Işıkoğlu Partners Avukatlık ve Danışmanlık
IŞIKOĞLU
PARTNERS
Avukatlık & Danışmanlık
25+
Uzmanlık Alanı
%100
Kesintisiz İletişim & Hizmet
%100
Şeffaflık
3
Avukat

Değerlerimiz

Öncü İlkelerimiz & Değerlerimiz
01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Avukatlarımız

Hukuki Görüşler & Makaleler

Tüm Makaleleri Gör →

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Hukuk Kütüphanesi ve Adalet Heykeli
Biz Kimiz?

Genç, dinamik ve yenilikçi ekibimizle; geleneksel hukuk alanlarındaki uzmanlığımızı çağımızın dijital ve modern ihtiyaçlarıyla birleştiriyoruz.

Biz, tamamen genç ve dinamik bir ekip olarak kurduğumuz hukuk ofisimizde; enerjimizi, günceli yakalama becerimizi ve yenilikçi bakış açımızı müvekkillerimize en iyi şekilde yansıtmayı hedefliyoruz.

Hukukun temel taşlarını oluşturan Ticaret ve Şirketler Hukuku, Ceza Hukuku, İcra Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Miras Hukuku, Medeni Hukuk ve İş Hukuku gibi klasik alanlarda sağlam bir bilgi birikimi ve disiplinli bir çalışma anlayışına sahibiz. Bu alanlarda müvekkillerimize güven veren, köklü ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsiyoruz.

Ancak bununla yetinmiyor, çağın hızla değişen ihtiyaçlarına da aynı kararlılıkla yanıt veriyoruz. Teknolojinin, girişimciliğin ve dijital dünyanın hayatın merkezine oturduğu günümüzde; E-Ticaret Hukuku, KVKK & Veri Koruma Hukuku, Bilişim Hukuku, Startup ve Yatırım Hukuku, Kripto & Fintech Hukuku, Dijital Medya ve İnfluencer Hukuku, Oyun ve E-Spor Hukuku, Yapay Zekâ ve Teknoloji Hukuku gibi modern hukuk alanlarında da yenilikçi çözümler sunuyoruz.

Gençliğimizden aldığımız dinamizm ve teknolojiye olan hâkimiyetimiz sayesinde, geleneksel hukuk disiplinlerini modern dünyanın ihtiyaçlarıyla birleştiriyor; müvekkillerimizin karşılaşabileceği her türlü soruna yaratıcı, hızlı ve etkili hukuki çözümler üretiyoruz.

Bizim için hukuk yalnızca mevcut sorunları çözmek değil, aynı zamanda müvekkillerimizin gelecek planlarını güvenle şekillendirebilmeleri için önleyici ve yol gösterici bir güçtür. Bu nedenle hedefimiz, müvekkillerimizin yalnızca hukuki süreçlerini yönetmek değil; aynı zamanda yeni çağın sunduğu fırsatları en güvenli ve en verimli şekilde değerlendirmelerine yardımcı olmaktır.

Avukatlarımız

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Faaliyet Alanlarımız

Işıkoğlu Hukuk, ticari şirketlerden teknoloji girişimlerine, fikri mülkiyetten kripto & fintech hukuku ve yapay zeka odaklı danışmanlığa kadar geniş yelpazede uzman hukuk hizmeti sunar. Müvekkil odaklı yaklaşımımız, üstün dürüstlük ve şeffaflık ilkeleriyle her zaman kesintisiz iletişim sağlar.

01
-

Işıkoğlu Partners

Bu uzmanlık alanındaki sözleşme, uyum ve uyuşmazlık süreçleriniz için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp'tan Sorun İletişim Formu ile Yazın →

Diğer Uzmanlık Alanları

Bu Alandaki Makalelerimiz

Ekibimiz

Geleneksel hukuk disiplinlerindeki sağlam birikimini çağımızın dijital, finansal ve teknolojik ihtiyaçlarıyla birleştiren; müvekkil odaklı temsil, şeffaf iletişim ve titiz dosya takibi ilkeleriyle çalışan avukat kadromuz.

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Avukat

İletişim

E-Posta: iletisim@isikoglupartners.com
Telefon: +90 531 869 3827
WhatsApp'tan Sorun
AVUKAT
-

Deneyim & Pratik

    Çalışma Alanları

      Konu Başlıkları
      Toplam 1.095 Hukuki Makale & Rehber
      Yükleniyor...

      Vasiyetnamenin Tenfizi Görevlisi (TMK m. 550–556): Yetkileri, Tereke Yönetimi ve Görevden Alınması Davası

      4721 sayılı TMK m. 550–556 uyarınca vasiyeti yerine getirme görevlisinin atanması, 15 günlük kabul karinesi, tereke yönetim yetkileri, Sulh Hukuk denetimi ve görevden alınması (azli) davası — kapsamlı hukuki rehber.

