Özet
Kiracılı bir konut veya çatılı işyerini satış, ihale, bağış veya miras dışı iktisap yoluyla sonradan edinen yeni malik, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 310 uyarınca mevcut kira sözleşmesinin kendiliğinden tarafı haline gelir. Yeni malik, taşınmaza kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu kişilerin konut ya da işyeri gereksinimi varsa TBK m. 351/1 uyarınca edinme tarihinden başlayarak 1 ay içinde kiracıya yazılı bildirimde (tebliğ şartıyla) bulunarak 6 ay sonra tahliye davası açabileceği gibi, TBK m. 351/2 gereğince dilerse mevcut kira sözleşmesinin bitiminden başlayarak 1 ay içinde de dava açabilir. Bu çalışmada 1 aylık tebliğ tuzağı, ihtiyacın samimiyeti, tüzel kişi yeni malikler, paylı mülkiyet nisapları, tapu şerhi ve TBK m. 355 tazminat riskleri incelenmektedir.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Kiracılı Taşınmazın Devri, TBK m. 310 Halefiyeti ve Yeni Malik Çıkmazı
Gayrimenkul piyasasında içinde kiracısı bulunan bir konut, ofis veya cadde dükkanının satın alınması halinde alıcıların en sık düştüğü yanılgı, "eski ev sahibiyle yapılan kira sözleşmesi beni bağlamaz, mülkü yeni aldım derhal tahliye isteyebilirim" düşüncesidir. Oysa 6098 sayılı TBK m. 310 hükmü son derece açıktır: Kiralanan taşınmazın el değiştirmesi halinde yeni malik, satış anında kendiliğinden ve kanun gereği mevcut kira sözleşmesinin kiraya veren tarafı sıfatını kazanır. Yani alıcı, eski malikin tüm hak ve borçlarıyla (belirli süreyi, kira bedelini ve 10 yıllık uzama yılı hesabını devralarak) sözleşmeye halef olur.
Bununla birlikte kanun koyucu, kendi konut veya işyeri ihtiyacını karşılamak amacıyla mülk satın alan yeni malikin mevcut kira sözleşmesinin bitimine kadar (bazen yıllarca) mağdur olmasını önlemek için TBK m. 351 ile özel ve hızlandırılmış bir tahliye imkanı getirmiştir. Gayrimenkul Hukuku ve Borçlar Hukuku uygulamasında büyük öneme sahip olan bu mekanizmanın işleyebilmesi, sıkı hak düşürücü sürelere, özellikle ihtarın 1 ay içinde kiracıya ulaşmış olmasına ve ihtiyacın samimiyetinin kanıtlanmasına bağlıdır. Kiracıyla uyuşmazlık halinde çatılı işyeri kiralarının uzun vadeli yapısında yeni malik hakkının doğru işletilmesi hayati değer taşır.
II. TBK m. 351 Kapsamında Hak Sahibi Yeni Malik ve İhtiyaç Duyan Kişiler
6098 sayılı TBK'nın 351. maddesi, yeni malikin gereksinim nedeniyle tahliye davası açabilmesinin kişisel ve maddi sınırlarını açık biçimde çizmiştir:
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 351:
"(1) Kiralananı sonradan edinen kişi, onu kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut veya işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa, edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek koşuluyla, kira sözleşmesini altı ay sonra açacağı bir davayla sona erdirebilir.
(2) Kiralananı sonradan edinen kişi, dilerse gereksinim sebebiyle sözleşmeyi sona erdirme hakkını, sözleşme süresinin bitiminden başlayarak bir ay içinde açacağı davayla da kullanabilir."
