Işıkoğlu Partners Avukatlık ve Danışmanlık
IŞIKOĞLU
PARTNERS
Avukatlık & Danışmanlık
25+
Uzmanlık Alanı
%100
Kesintisiz İletişim & Hizmet
%100
Şeffaflık
3
Avukat

Değerlerimiz

Öncü İlkelerimiz & Değerlerimiz
01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Avukatlarımız

Hukuki Görüşler & Makaleler

Tüm Makaleleri Gör →

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Hukuk Kütüphanesi ve Adalet Heykeli
Biz Kimiz?

Genç, dinamik ve yenilikçi ekibimizle; geleneksel hukuk alanlarındaki uzmanlığımızı çağımızın dijital ve modern ihtiyaçlarıyla birleştiriyoruz.

Biz, tamamen genç ve dinamik bir ekip olarak kurduğumuz hukuk ofisimizde; enerjimizi, günceli yakalama becerimizi ve yenilikçi bakış açımızı müvekkillerimize en iyi şekilde yansıtmayı hedefliyoruz.

Hukukun temel taşlarını oluşturan Ticaret ve Şirketler Hukuku, Ceza Hukuku, İcra Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Miras Hukuku, Medeni Hukuk ve İş Hukuku gibi klasik alanlarda sağlam bir bilgi birikimi ve disiplinli bir çalışma anlayışına sahibiz. Bu alanlarda müvekkillerimize güven veren, köklü ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsiyoruz.

Ancak bununla yetinmiyor, çağın hızla değişen ihtiyaçlarına da aynı kararlılıkla yanıt veriyoruz. Teknolojinin, girişimciliğin ve dijital dünyanın hayatın merkezine oturduğu günümüzde; E-Ticaret Hukuku, KVKK & Veri Koruma Hukuku, Bilişim Hukuku, Startup ve Yatırım Hukuku, Kripto & Fintech Hukuku, Dijital Medya ve İnfluencer Hukuku, Oyun ve E-Spor Hukuku, Yapay Zekâ ve Teknoloji Hukuku gibi modern hukuk alanlarında da yenilikçi çözümler sunuyoruz.

Gençliğimizden aldığımız dinamizm ve teknolojiye olan hâkimiyetimiz sayesinde, geleneksel hukuk disiplinlerini modern dünyanın ihtiyaçlarıyla birleştiriyor; müvekkillerimizin karşılaşabileceği her türlü soruna yaratıcı, hızlı ve etkili hukuki çözümler üretiyoruz.

Bizim için hukuk yalnızca mevcut sorunları çözmek değil, aynı zamanda müvekkillerimizin gelecek planlarını güvenle şekillendirebilmeleri için önleyici ve yol gösterici bir güçtür. Bu nedenle hedefimiz, müvekkillerimizin yalnızca hukuki süreçlerini yönetmek değil; aynı zamanda yeni çağın sunduğu fırsatları en güvenli ve en verimli şekilde değerlendirmelerine yardımcı olmaktır.

Avukatlarımız

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Faaliyet Alanlarımız

Işıkoğlu Hukuk, ticari şirketlerden teknoloji girişimlerine, fikri mülkiyetten kripto & fintech hukuku ve yapay zeka odaklı danışmanlığa kadar geniş yelpazede uzman hukuk hizmeti sunar. Müvekkil odaklı yaklaşımımız, üstün dürüstlük ve şeffaflık ilkeleriyle her zaman kesintisiz iletişim sağlar.

01
-

Işıkoğlu Partners

Bu uzmanlık alanındaki sözleşme, uyum ve uyuşmazlık süreçleriniz için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp'tan Sorun İletişim Formu ile Yazın →

Diğer Uzmanlık Alanları

Bu Alandaki Makalelerimiz

Ekibimiz

Geleneksel hukuk disiplinlerindeki sağlam birikimini çağımızın dijital, finansal ve teknolojik ihtiyaçlarıyla birleştiren; müvekkil odaklı temsil, şeffaf iletişim ve titiz dosya takibi ilkeleriyle çalışan avukat kadromuz.

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Avukat

İletişim

E-Posta: iletisim@isikoglupartners.com
Telefon: +90 531 869 3827
WhatsApp'tan Sorun
AVUKAT
-

Deneyim & Pratik

    Çalışma Alanları

      Konu Başlıkları
      Toplam 1.095 Hukuki Makale & Rehber
      Yükleniyor...

      Önalım (Şufa) Hakkı, Önalım Davası ve Hisseli Taşınmaz Satışı 2026

      4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.732-734 kapsamında yasal önalım (şufa) hakkı, hisseli taşınmaz satışında diğer paydaşların hakları, 3 aylık ve 2 yıllık hak düşürücü süreler, fiili taksim savunması, AYM 2026 bedel iptali kararı ve şufa davası dilekçesi — kapsamlı hukuki rehber.

      Gayrimenkul Hukuku Yazar: Av. Oğuzhan Çıngı Okuma Süresi: 16 dk (3366 kelime) Son Güncelleme: 2026-11-15

      Özet

      4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 732 vd. hükümleri uyarınca; paylı mülkiyete tabi bir taşınmazda paydaşlardan birinin payını tamamen veya kısmen üçüncü bir kişiye satması halinde, diğer paydaşlara öncelikle satın alma yetkisi veren yasal önalım (şufa) hakkı, hak düşürücü başvuru süreleri (noter bildiriminden itibaren 3 ay, her halükarda 2 yıl), bedelde muvazaa iddiaları, fiili taksim savunması, Anayasa Mahkemesi'nin Kasım 2026 tarihli rayiç bedel iptal kararı ve Asliye Hukuk Mahkemesinde açılacak dava süreci — kapsamlı hukuki inceleme.