      Miras Hukuku Yazar: Av. Oğuzhan Çıngı Okuma Süresi: 14 dk (3021 kelime) Son Güncelleme: 2026-11-13

      Özet

      Mirasbırakanın vefatından sonra mirasçılar arasında doğabilecek kilitlenmeleri ve paylaşım kavgalarını önlemek amacıyla vasiyetnameyle tayin edilen "vasiyeti yerine getirme görevlisinin" (halk arasında vasiyetnamenin tenfizi görevlisi / tenfiz memuru) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 550–556 çerçevesindeki statüsü; Sulh Hukuk Hakiminin bildiriminden itibaren 15 gün içinde reddedilmezse kabul edilmiş sayılan görev başlangıcı ve uygun ücret hakkı (TMK m. 550); terekeyi tek başına yönetme, alacakları tahsil etme, borçları ve vasiyetleri ödeme ile dava takip yetkisi (TMK m. 552) kapsamında mirasçıların tereke üzerindeki tasarruf yetkisini kısıtlaması; taşınmaz ve şirket varlıklarının devrinde mirasçı onayı veya hakim izni sınırı (TMK m. 553); Sulh Hukuk Hakimi gözetimi altında ihmal, sadakatsizlik veya menfaat çatışması halinde görevden alınması (azli - TMK m. 555) ile vekil gibi şahsi sorumluluğu (TMK m. 556) tüm boyutlarıyla incelenmektedir.

      Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.


      I. Giriş — Kavgalı Terekelerde Bağımsız İcra Gücü: Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi

      Çok varlıklı terekelerde, aile şirketlerinin miras kaldığı durumlarda veya mirasçılar arasında önceki evlilikler ya da kişisel husumetler nedeniyle güvensizlik bulunduğunda, mirasbırakanın vasiyetnamesinde yazdığı son arzuların fiilen uygulanması yıllar süren davalara takılabilmektedir. Çünkü TMK m. 701–702 gereği mirasçılar tereke üzerinde elbirliği mülkiyetiyle bağlı olduklarından, tek bir mirasçının dahi imza vermemesi durumunda bankadaki paralar çekilemez, şirket genel kurulları toplanamaz, kiralar tahsil edilemez ve vasiyet edilen belirli mallar hak sahiplerine teslim edilemez.

      Mirasbırakanın iradesinin mirasçıların anlaşmazlıklarına kurban gitmesini önleyen en güçlü Miras Hukuku ve Medeni Hukuk aracı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 550–556. maddelerinde düzenlenen vasiyeti yerine getirme görevlisi (uygulamada sıklıkla tenfiz memuru veya vasiyetnamenin tenfizi görevlisi olarak da anılır) kurumudur. Göreve başlayan yetkili, terekeyi tek başına temsil edip mirasçıların elbirliği kilitlenmesini aşar; buna karşılık görevini kötüye kullanırsa mirasçıların şikayeti üzerine mahkemece görevden alınabilir (azledilebilir). Vasiyetnamelerin genel geçerlilik koşulları için Vasiyetname Türleri ve Geçerlilik Şartları, şirket paylarındaki elbirliği sorunları için ise Şirket Hisselerinin Miras Kalması yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

      Temel Hukuki Çerçeve: Mirasbırakan vasiyetnameyle bir veya birden çok vasiyeti yerine getirme görevlisi atayabilir; hakim bildiriminden itibaren 15 gün içinde reddedilmezse görev kabul edilmiş sayılır (TMK m. 550). Görevli terekeyi yönetmek, alacakları tahsil etmek ve vasiyetleri yerine getirmek için geniş yetkilere sahiptir (TMK m. 552), ancak Sulh Hukuk Hakiminin gözetimine tabi olup kusuru ve sadakatsizliği halinde görevden alınabilir (TMK m. 555–556).

