Özet
Özel ve ticari yat, motoryat ve guletlerin alım-satımı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) Deniz Ticareti başlıklı 5. Kitabı (m. 931 vd.) ile 655 sayılı KHK ve Deniz Turizmi Yönetmeliği kapsamındaki özel tescil ve şekil kurallarına tabidir. Sicile kayıtlı bir teknenin basit fatura veya adi yazılı protokolle satışı hukuken mülkiyet devri sağlamaz; TTK m. 1001 uyarınca yazılı sözleşmedeki imzaların noterden onaylanması veya işlemin sicil memuru huzurunda yapılarak tescil edilmesi şarttır. Bu rehberde; tekne satışında gizli gemi alacaklısı hakkı (TTK m. 1320) riski, yabancı bayraklı (Delaware, Malta, Marshall vb.) teknelerin Türk bayrağına geçişindeki gümrük ve KDV/ÖTV rejimi, 815 sayılı Kabotaj Kanunu çerçevesinde ticari yat charter (Bareboat / Time / MYBA) sözleşmeleri ile marina bağlama sözleşmelerindeki sorumluluk ve hapis hakkı ihtilafları incelenmektedir.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Denizcilik Hukukunda Yat ve Tekne İşlemlerinin Özel Rejimi
Akdeniz ve Ege havzasının önde gelen yatçılık ve tekne imalat merkezlerinden biri olan Türkiye'de, milyonlarca euro değerindeki özel yatların ve ticari mavi tur teknelerinin alım-satımı, bayrak değişimi ve sezonluk kiralamaları kendine has teknik ve hukuki kurallarla yürütülür. Kara taşıtlarından veya adi ticari mallardan farklı olarak yat ve tekneler, sicile tescil edilen taşınmaz benzeri (sui generis) taşınır niteliği taşır ve hem Ticaret ve Deniz Hukuku hem de Tekne & Makine (H&M) / P&I Sigorta Hukuku ile Borçlar Hukuku hükümlerine tabi olur.
Uygulamada alıcıların yalnızca satıcıyla el sıkışıp bedeli havale ettikten sonra teknenin faturasını almasının veya yabancı bayraklı bir tekneyi "şirket hisselerini devralarak" Türk sularında ticari tura çıkarmasının ardında çok ağır hukuki ve mali tuzaklar yatmaktadır. Satın alınan teknenin önceki dönemlerden kalma ödenmemiş kaptan maaşları, marina borçları veya kurtarma giderleri nedeniyle tekne üzerinde sicilde bile görünmeyen gemi alacaklısı hakkı doğmuş olabilir; aynı şekilde kabotaj mevzuatına aykırı ticari charter faaliyeti idari el koyma ve yüksek vergi cezalarıyla sonuçlanabilir.
II. Bağlama Kütüğü, Milli Gemi Sicili, TUGS ve TTK m. 1001 Mülkiyet Devri Şekli
Türkiye'de yat ve teknelerin tabi olduğu üç temel sicil/kütük sistemi mevcuttur: (1) 655 sayılı KHK m. 43 ve Bağlama Kütüğü Uygulama Yönetmeliği kapsamındaki Bağlama Kütüğü (ticari olmayan özel yatlar ve 18 groston altındaki tekneler başta olmak üzere Liman Başkanlıklarınca tutulur); (2) 6102 sayılı TTK m. 954 vd. uyarınca Milli Gemi Sicili (18 groston ve üzeri ticari gemi/yatlar için zorunlu, küçükler için ihtiyari); ve (3) 4490 sayılı Kanun kapsamındaki Türk Uluslararası Gemi Sicili (TUGS) (genellikle yüksek tonajlı ticari deniz araçları ve belli koşullardaki ticari yatlar için vergi avantajlı özel sicil). Bu konuda ayrıntılı bilgi için Ticari Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Hangi kütükte yer aldığına göre mülkiyetin devri şekli sıkı kurallara tabidir: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Ticari Dava Türleri ve Süreçleri başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1001/1-2:
"(1) Gemi siciline kayıtlı olan bir geminin mülkiyetinin devri için, malik ile iktisap edenin, mülkiyetin iktisap edene devri hususunda anlaşmaları ve geminin zilyetliğinin devredilmesi şarttır.