Bu düzenlemeye göre yeni malik sıfatının kazanılması ve ihtiyaç çevresi bakımından şu kurallar geçerlidir: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Tahliye Davası Dilekçesi Örneği 2026 başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
- "Sonradan Edinen" Kavramı: Satış, trampa, bağışlama, ticari şirkete ayni sermaye koyma, ölünceye kadar bakma sözleşmesi veya cebri icra (e-satış) ihalesiyle mülkiyetin kesinleşerek tapuda yeni malik adına tescil edilmesi hallerinde TBK m. 351 uygulanır. Buna karşılık miras yoluyla intikalde mirasçılar külli halef sıfatıyla mirasbırakanın devamı sayıldıklarından TBK m. 351 kapsamındaki 6 aylık özel süreden değil, TBK m. 350 kapsamında dönem sonu tahliyesinden yararlanırlar. Cebri icrada ise mülkiyetin ihale kesinleşme anında kazanılması nedeniyle 1 aylık sürenin başlangıcı ihalenin kesinleşme tarihidir; ancak fiili uygulamada tapu tesciliyle birlikte hızlı ihtar çekilmesi uyuşmazlığı önler.
- İhtiyaç Sahibi Kişilerin Sınırlı Sayıda Olması: Kanunda sayılan kişiler malikin kendisi, eşi, altsoyu (çocukları, torunları), üstsoyu (anne, baba, büyükanne, büyükbaba) ve kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu kişiler (TMK m. 364 nafaka yükümlülüğü çevresindeki kardeşler gibi) ile sınırlıdır. Yeni malikin kardeşinin (bakım yükümlülüğü olmaksızın), yeğeninin, kayınvalidesinin veya arkadaşının konut ya da işyeri ihtiyacı gerekçe gösterilerek TBK m. 351 davası açılamaz.
- İntifa ve Sükna Hakkı Sahipleri: Taşınmazı satın almak yerine tapuda mülkiyet devriyle eşdeğer veya sonradan ayni kullanım hakkı (intifa hakkı) kazanan kişilerin de gereksinimleri doğrultusunda aynı hükümler kıyasen değerlendirilebilse de salt kira geliri devriyle yeni malik sıfatı oluşmaz.
III. Edinme Tarihinden İtibaren 1 Aylık Hak Düşürücü Süre ve "Tebliğ" Şartı
Uygulamada yeni maliklerin en ağır hak kaybını yaşadığı nokta, TBK m. 351/1'de yer alan "edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek" kuralının yanlış yorumlanmasıdır. Birçok mülk sahibi, tapuyu aldığı günden sonraki 28. veya 29. günde notere gidip ihtarname keşide ettirdiğinde süreyi yakaladığını zannetmektedir. Oysa Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin yerleşik ve kesinleşmiş içtihatlarına göre: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Yeniden İnşa veya Esaslı Tadilat (İmar) Nedeniyle Tahliye (TBK m. 350/2) ve 3 Yıl Kiralama Yasağı Tazminatı (TBK m. 355) başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
- Notere Başvuru Değil, Tebliğ Tarihi Esastır: 1 aylık süre içinde ihtarnamenin yalnızca düzenlenip postaya verilmiş olması yetmez; 1 aylık süre dolmadan önce kiracıya fiilen tebliğ edilmiş (ulaşmış) olması şarttır! Örneğin tapu tescili 10 Ocak tarihinde yapılmışsa, noter ihtarnamesinin en geç 10 Şubat mesai bitimine kadar kiracının eline ulaşması ve PTT tebligat parçasında tebliğ şerhinin 10 Şubat veya öncesi olması zorunludur. İhtar 9 Şubat'ta gönderilip 12 Şubat'ta tebliğ edilirse, 1 aylık hak düşürücü süre kaçırılmış sayılır ve TBK m. 351/1 uyarınca 6 ay sonra dava açma hakkı düşer.
- İhtarnamenin İçeriğinde Zorunlu Unsurlar: İhtarda yeni malikin tapuda taşınmazı iktisap ettiği tarih, ihtiyacın kime ait olduğu (örneğin malikin kendi konut ihtiyacı veya çocuğunun işyeri ihtiyacı), taşınmazın bu amaçla kullanılacağı ve mevcut kira bedellerinin yeni malikin IBAN numarasına yatırılması gerektiği açıkça yazılmalıdır. (İhtarda 6 ay sonra dava açılacağının yazılması kanunen zorunlu olmasa da uygulamadaki açıklık bakımından belirtilmesi isabetlidir.)
