Işıkoğlu Partners Avukatlık ve Danışmanlık
IŞIKOĞLU
PARTNERS
Avukatlık & Danışmanlık
25+
Uzmanlık Alanı
%100
Kesintisiz İletişim & Hizmet
%100
Şeffaflık
3
Avukat

Değerlerimiz

Öncü İlkelerimiz & Değerlerimiz
01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Avukatlarımız

Hukuki Görüşler & Makaleler

Tüm Makaleleri Gör →

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Hukuk Kütüphanesi ve Adalet Heykeli
Biz Kimiz?

Genç, dinamik ve yenilikçi ekibimizle; geleneksel hukuk alanlarındaki uzmanlığımızı çağımızın dijital ve modern ihtiyaçlarıyla birleştiriyoruz.

Biz, tamamen genç ve dinamik bir ekip olarak kurduğumuz hukuk ofisimizde; enerjimizi, günceli yakalama becerimizi ve yenilikçi bakış açımızı müvekkillerimize en iyi şekilde yansıtmayı hedefliyoruz.

Hukukun temel taşlarını oluşturan Ticaret ve Şirketler Hukuku, Ceza Hukuku, İcra Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Miras Hukuku, Medeni Hukuk ve İş Hukuku gibi klasik alanlarda sağlam bir bilgi birikimi ve disiplinli bir çalışma anlayışına sahibiz. Bu alanlarda müvekkillerimize güven veren, köklü ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsiyoruz.

Ancak bununla yetinmiyor, çağın hızla değişen ihtiyaçlarına da aynı kararlılıkla yanıt veriyoruz. Teknolojinin, girişimciliğin ve dijital dünyanın hayatın merkezine oturduğu günümüzde; E-Ticaret Hukuku, KVKK & Veri Koruma Hukuku, Bilişim Hukuku, Startup ve Yatırım Hukuku, Kripto & Fintech Hukuku, Dijital Medya ve İnfluencer Hukuku, Oyun ve E-Spor Hukuku, Yapay Zekâ ve Teknoloji Hukuku gibi modern hukuk alanlarında da yenilikçi çözümler sunuyoruz.

Gençliğimizden aldığımız dinamizm ve teknolojiye olan hâkimiyetimiz sayesinde, geleneksel hukuk disiplinlerini modern dünyanın ihtiyaçlarıyla birleştiriyor; müvekkillerimizin karşılaşabileceği her türlü soruna yaratıcı, hızlı ve etkili hukuki çözümler üretiyoruz.

Bizim için hukuk yalnızca mevcut sorunları çözmek değil, aynı zamanda müvekkillerimizin gelecek planlarını güvenle şekillendirebilmeleri için önleyici ve yol gösterici bir güçtür. Bu nedenle hedefimiz, müvekkillerimizin yalnızca hukuki süreçlerini yönetmek değil; aynı zamanda yeni çağın sunduğu fırsatları en güvenli ve en verimli şekilde değerlendirmelerine yardımcı olmaktır.

Avukatlarımız

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Faaliyet Alanlarımız

Işıkoğlu Hukuk, ticari şirketlerden teknoloji girişimlerine, fikri mülkiyetten kripto & fintech hukuku ve yapay zeka odaklı danışmanlığa kadar geniş yelpazede uzman hukuk hizmeti sunar. Müvekkil odaklı yaklaşımımız, üstün dürüstlük ve şeffaflık ilkeleriyle her zaman kesintisiz iletişim sağlar.

01
-

Işıkoğlu Partners

Bu uzmanlık alanındaki sözleşme, uyum ve uyuşmazlık süreçleriniz için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp'tan Sorun İletişim Formu ile Yazın →

Diğer Uzmanlık Alanları

Bu Alandaki Makalelerimiz

Ekibimiz

Geleneksel hukuk disiplinlerindeki sağlam birikimini çağımızın dijital, finansal ve teknolojik ihtiyaçlarıyla birleştiren; müvekkil odaklı temsil, şeffaf iletişim ve titiz dosya takibi ilkeleriyle çalışan avukat kadromuz.

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Avukat

İletişim

E-Posta: iletisim@isikoglupartners.com
Telefon: +90 531 869 3827
WhatsApp'tan Sorun
AVUKAT
-

Deneyim & Pratik

    Çalışma Alanları

      Konu Başlıkları
      Toplam 1.095 Hukuki Makale & Rehber
      Yükleniyor...

      Taşkın Yapı (TMK m. 725) ve Kendi Malzemesiyle Başkasının Arazisine Haksız İnşaatta Temliken Tescil Davası

      4721 sayılı TMK m. 725 taşkın yapı ve m. 722-724 haksız inşaatta temliken tescil davası; 15 günlük itiraz süresi, iyiniyet ve değer karşılaştırması şartları — kapsamlı hukuki rehber.