(2) Anlaşma yazılı şekilde yapılır ve imzaların noterce onaylanması gerekir. Bu anlaşma gemi sicil müdürlüğünde de yapılabilir."
Bağlama Kütüğü'ne kayıtlı özel teknelerde de devir işlemi doğrudan Liman Başkanlığı huzurunda düzenlenen resmi devir/tescil protokolü veya noter satış senedi üzerinden yürütülür. Dolayısıyla teknenin tersane faturasının kesilmesi yahut taraflar arasında alelade bir "yat satış sözleşmesi" imzalanması tek başına mülkiyeti geçirmez; ayrıca sözleşmede teknenin üzerindeki tender (servis botu), jeneratör, navigasyon elektroniği ve güvenlik ekipmanlarının da envanter listesiyle tek tek devir kapsamına dahil edildiğinin yazılması gerekir.
III. Alım-Satımda Survey (Sörvey) Şartı ve Gizli Gemi Alacaklısı Hakkı (TTK m. 1320) Riski
Yat alım-satımlarında alıcıların tekneyi sadece tapu/sicil kaydından "haciz ve ipotek yoktur" yazısı alarak devralması yeterli değildir. Deniz ticaret hukukunun en tehlikeli kurumlarından biri olan TTK m. 1320 Gemi Alacaklısı Hakkı, sicile tescil edilmeden kanundan doğar ve gemi el değiştirse dahi yeni malike karşı ileri sürülebilen kanuni rehin hakkı yaratır!
Örneğin satıcı önceki sezon teknede çalışan kaptan ve gemi adamlarının ücretlerini, liman/fener/kılavuzluk resimlerini, denizde kurtarma ücretlerini veya tekne işletmesinden doğan can/mal zararlarını ödememişse, bu alacaklılar tekneyi satın alan yeni malik aleyhine dahi teknenin seferden men edilmesini (ihtiyati haciz — TTK m. 1352 vd.) ve cebri icra yoluyla satılmasını talep edebilirler. Bu riskten korunmak için:
- Satış bedelinin önemli bir kısmı mutlaka güvenli emanet (escrow) mekanizmasında veya satıcının tüm mürettebat ibranamesi, marina borcu yoktur yazısı ve liman borcu temiz kağıdını ibraz etmesi şartına bağlanmalıdır;
- İki aşamalı alım-satım modeli uygulanmalıdır: İlk aşamada kapora (genellikle %10) yatırılarak koşullu ön satış protokolü (MOA / Memorandum of Agreement) imzalanır; ikinci aşamada alıcının belirlediği bağımsız deniz sörveyörü tarafından karaya alma (hull survey) ve deniz tecrübesi (sea trial) yapılır. Ciddi gövde/makine ayıbı çıkarsa alıcının kaporayı eksiksiz geri alarak cayma hakkı sözleşmeye açıkça yazılmalıdır.
IV. Yabancı Bayraktan Türk Bayrağına Geçiş, Vergi Rejimi ve Kabotaj Sınırı
Türkiye'de yerleşik tekne sahiplerinin geçmiş yıllarda vergi maliyetleri nedeniyle sıklıkla tercih ettiği yabancı bayrak (Delaware, Malta, İngiltere, Jersey gibi) kullanımında mevzuat son derece keskindir. 6102 sayılı TTK m. 940 uyarınca Türk bayrağı çekme hakkı kural olarak Türk vatandaşı gerçek kişilere ve paylarının çoğunluğu ile yönetimi Türk vatandaşlarına ait Türk ticaret şirketlerine tanınmıştır.
Yabancı bayraklı bir özel yatın Türkiye karasularında kalış süresi ve transitlog (seyir izin belgesi) rejimi Gümrük Kanunu ve Deniz Turizmi Yönetmeliği ile sıkı biçimde denetlenir. Yurt dışında kurulu bir şirkete ait yabancı bayraklı yatın yıl boyunca fiilen Türkiye'de mukim bir Türk vatandaşı tarafından kullanılması gümrük ve geçici ithalat rejimi ihlalleri doğurabilir. Ayrıca 815 sayılı Kabotaj Kanunu gereğince Türkiye limanları arasında yolcu ve yük taşıma (ticari yat kiralama / charter) hakkı münhasıran Türk bayraklı gemilere aittir; yabancı bayraklı bir yatın Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan özel şartlı geçici izinler dışında Türk sularında ticari günübirlik veya haftalık charter yapması yasaktır ve ağır idari para cezası ile gümrük yaptırımlarına yol açar.