      II. "Vasiyetnamenin Tenfizi Davası" İle "Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi" Ayrımı

      Uygulamada sıklıkla birbiriyle karıştırılan iki farklı hukuki kavramın baştan netleştirilmesi gerekir: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Evlatlığın ve Altsoyunun Mirasçılığı (TMK m. 500), Çifte Mirasçılık ve Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması Davası başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      • Vasiyetnamenin Tenfizi (Yerine Getirilmesi) Davası: Belirli mal vasiyeti alacaklısının (örneğin kendisine vasiyetnameyle belirli bir daire bırakılan kişinin), vasiyetnamenin açılıp kesinleşmesinden sonra o dairenin kendi adına tapuya tescil edilmesini sağlamak için yasal mirasçılara karşı Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı eda/tescil davasıdır.
      • Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi (Tenfiz Memuru - TMK m. 550–556): Mirasbırakanın bizzat vasiyetnamesinde belirlediği, terekenin bütününü yöneterek borçları ödeyen, vasiyetleri doğrudan yerine getiren ve paylaşma planı hazırlayan gerçek kişi (veya birden çok görevli) statüsüdür. Eğer vasiyetnamede güçlü yetkilere sahip bir vasiyeti yerine getirme görevlisi atanmışsa, çoğu durumda mirasçıların onayına ve ayrıca tenfiz davasına ihtiyaç kalmadan (veya görevlinin doğrudan davacı/davalı taraf sıfatıyla hareket etmesiyle) son arzular icra edilebilir.
      Karşılaştırma Kriteri Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi (TMK m. 550–556) Tereke Temsilcisi (TMK m. 640/3) Vasiyetnamenin Tenfizi Davası
      Atanma / Doğum Kaynağı Mirasbırakan tarafından bizzat vasiyetname ile atanır. Mirasçıların anlaşamaması üzerine Sulh Hukuk Hakimi atar. Vasiyet alacaklısının açtığı dava sonucu Asliye Hukuk hüküm kurar.
      Yetki Kapsamı Terekeyi yönetir, alacak tahsil eder, borç ve vasiyetleri öder. Paylaşmaya kadar yalnızca tereke haklarını korur ve temsil eder. Yalnızca spesifik vasiyet edilen malın/alacağın ifasını sağlar.
      Mirasçılara Karşı Gücü Mirasçıların tereke üzerindeki tasarruf yetkisini kısıtlar. Elbirliği ortaklığını mahkeme çerçevesinde temsil eder. Yasal mirasçılar davalı sıfatıyla hükme uymak zorundadır.
      Denetim ve Azil Mercii Sulh Hukuk Hakimi gözetimi ve azil yetkisi (TMK m. 555). Sulh Hukuk Hakimi denetimi altındadır. Karar kesinleşince icra takibiyle infaz edilir.

      III. Görevlinin Atanması, 15 Günlük Kabul Karinesi ve Ücret Hakkı (TMK m. 550–551)

      4721 sayılı TMK m. 550 uyarınca mirasbırakan, vasiyetnameyle (dikkat: miras sözleşmesiyle değil, yalnızca tek taraflı ölüme bağlı tasarruf olan vasiyetnameyle — ancak miras sözleşmesi içine konulan vasiyetname niteliğindeki tek taraflı kayıtlar olarak) görev başlangıcında fiil ehliyetine sahip olan bir veya birden çok kimseyi vasiyeti yerine getirme görevlisi atayabilir. Uygulamada bu göreve çoğunlukla aile avukatı, bağımsız mali müşavir, güvenilir bir aile dostu veya mirasçılardan biri (tarafsızlık şartı aranmadığından mirasçı veya vasiyet alacaklısı dahi atanabilir!) seçilmektedir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Mirasta Denkleştirme (İade) Davası (TMK m. 669–675) ve Sağlararası Karşılıksız Kazandırmaların Terekeye İadesi başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 550/2–4:
      "Vasiyeti yerine getirme görevlisine, bu görevi Sulh Hukuk Hakimi tarafından bildirilir; bildirim tarihinden başlayarak onbeş gün içinde kabul edilmediği bildirilmezse, görev kabul edilmiş sayılır.
      Vasiyeti yerine getirme görevlisi hizmetinin karşılığında uygun bir ücret isteyebilir."

      Görevi kabul eden kişiye Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından yetkisini gösteren resmi bir yetki belgesi (görevlendirme yazısı) verilir (TMK m. 551/2 çerçevesinde görevli bu belgeyle bankalarda, tapuda ve ticaret sicilinde işlem yapabilir). Birden çok görevli atanmışsa ve mirasbırakan aksini belirtmemişse TMK m. 551 uyarınca bunların hepsi birlikte (oybirliğiyle) hareket etmek zorundadır; birinin görevi kabul etmemesi veya görevden ayrılması halinde ise diğeri tek başına devam eder.


      IV. Tereke Yönetimi, Borç-Vasiyet İfası ve Dava Takip Yetkisi (TMK m. 552)

      Vasiyetnamede yetkileri daraltılmadığı sürece vasiyeti yerine getirme görevlisi kanundan doğan son derece geniş yetkilere sahiptir. TMK m. 552 bu yetkileri ayrıntılı olarak saymıştır:

      4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 552/1–3:
      "Mirasbırakan, tasarrufunda aksini öngörmüş veya sınırlı bir görev vermiş olmadıkça vasiyeti yerine getirme görevlisi, mirasbırakanın son arzularının yerine getirilmesi için gerekli bütün işlemleri yapmakla görevli ve yetkilidir.
      Görevli, özellikle; 1. Göreve başladıktan sonra gecikmeksizin terekedeki malların, hakların ve borçların listesini düzenler. Liste düzenlenirken olanak varsa mirasçılar hazır bulundurulur. 2. Terekeyi yönetir ve yönetimin gerektirdiği ölçüde tereke mallarının zilyetliğinin kendisine devrini ister. 3. Tereke alacaklarını tahsil eder, borçlarını öder. 4. Vasiyetleri yerine getirir. 5. Terekenin paylaşılması için plan hazırlar. 6. Tereke ile ilgili dava ve takiplerde miras ortaklığını temsil eder. Mirasçılar tarafından açılmış davalardan görevine girenleri takip eder.
      Mirasçılar, vasiyeti yerine getirme görevlisinin yetkisine giren işlerle ilgili olarak tereke malları üzerinde tasarruf edemezler."