      Gayrimenkul Hukuku Yazar: Av. Oğuzhan Çıngı Okuma Süresi: 14 dk (2910 kelime) Son Güncelleme: 2026-11-13

      Özet

      4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 725. maddesi kapsamında komşu taşınmaza sınır aşımı yapan taşkın yapılarda 15 günlük itiraz süresi, iyiniyet koşulu ve uygun bedel karşılığında irtifak hakkı veya temliken tescil talebi ile TMK m. 722–724 kapsamında kendi malzemesiyle tamamen başkasının arazisine haksız inşaat yapan malzeme sahibinin yapının kıymetinin araziden açıkça fazla olması şartıyla açabileceği temliken tescil davası ve yapı değeri iadesi (muhdesat tazminatı) esasları; 3194 sayılı İmar Kanunu m. 15-16 uyarınca ifraz edilebilirlik ve kaçak yapı engeli ile Yargıtay 1., 7. ve 14. Hukuk Daireleri içtihat ilkeleri — kapsamlı hukuki inceleme.

      Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.


      I. Giriş — Sınır İhlali ve Başkasının Arsasına Bina Yapılmasında Mülkiyet Çatışması

      Gayrimenkul pratiğinde gerek kadastro ölçüm belirsizlikleri ve sınır duvarı kaymaları gerekse tapuda resmi işlem yapılmadan harici senetlerle arsa alınıp üzerine ev/tesis yapılması sonucu iki önemli mülkiyet uyuşmazlığı sıklıkla mahkemelerin önüne gelmektedir. Birinci durumda kişi kendi arsasına bina yaparken komşu parsele birkaç metrekarelik taşma yapmakta (**taşkın yapı — TMK m. 725**); ikinci durumda ise kendi malzemesiyle bütünüyle başkasının arsası üzerine bina inşa etmektedir (**haksız inşaat — TMK m. 722–724**).

      4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 684 ve m. 718 uyarınca kural olarak toprağın üzerindeki yapı o arazinin bütünleyici parçasıdır ve arazi malikine ait olur. Bu kural mutlak uygulansaydı, komşu arsaya 50 santimetre taşan çok katlı bir apartmanın yıkılması veya büyük emekle inşa edilen bir fabrikanın arsa sahibine bedelsiz geçmesi gibi ağır ekonomik kayıplar doğardı. Kanun koyucu işte bu yıkımları ve haksız zenginleşmeleri önlemek adına Gayrimenkul Hukuku ve Medeni Hukuk sistemine istisnai bir mülkiyet kazanım yolu olarak temliken tescil davasını yerleştirmiştir. Bu davaların mülkiyet ihlali ve haksız işgal boyutu için Tapu İptal ve Tescil Davası Rehberi ile Ecrimisil Davası yazılarımız da tamamlayıcı niteliktedir.

      Temel Hukuki Çerçeve: Komşu parsele taşkın yapı yapan (TMK m. 725) veya kendi malzemesiyle başkasının arsasına arsa değerinden açıkça fazla kıymette yapı yapan (TMK m. 724) kimse, iyiniyetli olmak ve ilgili diğer kanuni koşulları sağlamak şartıyla, taşan veya üzerine bina yapılan arazi parçasının uygun bir bedel karşılığında adına tescilini (temliken tescil) dava edebilir.

      II. Taşkın Yapı (TMK m. 725): Komşunun 15 Günlük İtiraz Süresi ve İrtifak / Temliken Tescil

      Taşkın yapı, bir taşınmaz malikinin kendi arazisinde yapı inşa ederken yanındaki komşu parsele sınırı aşarak yapısal bir müdahalede bulunmasıdır. Kanun koyucu durumu TMK m. 725'te iki ayrı ihtimale göre düzenlemiştir: Bu konuda ayrıntılı bilgi için İnşaatçı (Yapı Alacaklısı) İpoteği Tescili Davası (TMK m. 893–897): Müteahhit ve Alt Yüklenici Alacak Güvencesi başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 725:
      "Bir yapının başkasına ait araziye taşırılan kısmı, eğer yapıyı yapan malik taşırılan arazi üzerinde bir irtifak hakkına sahip bulunuyorsa, ona ait taşınmazın bütünleyici parçası olur.
      Böyle bir irtifak hakkı yoksa, zarar gören malik taşmayı öğrendiği tarihten başlayarak on beş gün içinde itiraz etmediği, aynı zamanda durum ve koşullar da haklı gösterdiği takdirde, taşkın yapıyı iyiniyetle yapan kimse, uygun bir bedel karşılığında taşan kısım için bir irtifak hakkı kurulmasını veya bu kısmın bulunduğu arazi parçasının mülkiyetinin kendisine devredilmesini isteyebilir."