- Hızlı Tebligat Stratejisi: Tapu devrinin gerçekleştiği ilk hafta içinde ihtarnamenin noterden "acele posta servisi (APS) / hızlı tebligat" talebiyle gönderilmesi veya kiracı şirket (tacir) ise KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) yahut UETS üzerinden tebligat yapılması, 1 aylık tebliğ riskini tamamen ortadan kaldırır.
IV. 6 Ay Sonra Dava Açma İmkanı ile Sözleşme Bitiminde Dava (TBK m. 351/2) Seçimi
TBK m. 351 yeni malike iki alternatifli (seçimlik) dava açma takvimi sunmaktadır. Yeni malik olayın somut zamanlamasına göre kendisine en avantajlı yolu tercih edebilir:
| Kriter | Seçenek 1: TBK m. 351/1 (1 Ay İhtar + 6 Ay Sonra Dava) | Seçenek 2: TBK m. 351/2 (Sözleşme Bitimi + 1 Ay) | Karşılaştırma: TBK m. 350/1 (Genel İhtiyaç Davası) |
|---|---|---|---|
| Hak Sahibi | Taşınmazı sonradan edinen yeni malik | Taşınmazı sonradan edinen yeni malik | Mevcut malik veya eski kiraya veren |
| Zorunlu Ön İhtar | Evet — Edinmeden itibaren 1 ay içinde kiracıya tebliğ edilmeli | Hayır — Ön ihtar zorunlu değildir (arabuluculuk yeterlidir) | Hayır — Belirli süreli sözleşmede ihtar şart değildir (belirsizde fesih bildirimi gerekir) |
| Dava Açma Zamanı | Edinme tarihinden itibaren tam 6 ay dolduktan sonra (kira dönemi bitene dek) | Mevcut kira sözleşmesi veya uzama yılının bitiminden itibaren 1 ay içinde | Sözleşme süresinin (veya uzama yılının) bitiminden itibaren 1 ay içinde |
| Dava Şartı Arabuluculuk | Zorunludur — 6 ay dolmadan dahi arabuluculuk süreci yürütülüp 6 ay sonrası dava açılabilir | Zorunludur — Dönem bitiminden sonraki 1 ay içinde arabuluculuğa başvurulmalıdır | Zorunludur — Dönem bitiminden sonraki 1 ay içinde başvurulmalıdır |
| Kapsam Sınırı | Yalnızca konut veya işyeri gereksinimi (yeniden inşa için 6 ay uygulanmaz!) | Konut veya işyeri gereksinimi | Gereksinim yanında TBK m. 350/2 yeniden inşa/imar sebebini de kapsar |
Burada uygulamada iki ince stratejik nokta vardır:
- 6 Ay Dolduktan Sonra Dava Açmak İçin 1 Aylık Süre Sınırı Olup Olmadığı: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin yerleşik kararlarına göre TBK m. 351/1 uyarınca 1 ay içinde usulüne uygun ihtar tebliğ edilmişse, yeni malikin edinme tarihinden itibaren 6 ay geçtikten hemen sonraki gün dava açması şart değildir; 6 ayın dolmasından itibaren o kira sözleşmesi döneminin sonuna kadar (veya sonraki dönemlere uzamadan) dava açma hakkı devam eder. Ancak ihtarın tebliğinden 6 ay sonra açılacak davanın 6 ay dolmadan önce açılması halinde mahkeme davayı süre yönünden (vaktinden önce açıldığı için) reddeder.
- Sözleşme Bitişi 6 Aydan Yakınsa TBK m. 351/2 Daha Hızlıdır: Örneğin taşınmaz 10 Ocak 2026'da satın alınmış ve mevcut kira sözleşmesinin yıllık uzama dönemi 1 Mart 2026'da sona erecekse, 6 ay bekleyip 11 Temmuz 2026'da dava açmak yerine doğrudan 1 Mart 2026'yı izleyen 1 ay içinde TBK m. 351/2 uyarınca dava açılması 4 ayı aşkın zaman kazandırır.