      Bu maddenin altı çizilmesi gereken iki muazzam pratik sonucu vardır: İlk olarak görevli, mirasçıların elbirliği iradesine ihtiyaç duymadan tereke şirketinin genel kuruluna katılıp oy kullanabilir, banka hesaplarını idare edebilir, kira gelirlerini toplayabilir ve vasiyet alacaklılarına ödemelerini doğrudan gerçekleştirebilir. İkinci olarak ise göreviyle ilgili konularda miras ortaklığını davacı veya davalı olarak tek başına temsil eder (dava takip yetkisi); hatta tenkis veya vasiyetin iptali dışındaki tereke koruma davalarında bizzat mirasçılara karşı bile malın zilyetliğinin kendisine devrini isteyebilir!


      V. Mirasçıların Tasarruf Yetkisinin Kısıtlanması ve Taşınmaz Devir İzni (TMK m. 553)

      TMK m. 552/3 uyarınca vasiyeti yerine getirme görevlisinin yetki alanına giren tereke malları üzerinde mirasçılar tümü birleşse dahi tasarrufta bulunamazlar! Mirasçıların elbirliği halinde yaptıkları satış veya devir işlemleri görevli tarafından geçersiz kılınabilir. Ancak bu güçlü yetki görevliye tereke mallarını keyfi biçimde satma veya dağıtma özgürlüğü de vermez. Kanun TMK m. 553 ile çok önemli bir denetim freni koymuştur:

      Buna göre vasiyeti yerine getirme görevlisi, görevinin yerine getirilmesi için zorunlu olmadıkça (örneğin acil tereke borçlarını veya vasiyet edilmiş nakdi ödemek için başka nakit yoksa yahut mal bozulacak nitelikteyse) veya mirasçıların tümünün rızası ya da Sulh Hukuk Hakiminin izni bulunmadıkça terekedeki malları (özellikle taşınmazları ve şirket paylarını) devredemez ve üzerlerinde rehin/ipotek gibi sınırlı ayni hak kuramaz! Ayrıca TMK m. 554 uyarınca görevli, kendisine teslim edilen paraları veya malları en verimli ve özenli biçimde değerlendirmek ve mirasçılara düzenli hesap vermekle yükümlüdür.


      VI. Sulh Hukuk Hakiminin Denetimi ve Görevden Alma (Azil) Davası (TMK m. 555)

      Vasiyeti yerine getirme görevlisi mirasbırakanın özel güveniyle atanmış olsa da mirasçıların insafına bırakılmamış; ancak kendi keyfine de terk edilmemiştir. Görevlinin işlemleri üzerinde Sulh Hukuk Hakiminin sürekli gözetim ve denetimi vardır (TMK m. 555).

      4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 555:
      "Vasiyeti yerine getirme görevlisi, görevini yerine getirirken sulh hakiminin denetimine tabidir.
      Hakim, şikayet üzerine veya re'sen gerekli önlemleri alır.
      Görevlinin yetersiz olduğu, görevini kötüye kullandığı veya ağır ihmalde bulunduğu tespit edilirse, sulh hakimi tarafından görevine son verilir. Bu karara karşı tebliğinden başlayarak onbeş gün içinde asliye hukuk mahkemesine itiraz edilebilir. Asliye hukuk mahkemesinin bu konuda verdiği karar kesindir."

      Uygulamada görevden alma (azil) başvurusu, mirasçılar veya vasiyet alacaklıları tarafından yetkili Sulh Hukuk Mahkemesine sunulan şikayet/azil dilekçesiyle başlatılır. Başlıca azil sebepleri şunlardır: (1) Göreve başlar başlamaz TMK m. 552/2-1 gereğince zorunlu olan tereke defteri/listesini düzenlememek veya mirasçılardan mal saklamak; (2) Tereke paralarını kendi şahsi hesabına aktarmak veya yüksek faiz getirisi yerine atıl bırakmak; (3) Mirasçılardan birinin lehine taraf tutarak objektif tarafsızlığını kaybetmek (menfaat çatışması); (4) Hakim izni ve zorunluluk olmadan taşınmaz/şirket payı satmaya kalkışmak; (5) Görevini yıllarca sürüncemede bırakarak vasiyetleri ifa etmemek (ağır ihmal ve yetersizlik). Sulh Hukuk Hakimi şikayet üzerine duruşma açarak görevlinin savunmasını alır ve delilleri inceleyip görevine son verebilir. Kanun metninde açıkça belirtildiği üzere, Sulh Hukuk Hakiminin azil veya şikayetin reddi kararına karşı 15 gün içinde itiraz mercii Asliye Hukuk Mahkemesidir (HMK m. 387 çekişmesiz yargı istinaf tartışmaları ile birlikte TMK m. 555 özel hükmü gözetilerek başvuru yolu dikkatle takip edilmelidir).