Yabancı bayraktan Türk bayrağına geçiş sürecinde öncelikle mevcut yabancı bayrak sicilinden terkin belgesi (Deletion Certificate) alınır, gümrük idaresinde serbest dolaşıma giriş beyannamesi verilerek yürürlükteki KDV (yat ve gezinti tekneleri için geçerli güncel KDV ve ÖTV oranları/6770 sayılı Kanun sonrası düzenlemeler dikkate alınarak) tahakkuk ettirilir ve ardından Liman Başkanlığı Bağlama Kütüğü veya Gemi Siciline Türk bayrağı tescili tamamlanır.
V. Ticari Yat Kiralama (Charter) Sözleşmeleri: Bareboat, Time Charter ve APA Yönetimi
Ticari yat kiralamalarında üç temel sözleşme tipi uygulanır ve her birinde kaptan sorumluluğu ile yakıt/kumanya giderleri tamamen farklı kurallara tabidir:
- Bareboat Charter (Çırılçıplak Gemi Kira Sözleşmesi — TTK m. 1119 vd.): Yat mürettebatsız olarak kiracıya teslim edilir; teknik işletim, kaptan istihdamı, sigorta kapsamı ve üçüncü kişi zararlarında gemi işletme müteahhidi (donatan sıfatına yakın sorumluluk) kiracı olur.
- Time Charter (Zaman Çarteri — TTK m. 1131 vd.): Yat donatılmış ve mürettebatlı olarak belirli süreyle kiracının ticari kullanımına tahsis edilir; seyir ve teknik yönetim (sevk ve idare) kaptan ve donatanda kalır, yakıt ve liman giderleri kural olarak kiracıya aittir.
- Mürettebatlı Turistik Charter (MYBA Standart Sözleşme): Haftalık mavi tur ve lüks yat kiralamalarında yaygın kullanılan bu modelde kiralama bedeline ek olarak genellikle kira bedelinin %25–35'i oranında APA (Advance Provisioning Allowance) adı verilen yakıt, kumanya ve marina masraf avansı peşin alınır; tur sonunda kaptanın faturalı harcama dökümüyle artan tutar kiracıya iade edilir. Mürettebatlı ticari charter faaliyetinde bulunabilmek için teknenin mutlaka Kültür ve Turizm Bakanlığından Deniz Turizmi Aracı İşletme Belgesi alması şarttır.
VI. Karşılaştırmalı Tablo: Tekne Kütük/Sicil Türleri ve Charter Sözleşme Modelleri
| Karşılaştırma Başlığı | Bağlama Kütüğü (655 KHK) | Milli Gemi Sicili (TTK m. 954 vd.) | TUGS (4490 Sayılı Kanun) |
|---|---|---|---|
| Kapsam ve Kullanım | Özel yatlar, gezinti tekneleri ve 18 groston altı ticari deniz araçları. | 18 groston ve üzeri ticari yat/gemiler (diğerleri için ihtiyari). | Belirli tonaj/ticari nitelikli deniz araçları ve yatlar (uluslararası rekabet). |
| Devir ve İpotek | Liman Başkanlığında devir/noter senedi; rehin kaydı kütüğe işlenir. | TTK m. 1001 noter onaylı/sicil memuru sözleşmesi ve gemi ipoteği kurulabilir. | Noter/sicil devri, gemi ipoteği ve finansal kiralama (leasing) tescili mümkündür. |
| Ticari Charter Yetkisi | Deniz Turizmi İşletme Belgesi varsa ticari kütükle charter yapabilir (özel tekneler yapamaz). | Kabotaj ve Deniz Turizmi belgesiyle tam ticari charter yetkisi vardır. | 4490 sayılı Kanun vergi/harç istisnaları yanında kabotaj/turizm kurallarına tabidir. |
VII. Marina Bağlama Sözleşmeleri: Saklama Borcu, TBK m. 115 ve Hapis Hakkı
Yat sahipleri ile marinalar arasında imzalanan yıllık veya sezonluk bağlama sözleşmeleri hukuken hem kira sözleşmesi (denizde bağlama yeri / kara park sahası tahsisi) hem de belirli ölçüde saklama/gözetim (vedia) unsurları taşıyan karma nitelikli sözleşmelerdir. Marinaların standart matbu sözleşmelerinde sıklıkla şu ağır ifade yer alır: "Marina sahasında fırtına, yangın, hırsızlık veya komşu tekneden sirayet nedeniyle teknede doğacak hiçbir zarardan marina işletmesi sorumlu tutulamaz."