      Kanun metni uyarınca taşkın yapı sahibinin (genellikle komşunun açtığı elatmanın önlenmesi ve yıkım davasına karşı ayrı veya karşılık dava olarak açtığı) temliken tescil veya irtifak talebinin kabulü için dört koşulun birlikte gerçekleşmesi şarttır: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Zorunlu Geçit Hakkı (TMK m. 747) ve Zorunlu Mecra (Su, Elektrik, Doğalgaz) İrtifakı Kurulması Davası başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      1. Kalıcı ve Tamamlayıcı Bir Yapı Bulunması: Taşma geçici bir kulübe, çit veya seyyar sundurma değil; arsanın üzerine kalıcı şekilde oturtulmuş bina, duvar, garaj veya temel niteliğinde bir yapı olmalıdır (ve ana yapı büyük ölçüde kendi parselinde, yalnızca bir kısmı komşuya taşmış olmalıdır).
      2. Yapıyı Yapanın Subjektif İyiniyetli Olması (TMK m. 3): En sert eleme kriteridir. Yapan kişi gerekli özeni göstermesine rağmen komşunun sınırına taştığını bilmiyor ve bilebilecek durumda olmamalıdır (örneğin belediyenin aplikasyon krokisi hatası, tapu veya kadastro elemanının yanlış kazık çakması, eski hatalı pafta durumu). Buna karşılık hiçbir harita mühendisine ölçüm yaptırmadan, kafasına göre veya komşunun uyarısına rağmen duvar ören kişi iyiniyetli sayılmaz!
      3. Zarar Gören Komşunun Öğrenmeden İtibaren 15 Gün İçinde İtiraz Etmemesi: Komşu malik, taşmayı öğrendiği günden itibaren 15 gün içinde yazılı ihtar, zabıta/belediye şikayeti veya dava yoluyla itiraz ederse (kural olarak) taşkın yapı sahibi temliken tescil isteyemez. Dikkat: 15 günlük itiraz süresi geçse dahi, yapı sahibi zaten iyiniyetli değilse yine temliken tescil kazanamaz; çünkü iyiniyetle 15 günlük suskunluk kümülatif şarttır.
      4. Durum ve Koşulların Haklı Göstermesi ve İmar Mevzuatı: Taşan kısmın mülkiyetinin devri (ifrazı) imar kurallarına aykırıysa veya komşunun kalan arsasını tamamen kullanılamaz/inşaat ruhsatı alamaz hale sokuyorsa mülkiyet devri yerine yalnızca taşan kısım üzerinde irtifak hakkı kurulmasına karar verilir; yıkımın fahiş zarar doğurması vs. dengelemesi mahkemece ölçülür.

      III. Kendi Malzemesiyle Başkasının Arazisine Yapı: TMK m. 724 Temliken Tescilin 3 Şartı

      Taşkın yapıdan farklı olarak burada kişi sınır aşımı değil, tamamen başkasına ait olan bir parselin içine kendi malzemesi ve emeğiyle bağımsız bir ev, apartman veya ticari tesis inşa etmektedir. TMK m. 724 uyarınca malzeme sahibinin (yapıyı yapanın) arsanın mülkiyetini mahkemeden talep edebilmesi için üç katı koşulun varlığı aranır:

      4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 724:
      "Yapının kıymeti açıkça arazinin değerinden fazlaysa, iyiniyetli taraf uygun bir bedel karşılığında yapının ve arazinin tamamının veya yeterli bir kısmının mülkiyetinin malzeme sahibine verilmesini isteyebilir."
      1. Yapıyı Yapan Tarafın İyiniyetli Olması: Malzeme sahibi, inşaatı yaptığı sırada arazinin kendisine ait olduğunu veya ileride hukuken kendisine ait olacağını haklı sebeplerle zannetmelidir. (Kanunda "iyiniyetli taraf" ifadesi geçtiğinden hem iyiniyetli malzeme sahibi hem de yapıyı bilmeden arazisinde yaptıran iyiniyetli arazi maliki kendi lehine çözüm isteyebilir, ancak temliken tescil davasını kural olarak yapıyı yapan malzeme sahibi açar).
      2. Yapının Değerinin Arazinin Değerinden Açıkça Fazla Olması: Dava açıldığı tarihte (keşifte) yapılacak objektif bilirkişi değerlemesinde, yalnızca binanın güncel yapı (maliyet/yıpranma düşülmüş değer) kıymeti, üzerine oturduğu (veya tamamı devredilecekse tüm) arsanın rayiç değerinden açıkça yüksek olmalıdır. Yapı değerinin arazi değerinden yüzde 10-15 daha az veya hemen hemen eşit olması temliken tescil için yeterli değildir.
      3. Uygun Bir Bedelin (Arsa Değerinin) Depo Edilmesi: Yapı sahibi arsanın (veya ifrazla ayrılan yeterli kısmın) dava tarihindeki gerçek rayiç bedelini ve varsa kalan kısımda oluşan değer azalışını mahkeme veznesine peşinen yatırmadıkça mülkiyet adına tescil edilmez.