      Bu makale son olarak 11 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.


      I. Giriş — Paylı Mülkiyette Mülkiyet Hakkı ve Yasal Önalım (Şufa) Kurumu

      Taşınmaz mülkiyeti, kişilerin malvarlığı hakları içerisinde en temel ve anayasal güvenceye bağlanmış değerlerden biridir. Türk Medeni Kanunu'nda taşınmaz mülkiyeti tek bir kişiye ait olabileceği gibi birden çok kişinin ortak mülkiyetine de konu olabilmektedir. Ortak mülkiyetin en yaygın türü olan paylı mülkiyet (müşterek mülkiyet) rejiminde, birden çok kimse maddi olarak fiilen bölünmemiş bir taşınmazın bütünü üzerinde belirli pay oranlarıyla malik sıfatını taşımaktadır.

      Paylı mülkiyet ilişkisinde paydaşlar arasında şahsi ve iktisadi bir birliktelik mevcuttur. Taşınmazın kullanımı, yönetimi ve tasarrufu paydaşların birbirleriyle uyum içinde hareket etmesini gerektirir. Yasa koyucu, paydaşlar arasına yabancı bir üçüncü kişinin kontrolsüz şekilde girmesini sınırlandırmak, taşınmaz üzerindeki payların mümkün mertebe mevcut paydaşların elinde toplanmasını sağlamak ve mülkiyetin parçalanmasını önlemek amacıyla yasal önalım (şufa) hakkını ihdas etmiştir. Bu kurum, doğrudan doğruya Gayrimenkul Hukuku ve Medeni Hukuk prensiplerinin merkezinde yer almaktadır.

      Bu çalışmada; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 732, 733 ve 734. maddeleri, 6 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak mülkiyet dengelerini yeniden belirleyen Anayasa Mahkemesi iptal kararı, Yargıtay'ın fiili taksim ve bedelde muvazaa konularındaki yerleşik içtihatları ile önalım davasında izlenmesi gereken usuli basamaklar ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Konuyla bağlantılı olarak paydaşlık ilişkisinin tamamen sonlandırılması durumunda açılacak dava için Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Davası rehberimizden faydalanabilirsiniz.

      Temel Yasal Düzenleme: Yasal önalım hakkı; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 732, 733 ve 734. maddelerinde düzenlenmiş olup, paylı mülkiyette bir paydaşın taşınmaz üzerindeki yasal payını tamamen veya kısmen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara tek taraflı irade beyanıyla aynı koşullarla alıcı olma yetkisi veren kurucu yenilik doğuran bir haktır.

      II. Yasal Önalım (Şufa) Hakkının Hukuki Niteliği ve Şartları (TMK m. 732)

      Yasal önalım hakkı, kanundan doğrudan doğan, eşyaya bağlı (ayni hakka bağlı) ve yenilik doğuran (inşai) nitelikte bir haktır. Bu hak, taşınmazın mülkiyetine sıkı sıkıya bağlı olduğundan, paydan bağımsız olarak devredilemez veya tek başına rehin edilemez. Pay kime aitse, önalım hakkı da o paydaşa aittir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Kira Tespit Davası ve Kira Belirleme 2026 başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 732: "Paylı mülkiyette bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını tamamen veya kısmen üçüncü kişiye satması hâlinde, diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilirler."

      Yasal önalım hakkının kullanılabilmesi için kanunda öngörülen belirli hukuki koşulların birlikte gerçekleşmesi zorunludur: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Tahliye Davası Dilekçesi Örneği 2026 başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      1. Taşınmazda Paylı Mülkiyet İlişkisinin Bulunması: Önalım hakkı yalnızca paylı mülkiyete (müşterek mülkiyete) tabi taşınmazlarda geçerlidir. Elbirliği mülkiyetinde (iştirak halinde mülkiyet, örneğin miras ortaklığı devam ederken) paydaşların bağımsız payları bulunmadığından tek bir mirasçı üçüncü kişiye satış yapamaz; dolayısıyla yasal önalım hakkı işletilemez. Miras payının devri durumunda ise Miras Hukuku kuralları uygulanır.
      2. Payın Üçüncü Kişiye Satılmış Olması: Paydaşlardan birinin payını, taşınmazda paydaş olmayan tamamen harici bir üçüncü kişiye satması şarttır. Satış bir başka paydaşa yapılmışsa, diğer paydaşların bu satışa karşı önalım hakkı bulunmamaktadır.
      3. Geçerli Bir Satış Sözleşmesinin Varlığı: Tapuda resmi şekilde yapılmış ve mülkiyeti nakleden geçerli bir satış veya ekonomik bakımdan satışa eşdeğer bir işlemin bulunması gerekir.
      4. Önalım Hakkından Feragat Edilmemiş Olması: Paydaş, resmi şekilde noterden düzenlenmiş bir feragatname ile önalım hakkından feragat etmemiş olmalıdır.