Bu noktada 6098 sayılı TBK m. 115 emredici kuralı devreye girer:
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 115/1:
"Borçlunun ağır kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür."
Dolayısıyla marinanın güvenlik kameralarının çalışmaması, iskele palamar babalarının bakımsızlığı nedeniyle fırtınada kopması, gece bekçisi veya yangın söndürme hidrantının çalışmaması gibi ağır kusur (veya yardımcı kişi sorumluluğu — TBK m. 116) hallerinde marina sorumsuzluk klozuna sığınamaz! Öte yandan tekne sahibi yıllık bağlama, elektrik/su veya çekek bedelini ödemezse marina TMK m. 950 uyarınca tekne üzerinde hapis hakkını kullanabilir ve alacağını tahsil etmedikçe teknenin karadan/marina alanından çıkarılmasına izin vermeyebilir (ancak gemi siciline kayıtlı teknede TTK icra ve ihtiyati haciz usulüne riayet edilmelidir).
VIII. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin Deniz Ticareti ve Yat Hukuku İçtihat İlkeleri
Deniz ticareti uyuşmazlıklarına bakan Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik ilkeleri şu noktalarda yoğunlaşmaktadır:
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (TTK m. 1001 Resmi Şekil Zorunluluğu):
"Gemi siciline kayıtlı yat veya gemilerin mülkiyet devri TTK m. 1001 uyarınca resmi şekle (noterde imza onayı veya sicil memuru huzurunda devir ve tescil) tabidir. Adi yazılı sözleşme ile yapılan satış geçersiz olup mülkiyeti geçirmez; ancak taraflar ödenen satış bedelini sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri isteyebilirler."
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Gemi Alacaklısı Hakkının Takip Etkisi):
"TTK m. 1320'de sayılan gemi alacaklarından doğan kanuni rehin hakkı, geminin zilyetliğinin veya mülkiyetinin iyi niyetli üçüncü kişilere devredilmesi halinde dahi gemiyi takip eder. Alıcı, satın alma öncesi ödenmemiş gemi adamı ve kurtarma borçlarına karşı sözleşmesel güvence ve rücu mekanizması tesis etmedikçe teknenin haczine katlanmak durumunda kalabilir."
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Marina İşletmesinin Özen ve Gözetim Sorumluluğu):
"Marina işletmesi yüksek bağlama bedeli karşılığında teknelerin güvenli bağlanmasını, iskele ve palamar donanımının denizcilik teamüllerine uygun bakımını ve saha güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Ağır ihmal veya tesis kusurundan kaynaklanan tekne hasarlarında sözleşmedeki genel sorumsuzluk kayıtları TBK m. 115 gereği hüküm doğurmaz."
IX. Pratik Uygulama: Tekne Ön Alım (Survey Şartlı) Protokolü ve Marina/Charter Klozları
Yat alım-satımında alıcıyı gizli ayıplardan ve eski borçlardan koruyan protokol maddesi ile ticari charter mücbir sebep/APA klozu örneği aşağıdadır:
YAT ALIM-SATIM VE CHARTER SÖZLEŞME KLOZLARI — BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR
1) SÖRVEY (SURVEY) VE GİZLİ BORÇLARDAN ARİ DEVİR KLOZU (MOA):
"İşbu alım-satım ön protokolü, Alıcı tarafından atanacak bağımsız deniz sörveyörünün karaya alma (hull/osmoz) kontrolü ve deniz tecrübesi (sea trial) neticesinde teknenin gövde, ana makine, jeneratör ve seyir sistemlerinde toplam bedelin %[3]'ünü aşan yapısal/mekanik ayıp bulunmadığını yazılı raporla teyit etmesi şartına bağlıdır. Ayıp çıkması ve Satıcının bedeli indirmemesi/gidermemesi halinde Alıcı sözleşmeden dönerek yatırdığı %10 kaporayı kesintisiz geri alır. Satıcı, devir tarihine kadar doğmuş tüm TTK m. 1320 kapsamındaki kaptan/mürettebat ücretlerini, marina bağlama borçlarını, vergi ve liman resimlerini eksiksiz kapattığını taahhüt eder; aksi halde doğacak tüm üçüncü kişi ve haciz zararlarından şahsen sorumludur."