      IV. Harici Köy Senedine veya Akraba Muvafakatine Güvenerek Bina Yapmada İyiniyet Sorunu

      Türkiye'deki temliken tescil davalarının en büyük çoğunluğunu, tapulu bir taşınmazı noterde veya tapuda resmi satış yapmadan adi yazılı harici satış senediyle ("köy senedi") satın alıp üzerine bina diken kişiler yahut babasının/kardeşinin rızasıyla aile arazisine ev yapan mirasçılar oluşturmaktadır.

      Burada Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ile 14. / 7. ve 1. Hukuk Dairelerinin çok hassas ve yerleşik bir çizgisi vardır:

      • Tapusuz Arazide veya Akraba/Mirasçı İlişkisinde Harici Anlaşma: Baba sağlığında oğluna "Şu tarlanın köşesine ev yap, ileride sana vereceğim" demişse veya tapulu olmakla birlikte arsa sahibinin bilgisi, rızası ve fiili yönlendirmesiyle bina yapılmışsa, yapıyı yapan kişi mülkiyetin ileride kendisine geçeceği haklı inancıyla hareket ettiğinden somut olaya göre iyiniyet tartışması yapılabilir (ancak 07.12.1955 tarihli 17/25 sayılı ve diğer Yargıtay İBK kararları çerçevesinde, tapulu taşınmazların haricen satımının TMK m. 706 uyarınca geçersiz olduğunu bilen kişinin kural olarak TMK m. 724 kapsamında iyiniyetli sayılmayacağı esası ağırlıklıdır!).
      • Harici Satış Halinde Ne Olur? (Temliken Tescil vs. Muhdesat Tazminatı): Yargıtay'ın istikrarlı içtihadına göre tapulu taşınmazı harici senetle satın alan kişi, resmi şekle uyulmadığı için mülkiyetin geçmediğini bilebilecek durumda olduğundan kural olarak TMK m. 724 anlamında "iyiniyetli" kabul edilmez ve temliken tescil kazanamaz. Ancak bu kişi tapuya güvenerek bina yapmışsa tamamen çaresiz değildir: Arsa malikinin muvafakatini veya satış bedelinin ödendiğini kanıtladığında, binanın (muhdesatın) mevcut rayiç değerini ve ödediği paranın denkleştirici adalet ilkesiyle güncellenmiş iadesini alıncaya kadar taşınmazı teslimden kaçınma (**hapis / birlikte ifa def'i**) ve **TMK m. 722–723 uyarınca tazminat** hakkı doğar!
      Karşılaştırma Kriteri Taşkın Yapı (TMK m. 725) Başkasının Arazisine Yapı (TMK m. 724)
      Müdahale Biçimi Kendi parseline yaparken komşunun sınırına kısmen taşma Yapının tamamının başkasına ait parsel üzerine yapılması
      İtiraz Süresi Şartı Komşu öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde itiraz etmemiş olmalı 15 günlük hak düşürücü itiraz kuralı yoktur; iyiniyet ve değer kıyaslaması esastır
      Değer Kıyaslaması "Yapı değeri > arsa değeri" şartı aranmaz; durum ve koşullar haklı göstermelidir Yapının kıymeti arazinin değerinden açıkça fazla olmalıdır
      Talep Edilebilecek Hak Taşan kısım için irtifak hakkı veya taşan alanın mülkiyet devri Yapının bulunduğu yeterli kısmın veya tüm parselin mülkiyet devri

      V. 3194 Sayılı İmar Kanunu m. 15-16 Engeli: İfrazı Mümkün Olmayan ve Kaçak Yapılarda Durum

      Temliken tescil davalarında uygulamacı avukatların ve davacıların en sık gözden kaçırdığı kamu hukuku engeli 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 15 ve 16. maddeleri ile 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunudur. Mahkeme, taraflar tüm medeni hukuk şartlarını (iyiniyet, fazla değer, 15 günlük suskunluk) sağlamış olsa dahi, temliken tescil kararı verebilmek için arazi parçasının hukuken bölünüp yeni bir müstakil parsel oluşturulmasına (ifrazına) yasal engel bulunup bulunmadığını ilgili belediyeden veya valilikten sormak zorundadır.

