır.
      3. Sebep İspatlanamazsa Saklı Pay Kurtarılır: TMK m. 512/3 gereğince sebep ispatlanamazsa çıkarılan kişi saklı payını tenkis yoluyla alır; ancak açık yanılma veya ehliyetsizlik kanıtlanırsa tasarruf tamamen iptal olur.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.



      İlgili Makaleler

      SIKÇA SORULAN SORULAR

      Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları

      Hayır, çıkaramaz. TMK m. 510–512 uyarınca yalnızca kanunda sayılan ağır suç veya aile yükümlülüklerinin önemli ihlali (ya da aciz belgesi) sebepleri varsa ve bu sebep vasiyetnamede somut olarak gösterilmişse iskat geçerli olur; aksi halde çocuk en azından saklı payını dava yoluyla alır.

      Evet. TMK m. 511/3 uyarınca cezai mirasçılıktan çıkarılan kimsenin altsoyu (torunlar), sanki çıkarılan kişi mirasbırakandan önce ölmüş gibi kök yoluyla devreye girerek saklı paylarını talep edebilirler.

      Kısmen evet. TMK m. 513 uyarınca hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoy, saklı payının yarısı (%50) oranında koruyucu iskat edilebilir ve bu yarı çıkarılanın çocuklarına (torunlara) özgülenir. Ancak saklı payın kalan diğer yarısı borçlu mirasçıya kalır.

      TMK m. 512/2 uyarınca ispat yükü çıkarmadan yararlanan taraftadır. Yani çıkarılan mirasçının masumiyetini değil, diğer mirasçıların iskat sebebinin gerçekten var olduğunu somut delillerle ispatlamaları gerekir.

      TMK m. 512/3 gereğince sebep ispatlanamazsa kural olarak tasarruf çıkarılanın saklı payı dışında ayakta kalır; yani çıkarılan kişi yalnızca kendi saklı payını alır. Ancak vasiyetnamenin açık yanılma veya ehliyetsizlik sebebiyle yapıldığı ispatlanırsa çıkarılan yasal miras payının tamamını alır.

      Dava mirasbırakanın son yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesinde, vasiyetnamenin açılıp tebliğ edildiği ve sebebin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl ve her halde 10 yıl içinde açılmalıdır.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.

      Av. Oğuzhan Çıngı
      Gayrimenkul ve kira hukuku, iş hukuku, miras, borçlar, icra-iflas, tüketici ve ceza hukuku uyuşmazlıklarında dava takibi ve önleyici danışmanlık yürütmektedir.
      1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB meslek kuralları çerçevesinde genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış ve Işıkoğlu Partners Hukuk Bürosu tarafından incelenmiştir.
      İletişim
      Merkez Ofis
      Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
      Dragos Center No 15
      iletisim@isikoglupartners.com
      +90 531 869 3827

      Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

      Hukuki Hesaplama Araçları

      4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve güncel AAÜT/Arabuluculuk tarifeleri çerçevesinde hazırlanan interaktif hukuki hesaplama araçları.

      Ana Sayfa › Hesaplama Araçları › Hesaplama
      Hukuki Hesaplama Aracı

      Hukuk Hukuki Kontrol: Işıkoğlu Partners Güncel Mevzuat: 2026 Yürürlük Parametreleri

      Diğer Hukuki Hesaplama Araçları

      International Legal Practice in Istanbul, Türkiye

      Işıkoğlu Partners advises foreign corporations, venture-backed technology companies, digital platforms and cross-border investors across corporate formation, M&A, CMB crypto/FinTech licensing, KVKK data protection, commercial debt recovery and international arbitration.

      Direct Counsel via WhatsApp (+90 531 869 3827) Email: iletisim@isikoglupartners.com
      Multilingual Legal Counsel & Sworn Interpreter Coordination (Notary · Title Deed · Trade Registry · Courts)
      Our Istanbul team provides direct English-speaking legal representation alongside accredited sworn interpreter coordination in Russian (Русский), Arabic (العربية), German (Deutsch), Persian, French and 12 additional languages for powers of attorney, real estate closings, company formation, banking/MASAK compliance and court proceedings.

      Core International Practice Areas

      Turkish Law Guides in English (46 Publications)

      Comprehensive statutory and case-law guides prepared by our Istanbul legal team for international investors, corporations and foreign nationals.

      English Legal Desk › Practice Area
      International Legal Practice

      Istanbul, Türkiye Turkish Practice Page: Faaliyet Alanları →
      Hukuki Geçerlilik & Uyum Testleri

      Tahliye taahhütnamesi geçerliliği, KVKK ve VERBİS kayıt yükümlülüğü, e-ticaret ETBİS/İYS uyumu, işçi haklı fesih şartları, şirket ortaklık sözleşmesi ve yabancı yatırımcı uygunluk kriterlerini ilgili kanun maddelerine göre adım adım kontrol edin.

      Uyum Testi

      Hukuk Hukuki İnceleme: Işıkoğlu Partners

      Diğer Hukuki Uyum & Geçerlilik Testleri

      Hukuk & Ticaret Terimleri Sözlüğü (A–Z)

      Türk hukuku, ticari sözleşmeler, icra-iflas, gayrimenkul, miras, iş hukuku, girişim sermayesi ve teknoloji hukukunda en sık karşılaşılan kavramların kanun dayanaklı tanımları ve uygulama rehberleri.

      Ana Sayfa › Hukuk Sözlüğü › Hukuk Terimi
      Hukuk Terimi
      Hukuk Kanuni Dayanak: - İnceleyen: Işıkoğlu Partners
      KISA HUKUKİ TANIM ÖZETİ

      Aynı Alandaki Diğer Hukuk Terimleri

      Yüksek Mahkeme & Kurul Emsal Karar İncelemeleri

      Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulları, Hukuk ve Ceza Daireleri, Danıştay, Anayasa Mahkemesi, Kişisel Verileri Koruma Kurulu ve Rekabet Kurulunun iş dünyasını ve bireyleri doğrudan ilgilendiren yerleşik içtihat ilkeleri.

      Emsal Karar İncelemesi
      Hukuk Merci: Yüksek Mahkeme Künye: İçtihat Analiz: Işıkoğlu Partners
      YERLEŞİK HUKUKİ İLKE ÖZETİ

      ISTANBUL · TÜRKİYE
      International Legal Practice

      WhatsApp (+90 531 869 3827) iletisim@isikoglupartners.com

      Legal Guide

      WhatsApp'tan Sorun