V. Gereksinimin "Gerçek, Samimi ve Zorunlu" Olması ve Tüzel Kişi Malikler
Kiraya verenin yalnızca "ihtiyacım var" demesi veya 1 aylık ihtarı zamanında tebliğ ettirmesi tahliye kararı alması için yeterli değildir. Yargıtay içtihatlarına göre mahkeme, ileri sürülen konut veya işyeri gereksiniminin gerçek, samimi ve zorunlu olup olmadığını somut delillerle denetler. Tahliye davasını kazanmak için ispatlanması gereken başlıca olgular şunlardır:
- Konut İhtiyacında: Yeni malikin kendisinin halen başka bir evde kirada oturuyor olması (bizzat kiracı olması Yargıtay tarafından tek başına güçlü ve haklı ihtiyaç kanıtı sayılır), mevcut evinin aile büyüklüğüne veya sağlık koşullarına (örneğin asansörsüz bina, yaşlılık/engellilik, çocuğun okulu veya iş yerine mesafe) yetmemesi, nişanlılık/evlilik veya yurt dışından kesin dönüş hazırlığı gibi somut olgular ispatlanmalıdır. Buna karşılık aynı ilçe veya yakın çevrede malikin boş veya daha elverişli başka bir dairesi varsa yahut malik kısa süre önce kiracılı bir daire alıp diğer boş dairesini üçüncü kişiye kiraya vermişse ihtiyacın samimiyeti zedelenir.
- İşyeri İhtiyacında: İşyeri kiracıları için ihtiyaç iddiasında bulunurken yeni malikin halihazırda yaptığı ticaretin büyümesi, yeni şube açılışı, kendisinin işyerinde kiracı olması veya boşta kalan bir çocuğunun mesleki faaliyete başlayacak olması gibi somut işletme verileri sunulmalıdır. Yapılacak işin kiralanan taşınmazın imar ve ruhsat yapısına uygun olması (örneğin mesken tapulu daire için işyeri ruhsatı alınamayacak bir imalat faaliyeti ileri sürülmemesi) gereklidir.
- Tüzel Kişi (Anonim/Limited Şirket) Yeni Maliklerin Durumu: Bir ticaret şirketi gayrimenkul satın aldığında elbette "konut gereksinimi" ileri süremez (Yargıtay'a göre şirketin yöneticisini veya personelini oturtma isteği konut ihtiyacı sayılmaz). Ancak şirket, kendi ticari merkezi, mağazası, showroomu veya deposu olarak kullanmak üzere işyeri gereksinimi nedeniyle TBK m. 351 davası açabilir. Bu durumda şirketin ana sözleşmesinde o faaliyet alanının yer alması ve şirketin fiilen o büyüklükte bir mekana ihtiyaç duyduğunun ticari defter/faaliyet belgeleriyle desteklenmesi gerekir.
VI. Paylı Mülkiyet, Muvazaalı Satış İddiaları ve Tapuya Kira Şerhi (TBK m. 312)
Taşınmaz devri yoluyla tahliye davalarında kiracıların ve ortak maliklerin karşılaştığı üç önemli hukuki engel vardır:
- Paylı ve Elbirliği Mülkiyetinde Dava Nisabı (TMK m. 691, m. 702): Taşınmazı tek bir kişi değil de birden fazla kişi birlikte (örneğin iki kardeş %50-%50 hisseli) satın almışsa, yalnızca bir paydaşın konut ihtiyacı için diğer paydaşların onayı olmadan tahliye davası açılamaz. Yargıtay içtihatlarına göre paylı mülkiyette kira sözleşmesini feshedip tahliye davası açabilmek için hem pay hem paydaş çoğunluğunun sağlanması, elbirliği mülkiyetinde ise tüm ortakların birlikte hareket etmesi (veya sonradan muvafakat vermesi) zorunludur.