      VII. Vekil Gibi Şahsi Sorumluluk (TMK m. 556) ve Görevin Sona Ermesi

      Görevden alınma yalnızca görevin bitmesine yol açmaz; eğer görevli terekeye veya mirasçılara maddi zarar vermişse malvarlığıyla tazminat sorumluluğu doğar. TMK m. 556 uyarınca vasiyeti yerine getirme görevlisi, görevini yaparken vekil gibi özen göstermekle yükümlüdür (TBK m. 506 vekilin özen ve sadakat borcu kıyasen uygulanır) ve kusuruyla verdiği zararlardan dolayı mirasçılara ve vasiyet alacaklılarına karşı şahsen sorumludur! Örneğin vergi beyannamelerini veya dava sürelerini kaçırarak terekeye ceza/gecikme faizi yükleten ya da tereke malını rayiç değerinin altında satan görevliye karşı Asliye Hukuk Mahkemesinde tazminat davası açılabilir.

      Görevlinin görevi şu hallerde sona erer: (1) Vasiyette öngörülen tüm işlemlerin, vasiyetlerin ve paylaşma planının tamamlanması; (2) Görevlinin ölümü, fiil ehliyetini yitirmesi veya haklı/kişisel sebeplerle görevden istifa etmesi; (3) Vasiyetnamenin iptal edilmesi davasının kabul edilip kesinleşmesi; (4) Sulh Hukuk Hakimi tarafından TMK m. 555 uyarınca görevden alınması.

      Vasiyetin İptali Davası İle Azil Farkı: Mirasçılar vasiyetnamenin tamamının geçersiz olduğunu (örneğin murisin akıl sağlığının bulunmadığını) ileri sürerek Asliye Hukuk Mahkemesinde vasiyetnamenin iptali davası açtıklarında, görevlinin yetkisi otomatik olarak düşmez! Dava süresince görevli yalnızca koruma önlemleri alabilir; eğer görevli bu süreçte taraflı davranıyorsa Asliye Hukuk Mahkemesinden tedbiren görevlinin tasarruflarının durdurulması veya Sulh Hukuk Mahkemesinden TMK m. 555 uyarınca görevden alınması talep edilmelidir.

      VIII. Yargıtay İçtihatlarında Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Yetki ve Azil Kriterleri

      Vasiyeti yerine getirme görevlisinin yetkileri, ücretinin belirlenmesi, taraf sıfatı ve azli uyuşmazlıklarında Yargıtay Hukuk Dairelerinin yerleşik karar ilkeleri şu şekildedir:

      Yargıtay 14. / 7. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Dava Takip Yetkisi ve Taraf Sıfatı):
      "Vasiyeti yerine getirme görevlisi TMK m. 552 uyarınca görevinin gerektirdiği ölçüde terekeyi yönetmek, alacakları tahsil etmek ve terekeye ilişkin dava ve takiplerde miras ortaklığını tek başına temsil etmek yetkisine sahiptir. Ancak vasiyetnamenin iptali veya tenkis gibi doğrudan mirasçılar arasındaki statü ve pay davalarında görevli tek başına davalı taraf olamaz; bu davalarda husumetin lehdarlara ve mirasçılara yöneltilmesi zorunludur."
      Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Taşınmaz Devrinde İzin Zorunluluğu):
      "Görevli, vasiyetnameyle doğrudan belirli bir taşınmazın üçüncü kişiye devredilmesi yükümlülüğünü ifa etmek dışında, tereke mallarını satıp paraya çevirmek istediğinde TMK m. 553 gereğince mirasçıların rızasını veya Sulh Hukuk Hakiminin iznini almak zorundadır. İzinsiz yapılan devir talepleri tapu sicil müdürlüklerince ve mahkemelerce reddedilir."
      Yargıtay, Yerleşik İçtihat İlkesi (Görevlinin Ücreti ve Azil Şartları):
      "Görevlinin hizmet karşılığı isteyeceği ücret (TMK m. 550/4) vasiyetnamede belirlenmemişse, terekenin büyüklüğü, harcanan emek, süre ve yapılan işlemlerin niteliği gözetilerek hakkaniyete uygun biçimde Sulh Hukuk Mahkemesince takdir edilir. Görevlinin tereke listesini süresinde çıkarmaması, mirasçılar arasında taraf tutması veya hesap vermekten kaçınması TMK m. 555 gereği azil sebebidir."