      III. Sözleşmeden Doğan Önalım Hakkı ile Yasal Önalım Arasındaki Farklar (TMK m. 735)

      Hukukumuzda önalım hakkı, kaynağı itibarıyla ikiye ayrılmaktadır: Kanundan doğan (yasal) önalım hakkı ve sözleşmeden doğan (sözleşmesel) önalım hakkı. Bu iki kurum sıklıkla birbirine karıştırılmakla birlikte kuruluş, hüküm ve süre bakımından köklü farklılıklar barındırır:

      Kriter Yasal Önalım Hakkı (TMK m. 732) Sözleşmeden Doğan Önalım (TMK m. 735)
      Hakkın Kaynağı Doğrudan 4721 sayılı Kanun hükmünden doğar; tapuya şerh edilmesi gerekmez. Taraflar arasındaki yazılı veya resmi sözleşmeden doğar; tapuya şerh verilebilir.
      Mülkiyet Şekli Yalnızca paylı mülkiyete tabi taşınmazlarda paydaşlar lehine tanınır. Müstakil (tek malikli) veya paylı mülkiyete tabi taşınmazlarda üçüncü kişiler lehine de tanınabilir.
      Geçerlilik ve Şerh Süresi Paydaşlık sıfatı devam ettiği sürece süresiz olarak mevcudiyetini korur. Tapu kütüğüne şerh verildiği tarihten itibaren en çok 10 yıllık süreyle geçerlidir.
      Kullanım Şekli Yalnızca dava yoluyla (Asliye Hukuk Mahkemesinde) ileri sürülebilir. Şerh edilmişse üçüncü kişilere karşı dava yoluyla; şerh yoksa malike karşı tazminat veya ifa talebiyle ileri sürülür.
      Feragat Şartı Feragatin resmi şekilde yapılması ve tapu kütüğüne şerh verilmesi şarttır (TMK m. 733/2). Sözleşmesel şartlara ve adi yazılı feragate tabi tutulabilir.

      Yasal önalım hakkı kanun gereği kendiliğinden var olduğundan, tapu kaydında herhangi bir şerh veya beyan bulunmasa dahi taşınmazdaki tüm paydaşlar üçüncü kişilere yapılan satışlara karşı bu hakkı ileri sürebilirler.


      IV. Önalım Hakkının Doğduğu ve Doğmadığı Durumlar (Satış, Bağış, Trampa, Mirasçılar Arası Devir)

      Uygulamada en çok tartışılan ve uyuşmazlık doğuran husus, hangi hukuki tasarrufların önalım hakkına vücut vereceğidir. Yargıtay'ın kökleşmiş içtihatları çerçevesinde önalım hakkının doğduğu ve doğmadığı durumlar kesin kurallara bağlanmıştır:

      A. Önalım Hakkının Doğduğu Haller

      • Tapuda Doğrudan Satış: Paydaşın payını tapu sicil müdürlüğünde resmi satış akdi ile üçüncü kişiye devretmesi.
      • Satış Vaadi Sözleşmesinin İcrası: Taşınmaz satış vaadi sözleşmesine istinaden mahkeme hükmüyle tescil sağlanan durumlar.
      • Gizli Satış Niteliğindeki İşlemler: Tarafların gerçekte satış amacıyla anlaşıp, önalım hakkını bertaraf etmek kastıyla işlemi tapuda trampa veya bağışlama şeklinde göstermeleri (muvazaanın ispatı şartıyla).

      B. Önalım Hakkının Kesinlikle Doğmadığı Haller

      1. Paydaşların Birbirine Pay Satışı: Paydaşlardan birinin payını bir diğer mevcut paydaşa satması halinde, diğer paydaşlar önalım hakkını kullanamaz. Çünkü amaç yabancının paydaşlığa girmesini önlemektir; paydaş zaten içeridedir.
      2. Cebri İcra Yoluyla Satış: İcra dairesi veya sulh hukuk mahkemesi satış memurluğu aracılığıyla açık artırma ile yapılan cebri satışlarda önalım hakkı kullanılamaz (TMK m. 733/1).
      3. Gerçek Bağışlama (Hibe): Karşılıksız olarak yapılan hibe işlemlerinde ivaz (bedel) bulunmadığından önalım hakkı işlemez.
      4. Trampa (Mal Değişimi): Payın para karşılığı değil, başka bir taşınmaz veya taşınır mal karşılığı takas edilmesi durumunda diğer paydaşın aynı aynı ifayı sunması imkansız olduğundan önalım hakkı doğmaz.
      5. Mirasçılara Yapılan Temlikler (Akraba İçi Satışlar): Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 27.03.1957 tarihli ve 1956/8 E., 1957/13 K. sayılı kararı uyarınca; paydaş payını miras yoluyla hak sahibi olacak kanuni mirasçısına veya yakın akrabasına miras hukukundan kaynaklanan amaçlarla veya ahlaki mülahazalarla satmışsa, görünürde satış olsa dahi önalım hakkı kullanılamaz.
      6. Şirkete Sermaye Olarak Koyma: Payın bir ticaret şirketine ayni sermaye olarak tahsis edilmesi halinde kural olarak önalım hakkı doğmaz.
      Kritik Uyarı — Muvazaalı İşlemlere Dikkat: Uygulamada satıcı paydaş ile alıcı üçüncü kişi, diğer paydaşların şufa hakkını engellemek amacıyla tapuda satışı kasıtlı olarak "bağış" veya "trampa" gibi göstererek muvazaaya başvurabilmektedir. Bu durumda hak sahibi paydaş, işlemin gerçekte satış olduğunu tanık, banka dekontları ve her türlü hukuki delille ispatlayarak önalım davası açabilir.