- Muvazaalı Satış (İnançlı/Danışıklı Devir) Savunması: Bazen eski malik, kira bedelini yükseltemediği kiracısını çıkarabilmek için taşınmazı kağıt üzerinde bir akrabasına veya şirket ortağının yakınına satmış gibi gösterip TBK m. 351 davası açtırmaktadır. Kiracı bu devrin sırf kendisini tahliye ettirmek amacıyla muvazaalı yapıldığını somut delillerle (örneğin bedelsiz devir, satış sonrası eski malikin kirayı almaya devam etmesi, aynı gün satış ilanının sürdürülmesi) kanıtlarsa ve özellikle ihtiyacın samimi olmadığı anlaşılırsa dava reddedilebilir.
- Tapuya Kira Şerhinin Etkisi (TBK m. 312): Eğer önceki kira sözleşmesi taşınmaz satılmadan önce tapu siciline şerh verilmişse (TMK m. 1009, TBK m. 312), yeni malik şerh edilen kira sözleşmesinin süresi boyunca taşınmazı şerhli haliyle iktisap etmiş sayılır ve şerh süresi dolana kadar TBK m. 351 uyarınca 6 aylık tahliye hakkını kullanamaz! Bu nedenle ticari mağaza veya fabrika yatırımcılarının tapuda kira şerhi olup olmadığını satış öncesi tapu kaydından mutlaka denetlemeleri gerekir.
VII. Arabuluculuk Dava Şartı, Süre Uzatımı ve TBK m. 355 Üç Yıl Kiralama Yasağı
6325 sayılı Kanun m. 18/B uyarınca yeni malikin gereksinimi nedeniyle açacağı tahliye davalarında da dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması dava şartıdır. Burada uygulamada süre açısından önemli bir avantaj mevcuttur: Yeni malik, 1 aylık ihtarını zamanında tebliğ ettirdikten sonra 6 aylık bekleme süresi dolmadan (örneğin 5. ayın içinde) arabuluculuk başvurusunu yapıp görüşmeleri yürütebilir; anlaşmama son tutanağının düzenlenmesinin ardından 6 aylık yasal süre dolduğu gün hemen mahkemeye dava dilekçesini sunabilir. Buna karşılık 6 ay dolmadan doğrudan mahkemede dava açılırsa dava süreden reddedilir.
VIII. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin Yeni Malik Tahliyesine İlişkin Yerleşik İçtihat İlkeleri
TBK m. 351 uygulamalarına yön veren Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin yerleşik karar ilkeleri şu şekildedir:
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (1 Aylık Tebliğ Süresinin Kesinliği):
"TBK m. 351/1 uyarınca yeni malikin taşınmazı iktisap ettiği tarihten itibaren 1 ay içinde gereksinim bildirimini kiracıya tebliğ ettirmesi hak düşürücü şarttır. İhtarnamenin 1 aylık süre içinde noterden keşide edilip postaya verilmiş olması yeterli olmayıp, bizzat kiracıya tebliğ edilmiş olması zorunludur. Tebliğin 1 aylık süreden sonra yapılması halinde yeni malik 6 ay sonra dava açma hakkını kaybeder; ancak dilerse TBK m. 351/2 uyarınca mevcut kira döneminin bitiminden itibaren 1 ay içinde dava açabilir."
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (İhtiyaç Sahibinin Kirada Olması):
"Konut gereksinimine dayalı tahliye davasında yeni malikin halen başka bir konutta kiracı olarak ikamet ettiğinin ispatlanması, kural olarak konut ihtiyacının gerçek, samimi ve zorunlu olduğunun yeterli karinesidir; ayrıca mevcut kira sözleşmesinden dolayı tahliye tehdidi altında bulunması şart değildir."