      Eğer imar planı asgari parsel büyüklüğü nedeniyle taşan 15 metrekarelik kısmın veya arsa içindeki evin oturduğu 200 metrekarelik alanın ifrazı mümkün değilse:

      • TMK m. 725 (Taşkın Yapı) Halinde: İfraz mümkün olmadığından mülkiyet devri verilemez; bunun yerine taşan alan üzerinde komşu taşınmaz lehine daimi irtifak hakkı kurulmasına karar verilerek bina yıkılmaktan kurtarılır.
      • TMK m. 724 (Haksız İnşaat) Halinde: Yapının bulunduğu kısmın ifrazı imar mevzuatına göre imkansızsa, şayet hakkaniyet ve değer oranları da uygunsa arsanın tamamının mülkiyeti davacıya devredilebilir; eğer tüm arsa devredilemeyecek kadar büyük veya tarımsal bölünme yasağına (5403 SK) takılıyorsa temliken tescil reddedilerek malzeme tazminatına yönelmek gerekir.
      • Ruhsatsız / Kaçak Yapı Sorunu: Belediyece hakkında kesinleşmiş yıkım kararı verilmiş, imara tamamen aykırı ve ruhsata bağlanması hukuken imkansız kaçak bir yapı için mahkemece temliken tescil kararı verilemez (kamu düzeni ve imar hukuku ilkesi).

      VI. Temliken Tescil Şartları Yoksa: Elatmanın Önlenmesi, Kal' (Yıkım) ve Malzeme Bedeli (TMK m. 722–723)

      Yapı maliki iyiniyetli değilse (örneğin tapulu arsaya izinsiz girdiğini biliyorsa veya komşu 15 gün içinde itiraz etmişse), arazi sahibi elatmanın önlenmesi (müdahalenin men'i) ve kal' (yapının yıkımı) davası açabilir. Ancak Yargıtay, binanın yıkılmasının malzeme sahibine aşırı ve ölçüsüz bir zarar vereceği, buna karşın arsa sahibinin menfaatinin daha hafif kaldığı istisnai durumlarda TMK m. 2 (hakkın kötüye kullanılması yasağı) çerçevesinde yıkım talebini dahi sınırlayabilmekte veya bedel denkleştirmesi aramaktadır.

      Yapı yıkılmaz ve arazide kalırsa ya da arazi sahibi yıkım istemek yerine yapıyı alıkoyarsa, yapı malikinin TMK m. 723 uyarınca tazminat (muhdesat bedeli) hakkı doğar. Burada tazminatın ölçüsü yapıyı yapanın iyiniyetine göre değişir: Yapıyı yapan iyiniyetli ise (veya arsa maliki yapımına ses çıkarmamışsa) malzeme sahibine uygun (tam/rayiç) bir tazminat ödenir; buna karşılık yapı maliki kötüniyetli ise arsa malikinin ödeyeceği tazminat, yapının arsa maliki için taşıdığı **en az değeri (asgari levazım/enkaz bedelini)** geçemez!

      Usul Uyarısı (Aynı Anda Karşılık Dava veya Terditli Talep): Arsa maliki size karşı elatmanın önlenmesi ve yıkım (kal') davası açtığında, savunmada yalnızca "Benim yapım daha değerli" demek yetmez! Mutlaka yasal cevap süresi içinde (veya harcını yatırarak müstakil/karşılık dava şeklinde) TMK m. 725 / m. 724 uyarınca temliken tescil (veya irtifak kurulması), kabul edilmezse TMK m. 723 uyarınca muhdesat bedeli tazminatı davası açılmalı ve iki dosyanın birleştirilmesi talep edilmelidir.