      V. Noter Aracılığıyla Bildirim Yükümlülüğü ve Hak Düşürücü Süreler (3 Ay ve 2 Yıl)

      Önalım hakkının kullanımında kanun koyucu çok katı ve telafisi imkansız hak düşürücü süreler öngörmüştür. Bu sürelerin kaçırılması halinde önalım hakkı tamamen ve ebediyen sona ermektedir. Süreler zamanaşımı süresi değil, hak düşürücü süre olduğundan hakim tarafından yargılamanın her aşamasında re'sen (kendiliğinden) gözetilir.

      4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 733/3-4: "Yapılan satış, alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirilir. Önalım hakkı, satışın hak sahibine bildirildiği tarihin üzerinden üç ay ve her hâlde satışın üzerinden iki yıl geçmekle düşer."

      Hak düşürücü sürelerin işleyişi iki temel ihtimale göre belirlenir:

      • Noter Bildirimi Varsa (3 Aylık Süre): Satıcı veya alıcı, tapudaki satışı diğer paydaşlara noter ihtarnamesi ile bildirmek zorundadır. Yargıtay içtihatlarına göre adi yazılı ihtar, telefon mesajı, sözlü bildirim veya e-posta geçerli bildirim sayılmaz; bildirimin mutlaka noter vasıtasıyla yapılması ve tebliğ edilmiş olması şarttır. Noter bildiriminin tebellüğ edildiği tarihten itibaren 3 ay içinde dava açılmalıdır.
      • Noter Bildirimi Yoksa (2 Yıllık Azami Süre): Satış işlemi diğer paydaşlara noter marifetiyle bildirilmemişse, paydaş satışı haricen ne zaman öğrenirse öğrensin, tapudaki tescil (satış) tarihinden itibaren en geç 2 yıl içinde dava açmak zorundadır. Satışın üzerinden 2 yıl 1 gün geçtikten sonra öğrenilmiş olsa dahi artık dava açılamaz.

      VI. Anayasa Mahkemesi'nin 2026 Tarihli TMK m. 734 İptal Kararı ve Önalım Bedeli (Depo Kararı)

      Önalım davalarında en büyük çekişme noktalarından biri önalım bedelinin belirlenmesi meselesidir. 4721 sayılı Kanun'un 734. maddesi uyarınca önalım hakkı sahibi, tapuda gösterilen satış bedeli ile alıcıya ait tapu harç ve masraflarını ödemekle yükümlüdür.

      A. 6 Kasım 2026 Tarihli Resmî Gazete ve Anayasa Mahkemesi Kararı

      Geçmiş dönemde yüksek enflasyonist ortamda tapudaki resmi satış bedelinin çok uzun süren yargılamalar neticesinde pul olması nedeniyle, mahkemelerce dava tarihindeki "rayiç bedelin" tespit edilmesi yönünde yasal düzenleme girişimleri ve tartışmalar yaşanmıştır. Ancak Anayasa Mahkemesi, 6 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan tarihi kararında, TMK m. 734 kapsamında satış bedeli yerine mahkemece belirlenecek rayiç bedelin esas alınmasını öngören hükümleri mülkiyet hakkı, sözleşme serbestisi ve menfaat dengesini zedelediği gerekçesiyle Anayasa'ya aykırı bularak iptal etmiştir.

      Yüksek Mahkeme; tarafların serbest iradesiyle tapu siciline tescil ettirdiği satış bedelinin önalım bedeline esas teşkil etmesinin hukuki güvenlik ilkesinin bir gereği olduğunu, idari veya yargısal takdirle belirlenecek değişken rayiç bedellerin öngörülebilirliği ortadan kaldıracağını vurgulamıştır. Hukuki boşluk doğmaması adına iptal hükmü Resmî Gazete yayımından itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girecektir.

      B. Önalım Bedelinin Mahkeme Veznesine Depo Edilmesi

      Önalım davasında mahkemece verilen en kritik ara karar depo kararıdır. TMK m. 734/2 hükmü gereğince:

      4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 734/2: "Önalım hakkı sahibi, adına tescile karar verilmeden önce, satış bedeli ile alıcıya düşen tapu giderlerini, hâkim tarafından belirlenen süre içinde hâkimin belirleyeceği yere nakden yatırmakla yükümlüdür."

      Davacı paydaşa mahkemece verilecek kesin süre içinde, tapu resmi senedindeki satış bedeli ile alıcının ödediği tapu alım harcı ve döner sermaye masraflarının toplamı mahkeme veznesine veya milli bir bankada nemalandırılmak üzere depo ettirilir. Bu bedel kesin süre içinde depo edilmezse dava usulden reddedilir.


      VII. Fiili Taksim (Rızai Paylaşım) Savunması ve Dürüstlük Kuralı (Yargıtay İçtihatları)

      Önalım davalarında davalı üçüncü kişinin ve payı satan paydaşın ileri sürebileceği en kuvvetli ve davayı tamamen düşüren hukuki savunma aracı fiili taksim (eylemli paylaşım) savunmasıdır.

      Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili Hukuk Dairelerinin kökleşmiş ve değişmeyen içtihatlarına göre; paylı mülkiyete konu taşınmaz tapuda tek parça görünse dahi, eğer paydaşlar taşınmazı kendi aralarında fiilen taksim etmiş, sınırlarını ağaç, tel örgü, duvar veya yol ile belirlemiş ve her bir paydaş taşınmazın belirli bir kısmını müstakilen kullanmaya başlamışsa, kendi bölümünü kullanan bir paydaşın, diğer paydaşın kullandığı ve üçüncü kişiye sattığı bölüm için önalım davası açması dürüstlük kuralına (TMK m. 2) açıkça aykırıdır.

      Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2020/14-350 E., 2022/885 K.: "Paylı mülkiyete tabi taşınmazda paydaşlar arasında fiili taksim bulunması, yani taşınmazın belirli bölümlerinin paydaşlarca uzun süredir çekişmesiz olarak kullanılıyor olması halinde, payını satan paydaşın kullandığı bağımsız bölümü satın alan üçüncü kişiye karşı diğer paydaşların önalım hakkını ileri sürmeleri TMK'nın 2. maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralı ile bağdaşmaz. Bu durumda açılan önalım davasının reddi gerekir."

      Fiili taksimin varlığı her türlü delille (tanık, yerel bilirkişi, keşif, hava fotoğrafları, elektrik/su abonelikleri, uydu görüntüleri) ispatlanabilir. Resmi bir taksim sözleşmesi bulunması zorunlu değildir; fiili ve eylemli durumun varlığı yeterlidir.


      VIII. Tapuda Satış Bedelinin Düşük veya Yüksek Gösterilmesi (Bedelde Muvazaa)

      Gayrimenkul alım satımlarında tapu harcını az ödemek veya aksine önalım davasını engellemek amacıyla tapu kütüğüne gerçek dışı satış bedelleri yazılabilmektedir. Bu durum hukukta bedelde muvazaa olarak tanımlanır:

      1. Tapuda Bedelin Yüksek Gösterilmesi (Şufa Hakkını Engelleme Kastı)

      Alıcı ve satıcı, diğer paydaşların önalım davası açmasını caydırmak veya açarlarsa çok yüksek para ödemelerini sağlamak için örneğin gerçekte 1.000.000 TL olan satış bedelini tapuda 5.000.000 TL olarak gösterebilirler. Davacı paydaş, bedelin muvazaalı olarak yüksek gösterildiğini iddia ederek tapudaki bedelin değil, gerçek satış bedelinin depo edilmesini talep edebilir. Davacı bu iddiasını banka para transfer kayıtları, tanık, emlak piyasası rayiçleri ve alıcının mali durumu gibi delillerle ispatlayabilir.

      2. Tapuda Bedelin Düşük Gösterilmesi (Harç Kaçırma Durumu)

      Daha yaygın görülen durumda ise taraflar tapu harcını az ödemek amacıyla örneğin 3.000.000 TL'ye anlaştıkları halde tapuda gayrimenkulü belediye rayiç bedeli olan 800.000 TL olarak tescil ettirmektedir. Bu senaryoda davacı paydaş önalım davası açarak tapuda yazan 800.000 TL üzerinden payı devralmak ister. Yargıtay'ın istikrarlı içtihadına göre, davalı alıcı kendi muvazaasına dayanamaz. Alıcı, "Biz vergi kaçırmak için bedeli düşük gösterdik, asıl bedel 3 milyondu" savunmasını davacı paydaşa karşı ileri süremez; zira hiç kimse kendi kanuna aykırı eyleminden (vergi ziyaı) kendi lehine hak çıkaramaz. Bu nedenle kural olarak tapudaki resmi senette yazılı düşük bedel depo ettirilir.


      IX. Önalım Davasında Yargılama Usulü, Görevli Mahkeme ve İhtiyati Tedbir Talebi

      Önalım hakkı mutlak surette dava yoluyla kullanılmak zorundadır. Muhataba çekilecek ihtarname veya yapılacak sözlü bildirim önalım hakkının kullanıldığı anlamına gelmez; hak düşürücü süre içinde yetkili mahkemede davanın ikame edilmesi şarttır.

      A. Görevli ve Yetkili Mahkeme

      • Görevli Mahkeme: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 2 gereğince malvarlığı haklarına ilişkin genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesidir. Uyuşmazlığın parasal değerine bakılmaksızın dava Asliye Hukuk Mahkemesinde açılır.
      • Yetkili Mahkeme: HMK m. 12 gereğince taşınmazın aynına ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Başka bir il veya ilçe mahkemesinde dava açılamaz; yetki itirazı olmasa dahi mahkeme yetkisizlik kararı verir.

      B. İhtiyati Tedbir Kararının Hayati Önemi

      Önalım davası açılırken dava dilekçesinde mutlaka HMK m. 389 vd. uyarınca taşınmaz payının tapu kaydı üzerine üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla teminatsız veya uygun bir teminat mukabilinde ihtiyati tedbir konulması talep edilmelidir. Aksi takdirde davalı alıcı, dava sürerken payı kötü niyetle dördüncü bir kişiye devredebilir ve davacı HMK m. 125 uyarınca davasını yeni malike yöneltmek veya tazminata dönüştürmek gibi ağır usuli risklerle karşılaşabilir.