2) TİCARİ YAT CHARTER APA VE HAVA MUHALEFETİ KLOZU:
"Kiracı, kira bedeline ilave olarak sefer öncesi %[30] oranında APA masraf avansını Donatan/Acente hesabına yatıracaktır. Kaptan, seyir esnasında yakıt, liman giriş-çıkış, gümrük ve kumanya giderlerini fiili faturalarla kayıt altına alacak, tur sonunda bakiye artarsa Kiracıya 5 iş günü içinde iade edilecektir. Seyir güvenliğini tehlikeye düşüren resmi fırtına ihbarı veya liman çıkış yasağı halinde Kaptanın rota ve limanda bekleme kararı bağlayıcıdır; mücbir sebep süresince teknenin arızası dışındaki hava kaynaklı rota değişiklikleri kira iadesi sebebi sayılmaz."
X. Yat Alıcısı, Charter İşletmecisi ve Marina Kullanıcısı İçin Kontrol Listesi
- Sicil / Kütük Takyidat Sorgulaması: Alımdan önce Liman Başkanlığı ve Gemi Sicili kayıtlarından gemi ipoteği, haciz, ihtiyati tedbir ve bağlama kütüğü ruhsat geçerliliği kontrol edilmelidir.
- Gemi Alacaklısı ve Mürettebat İbranamesi: Kaptan ve mürettebatın maaş/kıdem alacaklarının ödendiğine dair imzalı ibranameler ile marina "borcu yoktur" yazısı devir gününde alınmalıdır.
- Survey ve Sea Trial Şartlı MOA + Escrow: Ekspertiz yapılmadan peşin satış bedeli ödenmemeli; resmi devir noter veya Liman Başkanlığı sicil memuru önünde eşzamanlı tamamlanmalıdır.
- Türk Bayrağı ve Kabotaj Uyumu: Yabancı bayraklı tekne Türk karasularında sürekli kullanılacaksa veya ticari charter yapılacaksa bayrak geçişi ve Bakanlık turizm işletme belgesi eksiksiz sağlanmalıdır.
- H&M ve P&I Poliçelerinin Devri/Yenilenmesi: Mülkiyet devri gerçekleştiği anda eski malikin sigortası sona erebileceğinden (TTK m. 1470 halefiyet/fesih süreleri), yeni malik aynı gün itibarıyla tekne ve sorumluluk poliçesini aktif hale getirmelidir.
XI. Sonuç
Yat ve tekne alım-satımı, bayrak geçişi, ticari charter operasyonları ve marina bağlama ilişkileri genel ticari kurallardan ayrılan özel deniz hukuku rejimine tabidir. Çalışmanın başlıca sonuçları şunlardır:
- Resmi Şekil ve Sicil Tescili Mülkiyetin Şartıdır: TTK m. 1001 uyarınca noterde imza onayı veya sicil memuru huzurunda yapılan yazılı devir ve tescil olmaksızın sadece faturayla tekne mülkiyeti geçmez.
- Gizli Gemi Alacaklısı Riski Sözleşmeyle Yönetilmelidir: TTK m. 1320 kapsamındaki önceki mürettebat ve marina borçlarının yeni maliki takip etmesini önlemek için borçsuzluk teyidi ve survey şartlı ön protokol zorunludur.