      IX. Pratik Uygulama: Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Atama Klozu ve Azil Şikayet Dilekçesi

      Mirasbırakanların vasiyetnamelerine ekleyebileceği profesyonel görevli atama klozu ile görevini kötüye kullanan veya ihmal eden görevlinin TMK m. 555 uyarınca görevden alınması için Sulh Hukuk Mahkemesine sunulacak şikayet/azil dilekçesi örneği aşağıdadır:

      AZİL ŞİKAYET DİLEKÇESİ VE ATAMA KLOZU — BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR

      NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ'NE
      (4721 sayılı TMK m. 555 Uyarınca Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Denetimi, Tedbir ve Görevden Alınması / Azli Taleplidir)


      ŞİKAYET EDEN (MİRASÇI): [Mirasçı / Vasiyet Alacaklısı Adı Soyadı, TCKN, Adresi]
      VEKİLİ: Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi]
      ŞİKAYET OLUNAN GÖREVLİ: [Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Adı Soyadı, TCKN, Adresi]
      TALEP KONUSU: Muris [Adı Soyadı]'nın [Dosya No] sayılı dosyada açılan vasiyetnamesiyle atanan vasiyeti yerine getirme görevlisinin TMK m. 552/2 gereğince tereke listesini düzenlememesi, mirasçılar arasında tarafgir davranması ve hakim izni olmaksızın tereke varlıkları üzerinde işlem yapmaya teşebbüs etmesi nedenleriyle TMK m. 555 uyarınca GÖREVİNE SON VERİLMESİ (AZLİ) ve tereke hesaplarına ihtiyati tedbir konulması talebidir.

      AÇIKLAMALAR :

      1. Göreve Başlama ve Yükümlülük İhlalleri: Şikayet olunan [Adı Soyadı], ../../2026 tarihinde murisin vasiyetnamesi gereğince vasiyeti yerine getirme görevlisi sıfatını kazanmıştır (Ek-1: Yetki Belgesi). Ancak görevli aradan geçen [Süre] aya rağmen TMK m. 552/2-1 uyarınca terekedeki malların ve borçların listesini mirasçıların katılımıyla düzenlememiş ve bankalardaki vadeli hesapların durumunu gizlemiştir.

      2. Menfaat Çatışması ve Ağır İhmal (TMK m. 555): Görevli, mirasçılardan biriyle olan şahsi ticari ilişkisi nedeniyle tereke şirketinin genel kurulunda diğer mirasçıların zararına kararlar almış, kira gelirlerini tahsil ettiği halde tereke hesap dökümü sunmaktan kaçınmış ve bazı vasiyet alacaklılarının ödemesini keyfi biçimde geciktirmiştir (Ek-2: İhtarname ve Banka/Şirket Belgeleri). Görevlinin ağır ihmali ve güven sarsıcı işlemleri nedeniyle görevine son verilmesi zorunludur.


      ÖRNEK VASİYETİ YERİNE GETİRME GÖREVLİSİ ATAMA KLOZU (VASİYETNAME):
      "Madde X — Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Atanması: Vefatımdan sonra işbu vasiyetnamemde yazılı tüm son arzularımın gecikmesiz yerine getirilmesi, tereke alacaklarının tahsili, borçların ödenmesi ve mirasçılar arasında paylaşma planının hazırlanması amacıyla Av./SMMM [Adı Soyadı, TCKN]'nı (kendisinin görevi kabul etmemesi veya görev yapamaması halinde yedek görevli olarak [Yedek Adı Soyadı]'nı) 4721 sayılı TMK m. 550 vd. uyarınca vasiyeti yerine getirme görevlisi olarak atıyorum. Görevli, tereke şirketlerimde genel kurullara katılarak oy kullanmaya ve TMK m. 552'deki tüm yönetim yetkilerini icra etmeye yetkili olup kendisine hizmetinin karşılığı olarak tereke aktifinden hakkaniyete uygun ücret ödenecektir."


      SONUÇ VE İSTEM :

      Yukarıda arz edilen nedenlerle; şikayet olunan vasiyeti yerine getirme görevlisinin TMK m. 555 uyarınca hesap vermesine, tereke hesapları üzerindeki yetkilerinin derhal tedbiren durdurulmasına ve ağır ihmali ile görevini kötüye kullanması sebebiyle GÖREVİNE SON VERİLEREK AZLEDİLMESİNE karar verilmesini talep ederiz.


      Şikayet Eden Vekili
      Av. [Adı Soyadı]
      İmza


      X. Mirasçılar ve Görevli İçin Tereke Yönetimi Güvenlik Kontrol Listesi

      Vasiyeti yerine getirme görevlisi tayin edilen bir terekede hem görevlinin şahsi tazminat riskinden korunması hem de mirasçıların haklarını güvenceye alması için izlenmesi gereken beş temel adım şunlardır:

      1. 15 Günlük Bildirim Süresinin Takibi (TMK m. 550/3): Görevli olarak atanan kişi görevi yürütmek istemiyorsa Sulh Hukuk Mahkemesi tebligatından itibaren 15 gün içinde yazılı olarak reddetmelidir; aksi halde görevi kabul etmiş sayılır.
      2. Mirasçıların Katılımıyla İlk Tereke Defterinin Çıkarılması: Görevli göreve başlar başlamaz noter veya tüm mirasçılara çağrı yaparak terekedeki aktif/pasif kalemlerini şeffaf bir envanter listesine bağlamalıdır.
      3. Ücretin ve Harcamaların Mahkeme Onayına Bağlanması: Vasiyetnamede ücret yazmıyorsa görevli tek taraflı kafasına göre ücret kesintisi yapmamalı, Sulh Hukuk Hakiminin belirlemesini beklemelidir.
      4. Taşınmaz ve Hisse Satışlarında TMK m. 553 İzninin Alınması: Zorunlu borç/vasiyet ödemesi amacıyla varlık satılacaksa mutlaka tüm mirasçıların yazılı onayı veya Sulh Hukuk Hakiminin açık satış izni alınmalıdır.
      5. Şikayet ve Tazminat Yollarının Ayrıştırılması: Görevli sadece ihmalkarsa Sulh Hukuk Mahkemesinde TMK m. 555 azil talebinde bulunulmalı; görevlinin kusuruyla terekede mali zarar oluşmuşsa ayrıca Asliye Hukuk Mahkemesinde TMK m. 556 tazminat davası açılmalıdır.

      XI. Sonuç

      Vasiyeti yerine getirme görevlisi kurumu, özellikle karmaşık malvarlıkları, ticari şirket hisseleri ve yüksek çatışma potansiyeli taşıyan miras dosyalarında mirasbırakanın son arzularını koruyan kilit bir icra mekanizmasıdır. Bu incelemede tespit edilen temel ilkeler şunlardır:

      1. Tereke Yönetiminde Üstün Yetki Sağlar (TMK m. 552): Görevli, mirasçıların elbirliği onayına takılmaksızın terekeyi yönetir, alacakları tahsil eder ve vasiyetleri doğrudan yerine getirir.
      2. Mirasçıların Tasarruf Yetkisini Kısıtlar: Görevlinin yetki alanına giren tereke malları üzerinde mirasçılar tek başına veya birlikte tasarrufta bulunamazlar.
      3. Satış ve Devirlerde Yargısal Fren Vardır (TMK m. 553): Zorunluluk, mirasçı onayı veya Sulh Hukuk Hakimi izni olmadan taşınmazlar devredilemez.
      4. Denetim ve Azil Yolu Her Zaman Açıktır (TMK m. 555–556): İhmal, tarafgirlik veya kötü yönetim halinde görevli Sulh Hukuk Hakimi kararıyla görevden alınabilir ve verdiği zararlardan vekil gibi şahsen sorumlu tutulur.

      Vasiyetname hazırlanırken yalnızca güvenilir ve ehil bir görevlinin (ve mutlaka bir yedeğinin) seçilmesi, mirasçıların çıkacak uyuşmazlıklarla terekenin değer kaybetmesini önlemek açısından büyük önem taşır.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.



      İlgili Makaleler

      SIKÇA SORULAN SORULAR

      Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları

      Evet. 4721 sayılı TMK m. 550 gereğince vasiyeti yerine getirme görevlisi mirasbırakanın tek taraflı ölüme bağlı tasarrufu olan vasiyetnamesiyle (veya miras sözleşmesi içindeki vasiyetname niteliğindeki tek taraflı kayıtla) atanabilir; mahkemeler vasiyette atanmamış birini re'sen görevli tayin edemez (ancak mirasçıların talebiyle TMK m. 640 tereke temsilcisi atanabilir).

      Hayır, zorunlu değildir. Ancak Sulh Hukuk Hakiminin bildirim tarihinden itibaren 15 gün içinde görevi kabul etmediğini mahkemeye yazılı olarak bildirmezse, TMK m. 550/3 uyarınca görevi kanunen kabul etmiş sayılır.

      Hayır. TMK m. 552/3 uyarınca mirasçılar, vasiyeti yerine getirme görevlisinin yetkisine giren işlerle ilgili olarak tereke malları üzerinde tasarruf edemezler; tüm mirasçıların rızası dahi görevlinin yetkisi altındaki tasarruf sınırlamasını tek başına ortadan kaldırmaz.

      Hayır, kural olarak satamaz. TMK m. 553 gereğince görevli, görevinin yerine getirilmesi için zorunlu olmadıkça, mirasçıların rızası ya da Sulh Hukuk Hakiminin açık izni bulunmadıkça tereke mallarını devredemez ve üzerlerinde sınırlı ayni hak kuramaz.

      Evet. TMK m. 550/4 uyarınca görevli hizmetinin karşılığında uygun bir ücret isteyebilir. Vasiyetnamede özel bir tutar belirlenmemişse, terekenin büyüklüğü ve yapılan işin niteliğine göre Sulh Hukuk Hakimi tarafından belirlenen ücret doğrudan tereke malvarlığından karşılanır.