      X. Önalım Davasında İspat Külfeti ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Emsal Kararları

      Yargıtay içtihatları, önalım davalarının tarafları arasındaki çekişmelerin adil çözümünde yol gösterici emsal kriterler belirlemiştir:

      Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (Kapatılan), 2019/3214 E., 2020/1102 K.: "Önalım hakkının kullanılmasıyla alıcı ve önalım hakkı sahibi arasında satış ilişkisi kurulmuş olur. Önalım davasında davacı paydaş, tapu sicilinde gösterilen satış bedeli ile alıcıya ait tapu harç ve masraflarını depo etmekle yükümlüdür. Davalı alıcı tapuda gösterilen satış bedelinin gerçek bedelden daha düşük olduğunu iddia ederek bedelin artırılmasını isteyemez; zira tarafı olduğu resmi akdin aksini kendi muvazaasına dayanarak ileri sürmesi dürüstlük kuralı uyarınca dinlenemez."
      Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2021/1850 E., 2022/4120 K.: "Noter aracılığıyla satışın bildirilmediği hallerde kanunda öngörülen iki yıllık süre kesin hak düşürücü süredir. Davacının satışı haricen öğrenmiş olması sürenin başlamasına engel teşkil etmediği gibi, iki yıllık sürenin geçmesinden sonra öğrenme iddiasıyla dava açılması halinde davanın süre aşımı nedeniyle reddi zorunludur."
      Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2017/14-1620 E., 2021/540 K.: "Taşınmazda paydaşlar arasında uzun yıllardır devam eden fiili taksimin mevcut olduğu, her paydaşın kendi zilyetliğindeki kısmı ekip biçtiği veya üzerine bina inşa ettiği durumlarda, satılan payın da bu fiili kullanıma tekabül etmesi halinde diğer paydaşların önalım hakkını kullanmaları hakkın kötüye kullanılmasıdır ve hukuk düzeni tarafından korunamaz."

      XI. Önalım (Şufa) Davası Dava Dilekçesi Örneği (İhtiyati Tedbir Talepli)

      Aşağıda, hisseli taşınmazda payın üçüncü kişiye satılması halinde Asliye Hukuk Mahkemesine sunulmak üzere hazırlanmış kapsamlı örnek dava dilekçesi yer almaktadır:

      DAVA DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR

      NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE
      [Taşınmazın Bulunduğu Yer]


      İHTİYATİ TEDBİR TALEP EDENDİR.
      DAVACI: [Adı Soyadı, T.C. Kimlik No, Adresi]
      VEKİLİ: Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi]
      DAVALI: [Payı Satın Alan Üçüncü Kişi Adı Soyadı, Adresi]
      DAVA KONUSU: 4721 sayılı TMK m. 732 vd. gereğince yasal önalım (şufa) hakkı nedeniyle davalı adına kayıtlı payın iptali ile müvekkil adına tescili ve pay üzerine üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla İHTİYATİ TEDBİR konulması talebidir.
      DAVA DEĞERİ: [Tapudaki Satış Bedeli + Tapu Masrafları Tutarı] TL

      AÇIKLAMALAR :

      1. Müvekkil, [İli, İlçesi, Mahallesi/Köyü, Ada No, Parsel No] sayılı paylı mülkiyete tabi taşınmazın […/…] hisse oranındaki tescilli malikidir (Ek-1: Tapu Kaydı).

      2. Söz konusu taşınmazın diğer paydaşlarından [Satıcı Paydaş Adı], taşınmazdaki […/…] oranındaki payını ../../2026 tarihinde [Yevmiye No] yevmiye numaralı resmi satış akdi ile taşınmazda paydaş olmayan davalı üçüncü kişiye tapuda satarak devretmiştir.

      3. Yapılan satış işlemi, TMK m. 733/3 amir hükmüne aykırı olarak ne satıcı ne de alıcı davalı tarafından müvekkile noter aracılığıyla bildirilmemiştir. Müvekkil satışı ../../2026 tarihinde haricen öğrenmiş olup yasal 2 yıllık hak düşürücü süre içerisinde işbu davayı ikame etmiştir.

      4. TMK m. 732 hükmü uyarınca müvekkil yasal önalım hakkını kullanmak istemektedir. Mahkemenizce belirlenecek yasal süre içerisinde, tapu senedinde gösterilen satış bedeli ile alıcıya ait tapu harç ve masraflarını mahkeme veznesine nakden depo etmeye hazırız.

      5. Davalının dava konusu payı dava süresince üçüncü kişilere devrederek davayı konusuz bırakması veya müvekkilin hak elde etmesini engellemesi kuvvetle muhtemeldir. Bu nedenle HMK m. 389 vd. uyarınca dava konusu payın tapu kaydına üçüncü kişilere devrinin önlenmesi zımnında tensiben İHTİYATİ TEDBİR konulmasını talep etmek zorunluluğu hasıl olmuştur.


      HUKUKİ SEBEPLER :

      4721 sayılı TMK m. 732, 733, 734; 6100 sayılı HMK ve ilgili mevzuat.