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (TBK m. 351'in Yeniden İnşa Sebebini Kapsamaması):
"Yeni malike tanınan edinme tarihinden itibaren 6 ay sonra dava açabilme imkanı yalnızca konut ve işyeri gereksinimi sebeplerine özgüdür. Taşınmazı yeniden inşa etmek veya esaslı imar tadilatı yapmak isteyen yeni malik TBK m. 351'deki 6 aylık özel süreden yararlanamaz; bu sebeple tahliye davası açmak için TBK m. 350/2 uyarınca kira sözleşmesi süresinin sonunu beklemek zorundadır."
IX. Pratik Uygulama: TBK m. 351 Kapsamında 1 Aylık İhtarname ve Tahliye Dava Dilekçesi
Taşınmazın tapuda devralınmasının ardından 1 ay içinde kiracıya tebliğ edilen yazılı ihtarname sonrası 6 aylık bekleme süresi dolduğunda ve arabuluculuk anlaşmama ile sonuçlandığında Sulh Hukuk Mahkemesine sunulacak dava dilekçesi taslağı aşağıdadır:
DAVA DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR
NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ'NE
[Taşınmazın Bulunduğu Yer]
| DAVACI (YENİ MALİK) | : [Adı Soyadı / Şirket Unvanı, TCKN/MERSİS, Adres] |
| VEKİLİ | : Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adres] |
| DAVALI (KİRACI) | : [Adı Soyadı / Şirket Unvanı, TCKN/MERSİS, Kiralanan Adresi] |
| DAVA KONUSU | : 6098 sayılı TBK m. 351/1 uyarınca taşınmazı sonradan edinen yeni malikin gerçek, samimi ve zorunlu konut/işyeri gereksinimi nedeniyle kiralananın TAHLİYESİ talebidir. |
AÇIKLAMALAR :
1. Tapu İktisabı ve Halefiyet: Davalı, [Açık Adres, Ada, Parsel, Bağımsız Bölüm] adresindeki taşınmazda önceki malik ile akdettiği ../../2022 tarihli kira sözleşmesine istinaden kiracı olarak bulunmaktadır. Müvekkil söz konusu taşınmazı ../../2026 tarihinde tapuda satın alarak malik sıfatını kazanmış ve TBK m. 310 uyarınca kira sözleşmesinin tarafı olmuştur (Ek-1: Tapu Kaydı).
2. 1 Aylık Hak Düşürücü Süre İçinde Tebliğ Edilen İhtarname: Müvekkil taşınmazı satın aldığı ../../2026 tarihinden itibaren 1 aylık yasal süre dolmadan [Noterliği]'nin ../../2026 tarihli ihtarnamesi ile davalıya taşınmaza kendisinin/eşinin/çocuğunun konut/işyeri gereksinimi bulunduğunu bildirmiş ve söz konusu ihtarname davalıya 1 aylık süre dolmadan ../../2026 tarihinde tebliğ edilmiştir (Ek-2: İhtarname ve Tebliğ Şerhi).
3. İhtiyacın Gerçek, Samimi ve Zorunlu Olması: Müvekkilin halihazırda [İlçe]'de başka bir konutta kiracı olarak oturduğu ekli kira sözleşmesi ve banka dekontlarıyla sabittir (Ek-3). Müvekkilin aynı şehirde oturmaya elverişli başka bir boş taşınmazı bulunmamakta olup, ailesiyle ikamet etmek üzere dava konusu taşınmazı bizzat kullanma zorunluluğu mevcuttur.
4. 6 Aylık Sürenin Dolması ve Zorunlu Arabuluculuk: İktisap tarihinden itibaren 6 aylık yasal bekleme süresi ../../2026 tarihi itibarıyla dolmuş olup, 6325 sayılı Kanun m. 18/B gereğince yapılan arabuluculuk görüşmeleri ../../2026 tarihli anlaşmama son tutanağı ile neticelenmiştir (Ek-4).
SONUÇ VE İSTEM :
Yukarıda arz edilen nedenlerle; davamızın KABULÜ ile davalının dava konusu [Taşınmaz Adresi] adresindeki taşınmazdan TBK m. 351/1 uyarınca TAHLİYESİNE, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep ederiz.