      TMK m. 555 uyarınca vasiyeti yerine getirme görevlisi Sulh Hukuk Hakiminin denetimine tabidir. Mirasçılar veya vasiyet alacaklıları yetersizlik, ağır ihmal, sadakatsizlik veya yetkiyi kötüye kullanma gerekçesiyle Sulh Hukuk Mahkemesine başvurarak görevlinin azlini isteyebilirler; verilen karara karşı 15 gün içinde Asliye Hukuk Mahkemesine itiraz edilebilir.

      Evet. TMK m. 556 uyarınca vasiyeti yerine getirme görevlisi görevini yaparken vekil gibi özen göstermekle yükümlü olup kusuruyla verdiği maddi zararlardan dolayı mirasçılara ve vasiyet alacaklılarına karşı şahsi malvarlığıyla sorumludur.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir.

      Av. Oğuzhan Çıngı
      Gayrimenkul ve kira hukuku, iş hukuku, miras, borçlar, icra-iflas, tüketici ve ceza hukuku uyuşmazlıklarında dava takibi ve önleyici danışmanlık yürütmektedir.
      1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB meslek kuralları çerçevesinde genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış ve Işıkoğlu Partners Hukuk Bürosu tarafından incelenmiştir.
      İletişim
      Merkez Ofis
      Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
      Dragos Center No 15
      iletisim@isikoglupartners.com
      +90 531 869 3827

      Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

      Hukuki Hesaplama Araçları

      4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve güncel AAÜT/Arabuluculuk tarifeleri çerçevesinde hazırlanan interaktif hukuki hesaplama araçları.

      Ana Sayfa › Hesaplama Araçları › Hesaplama
      Hukuki Hesaplama Aracı

      Hukuk Hukuki Kontrol: Işıkoğlu Partners Güncel Mevzuat: 2026 Yürürlük Parametreleri

      Diğer Hukuki Hesaplama Araçları

      International Legal Practice in Istanbul, Türkiye

      Işıkoğlu Partners advises foreign corporations, venture-backed technology companies, digital platforms and cross-border investors across corporate formation, M&A, CMB crypto/FinTech licensing, KVKK data protection, commercial debt recovery and international arbitration.

      Direct Counsel via WhatsApp (+90 531 869 3827) Email: iletisim@isikoglupartners.com
      Multilingual Legal Counsel & Sworn Interpreter Coordination (Notary · Title Deed · Trade Registry · Courts)
      Our Istanbul team provides direct English-speaking legal representation alongside accredited sworn interpreter coordination in Russian (Русский), Arabic (العربية), German (Deutsch), Persian, French and 12 additional languages for powers of attorney, real estate closings, company formation, banking/MASAK compliance and court proceedings.

      Core International Practice Areas

      Turkish Law Guides in English (46 Publications)

      Comprehensive statutory and case-law guides prepared by our Istanbul legal team for international investors, corporations and foreign nationals.

      English Legal Desk › Practice Area
      International Legal Practice

      Istanbul, Türkiye Turkish Practice Page: Faaliyet Alanları →
      Hukuki Geçerlilik & Uyum Testleri

      Tahliye taahhütnamesi geçerliliği, KVKK ve VERBİS kayıt yükümlülüğü, e-ticaret ETBİS/İYS uyumu, işçi haklı fesih şartları, şirket ortaklık sözleşmesi ve yabancı yatırımcı uygunluk kriterlerini ilgili kanun maddelerine göre adım adım kontrol edin.

      Uyum Testi

      Hukuk Hukuki İnceleme: Işıkoğlu Partners

      Diğer Hukuki Uyum & Geçerlilik Testleri

      Hukuk & Ticaret Terimleri Sözlüğü (A–Z)

      Türk hukuku, ticari sözleşmeler, icra-iflas, gayrimenkul, miras, iş hukuku, girişim sermayesi ve teknoloji hukukunda en sık karşılaşılan kavramların kanun dayanaklı tanımları ve uygulama rehberleri.

      Ana Sayfa › Hukuk Sözlüğü › Hukuk Terimi
      Hukuk Terimi
      Hukuk Kanuni Dayanak: - İnceleyen: Işıkoğlu Partners
      KISA HUKUKİ TANIM ÖZETİ

      Aynı Alandaki Diğer Hukuk Terimleri

      Yüksek Mahkeme & Kurul Emsal Karar İncelemeleri

      Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulları, Hukuk ve Ceza Daireleri, Danıştay, Anayasa Mahkemesi, Kişisel Verileri Koruma Kurulu ve Rekabet Kurulunun iş dünyasını ve bireyleri doğrudan ilgilendiren yerleşik içtihat ilkeleri.

      Emsal Karar İncelemesi
      Hukuk Merci: Yüksek Mahkeme Künye: İçtihat Analiz: Işıkoğlu Partners
      YERLEŞİK HUKUKİ İLKE ÖZETİ

      ISTANBUL · TÜRKİYE
      International Legal Practice

      WhatsApp (+90 531 869 3827) iletisim@isikoglupartners.com

      Legal Guide

      WhatsApp'tan Sorun