      VII. Yargıtay HGK, 1., 7. ve 14. Hukuk Dairelerinin Yerleşik İçtihat İlkeleri

      Yargıtay 14. ve 7. Hukuk Daireleri, Yerleşik İçtihat İlkesi (Taşkın Yapıda İyiniyet ve 15 Günlük Süre):
      "TMK m. 725'e göre temliken tescil veya irtifak hakkı istenebilmesi için taşkın yapı yapan malikin objektif ve subjektif olarak iyiniyetli olması şarttır. Kadastro ölçümü yaptırmadan veya çap/aplikasyon krokisi almadan yapılan inşaatta iyiniyet kabul edilemez. İyiniyet yoksa komşunun 15 gün içinde itiraz etmemiş olması dahi temliken tescil hakkı doğurmaz."
      Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Yerleşik İçtihat İlkesi (Harici Satış ve TMK m. 724):
      "Tapulu bir taşınmazın harici sözleşme ile satın alınarak üzerine bina yapılması halinde, resmi şekil şartını bilmesi gereken alıcı kural olarak TMK m. 724 anlamında iyiniyetli sayılmaz ve temliken tescil isteyemez. Ancak alıcının ödediği satış bedelini denkleştirici adalet ilkesiyle güncellenmiş haliyle ve yapı (muhdesat) değerini TMK m. 722-723 çerçevesinde arsa malikinden talep etme ve ödeninceye kadar hapis hakkı ileri sürme yetkisi saklıdır."
      Yargıtay 1. ve 7. Hukuk Daireleri, Yerleşik İçtihat İlkesi (İmar Mevzuatı ve İfraz):
      "Temliken tescil davalarında mahkeme, 3194 sayılı İmar Kanunu m. 15-16 ve 5403 sayılı Kanun kapsamında yapının bulunduğu kısmın ifrazının mümkün olup olmadığını ilgili idareden sormalıdır. İmar mevzuatına göre ifrazı mümkün olmayan taşkın yapı alanında mülkiyet devri kararı verilemez; şartları varsa ancak irtifak hakkı kurulabilir."

      VIII. Pratik Uygulama: TMK m. 725 / m. 724 Uyarınca Temliken Tescil Dava Dilekçesi Örneği

      DAVA DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR

      NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE
      (TMK m. 725 / m. 724 Uyarınca Temliken Tescil, İrtifak Kurulması ve İhtiyati Tedbir Taleplidir)


      DAVACI: [Yapı Maliki Adı Soyadı, TCKN, Adresi]
      VEKİLİ: Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi]
      DAVALI: [Taşınmaz Maliki Adı Soyadı, TCKN, Adresi]
      DAVA DEĞERİ: [Keşifte Belirlenecek Arazi Değeri Üzerinden Harca Esas Değer] TL
      DAVA KONUSU: 4721 sayılı TMK m. 725 (ve/veya m. 724) uyarınca davacının iyiniyetle inşa ettiği yapının davalıya ait [İl, İlçe, Ada, Parsel] taşınmaz içine taşan (veya oturduğu) kısmının ifrazı mümkünse uygun bedel karşılığında TEMLİKEN DAVACI ADINA TESCİLİNE, ifrazı imkansızsa taşan kısım üzerinde İRTİFAK HAKKI TESİSİNE, terditli olarak muhdesat bedelinin tahsiline karar verilmesi talebidir.

      AÇIKLAMALAR :

      1. Davacı müvekkil, kendi mülkiyetindeki [Ada/Parsel] sayılı taşınmaz üzerinde ../../2020 tarihinde belediyenin resmi yapı ruhsatı ve LİHKAB tarafından zemine tatbik edilen aplikasyon krokisine dayanarak bina inşa etmiştir (Ek-1: Yapı Ruhsatı ve Aplikasyon Krokisi).

      2. Aradan geçen yıllar sonrasında yapılan kadastro yenilemesi neticesinde, müvekkilin binasının güney cephesinden [Metrekare] m²'lik bir bölümünün davalıya ait komşu [Ada/Parsel] sayılı parsele taştığı tespit edilmiştir. Davacı yapıyı tamamen resmi aplikasyona güvenerek iyiniyetle yapmış olup, davalı komşu da yapım ve kullanım sürecinde 15 günlük yasal süre içinde herhangi bir itirazda bulunmamıştır.

      3. Taşan bina kısmının yıkılması halinde 4 katlı betonarme yapının taşıyıcı statik sistemi çökecek ve orantısız bir ekonomik kayıp doğacaktır. Davacı, keşifte tespit edilecek uygun arsa/irtifak bedelini mahkeme veznesine depo etmeye hazırdır.


      SONUÇ VE İSTEM :

      Yukarıda arz edilen nedenlerle; öncelikle yargılama süresince yapının yıkımını ve taşınmazın devrini önleyici tedbir kararı verilmesine; mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak davalıya ait taşınmazdaki taşkın/üzerine yapı kurulan kısmın imar mevzuatına göre ifrazı mümkünse belirlenecek uygun bedelin depo edilmesi karşılığında davacı adına TEMLİKEN TESCİLİNE, ifrazı mümkün değilse taşan alan üzerinde daimi İRTİFAK HAKKI KURULMASINA, taleplerimiz uygun görülmediği takdirde terditli olarak TMK m. 723 gereğince yapı değerinin tahsiline karar verilmesini arz ve talep ederiz.