Davacı Vekili
Av. [Adı Soyadı]
İmza
X. Kiracılı Mülk Alan Yeni Malikler ve Kiracılar İçin Risk Kontrol Listesi
Kiracılı bir gayrimenkul alım satımında hem alıcının hem de mevcut kiracının hak kaybına uğramaması için şu adımları kontrol etmesi gerekir:
- Tapu Alımı Öncesi Kira Şerhi ve Sözleşme İncelemesi: Alıcı tapu sicilinde TBK m. 312 kapsamında kira şerhi olup olmadığını kontrol etmeli, önceki kira sözleşmesinin süresini ve kira bedeli ödeme gününü görmelidir.
- Tapu Günü İhtar Hazırlığı ve APS/KEP ile Hızlı Tebligat: Satış tescili yapıldığı günün ertesinde noterden APS (hızlı tebligat) veya tacir kiracıya KEP üzerinden bildirim çıkarılmalı, tebligatın 1 ay dolmadan kiracıya ulaştığı tebliğ şerhiyle doğrulanmalıdır.
- IBAN Değişikliği Bildirimi: İhtarname içinde yeni malikin banka hesap bilgileri açıkça yazılarak kira ödemelerinin eski malike gitmesi ve ileride temerrüt ihtilafları çıkması önlenmelidir.
- İhtiyaç Sahibinin Yasal Çerçeveye Uygunluğu: İhtar ve davada belirtilecek ihtiyaç sahibinin mutlaka kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya bakmakla yükümlü olduğu kişi olduğundan emin olunmalı, boşta başka mülk bulunup bulunmadığı denetlenmelidir.
- 6 Aylık Sürenin İyice Takip Edilmesi ve Arabuluculuk: 6 aylık süre dolmadan arabuluculuk tamamlanabilir ancak tahliye davası mutlaka edinme tarihinden itibaren tam 6 ay geçtikten sonraki gün veya sonrasında açılmalıdır.
- Tahliye Sonrası 3 Yıllık Kiralama Yasağına Uyum: Tahliye gerçekleştikten sonra taşınmazda bizzat ihtiyaç sahibinin ikameti veya ticari faaliyeti fiilen başlatılmalı, 3 yıl dolmadan üçüncü kişilere kiraya verilerek TBK m. 355 tazminat yükümlülüğü doğurulmamalıdır.
XI. Sonuç
Taşınmazı sonradan edinen yeni malikin gereksinim nedeniyle tahliye davası, mülkiyet hakkından doğan kullanma ihtiyacı ile kiracının barınma/işletme istikrarını dengeleyen özel bir mekanizmadır. Bu sürecin temel esasları şöyle özetlenebilir:
- TBK m. 310 Halefiyeti Esastır: Yeni malik satış anında kira sözleşmesine taraf olur; eski sözleşme kendiliğinden hükümsüz hale gelmez.
- 1 Aylık Sürede Tebligat Şarttır: TBK m. 351/1'den yararlanabilmek için ihtarnamenin tapu tescilinden itibaren 1 ay içinde kiracıya tebliğ edilmiş olması zorunludur.
- 6 Aylık Süre İle Dönem Sonu Arasında Seçim Yapılabilir: 1 aylık tebliğ kaçırılsa veya sözleşme sonu daha yakınsa yeni malik TBK m. 351/2 uyarınca dönem bitimini izleyen 1 ay içinde dava açabilir.