      HUKUKİ DELİLLER :

      1. Tapu sicil kayıtları ve resmi senet akit tablosu,
      2. Keşif ve bilirkişi incelemesi,
      3. Tanık beyanları ve sair her türlü yasal delil.


      SONUÇ VE İSTEM :

      Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle;

      1. Öncelikle dava konusu taşınmazdaki davalıya ait payın üçüncü şahıslara devir ve temlikinin önlenmesi için tapu kaydı üzerine teminatsız olarak İHTİYATİ TEDBİR ŞERHİ İŞLENMESİNE,
      2. Davamızın KABULÜ ile, davalı adına kayıtlı bulunan […/…] payın tapu kaydının İPTALİ ile müvekkil adına TAPUYA KAYIT VE TESCİLİNE,
      3. Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini saygıyla vekaleten arz ve talep ederiz.

      Davacı Vekili
      Av. [Adı Soyadı]
      İmza


      XII. Sonuç

      Paylı mülkiyete tabi taşınmazlarda yasal önalım (şufa) hakkı; paydaşların mülkiyet bütünlüğünü koruyan, yabancı şahısların ortaklığa girişini denetim altına alan ve kanunla tanınmış kurucu yenilik doğuran en kuvvetli ayni haklardan biridir. İncelememizde detaylandırılan temel ilkeler şu şekilde özetlenebilir:

      1. Yasal Önalım Hakkı Kendiliğinden Doğar: Tapuda şerh bulunmasa dahi tüm paydaşlar üçüncü kişilere yapılan pay satışlarında bu hakkı tek taraflı iradeyle dava yoluyla ileri sürebilirler.
      2. Hak Düşürücü Süreler Katıdır: Satış noter vasıtasıyla tebliğ edilmişse 3 ay, noter tebligatı yapılmamışsa satış tarihinden itibaren azami 2 yıl içinde dava açılmalıdır. Bu süreler geçtikten sonra hak tamamen düşer.
      3. AYM 2026 Kararı Çerçevesinde Satış Bedeli Esastır: Anayasa Mahkemesi'nin 6 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan kararı uyarınca; tapuda resmi senette yer alan satış bedeli ve alım harçları önalım bedelini oluşturur ve mahkemece belirlenen sürede vezneye depo edilir.
      4. Fiili Taksim Önalım Davasını Engeller: Paydaşlar taşınmazı kendi aralarında fiilen bölüşmüş ve her biri kendi bölümünü müstakilen kullanıyorsa, payını satan paydaşın yerine geçen alıcıya karşı önalım davası açılması dürüstlük kuralına aykırıdır ve dava reddedilir.
      5. Dava Asliye Hukuk Mahkemesinde Açılır ve Tedbir Şarttır: Görevli mahkeme Asliye Hukuk, yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir. Payın devrini önlemek için mutlaka ihtiyati tedbir talep edilmelidir.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.



      İlgili Makaleler

      SIKÇA SORULAN SORULAR

      Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları

      Yasal önalım hakkı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 732. maddesi uyarınca paylı mülkiyete tabi bir taşınmazda paydaşlardan birinin payını üçüncü bir kişiye satması durumunda, diğer paydaşlara öncelikle aynı koşullarla satın alma yetkisi veren ayni bir haktır. Bu hakkı yalnızca tapuda tescilli mevcut paydaşlar kullanabilir; paydaş olmayan üçüncü kişilerin yasal önalım hakkı yoktur.

      TMK m. 733 uyarınca satış işlemi hak sahibi paydaşa noter aracılığıyla tebliğ edilmişse, bildirimin tebliğinden itibaren 3 ay içinde dava açılmalıdır. Satış noter vasıtasıyla bildirilmemişse, paydaş satışı haricen ne zaman öğrenirse öğrensin, satış tarihinden itibaren azami 2 yıl içinde dava açmak zorundadır. Bu süreler hak düşürücü niteliktedir.

      Hayır, doğmaz. Yasal önalım hakkının amacı taşınmaza yabancı üçüncü kişilerin girmesini önlemektir. Paydaşlardan biri payını diğer bir paydaşa satarsa, taşınmazdaki diğer hissedarlar bu satış işlemine karşı önalım (şufa) davası açamazlar.

      Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik içtihatlarına göre; paydaşlar taşınmazı kendi aralarında fiilen bölüşmüş ve her biri kendi bölümünü müstakilen kullanıyorsa, payını satan paydaşın yerine geçen üçüncü kişiye karşı önalım davası açılamaz. Böyle bir dava TMK m. 2 dürüstlük kuralına aykırılık teşkil eder ve mahkemece reddedilir.

      TMK m. 734/2 ve Anayasa Mahkemesi'nin 2026 tarihli iptal kararı doğrultusunda; önalım bedeli tapu resmi senedinde yazılı satış bedeli ile alıcı tarafından ödenen tapu harç ve alım masraflarının toplamından oluşur. Hakim tarafından verilen kesin süre içinde bu tutar mahkeme veznesine nakden depo edilmelidir.

      Gerçekte satış olduğu halde diğer paydaşların önalım hakkını engellemek amacıyla tapuda bağışlama veya trampa gösterilmişse bu işlem muvazaalıdır. Hak sahibi paydaş, işlemin gerçekte satış olduğunu tanık, banka dekontları ve delillerle ispatlayarak önalım hakkını kullanabilir.