      Davacı Vekili
      Av. [Adı Soyadı]
      İmza


      IX. Taşkın Yapı veya Başkasının Arazisindeki Yapı Uyuşmazlıklarında Kontrol Listesi

      1. LİHKAB / Harita Mühendisi Ölçümü Yaptırın: Taşmanın tam kaç metrekare olduğu ve yapının taşıyıcı sistemine değip değmediği fenni raporla netleştirilmelidir.
      2. İyiniyet Belgelerini Toplayın: İnşaat sırasındaki aplikasyon krokisi, yapı ruhsatı, belediye onayları veya arsa sahibinin yazılı rızası/muvafakati iyiniyet ispatı için toplanmalıdır.
      3. 15 Günlük İtiraz İspatı Araştırın: Komşunun inşaattan haberdar olduğu halde itiraz etmediğini (örneğin inşaat ruhsatı veya keşif sırasında ses çıkarmadığını) gösterir tanık ve resmi kayıtları belirleyin.
      4. İmar İfraz Sorgusu Yapın: Belediyeden taşan veya binanın oturduğu kısmın 3194 SK m. 15-16 kapsamında ifraz edilip edilemeyeceğini önceden araştırın; edilemiyorsa irtifak (TMK m. 725) veya tüm parsel devri (TMK m. 724) stratejisi kurun.
      5. Arsa Bedeli Depo Finansmanını Hazırlayın: Bilirkişinin saptayacağı arsa rayiç bedeli mahkemece verilen kesin sürede vezneye yatırılmazsa dava reddedilir; finansman planını buna göre yapın.

      X. Sonuç

      Taşkın yapı (TMK m. 725) ve kendi malzemesiyle başkasının arazisine inşaat (TMK m. 724) davaları, taşınmaz mülkiyeti ile ekonomik değerin korunması arasındaki ince çizgiyi çizen yüksek teknik içerikli eşya hukuku davalarıdır:

      1. Her iki kurumda da temel anahtar, yapıyı yapanın inşaat anında objektif özen yükümlülüğünü yerine getirmiş ve iyiniyetli olmasıdır.
      2. Taşkın yapıda komşunun 15 günlük itiraz süresini sessiz geçirmesi ve taşkın alanın ifraz durumuna göre mülkiyet devri veya irtifak hakkı tesisi gündeme gelir.
      3. TMK m. 724'te yapının kıymeti araziden açıkça fazla olmalı, 3194 sayılı İmar Kanunu engeli bulunmamalı ve tespit edilen uygun arsa bedeli mahkeme veznesine depo edilmelidir.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.



      İlgili Makaleler

      SIKÇA SORULAN SORULAR

      Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları

      TMK m. 725 uyarınca taşmayı öğrendiğiniz tarihten itibaren 15 gün içinde itiraz etmezseniz, yapıyı yapan da taşmada iyiniyetli ise ve durum/koşullar haklı gösteriyorsa, taşkın yapı sahibi uygun bir bedel ödeyerek taşan kısım üzerinde irtifak hakkı veya mülkiyet devri (temliken tescil) talep edebilir. Bu nedenle taşmayı öğrendiğiniz anda noter ihtarı çekip belediyeye/mahkemeye başvurmanız gerekir.

      Hayır, alamaz. Temliken tescilin mutlak şartı yapı sahibinin iyiniyetli olmasıdır. Kadastro/aplikasyon krokisi almadan veya uyarıya rağmen taşkın yapı yapan kimse iyiniyetli kabul edilmez; 15 günlük itiraz süresi geçse dahi yıkım (kal') ve müdahalenin men'i riskiyle karşılaşır.

      Tapulu taşınmazların haricen satışı geçersiz olduğundan, Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre bunu bilmesi gereken alıcı kural olarak TMK m. 724 kapsamında iyiniyetli sayılmaz ve doğrudan temliken tescil kazanamaz. Ancak ödediği satış bedelinin denkleştirici adaletle iadesini ve TMK m. 722-723 uyarınca yaptığı yapının bedelini (muhdesat tazminatını) alıncaya kadar taşınmazı geri vermekten kaçınma hakkına sahiptir.

      TMK m. 724 'açıkça fazla olması' şartını arar. Mahkeme keşfinde bilirkişi kurulu, arsanın rayiç değeri ile üzerindeki yapının yıpranma düşülmüş güncel değerini karşılaştırır; yapının değeri arsanın değerinin belirgin biçimde üzerinde değilse temliken tescil kararı verilemez.

      3194 sayılı İmar Kanunu m. 15-16 uyarınca ifraz mümkün değilse, TMK m. 725 taşkın yapı davasında mülkiyet devri yerine taşan kısım üzerinde komşu parsel lehine daimi irtifak hakkı kurulmasına karar verilir.