- Ticari Charter İçin Kabotaj ve Turizm Belgesi Şarttır: Yabancı bayraklı teknelerle Türk limanları arası izinsiz ticari kiralama yapılması ağır idari yaptırımlar doğurur; marinalar ise TBK m. 115 uyarınca ağır kusurlarından sorumsuzluk klozuyla kurtulamazlar.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (5. Kitap Deniz Ticareti: m. 931–1012, m. 1119–1131, m. 1320)
- 815 sayılı Kabotaj Kanunu ve 4490 sayılı TUGS Kanunu
- 655 sayılı KHK m. 43 Bağlama Kütüğü Uygulama Yönetmeliği ve Deniz Turizmi Yönetmeliği
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Deniz Ticareti ve Sigorta İçtihatları
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Konsinye Satış Sözleşmeleri, Konsinye Malların Haczedilememesi (İstihkak) ve Satış Bedelinin Ödenmemesi Davaları
6098 sayılı TBK m. 532 ve 2004 sayılı İİK m. 96-99 kapsamında konsinye satış sözleşmeleri, konsinye şerhli sevk... -
Şirketlerde Ticari Sır İhlali, Müşteri/Tedarikçi Verisi Kopyalama ve Rakip Girişim Kurma Davaları
6102 sayılı TTK m. 54-63 haksız rekabet hükümleri (m. 55/1-b, c, d) ve 5237 sayılı TCK m. 239 ticari sırrın ifşası suçu... -
Ticari Sözleşmelerde Cezai Şart Koşulu ve Basiretli Tacirin İndirim (Tenkis) İsteyememesi Kuralı (TTK m. 22)
6102 sayılı TTK m. 22 ve 6098 sayılı TBK m. 179-182 kapsamında ticari sözleşmelerde ceza koşulu türleri, ihtirazi kayıt... -
Ticari Sözleşmelerde İSTAC ve ICC Tahkim Klozları, Acil Hakem Prosedürü ve Hakem Kararlarının İptali Davası
6100 sayılı HMK m. 407-444 ve 4686 sayılı MTK uyarınca İSTAC ve ICC tahkim klozları, patolojik şartlar, acil hakem... -
Ticari Temsilci (Prokurist) ve Ticari Vekil Atanması (TBK m. 547–554), Yetki Aşımı ve Şirketin Sorumluluğu
6098 sayılı TBK m. 547-554 ticari temsilci (prokurist) ve ticari vekil atanması, yetki kapsamı, şube veya birlikte imza...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Hayır, yeterli değildir. 6102 sayılı TTK m. 1001 uyarınca gemi siciline kayıtlı teknelerin devri yazılı sözleşmedeki imzaların noterce onaylanması veya sicil memuru huzurunda yapılması ve sicile tescil edilmesiyle gerçekleşir. Bağlama Kütüğü'nde de Liman Başkanlığı tescili zorunludur.
Evet, gelebilir. TTK m. 1320 kapsamında gemi adamı ücretleri, liman resimleri ve kurtarma ücretleri gibi gemi alacaklısı hakları sicilde görünmese bile kanuni rehin hakkı doğurur ve tekneyi yeni malike karşı da takip eder. Devir öncesi mutlaka borçsuzluk ve mürettebat ibranamesi alınmalıdır.
Hayır. 815 sayılı Kabotaj Kanunu uyarınca Türk limanları arasında ticari yolcu taşıma ve charter faaliyeti Türk bayraklı gemilere aittir. Bakanlığın çok sınırlı özel izinleri dışında yabancı bayraklı özel yatların ticari kiralanması yasaktır ve ağır idari yaptırımlara yol açar.
Önce yabancı bayrak sicilinden terkin belgesi (Deletion Certificate) alınır; ardından gümrük idaresinde serbest dolaşıma giriş işlemleri ve yürürlükteki KDV/ÖTV vergi beyanları tamamlanır. Son aşamada Liman Başkanlığı nezdinde Bağlama Kütüğü veya Gemi Siciline Türk bayrağı tescili gerçekleştirilir.
Eğer hasar marinanın güvenlik eksikliği, iskele/palamar bakım ihmali veya yangın önlemi yetersizliği gibi ağır kusurundan kaynaklanmışsa sorumsuzluk maddesi 6098 sayılı TBK m. 115 uyarınca kesin olarak hükümsüzdür; marina doğan zarardan sorumlu tutulur.
APA, mürettebatlı yat kiralamalarında yakıt, kumanya, liman bağlama ve gümrük giderlerini karşılamak üzere kiracıdan önceden alınan masraf avansıdır. Tur sonunda kaptan tarafından tüm faturalar sunulur; avansın harcanmayan kısmı kiracıya iade edilir, aşan kısım kiracıdan tahsil edilir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata danışılması tavsiye edilir.