- Gerçek İhtiyaç ve TBK m. 355 Sorumluluğu: Gereksinimin samimiyeti somut delillerle ispatlanmalı ve tahliye sonrası 3 yıllık kiralama yasağına riayet edilmelidir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m. 310, m. 312, m. 350, m. 351, m. 355)
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m. 691, m. 702, m. 1009)
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (m. 18/B)
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Yerleşik Yeni Malik Tahliye İçtihatları
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Yazılı Tahliye Taahhütnamesi İle Kiracı Tahliyesi: Geçerlilik Şartları, İmza İnkârı, Boş Tarih İddiası ve Dava Süreci (TBK m. 352/1)
6098 sayılı TBK m. 352/1 uyarınca yazılı tahliye taahhütnamesinin geçerlilik şartları, boş tarihin sonradan... -
Gayrimenkulde İnançlı İşlem (İnanç Sözleşmesi) Nedeniyle Tapu İptal ve Tescil Davası: Yazılı Delil Başlangıcı ve Yargıtay İBK Kriterleri
05.02.1947 tarihli ve 20/6 sayılı Yargıtay İBK uyarınca gayrimenkulde inançlı işlem (inanç sözleşmesi) nedeniyle tapu... -
Tapu İptal ve Tescil Davası Rehberi
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.1025 uyarınca açılan tapu iptal ve tescil davası şartları, muris muvazaası,... -
Kamulaştırma ve Bedel Artırım Davası
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında kamulaştırma işleminin hukuki niteliği, kamu yararı kararı, satın alma... -
Kira Tespit Davası: Şartları ve Hesaplama
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.344 ve m.345 kapsamında kira tespit davası süreci, şartları ve hesaplama yöntemleri....
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Hayır, hak tamamen kaybolmaz. 1 aylık süre içinde kiracıya ihtar tebliğ edilememişse yeni malik yalnızca iktisaptan 6 ay sonra dava açma imkanını (TBK m. 351/1) kaybeder; bunun yerine TBK m. 351/2 uyarınca mevcut kira sözleşmesinin veya uzama yılının bitiminden itibaren 1 ay içinde ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açabilir.
Hayır, yeterli değildir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre TBK m. 351/1'deki 1 aylık süre içinde ihtarnamenin yalnızca postaya verilmesi yetmez, bizzat kiracıya tebliğ edilmiş (ulaşmış) olması şarttır. Bu nedenle satıştan hemen sonra hızlı tebligat (APS) veya KEP yoluyla gönderim yapılmalıdır.
Hayır, kural olarak açamaz. TBK m. 351 kapsamında yalnızca yeni malikin kendisi, eşi, altsoyu (çocukları, torunları), üstsoyu (anne, baba) ve kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu kişilerin gereksinimi için tahliye istenebilir. Bakım yükümlülüğü bulunmayan kardeş, yeğen veya kayın hısımlarının ihtiyacı tahliye sebebi değildir.
Evet, arabuluculuk başvurusu ve görüşmeleri 6 aylık bekleme süresi içinde yürütülebilir. Ancak mahkemede açılacak tahliye davası mutlaka taşınmazın tapuda edinildiği tarihten itibaren tam 6 ay geçtikten sonraki tarihte açılmalıdır; 6 ay dolmadan açılan dava reddedilir.
Tüzel kişi şirketler insan gibi konut ihtiyacına sahip olamayacağından personeline lojman yapmak için konut ihtiyacı iddiasıyla tahliye isteyemez; ancak kendi şubesi, ofisi, mağazası veya üretim alanı olarak kullanmak amacıyla işyeri gereksinimi nedeniyle TBK m. 351 davası açabilir.
Hayır, isteyemez. Kira sözleşmesi satıştan önce TBK m. 312 uyarınca tapu siciline şerh edilmişse, yeni malik bu şerhle bağlı olur ve şerhte yazılı kira süresi sona erinceye kadar gerekçe ne olursa olsun TBK m. 351 kapsamında 6 aylık süreyle tahliye talep edemez.
TBK m. 355/1 uyarınca yeni malik, haklı bir sebep olmaksızın 3 yıl boyunca taşınmazı eski kiracısından başkasına kiralayamaz. Mahkeme kararı ve icra zoruyla çıkarılan taşınmaz 3 yıl içinde yeni bir kiracıya kiralanırsa, yeni malik eski kiracısına son kira yılında ödenmiş olan bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat ödemeye mahkum edilir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir.