      Evet. Yapı yıkılmayıp arsa sahibinin mülkiyetinde kalırsa, yapı sahibi TMK m. 723 gereğince tazminat talep edebilir. Yapıyı yapan iyiniyetli ise hakkaniyete uygun tazminat; kötüniyetli ise yapının arsa maliki için taşıdığı en az değer oranında ödeme yapılır.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.

      Av. Oğuzhan Çıngı
      Gayrimenkul ve kira hukuku, iş hukuku, miras, borçlar, icra-iflas, tüketici ve ceza hukuku uyuşmazlıklarında dava takibi ve önleyici danışmanlık yürütmektedir.
      1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB meslek kuralları çerçevesinde genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış ve Işıkoğlu Partners Hukuk Bürosu tarafından incelenmiştir.
      İletişim
      Merkez Ofis
      Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
      Dragos Center No 15
      iletisim@isikoglupartners.com
      +90 531 869 3827

      Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

      Hukuki Hesaplama Araçları

      4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve güncel AAÜT/Arabuluculuk tarifeleri çerçevesinde hazırlanan interaktif hukuki hesaplama araçları.

      Ana Sayfa › Hesaplama Araçları › Hesaplama
      Hukuki Hesaplama Aracı

      Hukuk Hukuki Kontrol: Işıkoğlu Partners Güncel Mevzuat: 2026 Yürürlük Parametreleri

      Diğer Hukuki Hesaplama Araçları

      International Legal Practice in Istanbul, Türkiye

      Işıkoğlu Partners advises foreign corporations, venture-backed technology companies, digital platforms and cross-border investors across corporate formation, M&A, CMB crypto/FinTech licensing, KVKK data protection, commercial debt recovery and international arbitration.

      Direct Counsel via WhatsApp (+90 531 869 3827) Email: iletisim@isikoglupartners.com
      Multilingual Legal Counsel & Sworn Interpreter Coordination (Notary · Title Deed · Trade Registry · Courts)
      Our Istanbul team provides direct English-speaking legal representation alongside accredited sworn interpreter coordination in Russian (Русский), Arabic (العربية), German (Deutsch), Persian, French and 12 additional languages for powers of attorney, real estate closings, company formation, banking/MASAK compliance and court proceedings.

      Core International Practice Areas

      Turkish Law Guides in English (46 Publications)

      Comprehensive statutory and case-law guides prepared by our Istanbul legal team for international investors, corporations and foreign nationals.

      English Legal Desk › Practice Area
      International Legal Practice

      Istanbul, Türkiye Turkish Practice Page: Faaliyet Alanları →
      Hukuki Geçerlilik & Uyum Testleri

      Tahliye taahhütnamesi geçerliliği, KVKK ve VERBİS kayıt yükümlülüğü, e-ticaret ETBİS/İYS uyumu, işçi haklı fesih şartları, şirket ortaklık sözleşmesi ve yabancı yatırımcı uygunluk kriterlerini ilgili kanun maddelerine göre adım adım kontrol edin.

      Uyum Testi

      Hukuk Hukuki İnceleme: Işıkoğlu Partners

      Diğer Hukuki Uyum & Geçerlilik Testleri

      Hukuk & Ticaret Terimleri Sözlüğü (A–Z)

      Türk hukuku, ticari sözleşmeler, icra-iflas, gayrimenkul, miras, iş hukuku, girişim sermayesi ve teknoloji hukukunda en sık karşılaşılan kavramların kanun dayanaklı tanımları ve uygulama rehberleri.

      Ana Sayfa › Hukuk Sözlüğü › Hukuk Terimi
      Hukuk Terimi
      Hukuk Kanuni Dayanak: - İnceleyen: Işıkoğlu Partners
      KISA HUKUKİ TANIM ÖZETİ

      Aynı Alandaki Diğer Hukuk Terimleri

      Yüksek Mahkeme & Kurul Emsal Karar İncelemeleri

      Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulları, Hukuk ve Ceza Daireleri, Danıştay, Anayasa Mahkemesi, Kişisel Verileri Koruma Kurulu ve Rekabet Kurulunun iş dünyasını ve bireyleri doğrudan ilgilendiren yerleşik içtihat ilkeleri.

      Emsal Karar İncelemesi
      Hukuk Merci: Yüksek Mahkeme Künye: İçtihat Analiz: Işıkoğlu Partners
      YERLEŞİK HUKUKİ İLKE ÖZETİ

      ISTANBUL · TÜRKİYE
      International Legal Practice

      WhatsApp (+90 531 869 3827) iletisim@isikoglupartners.com

      Legal Guide

      WhatsApp'tan Sorun