      Hayır, isteyemez. Yargıtay'ın istikrarlı kararlarına göre davalı alıcı tarafı olduğu resmi akitteki kendi muvazaasına dayanamaz. Dolayısıyla alıcı 'biz harçtan kaçınmak için bedeli düşük gösterdik' diyerek gerçek bedelin depo edilmesini talep edemez; tapudaki resmi düşük bedel üzerinden tescile karar verilir.

      Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 1957 tarihli emsal kararına göre; paydaş payını kanuni mirasçısına miras hukukundan kaynaklanan amaçlarla veya bağış saikiyle satmışsa, görünürde satış olsa dahi diğer paydaşlar önalım hakkını kullanamazlar.

      Önalım davası taşınmazın bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesinde açılır. Payın dava sürecinde üçüncü kişilere devredilmesini önlemek amacıyla dava dilekçesinde mutlaka taşınmaz payının tapu kaydı üzerine ihtiyati tedbir konulması talep edilmelidir.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.

      Av. Oğuzhan Çıngı
      Gayrimenkul ve kira hukuku, iş hukuku, miras, borçlar, icra-iflas, tüketici ve ceza hukuku uyuşmazlıklarında dava takibi ve önleyici danışmanlık yürütmektedir.
      1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB meslek kuralları çerçevesinde genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış ve Işıkoğlu Partners Hukuk Bürosu tarafından incelenmiştir.
      İletişim
      Merkez Ofis
      Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
      Dragos Center No 15
      iletisim@isikoglupartners.com
      +90 531 869 3827

      Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

      Hukuki Hesaplama Araçları

      4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve güncel AAÜT/Arabuluculuk tarifeleri çerçevesinde hazırlanan interaktif hukuki hesaplama araçları.

      Ana Sayfa › Hesaplama Araçları › Hesaplama
      Hukuki Hesaplama Aracı

      Hukuk Hukuki Kontrol: Işıkoğlu Partners Güncel Mevzuat: 2026 Yürürlük Parametreleri

      Diğer Hukuki Hesaplama Araçları

      International Legal Practice in Istanbul, Türkiye

      Işıkoğlu Partners advises foreign corporations, venture-backed technology companies, digital platforms and cross-border investors across corporate formation, M&A, CMB crypto/FinTech licensing, KVKK data protection, commercial debt recovery and international arbitration.

      Direct Counsel via WhatsApp (+90 531 869 3827) Email: iletisim@isikoglupartners.com
      Multilingual Legal Counsel & Sworn Interpreter Coordination (Notary · Title Deed · Trade Registry · Courts)
      Our Istanbul team provides direct English-speaking legal representation alongside accredited sworn interpreter coordination in Russian (Русский), Arabic (العربية), German (Deutsch), Persian, French and 12 additional languages for powers of attorney, real estate closings, company formation, banking/MASAK compliance and court proceedings.

      Core International Practice Areas

      Turkish Law Guides in English (46 Publications)

      Comprehensive statutory and case-law guides prepared by our Istanbul legal team for international investors, corporations and foreign nationals.

      English Legal Desk › Practice Area
      International Legal Practice

      Istanbul, Türkiye Turkish Practice Page: Faaliyet Alanları →
      Hukuki Geçerlilik & Uyum Testleri

      Tahliye taahhütnamesi geçerliliği, KVKK ve VERBİS kayıt yükümlülüğü, e-ticaret ETBİS/İYS uyumu, işçi haklı fesih şartları, şirket ortaklık sözleşmesi ve yabancı yatırımcı uygunluk kriterlerini ilgili kanun maddelerine göre adım adım kontrol edin.

      Uyum Testi

      Hukuk Hukuki İnceleme: Işıkoğlu Partners

      Diğer Hukuki Uyum & Geçerlilik Testleri

      Hukuk & Ticaret Terimleri Sözlüğü (A–Z)

      Türk hukuku, ticari sözleşmeler, icra-iflas, gayrimenkul, miras, iş hukuku, girişim sermayesi ve teknoloji hukukunda en sık karşılaşılan kavramların kanun dayanaklı tanımları ve uygulama rehberleri.

      Ana Sayfa › Hukuk Sözlüğü › Hukuk Terimi
      Hukuk Terimi
      Hukuk Kanuni Dayanak: - İnceleyen: Işıkoğlu Partners
      KISA HUKUKİ TANIM ÖZETİ

      Aynı Alandaki Diğer Hukuk Terimleri

      Yüksek Mahkeme & Kurul Emsal Karar İncelemeleri

      Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulları, Hukuk ve Ceza Daireleri, Danıştay, Anayasa Mahkemesi, Kişisel Verileri Koruma Kurulu ve Rekabet Kurulunun iş dünyasını ve bireyleri doğrudan ilgilendiren yerleşik içtihat ilkeleri.

      Emsal Karar İncelemesi
      Hukuk Merci: Yüksek Mahkeme Künye: İçtihat Analiz: Işıkoğlu Partners
      YERLEŞİK HUKUKİ İLKE ÖZETİ

      ISTANBUL · TÜRKİYE
      International Legal Practice

      WhatsApp (+90 531 869 3827) iletisim@isikoglupartners.com

      Legal Guide

      WhatsApp'tan Sorun